I SA/Kr 181/15

WyrokWSA w Krakowie2015-03-31

Skład orzekający: Piotr Głowacki, Grażyna Firek, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca wzór deklaracji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi może nakładać obowiązek podawania numeru telefonu, danych osobowych innych mieszkańców nieruchomości oraz oświadczenia o odpowiedzialności karnej skarbowej?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy ustalająca wzór deklaracji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie może nakładać obowiązku podawania numeru telefonu ani danych osobowych innych mieszkańców nieruchomości, ponieważ takie dane nie są niezbędne do prawidłowego obliczenia opłaty. Podobnie, klauzula o odpowiedzialności karnej skarbowej oraz oświadczenie o zgodzie na przetwarzanie danych osobowych wykraczają poza zakres upoważnienia ustawowego do ustalenia wzoru deklaracji.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Wadowicach zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Andrychowie dotyczącą wzoru deklaracji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy o ochronie danych osobowych. Główne zastrzeżenia dotyczyły obowiązku podawania numeru telefonu, danych osobowych innych mieszkańców nieruchomości oraz oświadczenia o odpowiedzialności karnej skarbowej w deklaracji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały w zakresie rubryki "Telefon" oraz rubryki "K" (dotyczącej odpowiedzialności karnej skarbowej i zgody na przetwarzanie danych osobowych), a także stwierdził nieważność załączników nr 2 i nr 3 do zaskarżonej uchwały.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 181/15 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Waldemar Michaldo (spr.), Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2015 r., sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wadowicach na uchwałę Rady Miejskiej w Andrychowie z dnia 7 marca 2013 r. nr XXXII-297-13 w sprawie ustalenia wzoru deklaracji w sprawie opłat za gospodarowania odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości I. stwierdza nieważność załącznika nr 1 zaskarżonej uchwały zatytułowanego "Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" w zakresie rubryki oznaczonej symbolem D "Telefon" oraz rubryki oznaczonej symbolem K w zakresie w jakim rubryka ta zawiera pouczenie o odpowiedzialności karnej z art. 56 § 1 kodeksu karnego skarbowego oraz oświadczenie o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych, II. stwierdza nieważność załączników nr 2 i nr 3 do zaskarżonej uchwały. Prokurator Rejonowy w Wadowicach wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę Rady Miejskiej w Andrychowie z dnia 7 marca 2013 r. Nr XXXII-297-13 w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości. Prokurator zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie: art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) art. 6n ust 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012r. poz. 391 ze zm.) oraz art. 23 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 - 3 ustawy o ochronie danych osobowych (Dz.U. 2002r. Nr 191, poz. 926 ze zm.) poprzez: nałożenie w załączniku nr 1 do zaskarżonej uchwały zatytułowanym "Deklaracja o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi" na składającego deklarację obowiązku podawania jego numeru telefonu oraz wyrażenia przez niego zgody na przetwarzanie danych osobowych dla celów związanych z ustaleniem należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi poprzez podpisanie deklaracji, podczas gdy nakładanie takiego obowiązku wykracza poza zakres kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do kształtowania zawartości uchwały ustalającej wzór deklaracji; nałożenie w załączniku nr 1 do zaskarżonej uchwały obowiązku złożenia oświadczenia o pouczeniu o odpowiedzialności karnej skarbowej z art. 56 § 1 kodeksu karnego skarbowego (tj. Dz.U. z 2007r. Nr 111, poz. 765) za podanie danych niezgodnych z prawdą, podczas gdy brak podstawy prawnej do nałożenia na składającego deklarację takiego obowiązku; - nałożenie na składającego deklarację obowiązku wskazania danych osobowych (imienia, nazwiska, adresu) osób zamieszkujących daną nieruchomość poprzez wypełnienie załącznika nr 2 zatytułowanego "Wykaz osób zamieszkujących daną nieruchomość na terenie Gminy Andrychów", podczas gdy dla realizacji celów ustawy nie zachodzi potrzeba podawania tych danych, a jedynie ilości osób zamieszkujących nieruchomość. W oparciu o powyższe zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części. Skarżący podniósł, że ustawowe wyliczenie zagadnień przekazanych radzie gminy do uregulowania w drodze uchwały w sprawie wzoru deklaracji jest wyczerpujące. Oznacza to, że w podejmowanym na podstawie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (art. 6n ustawy) akcie prawa miejscowego nie można zamieszczać postanowień, które wykraczają poza treść tych przepisów. Skarżący zwrócił uwagę, że złożona przez zobowiązanego deklaracja uprawnia organ gminy do ewentualnego wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 60 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, lub wystawienia tytułu wykonawczego, lecz nie do tworzenia nowych zbiorów ewidencyjnych. Art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych wymienia przesłanki legalności przetwarzania danych osobowych, a art. 23 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wskazuje zgodę jako przesłankę zgodności z prawem przetwarzania danych osobowych. Zgoda jest jednak jednym z możliwych, ale nie jedynym warunkiem legalizującym przetwarzanie danych. Nie jest zatem konieczne jej pozyskiwanie, gdy spełniony jest jeden z pozostałych warunków z art. 23 ust. 1 ustawy, zwłaszcza gdy przetwarzanie danych osobowych znajduje podstawę w stosownych przepisach prawa. Dalej skarżący podniósł, że podanie numeru telefonu stanowi podanie danych osobowych w rozumieniu art. 6 ust. 1-3 ustawy o ochronie danych osobowych, ponieważ dane te pozwalają na szybkie zidentyfikowanie konkretnej osoby. Takie dane osobowe tylko wówczas powinny być gromadzone, gdyby były one niezbędne celem ich przetwarzania w związku realizacją uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa lub gdyby były one niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego (art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych). Brak jest takiej niezbędności lub konieczności w rozumieniu art. 23 ww. ustawy w odniesieniu do ustalania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (zob. wyrok WSA Krakowie z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 645/14). W ocenie skarżącego nałożenie na składającego deklarację obowiązku wskazania danych osobowych (imienia, nazwiska, adresu) osób zamieszkujących daną nieruchomość poprzez wypełnienie załącznika nr 2 zatytułowanego "Wykaz osób zamieszkujących daną nieruchomość na terenie Gminy Andrychów" również narusza przepis art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych. Nie ma bowiem potrzeby podawania nazwisk i imion osób zamieszkujących daną nieruchomość. Wystarczającym byłoby podanie cyfry (liczby) osób zamieszkujących nieruchomość. Nie znajduje również podstawy prawnej nałożenie w załączniku nr 1 zaskarżonej uchwały obowiązku złożenia oświadczenia o pouczeniu o odpowiedzialności karnej skarbowej z art. 56 § 1 kodeksu karnego skarbowego (Dz.U. z 2007r. Nr 111, poz. 765) za podanie danych niezgodnych z prawdą. Tej treści "pouczenie" wykracza poza zakres kompetencji organu stanowiącego do kształtowania zakresu przedmiotowego uchwały. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Andrychowie, reprezentowana przez Burmistrza Andrychowa, wskazała, że za zgodnością zaskarżonej uchwały z przepisami obowiązującego prawa przemawiają następujące argumenty: 1. Odnośnie nałożenia w załączniku nr 1 do uchwały Rady Miejskiej w Andrychowie nr XXXII/297/13 zatytułowanym "Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" na składającego deklarację obowiązku podawania jego numeru telefonu oraz wyrażenia przez niego zgody na przetwarzanie danych osobowych, Burmistrz wskazał, że art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych wskazuje, że dane osobowe można przetwarzać jeżeli jest to niezbędne dla realizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jednakże mając na uwadze szereg pojawiających się wątpliwości interpretacyjnych dotyczących ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, organ z ostrożności uznał, że nie będzie błędem wyrażenie zgody przez właściciela nieruchomości na przetwarzanie jego danych osobowych dla celów związanych z ustaleniem należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi. 2. Z kolei odnosząc się do obowiązku podawania numeru telefonu, Burmistrz wyjaśnił, że pomimo, iż taka rubryka znalazła się we wzorze deklaracji, deklaracje, w których rubryka ta nie została wypełniona, były przyjmowane jako prawidłowo wypełnione i ich brak nie powodował wezwania osoby składającej deklarację do jej uzupełnienia. Burmistrz zwrócił również zwrócić uwagę, że w podpisanej przez Prezydenta RP ustawie z dnia 28 listopada 2014r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, został doprecyzowany katalog danych, jakich podania może wymagać rada gminy określając wzór deklaracji - w przepisie wprost został wymieniony numer telefonu właściciela nieruchomości. Dlatego też, w ocenie Burmistrza, trudno zgodzić się z tezą, że w obecnym brzmieniu przepisów cytowanej ustawy, żądanie numeru telefonu jest wykroczeniem poza ustawowe normy prawne. 3. Jeśli chodzi o obowiązek złożenia oświadczenia o pouczeniu o odpowiedzialności karnej skarbowej z art. 56 § 1 kodeksu karnego skarbowego za podanie danych niezgodnych z prawdą, Burmistrz wyjaśnił, że zgodnie z ustawą do kompetencji Rady Miejskiej należy określenie wzoru, a tym samym i poszczególnych elementów wzoru oświadczenia właściciela nieruchomości w przedmiocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazuje, że w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. W ustawie Ordynacja podatkowa zawarto legalną definicję (art. 3) deklaracji, przez które rozumie się również zeznania, wykazy oraz informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy. Natomiast w art. 56 § 1 ustawy Kodeks karny skarbowy stanowi, że "podatnik, który składając organowi podatkowemu, innemu uprawnionemu organowi lub płatnikowi deklarację lub oświadczenie, podaje nieprawdę lub zataja prawdę albo nie dopełnia obowiązku zawiadomienia o zmianie objętych nimi danych, przez co naraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności albo obu tym karom łącznie". Mając powyższe na uwadze, Rada Miejska w Andrychowie uznała za celowe zamieszczenie zaskarżonego przez prokuratora pouczenia. 4. Co do nałożenia na składającego deklarację obowiązku wskazania danych osobowych osób zamieszkujących daną nieruchomość poprzez wypełnienie załącznika nr 2 zatytułowanego "Wykaz osób zamieszkujących daną nieruchomość na terenie gminy Andrychów", organ wyjaśnił, że z art. 6m ust. 1 i ust. 2, art. 6n i art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, że gmina jest zobowiązana podjąć takie działania, które pozwolą jej na skuteczne wykonywanie obowiązków ustawowych w zakresie ustalenia i pobrania opłaty za gospodarowanie odpadami. W ocenie organu, podanie wykazu osób zamieszkujących w nieruchomości wynika właśnie z celu, jaki postawił ustawodawca przed gminą - ma ona zadbać, aby właściciel uiścił opłatę za odpady we właściwej kwocie. Gmina powinna więc posiadać informację kto mieszka na terenie nieruchomości, by móc zweryfikować dane przekazane przez właściciela w deklaracji. Zgodnie z art. 60 ustawy burmistrz w razie uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Podstawowym instrumentem służącym temu są właśnie dane zawarte w deklaracji. Przy założeniu, że obowiązku podania ww. danych ustawodawca nie przewidywał w deklaracji, organ i tak musiałby prowadzić czynności w celu pozyskania tych danych i weryfikacji danych z deklaracji. Podanie samej ilości mieszkańców w deklaracji spowoduje, że nie spełni ona swojej podstawowej funkcji wynikającej z ustawy, polegającej na dostarczeniu organowi takich danych, które pozwolą na naliczenie i wyegzekwowanie opłaty za odpady. Nie pozwala to bowiem jednoznacznie zweryfikować, czy rzeczywiście tyle osób mieszka na terenie nieruchomości. Ustawodawca w art. 6n ust. 2 ustawy wskazał na możliwość określenia w uchwale wykazu dokumentów potwierdzających dane zawarte w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W związku z powyższym, w ocenie Burmistrza, w pełni uzasadnione jest stanowisko, że załącznik nr 2 (jak również nr 3) do zaskarżonej uchwały są wzorami dokumentów potwierdzającymi dane zawarte w deklaracji o wysokości opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W myśl przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Skarga Prokuratora Rejonowego w Wadowicach jest zasadna i prowadzi do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części niezgodnej z obowiązującymi przepisami prawa, które narusza w sposób istotny. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest uchwała Rady Gminy Andrychowie z dnia 7 marca 2013 r. nr XXVII-297-13 w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości. Zaskarżona uchwała ma charakter aktu prawa miejscowego. Cechuje się bowiem ogólnością, generalnością i abstrakcyjnością. Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 594). Zgodnie z art. 91 ust. 1 zdanie 1 tej ustawy, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalony jest pogląd, iż tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały (aktu) organu gminy. Do naruszenia takiego zaliczyć należy: naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97). W ocenie Sądu, Rada Miejska w Andrychowie podejmując zaskarżoną uchwałę dopuściła się istotnego naruszenia przepisów prawa, polegającego na obowiązkowym zamieszczeniu w załączniku nr 1 oraz nr 2 do zaskarżonej uchwały danych, które nie znajdują umocowania w ustawowej delegacji do ich umieszczenia. Stosownie do treści art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym na podstawie upoważnień ustawowych, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na terenie gminy. Wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego oraz zasada prymatu nad nim ustawy w hierarchii źródeł prawa, obligują organ realizujący ustawową normę kompetencyjną w zakresie tworzenia aktu prawa miejscowego do wydawania tych aktów wyłącznie w granicach upoważnienia ustawowego, celem uszczegółowienia zapisów ustawowych. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów. Zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.), który na dzień jej wydania stanowił, że: 1. Rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ułatwienia składania deklaracji, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego: 1) wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji; 2) warunki i tryb składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności: a) ich format elektroniczny oraz układ informacji i powiązań między nimi zgodnie z przepisami o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, b) sposób ich przesyłania za pomocą środków komunikacji elektronicznej, c) rodzaje podpisu elektronicznego, którym powinny być opatrzone. 2. Rada gminy w uchwale, o której mowa w ust. 1, może określić wykaz dokumentów potwierdzających dane zawarte w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Podkreślić należy, że ustawowe wyliczenie zagadnień przekazanych radzie gminy do uregulowania w drodze uchwały w sprawie wzoru deklaracji jest wyczerpujące, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 527/06; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 59/07). Oznacza to, że w podejmowanym, na podstawie cytowanych przepisów, akcie prawa miejscowego nie można zamieszczać postanowień, które wykraczają poza treść tych przepisów. Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna zatem zawierać jedynie takie dane, które konieczne są do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty. W ocenie Sądu zamieszczenie we wzorze deklaracji, w rubryce D zatytułowanej "Adres zamieszkania/Adres siedziby składającego deklarację", obowiązku podania numeru telefonu składającego deklarację nie znajduje umocowania w delegacji ustawowej do jego zamieszczenia. Pomimo bowiem powszechności korzystania przez społeczeństwo z usług telefonicznych nie istnieje prawny nakaz by z nich korzystać. Część (choć może dotyczyć to niewielkiej ilości osób w gminie) składających deklarację może nie posiadać telefonu i w sytuacji zamieszczenia w deklaracji takiej pozycji, osoby te nie miałyby możliwości prawidłowego (pełnego) jej wypełnienia. Zaznaczyć należy, że ze wzoru deklaracji nie wynika, by podanie tych danych było fakultatywne. W rubrykach przeznaczonych na ich wpisanie nie zamieszono bowiem żadnej adnotacji z której wynikałoby, by ich wypełnienie było dobrowolne. Przede wszystkim stwierdzić jednak należy, że podanie numeru telefonu osoby składającej deklarację nie stanowi informacji niezbędnych do obliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami. Powyższe dane mogłyby być co najwyżej zamieszczone w deklaracji jako jej część fakultatywna, którą składający deklarację mógłby dobrowolnie wypełnić. Takie dane osobowe tylko wówczas powinny być gromadzone, gdyby były one niezbędne celem ich przetwarzania w związku realizacją uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa lub gdyby były one niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego (art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych). Sąd nie dopatrzył się jednak takiej niezbędności lub konieczności w rozumieniu art. 23 ww. ustawy w odniesieniu do ustalania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nie znajduje umocowania w delegacji ustawowej także zamieszczenie w załączniku nr 1 do zaskarżonej uchwały w rubryce "K" zatytułowanej "Oświadczenie i podpis składającego deklarację/Osoby reprezentującej składającego deklarację" oświadczenia osoby składającej deklarację o treści: "Pouczony(-a) o odpowiedzialności karnej z art. 65 § 1 kodeksu karnego skarbowego (tj. Dz.U. z 2007r. Nr 111, poz. 765) – podatnik, który składając organowi podatkowemu, innemu uprawnionemu organowi lub płatnikowi deklarację lub oświadczenie, podaje nieprawdę lub zataja prawdę albo nie dopełnia obowiązku zawiadomienia o zmianie objętych nimi danych, przez co naraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności albo obu tym karom łącznie – oświadczam i potwierdzam własnoręcznym podpisem, że podane przez mnie dane są zgodne z prawdą". Wskazać należy, że normy zawarte w art. 6n ust. 1-2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie stwarzają jakichkolwiek podstaw do wprowadzenia do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości, klauzuli, zgodnie z którą podmiot podpisujący deklarację oświadczałby, że jest świadomy odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Kwestionowana klauzula nie stanowi bowiem objaśnienia dotyczącego sposobu wypełnienia deklaracji. Podkreślić należy, że warunkiem odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest wskazanie na przepis rangi ustawowej, który przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Innymi słowy, jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty, rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas, w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru deklaracji, winien przewidzieć w treści upoważnienia wymóg pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań). Takiego rygoru ustawodawca nie wskazał w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Odnośnie zaś zamieszczenia w deklaracji innych pouczeń należy mieć na uwadze, że upoważnienie ustawowe dopuszcza tylko jedno, a mianowicie że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Wprowadzenie do deklaracji kwestionowanego oświadczenia oznacza zatem przekroczenie upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 6n ust. 1 pkt 1 ustawy. Nadto, odnosząc się do stanowiska zawartego w odpowiedzi na skargę, wyjaśnić należy, że właściciele nieruchomości zobowiązani do składania deklaracji nie posiadają statusu podatnika, w rozumieniu art. 7 § 1 Ordynacji podatkowej. Konsekwencją powyższego jest brak podstaw do nakładania na właścicieli nieruchomości sankcji karnych skarbowych w przypadku naruszenia obowiązków wynikających z art. 6 m ust. 1 ustawy o utrzymaniu porządku czystości w gminach (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt 451/13). Wskazać należy, że także pouczenie, iż składający deklarację wyraża zgodę na przetwarzanie danych osobowych dla potrzeb naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (rubryka "K" załącznika nr 1) nie znajduje umocowania w kompetencjach nadanych prawodawcy lokalnemu w obowiązujących przepisach. Regulacja ta narusza art. 6n ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych przepisy w niej zawarte stosuje się do przetwarzania danych osobowych w kartotekach, skorowidzach, księgach, wykazach i innych zbiorach ewidencyjnych. Natomiast pod pojęciem przetwarzania danych osobowych, zgodnie z treścią art. 7 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych. Złożona przez zobowiązanego deklaracja uprawnia organ gminy do ewentualnego wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, lub wystawienia tytułu wykonawczego, lecz nie do tworzenia nowych zbiorów ewidencyjnych. W art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych wymienione zostały przesłanki legalności przetwarzania danych osobowych. Przykładowo art. 23 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wskazuje zgodę jako przesłankę zgodności z prawem przetwarzania danych osobowych. Zgoda jest jednak jednym z możliwych, ale nie jedynym warunkiem legalizującym przetwarzanie danych. Nie jest zatem konieczne jej pozyskiwanie, gdy spełniony jest jeden z pozostałych warunków z art. 23 ust. 1 ustawy, zwłaszcza gdy przetwarzanie danych osobowych znajduje podstawę w stosownych przepisach prawa. Tym samym ustalenie we wzorze deklaracji de facto obowiązku oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych na potrzeby wykonywania zadań wynikających z realizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest zbędne i wykracza poza zakres kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do kształtowania zawartości uchwały ustalającej wzór deklaracji. Mając na uwadze podniesione powyżej argumenty uznać należy, że zaskarżona uchwała istotnie narusza art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji oraz art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a także zasady praworządności i legalności wynikające z art. 7 Konstytucji RP, wedle których organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza, że mogą czynić tylko to, na co prawo wyraźnie im zezwala lub co wyraźnie nakazuje. W konsekwencji organ naruszył w sposób istotny art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Również w całości - załącznik nr 2 zatytułowany "Wykaz osób zamieszkujących daną nieruchomość na terenie Gminy Andrychów" i załącznik nr 3 zatytułowany "Korekta wykazu osób zamieszkujących daną nieruchomość na terenie Gminy Andrychów" do zaskarżonej uchwały nakładające na osobę składającą deklarację obowiązek podania wykazu (imienia i nazwiska) osób zamieszkujących daną nieruchomość na ternie gminy Andrychów stanowi przekroczenie upoważnienia wynikającego z art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Podanie danych personalnych tych osób, podobnie jak w przypadku podania numeru telefonu, nie stanowi informacji niezbędnych do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. Wystarczającą do tego informacją będzie podanie ilości osób zamieszkujących daną nieruchomość. To nie dane osobowe, lecz ilość osób ma znaczenie dla ustalenia wysokości opłaty. Przykładowo to, czy składający deklarację poda np. 10 osób i dodatkowo wskaże każdą z nich z imienia i nazwiska, czy też wskaże jedynie liczbę 10 osób – nie ma znaczenia dla ustalenia wysokości opłaty. Jak już zaznaczono powyżej, deklaracja w sprawie wzoru opłat za gospodarowanie odpadami nie może służyć innym celom niż tylko obliczeniu przez składającego taką deklarację opłaty. Wskazać przy tym należy, że we wzorze deklaracji znajduje się rubryka "H" przeznaczona na określenie liczbowe domowników zamieszkujących dane gospodarstwo domowe, co uznać należy za w pełni wystraczające do ustalenia wysokości opłaty. Mając na uwadze przedstawione powyżej rozważania, Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, unieważnił zaskarżoną uchwałę w omówionej wyżej części jako naruszającą art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z art. 2 ust. 2 i art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych. Stwierdzając nieważność zaskarżonej uchwały w części, Sąd nie zastosował art. 152 przedmiotowej ustawy, albowiem zaskarżona uchwała ma charakter aktu prawa miejscowego, nie może zatem do niej znaleźć zastosowania ww. przepis dotyczący wykonalności aktu

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło