III SAB/Wa 31/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu w dniu 29 października 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi X. Sp. z o.o . z siedzibą w W. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie dokonania zwrotu kwot podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. p o s t a n a w i a 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz X. Sp. z o.o . z siedzibą w W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego. Jak wynika z akt sprawy, do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wpłynęły deklaracje X. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwanej dalej "Spółką", lub "Skarżącą") dla podatku od towarów i usług za kwiecień 2013 r. z wykazaną kwotą 169 816 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni od daty złożenia rozliczenia, tj. do 15 lipca 2013 r., za maj 2013 r. z wykazaną kwotą 12 742 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni od daty złożenia rozliczenia, tj. do 22 lipca 2013 r., w dniu 19 lipca 2013 r. za czerwiec 2013 r. z wykazaną kwotą 307 836 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni od daty złożenia rozliczenia, tj. do 16 września 2013 r. W dniu 28 czerwca 2013 r. została wszczęta kontrola podatkowa w Spółce w zakresie sprawdzenia prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za wrzesień 2012 i kwiecień 2013. Kontrola podatkowa zakwestionowała obrót towarów jako rzeczywisty, stwierdzając, że Spółka jest zobowiązana do zapłaty podatku za wrzesień 2012 r. w łącznej kwocie 690 880 zł na podstawie art. 108 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.). W toku ww. kontroli, na podstawie art. 33 Ordynacji podatkowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego W., w dniu [...] lipca 2013 r., tj. w dniu upływu terminu zwrotu podatku od towarów i usług za kwiecień 2013 r., wydał decyzję o zabezpieczeniu na majątku Spółki, przed wydaniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług, przybliżonej kwoty zobowiązania w wysokości 631 286 zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji w kwocie 55 479 zł. Po doręczeniu ww. decyzji w dniu 1 sierpnia 2013 r. (po powtórnym awizowaniu przesyłki, w dniu 19 sierpnia 2013 r.) wydane zostało zarządzenie zabezpieczenia doręczone w dniu 20 sierpnia 2013 r. Po jego uchyleniu z przyczyn formalnych, w dniu [...] września 2013 r. wydano kolejne zarządzenie zabezpieczenia (doręczono 10 września 2013 r.) i w tym samym dniu, zgodnie z art. 89 § 1 w związku z art. 164 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.), na podstawie zawiadomienia dokonano ponownie zajęcia zabezpieczającego niedokonanych zwrotów podatku od towarów i usług za kwiecień – maj 2013 r. Na podstawie tego samego zawiadomienia została także zajęta kwota 307 836 zł zwrotu podatku VAT wykazanego w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2013 r., dla której termin zwrotu przypadał na dzień 16 września 2013 r. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w zakresie niedokonania zwrotu kwot podatku od towarów i usług za - m.in. – czerwiec 2013 r. Spółka uznała, że Naczelnik, pomimo upływu terminów do zwrotu podatku lub do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, pozostaje bezczynny. Opisane wyżej zdarzenia, tj. wydanie decyzji o zabezpieczeniu oraz jej wykonanie, nie stanową, w ocenie Skarżącej, żadnej okoliczności uzasadniającej tak długotrwały stan bezczynności. W zakresie zwrotu za czerwiec 2013 r. Spółka wskazała, że kwota do zwrotu należna była dopiero od 16 września 2013 r., zatem podjęta wcześniej decyzja o zabezpieczeniu, a także czynności wykonawcze wobec tej decyzji, nie mogły uzasadniać faktycznej odmowy zwrotu podatku, ani też bezczynności Organu w zakresie wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku na rachunek Spółki. W odpowiedzi na skargę Naczelnik wniósł o jej oddalenie wskazując, że wyżej opisane okoliczności sprawy czynią skargę na bezczynność niezasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega m.in. legalność aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej też dalej "ppsa"), a także bezczynność organów w zakresie wydania takich aktów (pkt 8 tego przepisu). Przed wniesieniem skargi konieczne jest wyczerpanie środków zaskarżenia (art. 52 ppsa). W razie bezczynności organu w sprawie wydania aktu dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć - gdy idzie o sprawę podatkową - złożenie ponaglenia, o którym mowa w art. 141 Ordynacji podatkowej. Analiza akt niniejszej sprawy pozwala na wniosek, że Spółka przed wniesieniem skargi na bezczynność Naczelnika w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2013 r. nie złożyła wspomnianego ponaglenia. Owszem - Sądowi znana jest z urzędu okoliczność, że takie ponaglenie złożono w sprawie bezczynności z wniosku o zwrot podatku za kwiecień i maj 2013 r., ale każdy z okresów rozliczeniowych w podatku od towarów i usług kreuje inną sprawę w sensie materialnym i procesowym. Wyczerpanie środków zaskarżenia nie nastąpiło przy tym także przez wezwanie Organu do usunięcia naruszenia prawa, gdyż ten środek prawny przysługuje w razie skarg na akty, czyli decyzje, postanowienia, uchwały i inne oświadczenia o charakterze aktywnym, a nie na brak działania organu, czyli jego bezczynność. Poza tym ponaglenie ma skutek dewolutywny, czego nie ma wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ponaglenie w takiej sprawie, jak niniejsza, było więc konieczne dla dopuszczalności skargi do sądu, co jednoznacznie wynika ze wspomnianego art. 52 ppsa, a także z utrwalonego orzecznictwa sądowego (vide np. postanowienie NSA o sygn. I FSK 133/14, dostępne m.in. w Centralnej Bazie Orzeczeń sądów administracyjnych na stronie internetowej NSA) . Mając powyższe na uwadze, Sąd zobowiązany był, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, do odrzucenia skargi. Zarzuty skargi nie mogły podlegać merytorycznej ocenie Sądu. W kwestii zwrotu Spółce uiszczonego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.