III SA/Wa 2064/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-30
Skład orzekający: Beata Sobocha, Anna Sękowska, Marta Waksmundzka-Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Gmina ma prawo do odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych na budowę infrastruktury kanalizacji sanitarnej, która następnie została nieodpłatnie przekazana w użyczenie jednostce budżetowej Gminy, wykorzystującej ją do czynności opodatkowanych?Ratio decidendi
Gmina ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na budowę infrastruktury kanalizacji sanitarnej, która została następnie oddana w użyczenie gminnej jednostce budżetowej, ponieważ wydatki te są bezpośrednio związane z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez Gminę za pośrednictwem jej jednostki organizacyjnej. Gminna jednostka budżetowa, ze względu na brak samodzielności finansowej i organizacyjnej, nie jest odrębnym podatnikiem VAT od gminy.Stan faktyczny
Gmina B. wybudowała infrastrukturę kanalizacji sanitarnej, a następnie nieodpłatnie przekazała ją w użyczenie swojej jednostce budżetowej. Jednostka budżetowa wykorzystuje tę infrastrukturę do świadczenia opodatkowanych usług odbioru ścieków. Gmina zamierzała skorygować deklaracje VAT, aby odliczyć podatek naliczony od wydatków na budowę infrastruktury. Minister Finansów odmówił Gminie prawa do odliczenia, uznając jednostkę budżetową za odrębnego podatnika VAT. Gmina zaskarżyła tę interpretację.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, stwierdził, że interpretacja nie może być wykonana, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz Gminy B. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2015 r. sprawy ze skargi Gminy B. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 26 marca 2014 r. nr IPPP1/443-121/14-2/PR w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz Gminy B. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Gmina B. (dalej: "Gmina", "Strona", "Skarżąca",) wnioskiem z 30 stycznia 2014 r. zwróciła się do Ministra Finansów o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego przez Gminę w związku z wybudowaniem infrastruktury kanalizacji sanitarnej i jej nieodpłatnemu przekazaniu na rzecz jednostki budżetowej.
W przedmiotowym wniosku przedstawiła następujący stan faktyczny.
Gmina jest od 2009 r. czynnym podatnikiem VAT. W 2010 realizowała inwestycję, tj. budowę kanalizacji sanitarnej. Zaraz po ukończeniu, w 2010 inwestycja ta przekazana została Zakładowi Komunalnemu (dalej: "Zakład"), w nieodpłatne użyczenie. Zakład jest jednostką budżetową Gminy. Od początku przekazania inwestycji w użyczenie nieruchomości te Zakład wykorzystuje do wykonywania czynności opodatkowanych, tj. pobiera opłaty od mieszkańców za odbiór ścieków, wystawia faktury VAT na świadczone usługi. Zakład pokrywa swoje wydatki w ramach przekazywanych przez Gminę środków na utrzymanie. Otrzymane opłaty za wodę i odbiór ścieków przekazuje natomiast do budżetu Gminy, na jej rachunek bankowy.
Gmina podała w związku z powyższym, że zamierza skorygować deklaracje VAT i składane przez Zakład, wykazując w podatku należnym i naliczonym "0". Podatek należny i naliczony wykazany wcześniej w deklaracjach VAT i składanych do Urzędu Skarbowego przez Zakład zostanie uwzględniony w rozliczeniach Gminy, zakupy i sprzedaż jednostki budżetowej zostaną doliczone do zakupów i sprzedaży Gminy. Jednocześnie wskazano, że ani Gmina ani Zakład nie odliczał wcześniej podatku VAT naliczonego od ww. inwestycji ani w części ani w całości.
W przedmiotowym wniosku Skarżąca zadała następujące pytanie:
"Czy Gmina ma prawo do odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych na budowę kanalizacji sanitarnej zawartego w cenie nabywanych towarów i usług związanych z wytworzeniem ulepszeniem majątku w trybie przewidzianym w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.; dalej: "u.p.t.u")?"
Przedstawiając własne stanowisko w powyższej kwestii Skarżąca stwierdziła, iż jednostka samorządu terytorialnego, jaką jest m.in. gmina, w związku z wykonywaniem w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność czynności związanych z zadaniami publicznymi (zadaniami własnymi) nałożonymi np. ustawą o samorządzie gminnym, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych nie jest podatnikiem VAT (co wynika z art. 15 ust. 6 u.p.t.u. i § 13 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia wykonawczego z 4 kwietnia 2011 r. do tej ustawy). Gmina jako organ władzy publicznej jest jednak podatnikiem podatku od towarów i usług w zakresie czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych.
Strona powołała się na art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit a oraz art. 87 ust. 1 u.p.t.u. i w oparciu o te przepisy uznała, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Jak również Skarżąca zauważyła, wykonywanie usług związanych z dostawą wody, odbiorem ścieków jest działalnością opodatkowaną VAT, a urządzenia infrastrukturalne są z tymi czynnościami związane. Skarżąca stwierdziła zatem, iż skoro poniesione przez nią wydatki wykazują związek z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT, przysługuje jej prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego.
Następnie Gmina podniosła, że dnia 24 czerwca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę o sygn. I FPS 1/13 o treści "W świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) gminne jednostki budżetowe nie są podatnikami podatku od towarów i usług".
Skarżąca zauważyła tym samym, że NSA w niniejszej uchwale uznał, że jednostkom budżetowym brak jest przymiotu samodzielności. Z tej racji nie można ich uznać za podatników VAT. Ich czynności (ich sprzedaż) jest zatem sprzedażą opodatkowaną gminy (powiatu) jako podatnika VAT. W związku z tym, w opinii Skarżącej, cała sprzedaż oraz wszystkie zakupy gminy oraz jej jednostek budżetowych skupić należy pod jednym NIP gminy. Jednocześnie w ocenie Gminy, konsekwencją wydania uchwały NSA jest możliwość ujęcia w deklaracjach VAT-7 składanych przez samą gminę podatku VAT naliczonego od wydatków służących działalności opodatkowanej jej jednostek budżetowych nawet wówczas, gdy nieruchomości przekazane zostały nieodpłatnie.
W interpretacji indywidualnej z dnia 26 marca 2014 r. Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie uznał stanowisko Skarżącej w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego przez Gminę w związku z wybudowaniem infrastruktury kanalizacji sanitarnej i jej nieodpłatnemu przekazaniu na rzecz jednostki budżetowej za nieprawidłowe.
Wskazał, że stosownie do art. 15 ust. 6 u.p.t.u., nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych. Zapis ten jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej - (Dz.Urz.UE.L. Nr 347), zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami. Jednakże w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W dalszej części uzasadnienia Minister Finansów odwołał się do treści art. 8 ust. 2 u.p.t.u. wskazując, iż za odpłatne świadczenie usług uznaje się również nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części, traktuje się jak odpłatne świadczenie usług.
Wskazał jednocześnie, że na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) zadania własne Gminy obejmują między innymi zadania w zakresie wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych. W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że zrealizowana przez Gminę inwestycja, w zakresie budowy kanalizacji sanitarnej, następnie przekazana w użytkowanie jednostce budżetowej mieści się w celu prowadzonej przez Gminę działalności gospodarczej. Zatem nieodpłatne przekazanie do użytkowania przedmiotowej inwestycji, zdaniem organu podatkowego, nie jest nieodpłatnym świadczeniem usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 u.p.t.u., co wyklucza uznanie tej czynności za odpłatną w świetle tego przepisu. Oznacza to z kolei zdaniem Ministra, że wybudowanie przez Gminę kanalizacji sanitarnej, a następnie przekazanie jej do użytkowania jednostce budżetowej, będzie służyło wykonywaniu czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.
Biorąc powyższe pod uwagę organ podatkowy stwierdził, że w przedstawionym stanie faktycznym nie zostanie spełniona przesłanka z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. warunkująca prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ towary i usługi zakupione w ramach realizacji inwestycji polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej nie będą wykorzystywane przez Gminę do wykonania czynności opodatkowanych, generujących podatek należny. Zauważył, że czynności opodatkowane na powstałym obiekcie będzie wykonywała jednostka budżetowa, która jest odrębnym od Gminy podatnikiem podatku VAT i która prowadzi działalność gospodarczą wykorzystując do niej niezbędną to tego infrastrukturę. Zdaniem Ministra Finansów to wymieniona jednostka budżetowa będzie wykazywała w deklaracji VAT-7 podatek należny z tytułu świadczonych usług.
W ocenie organu więc, Gmina i jej jednostka budżetowa, pomimo, że funkcjonują w ramach jednej osoby prawnej, to na gruncie przepisów ustawy od towarów i usług są odrębnymi od siebie podatnikami VAT. Stanowisko takie, zdaniem Ministra Finansów potwierdza wyrok NSA z dnia 18 października 2011 r. sygn. I FSK 1369/10, w którym stwierdzono m.in., że w sytuacji, gdy samorządowy zakład budżetowy jest podmiotem wyodrębnionym w stosunku do tworzącej go jednostki samorządu terytorialnego pod względem organizacyjnym, majątkowym oraz finansowym, mimo, że działa w imieniu tej jednostki, należy uznać, że w powierzonym mu zakresie gospodarki komunalnej wykonuje tą działalność samodzielnie.
Organ nadmienił również, że brak jest podstaw do zmiany podejścia co do wzajemnych stosunków między Gminą a jej jednostką, pomimo podjętej przez NSA uchwały z dnia 24 czerwca 2013 r. sygn. I FPS 1/13.
W odpowiedzi z dnia 13 maja 2014 r. na wezwanie Skarżącej do usunięcia naruszenia prawa organ podatkowy stwierdził brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji.
Skarżąca pismem z dnia 21 maja 2014 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na interpretację indywidualną z dnia 26 marca 2014 r. zaskarżając ją w całości oraz zarzucając organowi interpretacyjnemu naruszenie:
1) art. 15 ust. 1, ust. 2 i ust. 6 u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji nieuznanie prawa Gminy do odliczenia podatku VAT naliczonego pomimo spełnienia warunków określających podmiotowość podatnika VAT;
2) art. 86 ust. 1 u.p.t.u. oraz art. 168 Dyrektywy nr 2006/112/WE poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych na wybudowanie kanalizacji sanitarnej na podstawie art. 86 ust. 1 u.p.t.u. pomimo spełnienia wymaganych przesłanek do odliczenia i niezaistnienia przesłanek negatywnych wymienionych w art. 88 u.p.t.u.;
3) art. 121 § 1 w związku z art. 14h ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: "O.p.") poprzez nie zastosowanie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.
Uzasadniając skargę podtrzymała w całości stanowisko zajęte we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Na poparcie swojego poglądu przywołała argumentację zawartą w uchwale NSA z dnia 24 czerwca 2013 r. sygn. I FPS 1/13 oraz w wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej poprzedzających wydanie tej uchwały. Równocześnie podniosła, iż organ podatkowy błędnie powołał się na wyrok NSA z dnia 18 października 2011 r. sygn. I FSK 1369/10 dotyczący kwestii ustalenia, czy zakład usług komunalnych posiada odrębną od jednostki samorządu terytorialnego podmiotowość podatkową w zakresie podatku od towarów i usług. Zdaniem Skarżącej, poglądów NSA odnoszących się do zakładów budżetowych nie należy stosować do jednostek budżetowych.
W piśmie z dnia 23 czerwca 2014 r. stanowiącym odpowiedź na powyższą skargę Minister Finasów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie zaprezentowane wcześniej stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej zwanej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydawane w indywidualnych sprawach. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Według przedstawionego stanu faktycznego sprawy stron skarżąca jest Gminą, która w 2010 r. realizowała budowę kanalizacji sanitarnej, która zaraz po jej ukończeniu, przekazana została jednostce budżetowej Gminy. Od początku przekazania inwestycji w użyczenie ww. jednostka budżetowa wykorzystuje przekazane nieruchomości do wykonywania czynności opodatkowanych, m.in. pobiera opłaty od mieszkańców za odbiór ścieków. Gmina zamierza skorygować deklaracje VAT i składane przez jednostkę budżetową, wykazując podatek należny i naliczony wykazany wcześniej przez jednostkę budżetową - w rozliczeniach Gminy. Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego, Gmina postawiła pytanie odnoszące się do kwestii prawa do odliczenia przez nią podatku naliczonego w związku z wybudowaniem infrastruktury kanalizacji sanitarnej i przekazaniu jej na rzecz jednostki budżetowej.
Skarżąca Gmina uważa, że prawo takie jej przysługuje, co w jej ocenie potwierdza stanowisko wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2013 r. I FPS 1/13.
Natomiast organ podatkowy w zaskarżonej interpretacji zajął stanowisko, iż Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego na fakturach dokumentujących wykonanie inwestycji polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej, ponieważ nie zostanie w omawianym przypadku spełniona podstawowa przesłanka pozytywna uprawniająca do odliczenia podatku VAT, jaką jest związek dokonanych zakupów ze sprzedażą opodatkowaną. Organ podatkowy podkreślał w zaskarżonej interpretacji, że towary i usługi zakupione w ramach realizacji inwestycji budowy nie będą wykorzystywane przez Gminę do wykonywania czynności opodatkowanych generujących podatek należny. Czynności opodatkowane na powstałym obiekcie będzie bowiem wykonywała jednostka budżetowa, która jest odrębnym od Gminy podatnikiem podatku VAT i która to również w deklaracji VAT-7 będzie wykazywała podatek należny z tytułu świadczonych usług.
Zdaniem Sądu, rację w niniejszej sprawie należy przyznać Gminie.
Skarżąca trafnie we wniosku o wydanie interpretacji i w rozpatrywanej skardze powołała się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2013 r. I FPS 1/13, zgodnie z którą "w świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) gminne jednostki budżetowe nie są podatnikami podatku od towarów i usług". Kluczowym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest bowiem to, czy jednostka budżetowa – a z taką mamy do czynienia w przestawionym stanie faktycznym - jest odrębnym od gminy podatnikiem VAT.
Należy wyjaśnić, iż jak wskazano w uzasadnieniu do ww. uchwały NSA gminna jednostka budżetowa stanowi jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, zaliczaną do jednostek sektora finansów publicznych. Status takiej jednostki budżetowej wynika przede wszystkim z przepisów rozdziału 3 działu I ustawy o finansach publicznych, w szczególności art. 11 i art. 12 tej ustawy. Wskazano, że cechą charakterystyczną gminnej jednostki budżetowej jest brak własnego mienia i dysponowanie jedynie wyodrębnioną i przekazaną w zarząd częścią majątku osoby prawnej, jaką jest gmina. W związku z tym gminna jednostka budżetowa działa jako statio municipi. O jej utworzeniu, połączeniu lub likwidacji decyduje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego (w gminie - rada gminy), który nadaje gminnej jednostce budżetowej statut, określający nazwę, siedzibę oraz przedmiot działalności. NSA wyjaśnił nadto, że gospodarka finansowa takiej jednostki charakteryzuje się tym, że pokrywa ona swoje wydatki bezpośrednio z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, a swoje dochody odprowadza na rachunek gminy (tzw. zasada rozliczeń brutto), co powoduje, że wielkość wydatków gminnej jednostki budżetowej nie jest w żaden sposób związana z wysokością dochodów zrealizowanych przez tę jednostkę. Ponadto gminna jednostka budżetowa nie dysponuje realizowanymi przez siebie dochodami. Natomiast gmina w toku roku budżetowego ma do dyspozycji pełną kwotę dochodów uzyskiwanych przez gminne jednostki budżetowe.
NSA uznał, że ww. cechy gminnej jednostki budżetowej, powodują, że mimo wyodrębnienia organizacyjnego takiej jednostki, nie prowadzi ona działalności gospodarczej w sposób samodzielny, czy niezależny od gminy, której majątkiem, w tym środkami finansowymi, dysponuje. Celem takiej jednostki nie jest zresztą prowadzenie działalności gospodarczej. Co najwyżej taka działalność może wystąpić przy okazji innej aktywności o zasadniczym charakterze. Wyodrębnienie organizacyjne gminnej jednostki budżetowej jest kształtowane przez gminę i służy do wykonywania jej zadań. Gmina jako organ władzy publicznej, a zarazem osoba prawna, do wykonywania ciążących na niej zadań musi wykorzystywać inne jednostki organizacyjne, cechujące się różnym stopniem samodzielności czy niezależności. Z punktu widzenia statusu takich jednostek, jako podatników podatku od towarów i usług, istotne jest jednak nie wyodrębnienie organizacyjne, ale przede wszystkim samodzielne czy też niezależne wykonywanie działalności gospodarczej. Gminne jednostki budżetowe – w ocenie NSA – takiej działalności gospodarczej nie prowadzą. Wszelkie czynności wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych, które mogą być opodatkowane podatkiem VAT podejmują w imieniu i na rzecz gminy, w ramach limitu środków przyznanych im na dany rok w uchwale budżetowej. W przypadku jednostki budżetowej charakterystyczny jest przy tym brak związku między skutkiem tych czynności w aspekcie finansowym, a wydatkami tej jednostki. W związku z tym np. odprowadzenie podatku należnego dokonywane jest z tej części budżetu gminy, która została przekazana do dyspozycji jednostki w planie finansowym. Natomiast zwrot podatku wpływa do budżetu gminy, nie powiększając ilości środków finansowych, będących w dyspozycji jednostki budżetowej. NSA podkreślił, że gminna jednostka budżetowa, jako statio municipi, nie odpowiada też za szkody wyrządzone swoją działalnością – taka odpowiedzialność ciąży na gminie. Nie ponosi również ryzyka związanego z podejmowaniem czynności opodatkowanych, z uwagi na brak związku pomiędzy jej wydatkami, a dochodami. Sąd zwrócił też uwagę na zmiany, jakie wprowadzono do ustawy o finansach publicznych w 2010 r., skutkujące likwidacją takich form organizacyjnych, jak gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych, rachunki dochodów własnych, czy fundusze motywacyjne, które pozwalały jednostkom budżetowym na pewną samodzielność w wykorzystywaniu swoich dochodów.
Z powyższego wynika, że mimo wyodrębnienia organizacyjnego gminnej jednostki budżetowej, nie prowadzi ona działalności gospodarczej w sposób samodzielny, czy niezależny od gminy, którego majątkiem, w tym środkami finansowymi, dysponuje.
Zatem zdaniem Sądu, skoro gospodarka finansowa takiej jednostki charakteryzuje się tym, że pokrywa ona swoje wydatki bezpośrednio z budżetu gminy i odprowadza swoje dochody na rachunek tej jednostki samorządu terytorialnego, to należy przyjąć, że wydatki Gminy B. - poniesione na budowę kanalizacji sanitarnej, która zaraz po jej ukończeniu przekazana została w użyczenie jednostce budżetowej Gminy, która z kolei wykorzystuje tę inwestycję do wykonywania czynności opodatkowanych tj. dostawy wody, odbioru ścieków od mieszkańców gminy - są bezpośrednio związane z czynnościami opodatkowanymi Gminy, jako podatnika VAT w rozumieniu art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Należy bowiem stwierdzić, że poniesione wydatki na urządzenia infrastrukturalne oraz ww. czynności opodatkowane VAT są ze sobą bezpośrednio związane, a w obydwu przypadkach dotyczą one tego samego podatnika jakim jest Gmina.
Tym samym w świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w związku z art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE, a także zasady neutralności podatku VAT, należy przyjąć, że Gmina ma prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z wydatkami na inwestycję polegającą na budowie infrastruktury sanitarnej, oddanej następnie w użyczenie gminnej jednostce budżetowej, skoro inwestycję tę do wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT wykorzystuje faktycznie Gmina, czyniąc to za pośrednictwem swojej jednostki organizacyjnej.
W ocenie składu orzekającego, uznanie przez organ podatkowy, że jednostka budżetowa gminy jest odrębnym od tej jednostki samorządu terytorialnego podatnikiem VAT doprowadziło do błędnego uznania, że nie zostały w stanie faktycznym sprawy spełnione przesłanki z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Wydana przez organ podatkowy interpretacja naruszała zatem prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, dlatego też uzasadnione było wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy uwzględni pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. Odnośnie do zakresu, w jakim uchylona interpretacja nie podlega wykonaniu Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło