II SA/Kr 112/15

WyrokWSA w Krakowie2015-03-31

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Magda Froncisz, Beata Łomnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy istnieje ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę samowoli budowlanej, możliwe jest wszczęcie postępowania w sprawie legalizacji tej samowoli?
Ratio decidendi
W sytuacji, gdy istnieje ostateczna decyzja administracyjna nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, nie jest możliwe wszczęcie kolejnego postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji tej samej samowoli budowlanej. Istnienie takiej ostatecznej decyzji stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" uniemożliwiającą wszczęcie postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., ponieważ prowadziłoby to do naruszenia powagi rzeczy osądzonej i skutkowałoby nieważnością późniejszego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
A.B. złożyła wniosek o legalizację budynku mieszkalnego jednorodzinnego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wcześniej jednak, decyzją z dnia 15 maja 2014 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę tego budynku. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji, uznając, że istnieje ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę, co stanowi przeszkodę do wszczęcia nowego postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a., argumentując, że decyzja nakazująca rozbiórkę nie jest prawomocna, ponieważ została zaskarżona do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Magda Froncisz (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2015 r. sprawy ze skargi A.B. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 31 października 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem nr [...] z dnia 27 sierpnia 2014 r., znak: [...], na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku A. B. w sprawie legalizacji budynku mieszkalnego położonego na dz. ewid. [...], [...] i [...] obręb [...] w Z. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na dz. ewid. [...] i [...] obręb [...] w Z.. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 27 stycznia 2014 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nakazał inwestorowi A. B. rozbiórkę będącego w budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działkach ewid. nr [...] i [...] obr. [...] w miejscowości Z. - wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 15 maja 2014 r. nr [...] r. znak: [...] utrzymał w/w decyzję w mocy. W dniu 9 lipca 2014 r. organ nadzoru budowlanego wystawił zobowiązanej upomnienie wzywające do dobrowolnego wykonania obowiązku pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W dniu 11 sierpnia 2014 r. A. B. złożyła wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o legalizację w/w budynku mieszkalnego. W tym stanie organ zważył, że zgodnie z art.61a K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przesłanką odmowy wszczęcia postępowania zgodnie z powyższym przepisem może być brak legitymacji procesowej wnoszącego żądanie (przesłanka podmiotowa), a także inne uzasadnione przyczyny. Najczęściej są to względy przedmiotowe, przy czym okoliczność zaistnienia przeszkody przedmiotowej musi być znana w chwili złożenia wniosku (żądania). Przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w cytowanym przepisie, należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy już w tej sprawie toczy się postępowanie administracyjne albo gdy w takiej sprawie już zapadło rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Organ wskazał, że sprawa przedmiotowego obiektu budowlanego została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia 15 maja 2014 r. nr [...] r. znak: [...], nakazującą rozbiórkę. Wniosek A. B. dotyczący legalizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego jest bezprzedmiotowy z uwagi na to, iż obiekt ten objęty jest ostateczną i funkcjonującą w obrocie prawnym decyzją nakazującą rozbiórkę. W takim przypadku ponowne prowadzenie postępowania w sprawie legalizacji samowoli budowlanej nie jest dopuszczalne. Stanowiłoby to bowiem obejście prawa i pozwalało na uchylenie się od wykonania nakazu wynikającego z decyzji ostatecznej. "Skoro bowiem żaden przepis prawa nie wskazuje na możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji orzekającej rozbiórkę w następstwie wszczęcia bądź zakończenia postępowania legalizacyjnego wobec obiektu budowlanego objętego nakazem rozbiórki, to należy uznać, że orzeczony wobec tego obiektu nakaz rozbiórki blokuje możliwość prowadzenia postępowania zmierzającego do legalizacji tej samej samowoli budowlanej" (wyrok WSA w Kielcach z dnia 4 października 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 557/12). Z uwagi na powyższe organ nadzoru budowlanego nie może prowadzić kolejnego postępowania administracyjnego zmierzającego do legalizacji budynku objętego nakazem rozbiórki. Zażalenie na to postanowienie złożyła A. B., zarzucając: - naruszenie art. 7 i 12 K.p.a. poprzez niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego w sprawie, albowiem decyzja nakazująca rozbiórkę z dnia 15 maja 2014 nr [...] znak: [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a nie został jej nadany rygor natychmiastowej wykonalności, a nadto fakt ostateczności nie jest równoznaczny z pojęciem prawomocności decyzji; - naruszenie art. 61a K.p.a. poprzez przyjęcie, że w niniejszym stanie faktycznym występują inne uzasadnione przyczyny, wobec których postępowanie to nie mogło zostać wszczęte, a to fakt istnienia ostatecznej decyzji znak z dnia 15 maja 2014 nr [...] znak: [...] w sytuacji, gdy postępowanie to należało wszcząć, a następnie zawiesić, wobec faktu braku prawomocności w/w decyzji administracyjnej. W związku z powyższym wniosła o zmianę postanowienia i wszczęcie postępowania w sprawie, bądź o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem nr [...] z dnia 31 października 2014 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z póz. zm., dalej K.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z póz. zm., dalej u.p.b.) po rozpatrzeniu zażalenia A. B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Z. nr [...] z dnia 27 sierpnia 2014 r., znak:. [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że po zweryfikowaniu zgromadzonego w sprawie przez organ I instancji materiału dowodowego, podziela w pełni stan faktyczny sprawy przedstawiony przez PINB Z.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego wyjaśnił na wstępie, że jest mu z urzędu wiadomo, że organ I instancji przesłał niekompletne akta niniejszego postępowania z uwagi na fakt, iż ich część (karty od 1 do 134) została przekazana do WSA w Krakowie wraz ze skargą A. B. na decyzję WINB nr [...] z dnia 15 maja 2014 r., znak: [...], którą utrzymano w mocy decyzję PINB w Z. nr [...] z dnia 27 stycznia 2014 r., znak: [...]. Postępowanie toczy się pod sygnaturą II SA/Kr 1116/14. Wskazano jednak, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest zasadność odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego wykonanego bez pozwolenia na budowę na dz. ewid. [...] i [...] obręb [...] w Z.. W związku z powyższym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wystarczające są akta organu I instancji przesłane do organu odwoławczego. Wskazano, że analizując art. 61 a § 1 K.p.a. należy dojść do wniosku, że ustawodawca wprowadził w powyższej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Bez względu jednak którą z nich przyjąć, jest oczywiste, że w razie ich zaistnienia organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Pierwszą przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 K.p.a. jest wniesienie podania "przez osobę niebędący stroną", natomiast drugą jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania". Podkreśla się, że art. 61 a K.p.a., z uwagi na to, że zamyka drogę do merytorycznego rozstrzygnięcia żądania zawartego w podaniu, może być stosowany jedynie w sytuacjach, w których udzielenie odpowiedzi na pytania, czy podanie pochodzi od strony oraz czy w sprawie nie występują inne uzasadnione przyczyny prowadzące do odmowy wszczęcia postępowania, jest jednoznaczne i niekontrowersyjne. Taka sytuacja wystąpi wówczas, gdy w sposób oczywisty, nie wymagający głębszych dociekań widoczne będzie, że podanie nie pochodzi od strony, a także wtedy, gdy okoliczność zaistnienia przeszkody przedmiotowej jest znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie wynika z treści wniosku. Jeżeli bowiem konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, to nie ma podstaw do odmowy wszczęcia postępowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy organ odwoławczy wyjaśnił, że stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. jest "każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Nie budzi wątpliwości, że A. B. jest stroną niniejszego postępowania. Jako inwestor przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, posiada interes prawny we wniesieniu wniosku o jego legalizację. Natomiast przesłanką do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania przez organ I instancji w w/w sprawie było zaistnienie "innej uzasadnionej przyczyny uniemożliwiającej wszczęcie postępowania". Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, tj. gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 893/11). W ocenie organu I instancji przyczyną, która uzasadnia wydanie postanowienia w trybie art. 61a K.p.a. jest istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji WINB nr [...] z dnia 15 maja 2014 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję PINB w Z. nr [...] z dnia 27 stycznia 2014 r., znak: [...], którą na podstawie art. 50a u.p.b. nakazano inwestorowi A. B. wykonanie rozbiórki będącego w budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działkach ewid. nr [...] i [...] obręb [...] w Z. - wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że stanowisko organu I instancji jest prawidłowe. Wniosek z dnia 11 sierpnia 2014 r. o legalizację budynku mieszkalnego jednorodzinnego wykonanego bez pozwolenia na budowę na dz. ewid. [...] i [...] obręb [...] w Z. dotyczy tego samego obiektu budowlanego, który był przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji WINB nr [...] z dnia 15 maja 2014 r., znak: [...]. Zauważono, że zakończone w/w decyzją postępowanie było prowadzone w trybie art. 48 u.p.b., który przewiduje procedurę legalizacji obiektów budowlanych zrealizowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Decyzja organu I instancji nakazująca rozbiórkę przedmiotowego budynku została natomiast wydana na podstawie art. 50a u.p.b., który określa sankcję za prowadzenie robót budowlanych pomimo wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Zastosowana norma prawna z art. 50a u.p.b. znosi procedurę legalizacyjną. Z uwagi na tę okoliczność WINB wskazał, że nie jest możliwe wszczęcie kolejnego postępowania administracyjnego w sprawie uprzednio rozstrzygniętej decyzją administracyjną. Stanowiłoby to bowiem istotne naruszenie procedury administracyjnej. Konsekwencją wydania nowej decyzji w sprawie uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, byłaby nieważność późniejszej decyzji z powodu powagi rzeczy osądzonej, co stanowi kwalifikowaną wadę prawną decyzji i prowadzi do wyeliminowania jej z obrotu prawnego zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.. Wskazana przyczyna nieważności decyzji administracyjnej powoduje, że ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną jest możliwe tylko jeśli pierwotna decyzja została uchylona w ustalonym przez prawo trybie (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 maja 1981 r., SA 895/81). Organ podzielił pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, że funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie w sposób ostateczny powoduje, że kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji. Takie postępowanie podlega umorzeniu, jeśli przeszkód do jego prowadzenia organ nie dostrzegł bezpośrednio po złożeniu wniosku i podjął czynności procesowe. W przeciwnym razie organ winien zastosować art. 61a K.p.a., to jest postanowieniem odmówić wszczęcia postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt: VII SA/Wa 65/14). Dlatego też mając na uwadze, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja WINB nr [...] z dnia 15 maja 2014 r., znak: [...], nie jest możliwe wszczęcie postępowania w sprawie legalizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego wykonanego bez pozwolenia na budowę na dz. ewid. [...] i [...] obręb [...] w Z.. W sprawie było bowiem prowadzone postępowanie legalizacyjne, które zakończyło się wydaniem w/w decyzji. Ponowne wszczęcie postępowania administracyjnego w tym zakresie stanowiłoby naruszenie powagi rzeczy osądzonej i skutkowałoby nieważnością późniejszego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na argument skarżącej, iż decyzja WINB nr [...] z dnia 15 maja 2014 r., znak: [...], nie posiada waloru prawomocności bowiem została zaskarżona do WSA w Krakowie, organ odwoławczy wyjaśnił, że w/w decyzja jest ostateczna w administracyjnym toku instancji i jako taka może podlegać wykonaniu. Dla wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie jest wymagane prawomocne orzeczenie sądu. Zaznaczono również, że bez znaczenia dla możliwości wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego w tej samej sprawie, pozostaje okoliczność zaskarżenia rozstrzygnięcia do WSA w Krakowie oraz fakt wstrzymania jego wykonania przez WSA w Krakowie. Przeszkoda uniemożliwiająca wszczęcie postępowania ma bowiem miejsce w sytuacji, gdy w obiegu prawnym pozostaje ostateczna decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty. Dlatego też organ I instancji nie miał podstaw do wszczęcia postępowania, a następnie jego zawieszenia z uwagi na toczące się przed WSA w Krakowie postępowanie sądowoadministracyjne. Na marginesie organ odwoławczy zauważył, że nawet w przypadku uchylenia przez WSA w Krakowie decyzji WINB nr [...] z dnia 15 maja 2014 r., znak: [...], nie będzie możliwe wszczęcie postępowania w sprawie legalizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego wykonanego bez pozwolenia na budowę na dz. ewid. [...] i [...] obręb [...] w Z., ponieważ w takiej sytuacji będzie się ponownie toczyć postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działkach ewid. nr [...] i [...] obręb [...] w Z. - wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę bądź na etapie organu odwoławczego, bądź na etapie organu I instancji, w zależności od rozstrzygnięcia WSA w Krakowie. W konsekwencji nadal będzie istnieć powaga rzeczy osądzonej w tym zakresie, bowiem rozumie się przez nią nie tylko istnienie w obrocie prawnym ostatecznego rozstrzygnięcia danej sprawy, ale także prowadzenie postępowania zmierzającego do jego wydania. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że niniejsze postępowanie powinno być prowadzone przez organ I instancji pod nową sygnaturą, a nie jako swoista "kontynuacja" postępowania prowadzonego pod znakiem: [...]. Wniosek A. B. z dnia 11 sierpnia 2014 r. dotyczył nowej sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a. Organ odwoławczy wskazał jednak, że biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy, rozstrzygnięcie zaskarżonego postanowienia organu I instancji - pomimo wskazanego uchybienia - odpowiada prawu, a zawarte w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięcie, polegające na odmowie wszczęcia postępowania w sprawie objętej wnioskiem, jest prawidłowe. Nieprawidłowa jest jedynie sygnatura pod jaką zostało wydane rozstrzygnięcie. Powyższe nie stanowi jednak przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skargę na powyższe postanowienie nr [...] z dnia 31 października 2014 r., Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła A. B.. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności : 1) art. 7 i 12 K.p.a. poprzez niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego w sprawie, bowiem decyzja administracyjna z dnia 15 maja 2014 r. nr [...], znak [...], nakazująca rozbiórkę została zaskarżona skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, nie został jej nadany rygor natychmiastowej wykonalności, zaś fakt jej ostateczności nie jest równoznaczny z jej prawomocnością; 2) art. 61 a K.p.a. poprzez przyjęcie, iż w stanie faktycznym występują inne uzasadnione przyczyny, wobec których postępowanie to nie mogło zostać wszczęte, a to fakt istnienia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 15 maja 2014 r., znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z dnia 27 stycznia 2014 r., znak [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] obręb [...] w Z., podczas gdy postępowanie w sprawie należało podjąć, a następnie je zawiesić do czasu uzyskania prawomocności wskazanej decyzji administracyjnej. Przy tak postawionych zarzutach skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, jak uprzednio w zażaleniu, iż decyzja, na którą powołują się organy postępowania administracyjnego nie jest prawomocna, gdyż zaskarżono ją skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, a nadto decyzji tej nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności. Ponadto wskazano, że na działkach, o których mowa, istniał uprzednio stary budynek, którego remont rozpoczęła skarżąca A. B.. W trakcie inwestycji okazało się, iż ze względów bezpieczeństwa należało wykonać nowe ściany niewychodzące poza obrys istniejącego dotychczas budynku. Podnoszono w toku postępowania, że budynek jednorodzinny ma zabezpieczyć lokum dla skarżącej i jej dzieci, w związku z powyższym skarżąca podjęła działania zmierzające do legalizacji inwestycji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi, w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia 31 października 2014 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie, jaki i postanowienie wydane w pierwszej instancji, odpowiadają prawu. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Pojęcia "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a., ustawodawca nie definiuje wprost, lecz orzecznictwo i doktryna wskazują, że należy przez to rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, w szczególności gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w kontrolowanej sprawie, stąd brak jest podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania legalizacyjnego wydanego przez zaskarżone organy administracyjne. Skarżąca nie kwestionuje ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy, z którego wynika, że decyzją z dnia 27 stycznia 2014 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nakazał inwestorowi A. B. rozbiórkę będącego w budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działkach ewid. nr [...] i [...] obr. [...] w miejscowości Z. - wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 15 maja 2014 r. nr [...] r. znak: [...] utrzymał w/w decyzję w mocy. W dniu 11 sierpnia 2014 r. A. B. złożyła wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o legalizację w/w budynku mieszkalnego. W pełni trafne jest stanowisko organów, że skarżąca A. B. jest stroną niniejszego postępowania. Jako inwestor przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, posiada interes prawny we wniesieniu wniosku o jego legalizację. Natomiast przesłanką do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania przez organ I instancji w w/w sprawie było zaistnienie "innej uzasadnionej przyczyny uniemożliwiającej wszczęcie postępowania". W niniejszej sprawie przyczyną, która uzasadnia wydanie postanowienia w trybie art. 61a K.p.a. jest istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji WINB nr [...] z dnia 15 maja 2014 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję PINB w Z. nr [...] z dnia 27 stycznia 2014 r., znak: [...], którą na podstawie art. 50a u.p.b. nakazano inwestorowi A. B. wykonanie rozbiórki będącego w budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działkach ewid. nr [...] i [...] obręb [...] w Z. - wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Wniosek z dnia 11 sierpnia 2014 r. o legalizację tego budynku mieszkalnego wykonanego bez pozwolenia na budowę dotyczy tego samego obiektu budowlanego, który był przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji ostatecznej WINB z dnia 15 maja 2014 r.. Z uwagi na tę okoliczność nie jest możliwe wszczęcie kolejnego postępowania administracyjnego w sprawie uprzednio rozstrzygniętej decyzją administracyjną, bowiem konsekwencją wydania nowej decyzji w sprawie uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną byłaby nieważność późniejszej decyzji z powodu powagi rzeczy osądzonej. Ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną jest możliwe tylko jeśli pierwotna decyzja została uchylona w ustalonym przez prawo trybie (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 maja 1981 r., SA 895/81). Sąd podziela pogląd organów, poparty orzecznictwem sądów administracyjnych, że funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie w sposób ostateczny powoduje, że kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji. Takie postępowanie podlega umorzeniu, jeśli przeszkód do jego prowadzenia organ nie dostrzegł bezpośrednio po złożeniu wniosku i podjął czynności procesowe. W przeciwnym razie organ winien zastosować art. 61a K.p.a., to jest postanowieniem odmówić wszczęcia postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt: VII SA/Wa 65/14). Skoro w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja WINB nr [...] z dnia 15 maja 2014 r., znak: [...], nie jest możliwe wszczęcie postępowania w sprawie legalizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego wykonanego bez pozwolenia na budowę na dz. ewid. [...] i [...] obręb [...] w Z.. Na aprobatę zasługuje również stanowisko organu odwoławczego (w odpowiedzi na zarzut skarżącej, iż decyzja WINB nr [...] z dnia 15 maja 2014 r., znak: [...], nie posiada waloru prawomocności bowiem została zaskarżona do WSA w Krakowie), że w/w decyzja jest ostateczna w administracyjnym toku instancji i jako taka może podlegać wykonaniu. Ponadto bez znaczenia dla możliwości wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego w tej samej sprawie jest okoliczność zaskarżenia rozstrzygnięcia do WSA w Krakowie oraz fakt wstrzymania jego wykonania przez WSA w Krakowie. Przeszkoda uniemożliwiająca wszczęcie postępowania ma bowiem miejsce w sytuacji, gdy w obiegu prawnym pozostaje ostateczna decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty. Dlatego w niniejszej sprawie organ I instancji nie miał podstaw do wszczęcia postępowania, a następnie jego zawieszenia z uwagi na toczące się przed WSA w Krakowie postępowanie sądowoadministracyjne. Na marginesie Sąd zauważa, że w sprawie o sygn. II SA/Kr 1116/14 ze skargi A. B. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skarga została oddalona nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 listopada 2014 r.. Należy przy tym wskazać hipotetycznie, że nawet w przypadku gdyby decyzja WINB nr [...] z dnia 15 maja 2014 r., znak: [...], została uchylona przez Sąd, nie byłoby możliwe wszczęcie kolejnego nowego postępowania w sprawie legalizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego wykonanego bez pozwolenia na budowę na dz. ewid. [...] i [...] obręb [...] w Z., ponieważ w takiej sytuacji toczyłoby się ponownie postępowanie w sprawie dokonanej przez skarżącą budowy budynku mieszkalnego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Wobec tego Sąd podziela zaprezentowane przez skarżone organy stanowisko, iż przyczyna przedmiotowa z art. 61a § 1 K.p.a. co do odmowy wszczęcia postępowania jest oczywista i nie wymagała prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Stan faktyczny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia został przez organ I instancji ustalony w sposób wyczerpujący (i został w całości zaaprobowany przez organ odwoławczy) i rozstrzygnięcie spełnia wszelkie wymogi z art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 K.p.a.. W tym kontekście uzasadnienie rozstrzygnięcia, zarówno faktyczne jak i prawne, spełnia wymogi zawarte w art. 124 § 1 i 2 K.p.a., a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Istotą sporu była analiza przesłanki "innych uzasadnionych przyczyn" z art. 61a § 1 K.p.a. i organy dokonały jej w sposób wyczerpujący i wystarczający dla wydania rozstrzygnięcia. Niezasadne i nie mające wpływu na rozstrzygnięcie są zarzuty skarżącej związane z jej sytuacją osobistą, rodzinną i materialną (podnoszono w toku postępowania, że wybudowany przedmiotowy budynek ma zabezpieczyć lokum dla skarżącej i trójki jej dzieci, skarżąca sama utrzymuje dzieci, żyje z mężem w separacji i chce, by jej uczące się dzieci miały godziwe warunku bytowe). Należy bowiem wskazać, że nie jest rzeczą organów nadzoru budowlanego kierowanie się zasadami współżycia społecznego, lecz prawna ocena stanu faktycznego - w oparciu o obowiązujące przepisy. Mając na względzie powyższe i uznając skargę za niezasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło