II SA/Kr 78/15
WyrokWSA w Krakowie2015-04-08
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Krystyna Daniel, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący posiadają interes prawny w postępowaniu administracyjnym dotyczącym robót budowlanych na sąsiedniej działce, uzasadniający ich status strony w postępowaniu o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazali posiadania interesu prawnego, który uzasadniałby ich status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym robót budowlanych na sąsiedniej działce. Brak interesu prawnego, opartego na konkretnych przepisach prawa materialnego, uniemożliwia uznanie ich za strony postępowania, a tym samym nie można stwierdzić naruszenia przepisów postępowania uzasadniającego wznowienie postępowania lub uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Skarżący J.G. wnieśli o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 2008 r., która nie nakładała obowiązku wykonania robót budowlanych. Jako podstawę wznowienia wskazali, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu, mimo że posiadali przymiot strony. Organy administracji obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie posiadają interesu prawnego w sprawie, a tym samym nie byli stronami pierwotnego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymującą w mocy decyzję PINB.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 października 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji po wznowieniu postępowania skargę oddala.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z 24 kwietnia 2014 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z 22 lutego 2008 r., znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. nie nakładającej na inwestora M.K.-B. obowiązku wykonania czynności i robót budowlanych, przy robotach budowlanych polegających na wstawieniu drzwi garażowych w dwóch otworach wcześniej zabitych deskami, przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w W. , wykonanych po wstrzymaniu przez Wójta Gminy T. postanowieniem z 27 sierpnia 2002 r., znak [...] wykonania decyzji nr [...] z 19 kwietnia 2001 r., znak: [...] Wójta Gminy T. zmieniającej decyzję Nr [...] z 18 sierpnia 2000 r., znak: [...] Starosty T. , ponieważ roboty te zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem.
W uzasadnieniu organ podał, że w piśmie z 12 czerwca 2008 r. B.G. i J.G. złożyli wniosek o wznowienie postępowań administracyjnych prowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami: z 22 lutego 2008 r., znak: [...], z 22 lutego 2008 r., znak:[...] , z 22 lutego 2008r., znak: [...] ponieważ, jako strony postępowania bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniach zakończonych ww. decyzjami. Niniejszym postępowaniem objęto sprawę z wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 22 lutego 2008 r., znak: [...] . W sprawie zakończonej ww. decyzją organ nie uznał skarżących za strony postępowania. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 12 marca 2008 r. O wydaniu ww. decyzji poinformowano wnioskodawców w piśmie z 18 marca 2008 r., doręczonym w dniu 21 marca 2008 r. Pierwotnie organ ustalił zatem, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z naruszeniem terminu z art. 148 § 1 kpa.
W oparciu o powyższe ustalenia decyzją z 21 lipca 2008 r. odmówił wznowienia postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 31 lipca 2009 utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 26 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1501/09 skargę oddalił. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1537/10 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Krakowie z 26 lutego 2010 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia WSA w Krakowie. Po ponownym rozpatrzeniu skargi, WSA w Krakowie wyrokiem z 7 lutego 2012 r., sygn. akt. II SA/Kr 1950/11 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji.
Stosownie do wytycznych zawartych w wyrokach sądów administracyjnych organ ponownie przeprowadził postępowanie wyjaśniające i postanowieniem z 24 lutego 2014 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z 22 lutego 2008 r., uznając, że wnioskujący - dochowali terminu jednego miesiąca określonego w art. 148 § 2 kpa. Organ stwierdził bowiem, że B. i J.G. dowiedzieli się o ostatecznej decyzji w dniu 29 maja 2008 r., od pełnomocnika - radcy prawnego A.T.
Organ wyjaśnił, że ustalił krąg osób posiadających przymiot strony w postępowaniu, mając na uwadze przepis art. 28 Kpa; za strony postępowania należało uznać właścicieli działek sąsiadujących z działką nr [...] w W. tj. właścicieli działek nr [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] w W . Na dzień rozstrzygania sprawy tj. na dzień 22 lutego 2008 r. działki nr [...] ,[...] ,[...] w W. stanowiły własność Inwestora. Działka nr [...] stanowiła własność M. i E.K. , a działka nr [...] stanowiła własność H.K. . W związku z tym, że prawo własności działki nr [...] w W. zostało ograniczone służebnością gruntową przejazdu, przechodu i przegonu wschodnim krańcem tej działki, za strony postępowania należało również uznać osoby posiadające prawo do tej służebności. Jednakże wyrokiem z 14 maja 2004 r., sygn. akt l C 372/01 Sądu Rejonowego w T. , zmieniono treść tej służebności w taki sposób, że służebność gruntowa do działek nr [...] ,[...] w W. wygasła, a służebność gruntowa do działki nr [...] w W. której właścicielami są J. i B.G. , została ustanowiona południowym krańcem działki nr [...] i [...] w W . W związku z tym, że przebieg służebności został zmieniony organ uznał, że osoby posiadające prawo do korzystania z tej służebności, utraciły interes prawny (i obowiązek) w prowadzonym postępowaniu w sprawie budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] w W. Ustalając strony postępowania PINB w T. wziął również pod uwagę wyrok Sądu Rejonowego w T. z 16 marca 2007 roku sygn.[...] przywracający B. i J.G. służebność. Zgodnie z uzyskanym wówczas stanowiskiem Sądu Rejonowego w T. zajętym w piśmie z 6 lutego 2008 roku sygn. akt [...] , wyrok Sądu Rejonowego w T. z 16 marca 2007 roku sygn. [...] nie był prawomocny, a postępowanie apelacyjne zostało zawieszone. Na podstawie wyroków wydanych w 2009 r. i 2010 r. oraz odpisów księgi wieczystej [...] dla działek [...] ,[...] ,[...] w W. organ ustalił, że w obecnym stanie prawnym na działkach nr [...] i [...] ustanowiono służebność, między innymi na rzecz działek nr [...] i [...] w W. , których właścicielami są B. i J.G. . Służebność ta ustanowiona jest: dla działki [...] w W. - południowym krańcem działek nr [...] i [...] , szlakiem oznaczonym jako alternatywa III od punku A-B na wyrysie mapy ewidencyjnej z 28 kwietnia 2004 roku sporządzonej przez biegłego geodetę S.K. , dla działki nr [...] w W. - służebność przejazdu, przechodu i przegonu szlakiem, oznaczonym na kopii mapy ewidencyjnej stan [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stanowiącej załącznik do opinii biegłego geodety A.T. z 20 lutego 2009 roku litera[...] , o długości 130 m i zmiennej szerokości od 4,3 m do 7,1 m, usytuowanym w południowej części działki nr [...] , południowej, zachodniej i północno - zachodniej oraz północno - wschodniej części działki nr [...] , a także zachodniej, północnej i północno wschodniej części działki nr [...] .
Organ konkludował, że B.G. i J.G. nie posiadali interesu prawnego ani obowiązku w sprawie prowadzenia robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w W. w dacie rozstrzygania sprawy zakończonej decyzją ostateczną z 22 lutego 2008 r., jak również nie posiadają obecnie, a zatem organ nie uznał ich za strony postępowania zakończonego ww. decyzją. Prawidłowo wnioskodawcy zostali pominięci w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 22 lutego 2008 r.
Odwołanie od decyzji wnieśli B.G. i J.G. , domagając się jej uchylenia. Odwołujący się podnieśli, że ustalenie, że nie posiadają interesu prawnego przy prowadzeniu budowy przez inwestora M.K.-B. narusza art. 28 kpa, gdyż trudno sobie wyobrazić aby bezpośredni sąsiad w stosunku do nieruchomości, na której była i jest prowadzona inwestycja, budowa budynku mieszkalnego z krytym basenem i infrastrukturą, nie miała interesu prawnego co do skutków naruszających ich nieruchomości. Bez znaczenia – zdaniem odwołujących się – jest analiza istniejących w przeszłości i obecnie służebności gruntowych, albowiem według fundamentalnej zasady prawa budowlanego z 1974 r. - prowadzenie inwestycji o rozmiarze objętym zaskarżoną decyzją wymaga udziału jako stron postępowania bezpośrednich sąsiadów. Podkreślili, że byli informowani o sprawie przez organ, zatem usiał on uznawać ich za strony postępowania. Ponadto wskazali na sprzeczność pomiędzy sentencją zaskarżonej decyzji, która jako przyczynę odmowy uchylenia ostatecznej decyzji z 22 lutego 2008 r. wskazała "ponieważ roboty te zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem", natomiast z uzasadnienia decyzji wynika, że B.G. i J.G. nie spełniają wymogów określonych w art. 28 Kpa.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 22 października 2014 r., znak: [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego cechuje etapowość. Na pierwszym, wstępnym etapie, organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada przesłanki i nie można w tej fazie przeprowadzić ustaleń co do zaistnienia przesłanek do wznowienia. Postępowanie wznowieniowe w swojej drugiej fazie - prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania - ma za zadanie przede wszystkim zbadanie istnienia przesłanek do wznowienia postępowania. Dopiero po ustaleniu faktu wystąpienia jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 Kpa i art. 145a § 1 Kpa organ prowadzący postępowanie wznowieniowe rozpoznaje sprawę na nowo i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W pierwszej kolejności organ II instancji podzielił ustalenia organu I instancji co do złożenia przez wnioskodawców wniosku o wznowienie postępowania z zachowaniem miesięcznego terminu. W celu dokonania ustaleń co do daty dowiedzenia się o wydanej decyzji organ I instancji przeprowadził dodatkowe czynności wyjaśniające. Tym samym wytyczne NSA zostały spełnione.
W ocenie MWINB w sposób prawidłowy przeprowadzono również drugi etap postępowania wznowieniowego.
W ocenie organu odwoławczego skarżący w całym postępowaniu przed organami administracji nie wskazali żadnego przepisu prawa materialnego, z którego wywodzą swój interes prawy. Działka nr ewid. [...] w W. , na której zlokalizowana jest inwestycja będąca przedmiotem postępowania sąsiaduje z działkami o nr ewid.: [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] oraz [...] w W. Na podstawie analizy wypisu skróconego z rejestru gruntów oraz dostępnych elektronicznie ksiąg wieczystych MWINB ustalił, iż B. i J.G. nie są właścicielami żadnej z działek z terenem inwestycji. Nie przysługuje im również wobec działki nr ewid. [...] w W. żadne ograniczone prawo rzeczowe. B. i J.G. , jako właścicielom działek nr ewid. [...] i [...] w W. , przysługuje służebność przejazdu, przechodu i przegonu wobec działek nr ewid.[...] i [...] w W. Działka nr ewid. [...] sąsiaduje od zachodu z terenem inwestycji. Słusznie wskazał zatem PINB, iż ze względu na swój przebieg ww. służebność nie rodzi interesu prawnego po stronie skarżących. Powyższe wynika również z zalegających w aktach PINB map ewidencyjnych, na których oznaczono przebieg służebności. Niezależnie od powyższego, tak wnikliwa analiza ograniczonych praw rzeczowych przysługujących B. i J.G. wobec działek sąsiadujących z działką nr ewid. [...] w W. była, zdaniem MWINB, zbędna. W ocenie organu odwoławczego, ograniczenie służebnością gruntową własności działek sąsiednich do terenu inwestycji, nie rodzi interesu prawnego po stronie osób, którym taka służebność przysługuje. Ocena w ww. zakresie jest bez znaczenia dla oceny interesu prawnego.
Ponadto, w toku wznowionego postępowania doszło do zmiany stanu prawno-własnościowego działek nr ewid. [...] ,[...] ,[...] ,[...] w wyniku czego zmianie uległ krąg stron niniejszego postępowania. Status stron nie przysługuje już M. i E.K. oraz H.K. , natomiast za nowe strony postępowania należało uznać K. i S.K. , R.L.J. oraz G.H. . Organ II instancji zapewnił tym osobom czynny udział w postępowaniu.
J.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie art. 28 kpa poprzez przyjęcie, że skarżący oraz jego małżonka B.G. nie są stronami postępowania, gdyż po ich strome nie ma interesu prawnego, pomimo, że w toku wieloletniego postępowania administracyjnego, a przynajmniej od 2001 r. a także sądowo-administracyjnego przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 kpa - nie był kwestionowany i w sposób bezsporny został ustalony, że są stronami postępowania;
- naruszenie art. 140 w związku z art. 7, 8, 77 § 1 kpa, gdyż organ w sposób
wszechstronny nie rozpatrzył wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, a w szczególności stanowiska odwołujących się, że w sposób zasadny
wykazali, iż posiadają przymiot strony w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej z 22 lutego 2008 r.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. rozpatrując odwołanie nie odniósł się pod względem merytorycznym do zarzutów, że B.G. i J.G. mieli i mają przymiot stron, a co wynika m.in. ze sformułowania pism PINB w T. w 2008 r. i latach następnych, a określonych m.in. pismami z 18 marca 2008 r., a także z 21 marca 2008 r., jak również w dalszych latach wieloletniego sporu administracyjnego oraz sądowo-administracyjnego, mającego miejsce pomiędzy organami nadzoru budowlanego, a także sądowo-administracyjnego rozstrzyganego przez WSA w Krakowie, a także NSA w latach 2008 -2012. Nie rozpatrzono również zarzutu, że istnieje podstawowa sprzeczność pomiędzy sentencją zaskarżonej decyzji PINB w T. z 24 kwietnia 2014 r. określające podstawę odmowy uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 22 luty 2008 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 kpa sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżona została decyzja WINB w K. z 22 października 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z 24 kwietnia 2014 r., który w oparciu art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z 22 lutego 2008 r., znak: [...] , w której nie nałożył na inwestora M.K.-B. obowiązku wykonania czynności i robót budowlanych, przy robotach budowlanych polegających na wstawieniu drzwi garażowych w dwóch otworach wcześniej zabitych deskami, przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w W. wykonanych po wstrzymaniu przez Wójta Gminy T. postanowieniem z 27 sierpnia 2002 r., znak: [...] wykonania decyzji nr [...] z 19 kwietnia 2001 r., znak: [...] Wójta Gminy T. zmieniającej decyzję Nr [...] z 18 sierpnia 2000 r., znak: [...] Starosty T. , ponieważ roboty te zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem.
W podaniu o wznowienie postępowania B.G. i J.G. wskazali, że w ich ocenie przysługiwał im przymiot stron w postępowaniu administracyjnym zakończonym zakończonej decyzją PINB w T. z 22 lutego 2008 r., jednak bez swojej winy nie brali oni udziału w tym się postępowaniu, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Na wstępie należy wskazać, że PINB w T. postanowieniem 24 lutego 2014 r. prawidłowo wznowił postępowanie zakończone wydaniem ww. decyzji z 22 lutego 2008 r.
Wznowienie postępowania jest jedną z instytucji procesowych umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznych, które mimo że są dotknięte wadami kwalifikowanymi, funkcjonują w obrocie prawnym. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Trzeba w tym miejscu zauważyć, że zgłoszenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o przytoczoną powyżej przesłankę skutkuje tym, że organ po pozytywnych ustaleniach co do terminu zgłoszenia wniosku (art. 148 kpa) oraz co do przedmiotu wznowienia (istnienie danej decyzji ostatecznej) ma obowiązek wszcząć postępowanie wznowieniowe. Na tym etapie postępowania organ nie bada bowiem wnikliwie czy wniosek złożony został przez podmiot legitymowany. Dopiero po wszczęciu postępowania wznowieniowego, które następuje w formie postanowienia (art. 149 § 1 kpa), organ podejmie czynności wyjaśniające w kierunku ustalenia czy wnioskodawcy przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją ostateczną, a tym samym czy decyzja wydana została z uchybieniem, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Zgodnie z przepisem art. 149 § 2 kpa wznowienie postępowania postanowieniem stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Zgodnie z art. 151 § 1 kpa po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 organ wydaje decyzję w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W postępowaniu wznowieniowym może zatem dojść do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, ale ma to miejsce w sytuacji, gdy postępowanie wyjaśniające doprowadzi do potwierdzających wniosków, że dana decyzja ostateczna dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną, wskazaną w podaniu o wznowienie postępowania
W ocenie skarżących w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją PINB w T. z 22 lutego 2008 r. przysługiwał im przymiot stron, a ponieważ nie zapewniono im prawa czynnego udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją kończącą postępowanie, a zatem zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
O tym, kto jest stroną w postępowaniu toczącym się w oparciu o art. 51 prawa budowlanego stanowi art. 28 kpa w, myśl którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes lub obowiązek prawny. W tym miejscu, w odniesieniu do normy z art. 28 kpa trzeba poczynić kilka uwag o charakterze ogólnym. Przede wszystkim należy wskazać, że tak określony interes prawny ma charakter materialnoprawny. Interes prawny powinien być rozumiany jako zobiektywizowana czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Jest to interes o charakterze osobistym przez to, że jest własny, zindywidualizowany. Nadto musi istnie w sprawie, w której organ administracji jest władny wydać decyzję. Źródłem interesu prawnego jest konkretny przepis prawa materialnego, który przewiduje, iż w określonej sprawie indywidualnej organ administracji publicznej ma zdolność do władczego określenia w odniesieniu do konkretnego podmiotu uprawnień lub obowiązków w drodze decyzji administracyjnej (wyrok NSA z 27.09. 2001, I SA2326/00, niepubl.) Interes prawny jest kategorią normatywną, a może mieć swoje źródło w przepisach materialnego prawa administracyjnego (np. budowlanego), ale także w przepisach prawa cywilnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12. 09. 2013 r. II OSK 889/12LEX nr 1375645, wyrok WSA w Krakowie z 25. 05. 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1578/13). Trzeba podkreślić, że w jednolitej i utrwalonej linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjny, który zajmował się wykładnią przepisu art. 28 kpa przyjmuje się, że stroną postępowania administracyjnego może być wyłącznie podmiot, który wykaże swój interes prawny w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 września 1999 r. (sygn. akt IVSA 1285/98) wyraził pogląd, który w pełni podziela Sąd rozstrzygający w nieniejszej sprawie, że: mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 kpa).
Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednakże tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji( post. NSA z 19. 01. 1996, sygn. akt I SA/Łd 1843/95). Pojęcie interesu prawnego może być więc rozumiane wyłącznie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Musi zatem rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (wyroki NSA w Warszawie: z 20 kwietnia 1998 r., IV SA 1106/97, LEX nr 43360; z 13 marca 2002r, IV SA 2085/98, Lex nr 55752 ). W konsekwencji należy przyjąć, że podmiot, który domaga się wznowienia postępowania wskazując jako przesłankę wznowieniową przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powinien wskazać normy prawa powszechnie obowiązujące, w oparciu o które wywodzi swój interes prawny. Obowiązek wykazania interesu prawnego spoczywa bowiem na składającym wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego (wyrok Naczelny Sąd Administracyjny w 11 czerwca 2013 r. II OSK 324/12 , Lex 1356315), natomiast organ administracji publicznej w postępowaniu wznowieniom poddaje ocenie czy okoliczności wskazane przez wnioskodawcę – tj. przepisy prawa, na które się powołuje uzasadniają przyjęcie, iż miał on interes prawny w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Analogicznie po złożeniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję , w której organ w oparciu o art. 151 § 1 ust 2 kpa odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej, stwierdzając brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 – jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie – zadaniem sądu jest dokonanie oceny w zakresie wskazanego przez stronę skarżącą interesu prawnego.
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpatrywanej sprawy trzeba wskazać, że skarżący powołując jako przesłankę wznowieniową w przedmiotowej sprawie nie wskazał – analogicznie jak w podaniu o wznowienie postępowania i w późniejszym etapie postępowania – normy prawa powszechnie obowiązującego, uprawniającej go do udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji dotychczasowej wydanej przez PINB w T. z 22 lutego 2008 r. , w której nie nałożono na inwestora M.K.-B. obowiązku wykonania czynności i robót budowlanych przy robotach budowlanych polegających na wstawieniu drzwi garażowych przy budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w W Skarżący ograniczył się jedynie do zarzutu, iż postępowanie zakończone ww. decyzją było prowadzone bez jego udziału i bez udziału jego zony B.G. , co w jego ocenie stanowi naruszenie prawa w tym przepisów prawa postępowania administracyjnego (art. 10 § 1, art. 61 i art. 40 kpa ). W ocenie Sądu samo subiektywne przekonanie iż skarżący oraz jego zona są stronami postępowania w przedmiotowej sprawie i chęć uczestniczenia w niej jako strony nie stanowi wystarczającej przesłanki do uznania przez organ administracji , iż posiadają oni interes prawny uprawniający do uzyskania statusu strony postępowania. Należy podkreślić, że sama chęć czynnego uczestnictwa w postępowaniu prowadzonym przez organy administracji z wniosku innego podmiotu nie uprawnia organu do przyznania osobie trzeciej takiego statusu, jeżeli postępowanie to nie wiąże się z potencjalną możliwością naruszenia prawnie chronionego interesu takiej osoby czy osób. Interes faktyczny w toczącym się postępowaniu tj. zainteresowanie w rozstrzygnięciu w tej sprawy nie przesądza o istnieniu interesu prawnego, który mu się opierać na normach powszechnie obowiązujących prawa i który uprawnia strony do domagania się od organu konkretnego rozstrzygnięcia – ochrony własnych prawnie strzeżonych interesów (wyrok WSA w Krakowie z 25 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1578/13). Nadto trzeba podkreślić, że także w skardze złożonej do WSA w Krakowie J.G. ograniczył się do wskazania, iż w jego przekonaniu przysługuje mu i jego żonie status strony w przedmiotowym postępowaniu, a zatem pominięcie ich przez PINB w T. w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z 22 lutego 2008 r. stanowi o naruszeniu norm postępowania administracyjnego tj. artykułów: 28, 140, 7, 8 i 77 § 1 kpa. Dodatkowo z uzasadnienia skargi wynika że skarżący wywodzi swój i żony interes z faktu, iż brali oni udział jako strony w innych postępowaniach toczących się z ich udziałem w okresie 2008-2012 zarówno przed organami nadzoru budowlanego jak przed WSA w Krakowie i NSA. Podnieść należy, że niezależnie od niewskazania przepisu prawa materialnego, na poparcie stanowiska skarżącego, zgodnie z którym posiada on i jego zona interes prawny w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z 22 lutego 2008 r. należy wskazać, że skarżący i jego żona nie dysponują prawem własności lub wieczystego użytkowania nieruchomości sąsiadujących w terenem działki inwestora oznaczonym jako działka nr [...] w W . Nie posiadają również żadnego ograniczonego prawa w odniesieniu do działki nr [...]. Z dokonanej przez organy administracyjne obu instancji trafnej analizy dokumentów przedłożonych do akt administracyjnych sprawy wynika natomiast, że przysługuje im służebność przejazdu, przechodu i przegonu do nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...] stanowiących ich własność po nieruchomościach oznaczonych jako działki nr [...] i [...] (jak wskazuje wyrys z mapy zasadniczej tylko działka nr [...] sąsiaduje z działką inwestora nr [...] ), przy czym przebieg wytyczonego szlaku służebności w żaden sposób nie koliduje z inwestycją zrealizowaną budowlaną na działce nr [...] . Powyższe wynika z analizy dokumentów przedłożonych w aktach administracyjnych sprawy – w tym z wyrysu mapy ewidencyjnej z 28 kwietnia 2004 r. oraz z załącznika do opinii biegłego geodety A.T. z 20 lutego 2009 r. Także skarżący nie wskazali, że w jakikolwiek sposób budynek mieszkalny znajdujący się na działce nr [...] lub sam garaż wpływa na sposób wykonywania przysługującej skarżącemu i jego żonie służebności.
Konkludując, w ocenie Sądu nie można wskazać, iż skarżący posiadają interes prawny w postępowaniu zakończonym wydanie decyzji PINB w T. z 22 lutego 2008 r., a zatem skarżona decyzja jest prawidłowa
Nie jest także zasadny zarzut, że organ odwoławczy nie rozpatrzył wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, a w szczególności stanowiska odwołujących się, iż w sposób zasadny wykazali, iż posiadają przymiot strony, ponieważ – jak wskazano wyżej skarżący ograniczyli się do wskazania, iż są stronami postępowania. Nadto w ocenie Sądu organ odwoławczy wnikliwie uzasadnił swoje swoją decyzję wskazując, iż skarżący w związku z ustalonym przebiegiem szlaku przysługującej im służebności utracili także status strony w postępowaniu prowadzonym w sprawie budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] w W. . Nie mógł być uwzględniony zarzut że w innych postępowaniach dotyczących budynku na działce [...] J. i B.G. przyznano status stron postępowania ponieważ Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie jest związany poglądem wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w innych sprawach w sytuacji gdy niniejsza sprawa nie stanowi ich kontynuacji. Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż w decyzji organu I instancji organ ten odmawiając uchylenia decyzji pierwotnej nie tylko stwierdził, że postępowanie wznowieniowe doprowadziło do ustalenia, że skarżący nie mieli interesu prawnego w uczestniczeniu w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z 22 lutego 2008 r., ale nadto określił podstawę odmowy stwierdzając, że nie było podstawy do uchylenia decyzji pierwotnej ponieważ wykonano roboty budowlane doprowadzając do stanu zgodnego z prawem - należy wskazać , że uchybienie to nie stanowiło innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a), a zatem nie mogło stanowić podstawy uchylenia skarżonej decyzji.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzeczono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło