VI SA/Wa 2925/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-26
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Grażyna Śliwińska, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy znak towarowy "TRYBUNALSKIE" może zostać unieważniony na podstawie zarzutu wprowadzania w błąd co do pochodzenia geograficznego towaru lub zgłoszenia w złej wierze, jeśli jego nazwa nawiązuje do miasta Piotrków Trybunalski, a wnioskodawca również używa tej nazwy dla swoich produktów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Urząd Patentowy prawidłowo oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "TRYBUNALSKIE". Słowo "trybunalskie" nie jest jednoznacznie kojarzone z geograficznym pochodzeniem towarów z Piotrkowa Trybunalskiego, a uprawniony wykazał, że używał tego oznaczenia od lat 60. XX wieku, co wyklucza zarzut zgłoszenia w złej wierze w celu zablokowania konkurencji.Stan faktyczny
Spółka S. złożyła wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "TRYBUNALSKIE", argumentując, że nazwa ta jednoznacznie nawiązuje do Piotrkowa Trybunalskiego i wprowadza w błąd co do pochodzenia piwa, a także że znak został zgłoszony w złej wierze. Urząd Patentowy oddalił wniosek, uznając, że słowo "trybunalskie" ma szersze znaczenie niż tylko geograficzne, a uprawniony używał go od lat 60. XX wieku. Spółka wniosła skargę do WSA, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Decyzją z dnia [...] maja 2014r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2014 roku sprawy z wniosku S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy TRYBUNALSKIE pod numerem [...] udzielonego na rzecz P. S.A. siedzibą w L., działając na podstawie art. 164 w związku z art. 131 ust. 1 pkt 3 oraz art. 131 ust. 3 i art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1410, dalej jako p.w.p.), a także art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. orzekł o oddaleniu wniosku oraz przyznaniu P. S.A. siedzibą w L. od S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. kwoty 1600 złotych (słownie: tysiąc sześćset zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Do wydania ww. decyzji doszło w następujących okolicznościach:
W dniu [...] marca 2013 roku do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "TRYBUNALSKIE" o numerze [...], udzielonego na rzecz P. S.A. siedzibą w L..
Sporny znak został zgłoszony do ochrony dnia [...] czerwca 2010 r. i jest przeznaczony do sygnowania towarów w klasie 32. Są to: piwo, wyciąg chmielowy do wytwarzania piwa, wody mineralne, napoje bezalkoholowe, syropy i esencje do napojów, soki owocowe, warzywne, a także napoje witaminizowane.
Wnioskodawca, jako podstawę materialnoprawną swojego wniosku, wskazał art. 131 ust. 1 pkt 3 oraz art. 131 ust. 3, a także art. 131 ust. 1 pkt 2 i art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej. Dodatkowo wnioskodawca wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Swój interes prawny wnioskodawca uzasadniał tym, iż w dniu [...] grudnia 2012 r. dokonał zgłoszenia znaku towarowego słownego TRYBUNALSKIE pod numerem [...], a następnie otrzymał pismo od Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2012 r. z informacją, że sporny znak towarowy stanowi przeszkodę do udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony przez niego znak towarowy.
Tym samym prawo wyłączne na sporny znak towarowy stanowi "realną przeszkodę w uzyskaniu przez wnioskodawcę prawa ochronnego na wyżej wymieniony znak towarowy przez co prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej swobody działalności gospodarczej wnioskodawcy".
Co do naruszenia art. 131 ust. 1 pkt 3 oraz art. 131 ust. 3 p.w.p. wnioskodawca podniósł, że sporny znak towarowy TRYBUNALSKIE "w swej nazwie nawiązuje do konkretnego regionu geograficznego, wskazując jednoznacznie na pochodzenie geograficzne towaru z miasta Piotrków Trybunalski". Strona wskazała, że "w powszechnym użyciu słowo »trybunalskie« nie występuje". Wnioskodawca wyjaśnił związek pomiędzy wyrazem "trybunalskie" a nazwą miasta Piotrków Trybunalski. Nadto przedstawił historię powstania i funkcjonowania instytucji Trybunału Koronnego, który miał siedzibę właśnie w Piotrkowie Trybunalskim. Wnioskodawca podkreślił, że z Piotrkowem Trybunalskim są związane tradycje warzenia piwa, a on sam "podejmuje wiele wysiłku w celu odtworzenia tradycyjnych receptur wytwarzania piwa trybunalskiego oraz odbudowy renomy tego piwa w Polsce oraz poza jego granicami". Strona podniosła, że wytwarzane przez nią piwa zdobyły nagrody i wyróżnienia na wielu różnych wystawach. Według wnioskodawcy "o powiązaniu nazwy »trybunalskie« z Piotrkowem Trybunalskim może również świadczyć fakt, iż właśnie w tym mieście odbyła się 4 sierpnia 2012 r. Biesiada Trybunalska, rozpoczynająca Dni Kultury Piwnej w Piotrkowie Trybunalskim". Wnioskodawca podniósł, że "sporny znak towarowy - w odniesieniu do alkoholi niepochodzących z Piotrkowa Trybunalskiego - jest znakiem wprowadzającym w błąd co do geograficznego pochodzenia towarów". Wnioskodawca wskazał przykładowo na piwo o nazwie "PORTER TRYBUNALSKI".
Co do naruszenia art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. wnioskodawca podniósł, że "uprawniony zgłaszając na swoją rzecz znak towarowy o nazwie »trybunalskie« do oznaczania piwa miał świadomość, iż na terenie Piotrkowa Trybunalskiego, z którym nazwa »trybunalskie« jest jednoznacznie kojarzona, znajduje się browar wnioskodawcy, a tym samym dokonując zgłoszenia znaku towarowego »trybunalskie« [...] działał wyłącznie w celu zablokowania wnioskodawcy możliwości wprowadzania na rynek piwa o tej samej nazwie, przez co wyczerpał znamiona czynu w złej wierze".
Odnośnie do naruszenia art. 131 ust. 1 pkt 2 p.w.p. dotyczącego sprzeczności znaku towarowego z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami wnioskodawca nie przedstawił argumentacji.
Pismem z dnia [...] września 2013 r. uprawniony do spornego prawa ochronnego P. - S.A. wniósł o oddalenie wniosku oraz zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz. Uprawniony podkreślił, że zgłoszony przez niego sporny znak towarowy był już przedmiotem badania przez Urząd Patentowy RP w toku postępowania rejestracyjnego, przy czym S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. złożył już na tym etapie analogiczne uwagi co do zdolności rejestracyjnej podając te same argumenty. Zdaniem uprawnionego rys historyczny przedstawiony przez stronę przeciwną jest "bardzo subiektywny". Uprawniony podniósł, że "nawiązując do genezy pojęcia »trybunalskie« i pojęcia instytucji »Trybunału Koronnego« pomija on w zupełności fakt, że instytucja Trybunału była ściśle związana z miastem Lublin". Według uprawnionego "wnioskodawca bezpodstawnie sugeruje, iż w Piotrkowie Trybunalskim wytwarzano piwo »trybunalskie« oraz, iż podejmuje on wysiłki związane z odbudową jego renomy". Uprawniony przedstawił historię powstania L. w L., które funkcjonują od 2004 r. pod firmą P. S.A. Uprawniony podkreślił, że już w latach 60 wprowadzał do obrotu piwo jasne pełne o nazwie "trybunalskie". Uprawniony przedstawił stosowne materiały dowodowe w tym zakresie. Zanegował też istnienie piwa o nazwie "PORTER TRYBUNALSKI".
Uprawniony do spornego prawa wskazał też na znaczenie przymiotnika "trybunalski", który pochodzi od słowa "trybunał". Według strony "oznaczenie »trybunalskie« nie jest i nigdy nie było łączone z oznaczeniem geograficznym i wskazaniem tym samym miejsca pochodzenia". Równocześnie uprawniony podniósł, że "oznaczeniem (...) stanowiącym przymiotnik od miasta Piotrkowa" byłoby słowo "piotrkowski". Na tę okoliczność uprawniony powołał się na "Słownik nazw miejscowości i mieszkańców" pod redakcją Marka Łozińskiego. Uprawniony podkreślił, że "w czasach funkcjonowania Trybunału miasto Piotrków nie składało się z dodatkowego określenia - Trybunalski". Co do zarzutu dokonania zgłoszenia w złej wierze uprawniony podniósł, że w przedstawionym stanie faktycznym nie ma podstaw do takiego twierdzenia. Jego zdaniem złą wiarę można przypisać wnioskodawcy. Wskazał, że wnioskodawca rozpoczął produkcję piwa o nazwie "TRYBUNAŁ" z etykietą podobną do etykiety piwa "TRYBUNALSKIE MIODOWE", które jest wprowadzane do obrotu przez P. S.A. siedzibą w L..
Na rozprawie w dniu [...] października 2013 r. obie strony podtrzymały swoje stanowiska. Jako podstawę prawną swojego wniosku wnioskodawca wskazał ostatecznie art. 131 ust. 1 pkt 3 oraz art. 131 ust. 3, a także art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. Wnioskodawca podniósł, że "towarem, który sporny znak ma chronić, jest piwo". Ze względu na stosowne nazewnictwo jest to specyficzny towar, nie podobny do żadnego innego. Jego zdaniem ta specyficzność nazwy polega na tym, że związana jest ona jak żaden inny wyrób alkoholowy z miejscem pochodzenia. Wnioskodawca wskazał, że na rynku występują piwa o nazwach "łódzkie, żywieckie, łomżyńskie, tyskie, pszczyńskie, Okocim, Leżajsk, Warka". Podkreślił, że żadne inne miasto w Polsce nie zawiera w swojej nazwie słowa "trybunalskie", a Lublina nie nazwano Lublinem Trybunalskim, choć był on siedzibą Trybunału Koronnego. Co do kwestii dokonania zgłoszenia w złej wierze wnioskodawca podniósł, że "brak dobrej wiary rozumiany jest także jako sprzeczne z zasadami uczciwego obrotu cele ubiegania się o ochronę znaku". Strona odniosła się do treści art. 10 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Wnioskodawca podniósł, że "celem działania uprawnionego było zawłaszczenie sobie pozycji wypracowanej już przez wnioskodawcę. Piwa produkowane przez wnioskodawcę od lat osiemdziesiątych ubiegłego stulecia znajdują uznanie u coraz liczniejszej grupy klientów, zaś lata 2007-2010 to okres intensywnego rozwoju produkcji i sprzedaży piwa przez wnioskodawcę". Wnioskodawca podniósł, że "dopiero, gdy uprawniony zauważył, że konkurencyjny browar z P. o coraz bardziej opanowuje rynek (...) podjął decyzję wprowadzenia na ten rynek piwa o nazwie »trybunalskie«". Zdaniem wnioskodawcy dowody przedstawione przez stronę przeciwną nie dowodzą, że "oferował w Polsce piwo o nazwie »trybunalskie« przed datą zgłoszenia spornego znaku i w związku z tym uzyskał na tym rynku jakąkolwiek pozycję".
Wnioskodawca przedłożył nadto do akt przedmiotowej sprawy oświadczenie T. K., że "jego współpraca z wnioskodawcą nad etykietą piwa z nazwą »trybunalskie« rozpoczęła się już w końcu roku 2009".
Na rozprawie przed organem administracji w dniu [...] kwietnia 2014 r. obie strony podtrzymały swoje stanowiska.
Decyzją z dnia [...] maja 2014r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej po rozpoznaniu ww. wniosku S. Sp. z o.o. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy orzekł o oddaleniu wniosku oraz przyznaniu P. S.A. siedzibą w L. od S. Sp. z o.o. kwoty 1600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że zgodnie z art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Urząd Patentowy RP - w trybie postępowania spornego - rozstrzyga między innymi sprawy o unieważnienie prawa ochronnego.
W świetle art. 164 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione, w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa.
W niniejszej sprawie wnioskodawca wskazał, że w dniu [...] grudnia 2012 r. dokonał zgłoszenia znaku towarowego słownego TRYBUNALSKIE pod numerem [...], a następnie otrzymał pismo od Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2012 r. z informacją, że sporny znak towarowy stanowi przeszkodę do udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony przez niego znak towarowy. Stwierdził, że sporny znak towarowy stanowi "realną przeszkodę w uzyskaniu przez wnioskodawcę prawa ochronnego na wyżej wymieniony znak towarowy przez co prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej swobody działalności gospodarczej wnioskodawcy".
W tych okolicznościach organ uznał, że wnioskodawca ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.
Interes ten znajduje oparcie w przepisach art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 i art. 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Sądy administracyjne w Polsce potwierdzały wielokrotnie, że powyższe przepisy mogą stanowić podstawę do uznania interesu prawnego (zob. wyrok WSA z dnia 13 czerwca 2005 r. o sygn. akt VI SA/Wa 2176/04, wyrok WSA z dnia 24 stycznia 2007 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1944/06, wyrok NSA z 8 lutego 2007 r. o sygn. akt II GSK 252/06, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2007 r. o sygn. akt II GSK 97/02, a także wyrok NSA z dnia 29 październik 2007 r. o sygn. akt II GSK 183/07). W orzecznictwie sądowym wskazuje się także, że wspomniane normy prawne, gwarantujące swobodne prowadzenie działalności gospodarczej mogą być źródłem interesu prawnego tylko wtedy gdy, cudzy znak towarowy przeszkadza wnioskodawcy w prowadzeniu działalności gospodarczej (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006r., sygn. akt II GSK 163/06), co ma miejsce między innymi wtedy, gdy wnioskodawca używa znaku albo ubiega się o udzielenie ochrony na znak kolidujący ze znakiem wskazanym we wniosku.
Wobec powyższego, według Urzędu Patentowego RP, wnioskodawca miał indywidualny, konkretny, aktualny oraz sprawdzalny obiektywnie interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy "TRYBUNALSKIE" o numerze [...], skoro ubiega się o uzyskanie ochrony na znak towarowy "TRYBUNALSKIE" zgłoszony za numerem [...] kolidujący ze spornym znakiem towarowym.
Organ podał, że wnioskodawca podniósł zarzuty udzielenia ochrony na sporny znak towarowy z naruszeniem art. 131 ust. 1 pkt 3 oraz art. 131 ust. 3 i art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej.
Według art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p. nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które ze swojej istoty mogą wprowadzać odbiorców w błąd, w szczególności co do charakteru, właściwości lub, z uwzględnieniem ust. 3, pochodzenia geograficznego towaru. Z kolei stosownie do art. 131 ust. 3 p.w.p. w odniesieniu do wyrobów alkoholowych, każdy znak towarowy zawierający elementy geograficzne niezgodne z pochodzeniem wyrobu uważa się za znak wprowadzający odbiorców w błąd.
W rozpatrywanej sprawie Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego uznało za niezasadny zarzut udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z naruszeniem art. 131 ust. 1 pkt 3 oraz art. 131 ust. 3 p.w.p.
Organ nie podzielił stanowiska wnioskodawcy, że stanowiące sporny znak towarowy słowo "trybunalskie" będzie traktowane przez polskich odbiorców jako oznaczenie wskazujące na miejsce pochodzenia towarów oznaczonych tym znakiem towarowym, tj. że towary te pochodzą z P.. Tym samym niezasadny jest zarzut, że sporny znak towarowy może wprowadzać w błąd co do pochodzenia geograficznego towaru.
We wniosku wnioskodawca wskazywał na źródłosłów nazwy Piotrków Trybunalski podając, że elementy składające się na tę nazwę pochodzą od imienia założyciela miasta, tj. Piotra Dunina, oraz faktu, iż w mieście tym funkcjonował Trybunał Koronny w okresie I Rzeczypospolitej. Dlatego w XX wieku Rada Miasta nadała miastu obecną nazwę.
Wnioskodawca argumentował, że Piotrków Trybunalski jest jedynym miastem w Polsce, którego nazwa zawiera bezpośrednie odniesienie wskazujące na miejsce Trybunału Koronnego. Podnosił on, że "w chwili obecnej słowo »trybunalskie« jest praktycznie wyłącznie używane w kontekście nazwy miasta Piotrków Trybunalski", a więc użycie nazwy "trybunalskie" w odniesieniu do alkoholi nie pochodzących z Piotrkowa Trybunalskiego wprowadza w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Wnioskodawca argumentował, także, że Piotrków Trybunalski jest znany z warzenia piwa i odbywają się w nim często imprezy z tym związane.
Zdaniem organu orzekającego w sprawie argumenty wnioskodawcy nie znajdują potwierdzenia w faktach.
Po pierwsze, słowo "trybunalskie" ma określone znaczenie w języku polskim. Jest to przymiotnik od rzeczownika "trybunał", które ma trojakie znaczenie.
Oznacza ono: 1) sąd o specjalnych kompetencjach lub o szczególnym znaczeniu, 2) forum, na którym dokonuje się osąd nad czymś lub nad kimś, oraz, 3) w stanowej Polsce sąd drugiej i ostatniej instancji (zob. http://sjp.pwn.pl/szukaj/trybunal). Analogiczne definicje pojawiają się w następujących słownikach: "Praktycznym Słowniku Współczesnej Polszczyzny" z 2003 r., "Słowniku języka polskiego PWN" z 2009 r., "Słowniku języka polskiego" z 1981 r., "Małym słowniku języka polskiego" z 1969 r., "Słowniku języka polskiego PAN" z 1967 r., "Słowniku współczesnego języka polskiego" z 1998 r., a także "Słowniku języka polskiego" z 1989 r. Trzeba zaznaczyć, że Trybunały Koronne odbywały się także w innych miastach, między innymi w Lublinie, Bydgoszczy, Poznaniu i we Lwowie.
Po drugie, z przedłożonego przez uprawnionego do akt sprawy "Słownika nazw miejscowości i mieszkańców" pod redakcją Marka Łozińskiego wynika, że przymiotnikiem od nazwy miasta Piotrków Trybunalski jest słowo "piotrkowski", a nie "trybunalski". Nie zostały przedłożone przez wnioskodawcę żadne materiały dowodowe, które wskazywałyby, że przymiotnikiem pochodzącym od słowa "Piotrków Trybunalski" jest słowo "trybunalski".
Po trzecie, w rozpatrywanej sprawie, w ocenie Kolegium Orzekającego, wnioskodawca nie wykazał, aby miasto Piotrków Trybunalski było znane w Polsce z warzenia piwa czy też produkcji takich towarów jak: wyciąg z chmielu do warzenia piwa, woda mineralna, napoje bezalkoholowe, syropy i esencje do napojów, soki owocowe, warzywa i owoce witaminizowane. Należy zaznaczyć, iż w Polsce znane z produkcji piwa są takie miejscowości jak Żywiec, Okocim czy Łomża, a nie Piotrków Trybunalski.
Ponadto w związku z podażą piwa i konkurencją na rynku piwa organizowane są liczne imprezy promujące ten napój w wielu miejscowościach w całej Polsce, między innymi w Żywcu i Lubinie (jedne z największych festiwali piwa w Polsce) czy w Krasnymstawie (jeden z najstarszych festiwali piwa w Polsce z ponad 40-letnią tradycją). Tymczasem festiwal piwa w Piotrkowie Trybunalskim, tzw. Biesiada Trybunalska, po raz pierwszy zorganizowana została w 2012 r., a więc po dacie zgłoszenia do ochrony spornego znaku towarowego.
Wobec powyższego Kolegium Orzekające nie znalazło podstaw do uznania, że sporny znak towarowy może wprowadzać odbiorców w błąd co do miejsca pochodzenia wyżej wymienionych towarów. Zdaniem Kolegium sporny znak nie jest oznaczeniem mylącym.
Z kolei w świetle art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, jeżeli zostały zgłoszone w złej wierze do Urzędu Patentowego w celu uzyskania ochrony.
Zła wiara stanowi tzw. klauzulę generalną występującą w przepisach prawa. Przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej nie określają bliżej pojęcia złej wiary, w związku z czym punktem wyjściowym dla rozważań w przedmiocie złej wiary w prawie własności przemysłowej, koniecznych dla dokonania oceny działań uprawnionego, dokonującego zgłoszenia spornego znaku towarowego, winna być definicja tego pojęcia ukształtowana na gruncie prawa cywilnego. W tradycyjnym, cywilistycznym ujęciu uznaje się za złą wiarę znajomość prawdziwego stanu rzeczy oraz nieusprawiedliwioną niewiedzę o tym stanie rzeczy.
W świetle powyższego, dokonanie oceny istnienia złej wiary po stronie podmiotu zgłaszającego znak towarowy wymaga łącznej analizy zarówno okoliczności o charakterze obiektywnym, jak i subiektywnym. Po pierwsze konieczne jest dokonanie ustalenia istnienia po stronie osoby trzeciej prawa lub też interesu godnego ochrony (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1917/08), który może być zagrożony na skutek zgłoszenia spornego znaku towarowego. Po drugie zaś konieczne jest dokonanie oceny zamiaru podmiotu dokonującego zgłoszenia, stanu jego wiedzy na temat wskazanych praw służących osobie trzeciej oraz okoliczności usprawiedliwiających ewentualną niewiedzę, ocenianych według kryterium należytej staranności.
W ocenie Kolegium Orzekającego w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że uprawniony dokonał zgłoszenia spornego znaku towarowego do ochrony tylko w celu zablokowania dostępu do rynku wnioskodawcy dla towarów w postaci piwa o tej samej nazwie, bądź też w celu zawłaszczenia sobie pozycji wypracowanej przez wnioskodawcę lub nazwy "TRYBUNALSKIE" stosowanej przez wnioskodawcę. W toku postępowania wnioskodawca stwierdził, że uprawniony rozpoczął produkcję piwa "TRYBUNALSKIE MIODOWE", co świadczy, iż uprawniony dokonując zgłoszenia do ochrony spornego znaku towarowego nie miał jedynie zamiaru blokowania wnioskodawcy wprowadzania na rynek piwa o nazwie "TRYBUNALSKIE". Niezależnie od powyższego z załączonego przez wnioskodawcę do akt sprawy materiału dowodowego w postaci między innymi ulotki "Piotrków Trybunalski Szlak Piwowarski", oświadczenia T. K. o historii opracowania etykiety Trybunalskie przez wnioskodawcę oraz przykładowych etykiet przedwojennych, w ocenie Kolegium Orzekającego, nie wynika, aby przed datą zgłoszenia do ochrony spornego znaku towarowego produkowane przez wnioskodawcę piwo o nazwie "TRYBUNALSKIE" uzyskało pewną, ustaloną pozycję na polskim rynku, tak aby można było zasadnie twierdzić, iż celem zgłoszenia przez uprawnionego było zawłaszczenie sobie wypracowanej przez wnioskodawcę pozycji piwa o nazwie "TRYBUNALSKIE". To uprawniony wykazał, że już w latach 60-tych XX wieku wprowadzał do obroty piwo sygnowane znakiem towarowym "TRYBUNALSKIE" jako L., których jest kontynuatorem. Świadczą o tym etykiety przedstawione w piśmie procesowym z dnia [...] września 2013 r., m.in. "PIWO JASNE PEŁNE TRYBUNALSKIE PASTERYZOWANE" oraz "TRYBUNALSKIE PIWO JASNE PEŁNE", inne dowody, m.in. decyzja Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej z dnia [...] października 1978 r. o badaniu piwa "JASNE PEŁNE TRYBUNALSKIE" oraz zezwolenie Instytutu Przemysłu Fermentacyjnego z dnia [...] listopada 1978 r. o prawie znakowania piwa "JASNE PEŁNE 12,5% TRYBUNALSKIE" znakiem jakości klasy "1".
Wobec powyższego Kolegium Orzekające uznało także ten zarzut za niezasadny.
Kwestię zwrotu kosztów organ rozstrzygnął w oparciu o art. 256 ust. 2 p.w.p., który w tym względzie nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu cywilnym. Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. W rozpatrywanej sprawie stroną wygrywającą był uprawniony reprezentowany przez rzecznika patentowego. Na podstawie § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z dnia 15 grudnia 2003 r. Nr 212, poz. 2076) stawka minimalna w sprawach o unieważnienie prawa ochronnego wynosi 1 600 złotych. Wobec powyższego, w przedmiotowej sprawie, Kolegium Orzekające uznało za zasadne przyznać uprawnionemu, jako stronie wygrywającej, kwotę w wysokości 1 600 zł (słownie: jeden tysiąc sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Na powyższą decyzję z dnia [...] maja 2014r. S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Naruszenie prawa procesowego polegało, zdaniem skarżącej, na nieustaleniu i niewyjaśnieniu całokształtu materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego i w konsekwencji błędnego rozstrzygnięcia sprawy.
Skarżąca zarzuciła też naruszenie przepisów prawa materialnego tj. z art. 131 ust. 1 pkt 3 oraz art. 131 ust. 3 i art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej poprzez ich błędne zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie wskazując na niezasadność zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP nie narusza prawa.
W działaniu organu wydającego decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny odpowiednich przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest pełna.
W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że organ prawidłowo uznał, że wnioskodawca miał interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. W tej sytuacji prowadzenie postępowania z wniosku skarżącej spółki było zasadne.
Niezasadne, co prawidłowo ustalił organ, były natomiast zarzuty wnioskodawcy udzielenia ochrony na sporny znak towarowy z naruszeniem art. 131 ust. 1 pkt 3 oraz art. 131 ust. 3 i art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej.
Według art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p. nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które ze swojej istoty mogą wprowadzać odbiorców w błąd, w szczególności co do charakteru, właściwości lub, z uwzględnieniem ust. 3, pochodzenia geograficznego towaru. Z kolei stosownie do art. 131 ust. 3 p.w.p. w odniesieniu do wyrobów alkoholowych, każdy znak towarowy zawierający elementy geograficzne niezgodne z pochodzeniem wyrobu uważa się za znak wprowadzający odbiorców w błąd.
Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że stanowiące sporny znak towarowy słowo "trybunalskie" jest traktowane przez polskich odbiorców jako oznaczenie wskazujące na miejsce pochodzenia towarów oznaczonych tym znakiem towarowym, tj. że towary te pochodzą z Piotrkowa Trybunalskiego. Tym samym niezasadny był zarzut, że sporny znak towarowy może wprowadzać w błąd co do geograficznego pochodzenia towaru.
Podkreślić wypada, że z przedłożonego przez uprawnionego do akt sprawy "Słownika nazw miejscowości i mieszkańców" pod redakcją Marka Łozińskiego wynika, że przymiotnikiem od nazwy miasta Piotrków Trybunalski jest słowo "piotrkowski", a nie "trybunalski". Nie zostały przedłożone przez wnioskodawcę żadne materiały dowodowe, które wskazywałyby, że przymiotnikiem pochodzącym od słowa "Piotrków Trybunalski" jest słowo "trybunalski".
Należy również zgodzić się ze stanowiskiem organu przestawionym w uzasadnieniu decyzji, że wnioskodawca nie wykazał, aby miasto Piotrków Trybunalski było znane w Polsce z warzenia piwa czy też produkcji takich towarów jak: wyciąg z chmielu do warzenia piwa, woda mineralna, napoje bezalkoholowe, syropy i esencje do napojów, soki owocowe, warzywa i owoce witaminizowane. Sąd stwierdza, iż w Polsce znane z produkcji piwa są takie miejscowości jak Żywiec, Okocim, Leżajsk czy Łomża, a nie Piotrków Trybunalski.
Trzeba także zauważyć, że w Polsce organizowane są liczne imprezy promujące piwo w wielu miejscowościach, między innymi w Żywcu i Lubinie (jedne z największych festiwali piwa w Polsce).
Tymczasem festiwal piwa w Piotrkowie Trybunalskim, tzw. Biesiada Trybunalska, po raz pierwszy zorganizowana została w 2012 r. (czego nie neguje wnioskodawca), a więc po dacie zgłoszenia do ochrony spornego znaku towarowego.
Wobec powyższego brak było podstaw do uznania, że sporny znak towarowy może wprowadzać odbiorców w błąd co do miejsca pochodzenia piwa. Zdaniem Sądu sporny znak nie jest oznaczeniem mylącym.
Prawidłowo również uznano w zaskarżonej decyzji, że w sprawie nie zaistniała sytuacja przewidziana w art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. Chodzi o sytuację gdy nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, jeżeli zostały zgłoszone w złej wierze do Urzędu Patentowego w celu uzyskania ochrony.
Dokonanie oceny istnienia złej wiary po stronie podmiotu zgłaszającego znak towarowy wymaga łącznej analizy zarówno okoliczności o charakterze obiektywnym, jak i subiektywnym.
Sąd stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że uprawniony dokonał zgłoszenia spornego znaku towarowego do ochrony tylko w celu zablokowania dostępu do rynku wnioskodawcy dla towarów w postaci piwa o tej samej nazwie, bądź też w celu zawłaszczenia sobie pozycji wypracowanej przez wnioskodawcę lub nazwy "TRYBUNALSKIE" stosowanej przez wnioskodawcę.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, że uprawniony rozpoczął produkcję piwa "TRYBUNALSKIE MIODOWE", co świadczy, iż uprawniony dokonując zgłoszenia do ochrony spornego znaku towarowego nie miał zamiaru blokowania wnioskodawcy wprowadzania na rynek piwa o nazwie "TRYBUNALSKIE".
Niezależnie od powyższego z załączonego przez wnioskodawcę do akt administracyjnych materiału dowodowego w postaci między innymi ulotki "Piotrków Trybunalski Szlak Piwowarski", oświadczenia T. K. o historii opracowania etykiety Trybunalskie przez wnioskodawcę oraz przykładowych etykiet przedwojennych, nie wynika, aby przed datą zgłoszenia do ochrony spornego znaku towarowego produkowane przez wnioskodawcę piwo o nazwie "TRYBUNALSKIE" uzyskało pewną, ustaloną pozycję na polskim rynku, tak aby można było zasadnie twierdzić, iż celem zgłoszenia przez uprawnionego było zawłaszczenie sobie wypracowanej przez wnioskodawcę pozycji piwa o nazwie "TRYBUNALSKIE".
To uprawniony wykazał, że już w latach 60-tych XX wieku wprowadzał do obroty piwo sygnowane znakiem towarowym "TRYBUNALSKIE" jako L., których jest kontynuatorem. Świadczą o tym etykiety przedstawione w piśmie procesowym z dnia [...] września 2013 r., m.in. "PIWO JASNE PEŁNE TRYBUNALSKIE PASTERYZOWANE" oraz "TRYBUNALSKIE PIWO JASNE PEŁNE", inne dowody, m.in. decyzja Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej z dnia [...] października 1978 r. o badaniu piwa "JASNE PEŁNE TRYBUNALSKIE" oraz zezwolenie Instytutu Przemysłu Fermentacyjnego z dnia [...] listopada 1978 r. o prawie znakowania piwa "JASNE PEŁNE 12,5% TRYBUNALSKIE" znakiem jakości klasy "1".
Wobec powyższego Sąd stwierdza, że organ przeprowadził bardzo dokładnie postępowanie administracyjne i wydane w jego wyniku rozstrzygnięcie jest prawidłowe.
Reasumując, w ocenie Sądu organ administracji nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem podjęto niezbędne czynności w celu pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Poprzez pełne uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji organ nie naruszył też normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 kpa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło