VII SA/Wa 723/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-02
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Maria Tarnowska, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego jest zgodna z prawem, w sytuacji gdy organ ten uznał, że wnioskodawca nie posiada legitymacji procesowej do kwestionowania pierwotnej decyzji, opierając się na wcześniejszym prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że organ odwoławczy prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Organ ten był związany wcześniejszym prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który jednoznacznie przesądził o braku legitymacji procesowej wnioskodawcy do kwestionowania pierwotnej decyzji. W związku z tym, organ odwoławczy nie mógł ponownie badać interesu prawnego wnioskodawcy w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi U.R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Starosty odmawiającej wznowienia postępowania. Wnioskodawcy U.R. i K.R. domagali się wznowienia postępowania zakończonego decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Starosta odmówił wznowienia, uznając wnioskodawców za strony nieuprawnione. Wojewoda stwierdził nieważność tej odmowy, a GINB uchylił decyzję Wojewody, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Starosty. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i prawa budowlanego, w szczególności dotyczące rażącego naruszenia prawa i interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skargi U.R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
I. Stan sprawy
1. Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...], w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1834/11, po ponownym rozpatrzeniu odwołania J. G. i M. O. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...], znak: [...], stwierdzającej, na wniosek U. R., nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...], znak: [...], odmawiającej wznowienia, na wniosek U. R. i K. R., postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i projekt zagospodarowania terenu oraz udzielającą J. G. i M. O. pozwolenia na budowę przedszkola na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], gm. [...], - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...], znak: [...].
Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
2. W uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego podał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...] stwierdził, na wniosek U. R., nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...] odmawiającej wznowienia, na wniosek U. R. i K. R., postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i projekt zagospodarowania terenu oraz udzielającą J. G. i M. O. pozwolenia na budowę przedszkola na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], gm. [...].
Od powyższej decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] maja 2011 r. J.G. i M. O. złożyli, w terminie, odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...], umorzył w/w postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał, że J. G. i M. O. nie są stroną niniejszego postępowania nieważnościowego, a zatem nie mogą wnieść prawnie skutecznego odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi J. G. i M. O., wyrokiem z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1834/11, uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...]. Sąd wskazał, że okoliczność, iż skarżący nie byli stroną w postępowaniu, w którym wydano kwestionowaną decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...] nie oznacza, że nie mają przymiotu strony w tym postępowaniu (nieważnościowym). Skarżący są inwestorami i adresatami decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Nie można więc było a priori takim osobom odmówić interesu prawnego i przymiotu strony w niniejszym postępowaniu bez szczegółowego wyjaśnienia i przeprowadzonej przez organ odwoławczy analizy ich interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., badając przy tym skutki jakie dla tego interesu wywołuje decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...].
W dalszym toku postępowania Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1437/12, oddalił skargi kasacyjne Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i U. R. od w/w wyroku z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1834/11. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd jednoznacznie przesądził, że J. G. i M.O. są legitymowani do udziału w charakterze strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...], znak: [...], wskazując, że "w utrwalonym i niekwestionowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest przyjęte, że stronami postępowań nieważnościowych są strony, które uczestniczyły w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji, a nadto każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jest oczywistym, że skutki stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...] o odmowie wznowienia postępowania dotyczą praw i obowiązków J. G. i M. O., którzy uzyskali decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...] zatwierdzającą przedstawiony przez nich projekt budowlany i udzielającą im pozwalania na budowę przedszkola. Wnioski małżonków R. o wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją, a następnie o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, zmierzają bezpośrednio do zakwestionowania udzielonego inwestorom pozwolenia na budowę. Nie do przyjęcia jest więc pogląd, iż inwestorzy nie są stroną tego postępowania, gdyż nie dotoczy ono ich interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a.".
Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego, badaną w niniejszym postępowaniu sądowym, decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...], w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1834/11, po ponownym rozpatrzeniu odwołania J. G. i M. O. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...] odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i projekt zagospodarowania terenu oraz udzielającą J. G. i M.O. pozwolenia na budowę przedszkola - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...]
W uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego podał, że pismem z dnia 10 kwietnia 2008 r. U. R. i K. R. wystąpili do Starosty [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...], znak: [...]. Jako podstawę wznowienia wnioskodawcy podali art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wywodząc swój interes prawny z tytułu posiadania prawa współwłasności działki nr ewid. [...] położonej w [...].
Starosta [...], po rozpatrzeniu powyższego wniosku U. R. i K. R. weryfikowaną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...], odmówił wznowienia w/w postępowania administracyjnego powołując się w uzasadnieniu na brak przymiotu strony wnioskodawców do kwestionowania decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...].
Z powyższego wynika zatem, że organ stopnia podstawowego przesądził o legitymacji wnioskodawców we wstępnej fazie postępowania, jeszcze przed jego wznowieniem.
Powyższe w ocenie Wojewody [...] prowadzi do stwierdzenia, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...] obarczona jest wada rażącego naruszenia prawa, tj. przepisów art. 149 § 2 i 3 k.p.a.
Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego powyższego stanowiska organu wojewódzkiego nie uznał za prawidłowe.
Organ wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy jest ono oczywiste. Oznacza to, że sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a konkretnym przepisem prawa jest wyraźna, rzucająca się w oczy. Rażąco naruszony może być wyłącznie przepis jednoznaczny, niepowodujący wątpliwości interpretacyjnych. Jeżeli przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji, nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2896/12).
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego powyższe przesłanki nie zostały spełnione na gruncie niniejszej sprawy.
Wskazał bowiem, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania, w przeciwieństwie do pozostałych trybów nadzwyczajnych, a także trybu zwykłego, regulują kwestię formy wszczęcia postępowania wznowieniowego. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 k.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Natomiast, jak wskazano powyżej, stosownie do treści art. 149 § 3 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania weryfikowanej decyzji), odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Jedną z przesłanek odmowy wznowienia postępowania jest przeszkoda o charakterze podmiotowym, która będzie miała miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania złoży podmiot niebędący stroną w sprawie. W orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiła się rozbieżność na gruncie tej przeszkody w odniesieniu do wniosków o wznowienie postępowania składanych na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wątpliwości wzbudziło, czy w przypadku oparcia wniosku na tej podstawie, organ powinien badać status prawny wnioskodawcy jeszcze przed wszczęciem postępowania wznowieniowego i w przypadku ewentualnego stwierdzenia, że wnioskodawca nie jest stroną postępowania odmawiać wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1158/10; wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1345/10), czy też przy spełnieniu pozostałych warunków formalnych w każdym przypadku wznawiać postępowanie, traktując status strony jako przesłankę wznowienia, która może być oceniania wyłącznie po wznowieniu postępowania (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 821/11; wyrok NSA z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 2185/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 grudnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2026/11).
Niezależnie od powyższego wskazał, że nawet gdyby uznać, że jeśli podmiot składający podanie o wznowienie postępowania powołuje się na przysługującą mu w sprawie legitymację materialnoprawną i istnieją co do tego wątpliwości, ich wyjaśnienie nastąpić powinno po uprzednim wznowieniu postępowania zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a., nie sposób byłoby stwierdzić, że w/w naruszenie posiadałoby cechy rażącego naruszenia prawa.
Podkreślił w tym miejscu, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie, przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy, ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 513/05, LEX nr 199041 oraz wyr. SN z dnia 20 czerwca 1995 r., sygn. akt III ARN 22/95, OSNP 1995/24/297). Naruszenie prawa kwalifikuje się także jako rażące, mając na uwadze skutki społeczno-gospodarcze naruszenia prawa (wyr. WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 513/05), a także biorąc pod uwagę skutki tego naruszenia dla strony - miałyby być one dotkliwe i ich dotkliwość dla strony miałaby być niczym nieusprawiedliwiona (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 398/05).
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego taka sytuacja nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że analiza akt sprawy wykazała, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...], znak: [...], była przedmiotem kontroli przeprowadzonej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej w ramach postępowania nieważnościowego wszczętego z urzędu. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr [...], znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...], znak: [...]. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 586/09, wydanym na gruncie w/w postępowania nieważnościowego, w sposób jednoznaczny przesądził, że U. R. (jako współwłaścicielka działki nr ewid. [...]) nie posiada legitymacji procesowej do udziału w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności w/w pozwolenia na budowę z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...].
Stosownie zaś do treści art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Przesądzenie we wcześniejszym prawomocnym wyroku określonej kwestii wyklucza zatem możliwość późniejszego jej badania, a podmioty stosujące prawo są faktem i treścią prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego związane, co "implikuje w sposób bezwzględny wzięcie tego pod uwagę w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach" (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 2124/09).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego mając zatem na uwadze wiążące stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazał, że U. R. nie posiada legitymacji procesowej do kwestionowania decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...] znak: [...]. W związku z powyższym oraz mając na uwadze, że K.R. wywodził swój interes prawny z tytułu posiadania prawa współwłasności działki nr ewid. [...] (a więc z tytułu posiadania prawa współwłasności tej samej działki, na której prawo własności powołuje się U. R.), bezspornym jest, że K. R. również nie posiada legitymacji procesowej do kwestionowania w/w pozwolenia na budowę z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...], znak: [...]. Tym samym stwierdził, że organ stopnia podstawowego nie miałby podstaw w chwili obecnej do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...], znak: [...], na wniosek U. R. i K. R..
W ocenie organu odwoławczego bez wpływu na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia pozostaje okoliczność, że Starosta [...] przed wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2008 r.. Nr [...], znak: [...], nie wyjaśnił, czy skarżący zachował termin z art. 148 § 1 k.p.a. odnośnie przyczyny wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ("Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania"). Wobec przytoczonych powyżej okoliczności faktycznych i prawnych, uznać należy, że ewentualne dochowanie przez wnioskodawców terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie w/w wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...], znak: [...].
Analiza kontrolowanej decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...], znak: [...], prowadzi do stwierdzenia, że nie jest ona obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., tj. decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem przepisów obowiązujących w dniu jej wydania. Ponadto decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...] należało uchylić w całości, oraz odmówić stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...].
3. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości.
II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron
1. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła U. R. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 149 § 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 20 oraz art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz. 414) w zw. z art. 29 ust. 3 z dnia 18 lipca 2001 r., Prawo wodne (Dz. U. Nr 115 poz. 1229) poprzez bezzasadne przyjęcie, iż nie stanowi rażącego naruszenia prawa uznanie przez Starostę [...] w decyzji z dnia [...] lipca 2008 r., na etapie przed wszczęciem postępowania wznowieniowego, iż U. R. nie posiada interesu prawnego wynikającego z obszaru oddziaływania planowanej inwestycji zrealizowanej na działce sąsiadującej, na działkę stanowiącą jej własność;
2) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. poprzez bezzasadne uznanie, iż miarodajne dla oceny interesu prawnego do bycia przez U. R., stroną postępowania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...], jest związanie oceną prawną, odnośnie posiadania przez U. R. interesu prawnego do bycia stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., Nr [...], dokonanego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2009 r., (sygn. II OSK 586/09), podczas gdy ocena interesu prawnego U. R., zawarta w prawomocnym wyroku kontrolującym postępowanie o stwierdzenie nieważności, nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla konieczności samodzielnego zbadania przez organ prowadzący postępowanie wznowieniowe, po wznowieniu postępowania, oceny interesu prawego podmiotu zgłaszającego wniosek o wznowienie postępowania;
3) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego następców prawnych zmarłego K. R., jako strony postępowania) o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] znak [...]), odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...]czerwca 2007 r., Nr [...], a w konsekwencji pominięcie M. R. jako strony postępowania administracyjnego.
2. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przez prawo należy rozumieć prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
2. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1834/11, po ponownym rozpatrzeniu odwołania J. G. i M. O. od decyzji Wojewody [...] stwierdzającej - na wniosek U. R., nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r., odmawiającej wznowienia, na wniosek U. R. i K. R., postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., zatwierdzającą projekt budowlany i projekt zagospodarowania terenu oraz udzielającą J. G. i M. O. pozwolenia na budowę przedszkola - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają przepisów prawa.
Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
3.1. Określone w art. 156 § 1 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, stanowiącym wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Przedmiotem tego postępowania jest wyłącznie ocena, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przepisy art. 156 k.p.a. mają zastosowanie także do postanowień, zgodnie z art. 126 k.p.a.
Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja ta dotknięta jest - w sposób niewątpliwy - przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Istota nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji, o którym mowa w art. 156 k.p.a., wyraża się bowiem w tym, iż celem tego postępowania nie może być ponowne rozpoznawanie sprawy tak jak w postępowaniu zwykłym. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty. Zatem zakres tego postępowania jest ograniczony do badania przesłanek nieważnościowych, a więc do weryfikacji samej decyzji z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, której ta decyzja dotyczy. W kontekście wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji, jakkolwiek jest aktem dopuszczalnym przez ustawodawcę, to jednak o charakterze wyjątkowym, co uzasadnia ścisłą interpretację przesłanek (podstaw) stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygnięcia jej co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w omawianym trybie organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę jedynie w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Zastosowanie sankcji nieważności nie można wyprowadzić z odmiennej oceny mocy dowodowej, na której organy orzekające w sprawie oparły ustalenia stanu faktycznego.
3.3. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a.
Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego stwierdził, że decyzja z dnia [...] czerwca 2007 r. była przedmiotem kontroli prowadzonej przez organy administracji architektoniczno – budowalnej, w ramach postępowania nieważnościowego wszczętego z urzędu. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r., a Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 listopada 2009 r. sygn. akt II OSK 586/09 jednoznacznie przesądził, że U. R. nie posiada legitymacji procesowej do udziału w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę z dnia [...] czerwca 2007 r.
Wyrokiem tym, stosownie do art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, i organ i Sąd jest związany. Zgodnie bowiem z art. 170 powyższej ustawy, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Przesądzenie we wcześniejszym prawomocnym wyroku określonej kwestii wyklucza możliwość późniejszego jej badania.
Dlatego też Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego słusznie uznał, że U. R. nie posiada legitymacji procesowej do kwestionowania decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r.
Miał rację organ uznając, że bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia pozostaje okoliczność, że Starosta [...] przed wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. nie wyjaśnił, czy że U. R. i K. R. zachowali termin z art. 148 § 1 k.p.a. odnośnie przyczyny wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
IV. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one niezasadne.
V. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.
Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
VI. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło