III SA/Wa 3207/14

WyrokWSA w Warszawie2015-03-30

Skład orzekający: Aneta Trochim-Tuchorska, Grażyna Nasierowska, Anna Sękowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dokumenty CIT-ST, wskazujące na zatrudnienie pracowników w oddziałach spółki, mogą stanowić istotną nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód uzasadniający wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną określającą wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, jeśli nie podważają one liczby pracowników wykazanej w deklaracjach DEK-I-0?
Ratio decidendi
Dokumenty CIT-ST, nawet jeśli wskazują na zatrudnienie pracowników w oddziałach spółki, nie stanowią przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, jeśli nie podważają one liczby pracowników wykazanej w deklaracjach DEK-I-0, które stanowiły podstawę do określenia zobowiązania. Wznowienie postępowania jest możliwe tylko w zakresie wynikającym z uwzględnionej przesłanki wznowienia, a nie stanowi podstawy do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
Spółka D. sp. z o.o. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją PFRON z 2011 r. określającą wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON. Skarżąca argumentowała, że jej oddziały powinny być uznane za odrębnych pracodawców, a decyzja została wydana na podstawie błędnych ustaleń. Po odmowie uchylenia decyzji przez Prezesa PFRON i utrzymaniu jej w mocy przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej, spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie. Skarga została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, sędzia WSA Grażyna Nasierowska, sędzia WSA Anna Sękowska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy od grudnia 2008 r. do listopada 2009 r. oddala skargę Z akt sprawy wynika, że D. Sp. z o.o. (dalej zwana: Skarżącą lub Spółką) złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej zwany: PFRON) z [...] sierpnia 2011 r. We wniosku Skarżąca wskazała, że powyższa decyzja została wydana w oparciu o nieprawidłowe ustalenia polegające na twierdzeniu, że D. z o. o. z siedzibą w W.(centrala) była jedynym pracodawcą w strukturach wielozakładowych spółki i miała wyłączne kompetencje do zatrudniania wszystkich pracowników zarówno tych zatrudnionych w W.(centrali) oraz w poszczególnych jednostkach organizacyjnych tj. oddziałów Spółki. Spółka wskazała, że od dnia 1 sierpnia 2008 r. zwiększył się stan zatrudnionych pracowników z uwagi na fakt kupna w drodze umowy sprzedaży z dnia 31 lipca 2008 r. "zorganizowanej części przedsiębiorstwa" tj. Działu Transportu Spółki G. Sp. z o. o. wraz z oddziałami. Skarżąca podkreśliła, że od 1 sierpnia 2008 r. działa jako struktura wielozakładowa, a pracodawcami dla zatrudnionych w jej oddziałach pracowników były te oddziały. Skarżąca załączyła deklaracje CIT-ST zawierające informacje o liczbie zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w zakładach (oddziałach). W w/w dokumentach wykazano zatrudnienie w Centrali oraz w oddziałach. Spółka wskazała również, że Zarząd Spółki miał kompetencje do zatrudniania wytypowanych pracowników, którzy w umowach o pracę mieli wskazane, że miejsce ich pracy to miejscowości, w których utworzone zostały oddziały Spółki, a także mieli stosowne uprawnienia Zarządu Spółki do zatrudniania w oddziale podległych im pracowników w imieniu Spółki. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Prezes Zarządu PFRON wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] sierpnia 2011 r. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...]sierpnia 2011 r. określającej wysokość zobowiązania Spółki za okres od grudnia 2008 r. do listopada 2009 r. Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o jej zmianę. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21 poz. 94 ze zm., dalej zwany: "Kodeksem pracy") w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze strukturą wielozakładową z oddziałami, gdzie to właśnie te oddziały a nie Spółka były pracodawcami w rozumieniu art. 3 Kodeksu pracy dla zatrudnionych tam pracowników; naruszenie prawa procesowego art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm., dalej zwana: O.p.) poprzez odmowę uchylenia decyzji ze względu na brak przesłanek wznowieniowych, podczas gdy przesłanka taka istniała - oddziały Spółki posiadały podmiotowość do uznania ich za odrębnych pracodawców w świetle art. 3 Kodeksu pracy, istniały wewnętrzne regulamin Spółki i uchwała Zarządu, tym samym powinien tu mieć zastosowanie art. 245 § 1 pkt 1 O.p.; art. 120, 121, 122, 123 § 1, 125 § 1, 180 § 1 i 2, 187 § 1 O.p. gdyż postępowanie podatkowe nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Skarżąca zarzuciła, że PFRON: nie podjął żadnych czynności wyjaśniających; nie wezwał Spółki do przedstawienia dowodów; nie udzielał Spółce niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego; nie zapewnił czynnego udziału w każdym stadium postępowania; nie działał w sprawie wnikliwie i szybko; nie dopuścił dowodów, które mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy; nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Skarżąca wyjaśnia, iż nie kwestionowała wcześniej decyzji określających wysokość zobowiązania z powodu braku wiedzy, iż oddziały Spółki spełniały warunek definicji pracodawcy o której mowa w art. 3 Kodeksu pracy. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] sierpnia 2014r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON. Minister Pracy wyjaśnił, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ustalenie kto był pracodawcą dla pracowników świadczących pracę w poszczególnych jednostkach organizacyjnych, czy Skarżąca była zobowiązana do wpłat na rzecz PFRON, a jeśli tak to czy miała obowiązek naliczania wpłat na PFRON od stanu zatrudnienia ogółem obejmującego zarówno pracowników centrali jak i jednostek organizacyjnych tj. oddziałach Spółki. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych do wpłat na Fundusz zobowiązany jest pracodawca zatrudniający, co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Podstawą uznania za pracodawcę jest spełnienie przesłanek z art. 3 Kodeksu pracy. W związku z powyższym Minister Pracy w celu ustalenia kto był pracodawcą dla zatrudnionych pracowników i czy strona podlegała obowiązkowi uiszczania wpłat na rzecz PFRON, pismem z 7 kwietnia 2014 r., wezwał Spółkę do przedstawienia dodatkowych dokumentów. W odpowiedzi na w/w wezwanie, Skarżąca przy piśmie z 17 kwietnia 2014 r. przedłożyła między innymi kopię umowy o pracę z pracownikiem w oddziale oraz pełnomocnictwo. Z kopii umowy o pracę wynika, że Skarżąca reprezentowana przez P.P. jest Pracodawcą dla P.D., któremu z kolei udzielono pełnomocnictwa do wykonywania czynności w imieniu i na rzecz D. z o. o. Skarżąca nie przedłożyła natomiast żadnej kopii umowy, z której wynikałoby, że stroną umowy jest pracownik i inny pracodawca niż Skarżąca. Skarżąca przesłała wprawdzie uchwały z dnia 10 stycznia 2006 r. i z dnia 5 października 2006 r., z których wynika, że może tworzyć oddziały będące samodzielnym pracodawcą. Jednakże oddział nie wykazał takiej samodzielności, bowiem zgodnie z pełnomocnictwem P.D. pracownik Skarżącej wykonuje w imieniu i na rzecz Skarżącej między innymi czynności z zakresu prawa pracy, włącznie ze składaniem oświadczeń woli w sprawach dotyczących nawiązania, rozwiązania i wykonywania stosunków pracy. Minister Pracy podkreślił, iż to treść umowy o pracę determinuje kto jest pracodawcą dla zatrudnionych pracowników. W świetle obowiązującego prawa dla uznania za pracodawcę nie jest istotne miejsce wykonywania pracy lecz łączący pracownika i pracodawcę stosunek pracy. Przymiot pracodawcy jest związany ze zdolnością do samodzielnego zatrudniania pracowników i czynieniem z tej zdolności użytku poprzez faktyczne dokonywanie czynności z zakresie prawa pracy. Skarżąca przyznała, a przedłożone upoważnienie tego dowodzi, iż pracowników w ramach oddziału zatrudnia osoba zatrudniona w Spółce i upoważniona do zatrudniania pracowników w imieniu Spółki. W ocenie Ministra Pracy Prezes PFRON zasadnie wskazał, że zgodnie z ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, oddział to wyodrębniona i samodzielna organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywanej przez przedsiębiorcę. Nie posiada osobowości prawnej, a więc nie może w sowim imieniu zawierać umów, nabywać praw i zaciągać zobowiązań. Oddział może jednak stać się stroną stosunku pracy. Jeżeli oddział zatrudnia pracowników z upoważnienia zakładu głównego to pracodawcą jest ten zakład. Prezes Zarządu PFRON wskazał również, iż przedstawione przez Skarżącą kopie informacji CIT-ST zawierają dane dotyczące miejsca wykonywania pracy, nie świadczą natomiast o samodzielności oddziałów jako pracodawcy. Minister Pracy wyjaśnił również, iż miejsce wykonywania pracy nie przesądza o niewliczaniu pracowników zatrudnionych w oddziale i centrali do stanu zatrudnienia ogółem, od którego m.in. zależy obowiązek dokonywania wpłat na PFRON. Ponadto z danych uzyskanych z Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] wynika, że Skarżąca nie posiada oddziałów. W ocenie Ministra Pracy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, że oddziały Spółki samodzielnie zatrudniały pracowników. W związku z powyższym nie można zgodzić się ze stwierdzeniem zawartym w odwołaniu, że jednostki organizacyjne (oddziały) były pracodawcą w rozumieniu art. 3 Kodeksu pracy. Odnosząc się do oceny zaistnienia przesłanek uzasadniających ponowne rozpatrzenie sprawy w wyniku postępowania wznowieniowego Minister Pracy powołał się na treść art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Wskazał, że podziela stanowisko Prezesa PFRON, iż podniesione przez Spółkę okoliczności nie stanowią przesłanki określonej w w/w przepisie, natomiast w interesie Skarżącego jest wskazać dowody, które uzasadniają wznowienie postępowania. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 oraz 245 § 1 pkt 2 O.p., Minister Pracy wskazał, że postępowanie wszczyna się postanowieniem, natomiast ocena, czy wystąpiły przesłanki mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie jest wynikiem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia w sprawie wznowienia i kończy się wydaniem decyzji, o jakiej mowa w art. 245 § 1 i § 2 O.p., co miało miejsce w niniejszej sprawie. Zatem zarzut Skarżącej jest niezasadny. Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania nie przesądza jeszcze o możliwości rozpatrywania istoty sprawy i orzekania w tym zakresie. Jeżeli więc organ nie stwierdzi istnienia przesłanek wznowienia, odmawia uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p. Skarżąca nie zgodziła się z decyzją Ministra Pracy i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniosła o uchylenie decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzuciła: błędną wykładnię art. 3 Kodeksu pracy, w sytuacji gdy w sprawie, mamy do czynienia ze strukturą wielozakładową z oddziałami, gdzie to właśnie te oddziały a nie Spółka, były i są pracodawcami w rozumieniu art. 3 Kodeksu pracy, dla zatrudnionych w nich pracowników; błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 21 ust 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 1997 r. Nr 123 poz. 776 ze zm., dalej zwana: u.r.z.n.); naruszenie prawa procesowego art. 240 § 1 pkt 5 O.p. i art. 245 § 1 pkt. 2 O.p., poprzez odmowę uchylenia decyzji ze względu na brak przesłanek wznowieniowych, podczas, gdy przesłanka taka istniała od 2007 r, gdyż oddziały Spółki, posiadały podmiotowość do uznania ich za odrębnych pracodawców w świetle art. 3 Kodeksu pracy, tym samym powinien mieć tu zastosowanie art. 245 § 1 pkt 1 O.p.; naruszenie prawa procesowego art. 120, 121, 122, 125 § 1, 180 § 1 i 2, 187 § 1, 191 i 199a § 1 O.p., co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie, mogło doprowadzić do uchylenia decyzji ostatecznej. W motywach uzasadnienia zarzutów skargi Spółka wskazała, że podstawową okolicznością faktyczną na podstawie której zapadła decyzja ostateczna był dokonane przez Prezesa Zarządu PFRON błędne ustalenia kontrolne poczynione w 2011 r. o tym, że Spółka była pracodawcą dla wszystkich zatrudnionych pracowników, w tym dla pracowników świadczących pracę w poszczególnych jednostkach organizacyjnych; zdaniem ww. organu oddziały spółki nie posiadały statusu pracodawcy. Skarżąca wskazała, że nie kwestionowała w 2011 r. ustaleń organu kontroli oraz wydanych decyzji, co wynikało z faktu że nie miała świadomości, że tworząc oddziały i zatrudniając w nich pracowników, spełniła kryteria samodzielnego pracodawcy, tj. że oddziały Spółki miały przymiot pracodawcy w rozumieniu art. 3 Kodeksu pracy. Skarżąca podkreśliła, że umowy o pracę z pracownikami oddziałów były podpisywane z osobą upoważnioną przez Spółkę - ale już z samej istoty tych umów wynikało, że zawierane były w imieniu oddziału spółki, a nie samej spółki. Wprawdzie w treści pełnomocnictwa, uprawniającego wytypowanych pracowników Spółki do zawierania umów o pracę z pracownikami oddziałów wskazano, że są oni upoważnieni do zatrudniania pracowników w oddziałach "w imieniu spółki", jednakże zapis ten jest zapisem nieprecyzyjnym i sprzecznym z rzeczywistą intencją udzielającego takiego upoważnienia. W ocenie Skarżącej zupełnie niezrozumiałym była cala procedura wznawia postępowanie na podstawie jej wniosku. Z jednej strony Prezes Zarządu PFRON wznowił postępowanie, jednak zaraz po wznowieniu postępowania, organy nie podjęły już żadnej inicjatywy dowodowej, nie żądały od Spółki przedstawienia (ujawnienia) dowodów istotnych dla sprawy, a więc nowych okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych organowi, który wydał decyzję. Zdaniem Skarżącej wobec powyższego doszło do naruszeniem art. 123 §1 O.p. w związku z art. 200 §1 O.p., art. 240 §1 pkt. 5 O.p., oraz art. 245 § 1 pkt. 2 O.p. Minister Pracy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadniczy spór zawisły między stroną skarżącą a organem dotyczy prawidłowości ustaleń co do uznania oddziałów Skarżącej za samodzielnych pracodawców, a w konsekwencji zasadności ponoszenia przez Spółkę płatności na PFRON przy uwzględnieniu łącznej liczby pracowników zatrudnianych przez Spółkę oraz jej oddziały. Zdaniem Skarżącej, okoliczność że w dacie wydania decyzji określającej wysokość wpłat na PFRON, Spółka posiadała oddziały, które mogły samodzielnie zatrudniać pracowników oraz istniały dokumenty CIT-ST potwierdzające tę okoliczność, uzasadnia wznowienie postępowania zakończonego decyzją określającą wysokość opłat na PFRON oraz zmianę tej decyzji. Rozpatrując tak zakreślony spór wskazać tytułem wstępu należy, że w procedurze podatkowej instytucja wznowienia postępowania została uregulowana w rozdziale 17 ustawy Ordynacja podatkowa, tj. w art. 240 i następnych tej ustawy. Stosownie do treści art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W myśl art. 243 § 1 O.p. w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 243 § 2 O.p.). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji (art. 243 § 3 O.p.). Wznowienie postępowania stanowi jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikacji ostatecznej decyzji organu podatkowego kończącej postępowanie. Postępowanie to składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie rozstrzygnięciu podlega kwestia dopuszczalności "uruchomienia" trybu nadzwyczajnego, o czym stanowi art. 243 § 1 O.p.. Etap ten kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 O.p.) lub wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 243 § 3 O.p.). Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania jest równoznaczne z rozpoczęciem drugiego etapu, w którym organ – zgodnie z art. 243 § 2 O.p. – ustala przede wszystkim, czy w sprawie istotnie zachodzi którakolwiek ze wskazanych w art. 240 § 1 O.p. podstaw wznowienia postępowania, a w razie pozytywnego wyniku tych czynności, przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy podatkowej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki - "Ordynacja podatkowa. Komentarz", Oficyna Wyd. UNIMEX Wrocław 2010 r., s. 996-999; wyrok NSA z 20 października 2010 r., I FSK 1716/09, LEX nr 744374). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym treść art. 243 § 3 O.p. należy odczytywać w ten sposób, iż decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn formalnych. Chodzi o przypadki, gdy: a) wniosek złożyła osoba nie będąca stroną w sprawie lub nie mająca zdolności do czynności prawnych, b) wniosek został złożony po upływie terminów do wznowienia postępowania, c) dotyczy on decyzji nie będącej decyzją ostateczną lub d) nie został oparty o jedną z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 O.p. (por. wyroki NSA z 20 czerwca 1991 r., IV SA 487/91, ONSA z 1991 r. Nr 2, poz. 50; z 31 lipca 2003 r., III SA 3125/01, LEX nr 90439). Jeżeli żadna z okoliczności wyżej wskazanych nie zachodzi, organ ma obowiązek wznowienia postępowania (w formie postanowienia), co otworzy drugi etap postępowania, w którym organ ma obowiązek zbadania czy wskazana przez stronę przyczyna wznowienia miała miejsce oraz – w razie stwierdzenia istnienia podstawy wznowienia postępowania – czy miało to wpływ na wadliwość decyzji ostatecznej. Wynika to wprost z brzmienia przepisu art. 243 § 2 O.p. oraz art. 245 O.p. Zgodnie z pierwszym ze wskazanych przepisów w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, a postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Drugi zaś stanowi, jakie rozstrzygnięcia wydaje organ po przeprowadzeniu postępowania w oparciu o przepis art. 243 § 2 O.p. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że postępowanie "wznowieniowe" toczy się w bardzo zawężonych ramach, zaś jego przedmiotem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa. Postępowanie wznowieniowe nie stanowi kontynuacji uprzednio zakończonego decyzją ostateczną postępowania zwykłego, przez co niedopuszczalne jest także wykorzystanie tego postępowania do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, a jego wyłącznym celem jest dokonanie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p. Z powyższego wynika zatem, że dopiero pod ustaleniu istnienia przyczyny uzasadniającej wznowienie postępowania, możliwe (i dopuszczalne) jest prowadzenie postępowania celem oceny czy w okolicznościach sprawy, decyzja ostateczna narusza prawo. Przy czym, oceniając istnienie przesłanki wznowieniowej, organ bierze pod uwagę przesłankę wskazaną przez stronę. Z tej przyczyny, w świetle okoliczności rozpatrywanej sprawy należy rozważyć, czy dokumenty CIT-ST przedstawione przez Skarżącą, stanowią po pierwsze istotne dla sprawy dokumenty nieznane organowi w dniu orzekania i – jeżeli tak – rozważenie w dalszej kolejności czy informacje wynikające z tych dokumentów wpływają na poprawność decyzji ostatecznej. Wskazać zatem należy, że przedmiotem postępowania zakończonego decyzją, której wznowienia domaga się strona skarżąca, jest decyzja Prezesa Zarządu PFRON z [...] sierpnia 2011 r. określająca wysokość zobowiązania Skarżącej z tytułu braku wpłat na PFRON. Decyzja ta została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (jedn. tekst Dz. U z 2011, Nr 127, poz. 721 ze zm.). Stosownie do brzmienia tej ustawy pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, dokonywać miesięcznych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, w określonej wysokości (art. 21 ust. 1). Jednocześnie pracodawcy ci dokonują wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1, w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat, składając równocześnie Zarządowi Funduszu deklaracje miesięczne i roczne poprzez teletransmisje danych w formie dokumentu elektronicznego według wzoru ustalonego, w drodze rozporządzenia, przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego (art. 49 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych). Należy zatem wskazać, że deklaracja składana przez pracodawcę (na druku DEK-I-0), zawiera w swej treści dane dotyczące pracodawcy (jego nazwę, adres, siedzibę, numer NIP itd.) oraz liczbę zatrudnianych przez niego ogółem osób i liczbę zatrudnianych przez tego pracodawcę osób niepełnosprawnych. Takie deklaracje za okresy objęte decyzją, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, jak wynika z akt sprawy, złożyła Skarżąca (k. 1-12 akt administracyjnych) i na ich podstawie określona została wysokość jej zobowiązania z tytułu braku wpłaty na PFRON. Nie ulega bowiem wątpliwości, że dokumenty te stanowią podstawę do określenia należności, jaką uiścić winien pracodawca. Wypełniając ten dokument, dany podmiot sam deklaruje liczbę zatrudnianych przez niego osób ogółem oraz zatrudnionych przez niego w danym okresie osób niepełnosprawnych. W braku twierdzeń dotyczących odmiennej liczby pracowników, brak jest zatem przyczyn, dla których organ winien kwestionować dane wskazane przez pracodawcę. Z tych powodów, zdaniem Sądu, decyzja wydana w oparciu o dane wynikające z dokumentów przedłożonych przez stronę, jest prawidłowa. Jej podważenie w postępowania wznowieniowym opartym o przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. może być skuteczne, jeżeli z przedstawionych dokumentów wynika, że liczba pracowników zatrudnionych przez pracodawcę, jest inna niż liczba wykazana przez niego w dokumentach w oparciu o które wydano decyzję ostateczną. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że Prezes PFRON oraz Minister Pracy i Polityki Socjalnej, zasadnie uznał, że przywołane przez Skarżącą we wniosku o wznowienie postępowania dokumenty CIT-ST, nie stanowiły przesłanki wznowienia postępowania, albowiem nie stanowiły one istotnych dla sprawy dokumentów, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej. Dokumenty te wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie wskazują w żaden sposób na fakty, które w ocenie Skarżącej, są istotne z punktu widzenia określenia wysokości zobowiązania z tytułu braku wpłat na PFRON, tj. na zatrudnienie przez Skarżącą innej (mniejszej) liczby pracowników niepełnosprawnych niż wynika to z deklaracji DEK-I-0. Jakkolwiek bowiem dokumenty CIT-ST mogą świadczyć o zatrudnieniu wskazanej tam liczby pracowników przez oddziały Skarżącej, to w żaden sposób nie podważają one informacji wynikającej z druków DEK-I-0, które wskazują liczbę osób niepełnosprawnych zatrudnionych przez Skarżącą. A to właśnie ta okoliczność ma znaczenie dla oceny wystąpienia przesłanki wznowieniowej określonej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Z wyżej wskazanych przyczyn, Sąd uznał za pozostające bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy rozważania dotyczące spełnienia przez oddziały Skarżącej warunków uprawniających do uznania ich za pracodawcę. Okoliczność ta mogłaby mieć znaczenie w sprawie tylko w tym wypadku, gdyby na podstawie przedstawionych przez Stronę dokumentów CIT-ST, stanowiących zdaniem Skarżącej istotne dowody, możliwe było dokonanie weryfikacji liczby pracowników zatrudnionych przez Skarżącą. Jak wyżej jednak wskazano dokumenty CIT-ST wskazują na zatrudnienie pracowników w oddziałach, jednak nie podważają ustaleń Prezesa Zarządu PFRON, co do liczby zatrudnionych pracowników przez Spółkę (centralę). Tym samym ewentualne uznanie za zasadne stanowiska Spółki, że tworząc oddziały i zatrudniając w nich pracowników, spełniła kryteria dla uznania tychże oddziałów za samodzielnego pracodawcę, pozostaje bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy. Nawet w takim wypadku, przedstawione dokumenty CIT-ST nie wskazują, że liczba pracowników wykazanych przez Spółkę jako zatrudnionych przez nią w dokumentach w oparciu o które wydana została decyzja ostateczna, jest mniejsza. Dodać również należy, że z uwagi na specyfikę postępowania wznowieniowego, organ właściwy w sprawie wszczętej wnioskiem o wznowienie postępowania, w postępowaniu prowadzonym w trybie wznowienia może oceniać sprawę ponownie, ale tylko w takim zakresie, jaki wynika z branej pod uwagę przesłanki wznowienia. Nie może natomiast dokonywać ponownych ustaleń i oceny materiału dowodowego raz już ocenionego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w tej części, która wykracza poza ramy wyznaczone przesłanką wznowienia. Z powyższych względów, wobec uznania, że prawidłowa jest ocena organów co do braku istnienia przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania, za niezasadne należało również uznać pozostałe zarzuty naruszenia prawa procesowego tj. art. 120, 121, 122, 125 § 1, 180 § 1 i 2, 187 § 1, 191 i 199a § 1 O.p. W rozpoznawanej sprawie bowiem z uwagi na brak istnienia przesłanki wznowieniowej, nie było podstaw do przeprowadzenia postępowania mającego na celu ponowne ustalenie okoliczności faktycznych oraz ocenę materiału dowodowego. Sąd, nie dopatrując się wskazanych w skardze naruszeń, a także innych uchybień, które należało wziąć pod rozwagę z urzędu, a które mogłyby dawać podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło