II SA/Ke 174/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu zażalenia M. z siedzibą w Warszawie, utrzymał w mocy postanowienie Starosty z dnia [...], sprostowane postanowieniem z dnia [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnym: Wnioskiem z dnia 22 września 2014r. M., powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zwróciła się do Starosty o wznowienie przeprowadzonego z urzędu postępowania, zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia 7 stycznia 2014r. w przedmiocie przekwalifikowania gruntu rolnego na grunt leśny. W uzasadnieniu Spółka zarzuciła organowi I instancji zaniechanie ustalenia jej prawidłowego adresu i naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu – poprzez uporczywe przesyłanie korespondencji w postępowaniu na dawny adres Spółki, to jest: ul. E. – pomimo, że przesyłki pod tym adresem nie były odbierane. Stało się tak pomimo ciążącego na organie – w postępowaniu wszczynanym z urzędu – obowiązku ustalenia prawidłowego adresu strony w celu dokonania doręczeń korespondencji w toku postępowania (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 lutego 2010r. o sygn. akt I SA/Go 758/10). W tym zakresie strona wskazała, że w dniu 21 maja 2013r. doszło do zmiany siedziby Spółki, a jej nowy adres został ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 3 lipca 2013r. Końcowo Spółka podniosła, że kwestionowana decyzja została jej prawidłowo doręczona dopiero w dniu 20 sierpnia 2014r. Postanowieniem z dnia [...] Starosta odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, przeprowadzonego pod numerem sprawy [...] i zakończonego wydaniem przez Starostę decyzji z dnia 7 stycznia 2014r., orzekającej o przekwalifikowaniu gruntu rolnego na grunt leśny o powierzchni 0,8400 ha w działce nr [...] oraz odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji Starosty z dnia 7 stycznia 2014r. W podstawie prawnej powołano art. 149 § 3 i art. 152 § 2 K.p.a. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, że cała korespondencja dotycząca sprawy zakończonej wydaniem kwestionowanej obecnie decyzji została skierowana do M. z siedzibą w Ł. na adres wykazany w ewidencji gruntów i budynków – ul. E. Taki bowiem adres, wynikający ze zmian wprowadzonych aktami notarialnymi, figurował w ewidencji gruntów i budynków obrębu P. od dnia 2 kwietnia 2008r. do dnia wydania postanowienia z dnia 23 października 2014r. Końcowo organ podniósł, że to na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek poinformowania organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków o zmianie siedziby Spółki. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2014r. Starosta , działając na podstawie art. 113 K.p.a., sprostował ww. postanowienie, wskazując że znak tego rozstrzygnięcia to [...] zamiast [...]. Zażalenie na postanowienie z dnia [...] wniosła M., zarzucając Staroście rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, powtarzając jednocześnie argumentację przedstawioną we wniosku o wznowienie postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, wskazał że ww. Spółka, działającą przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego, dowiedziała się o wydanej przez Starostę decyzji z dnia 7 stycznia 2014r. oraz o zawartym w niej orzeczeniu w trakcie rozmowy telefonicznej, przeprowadzonej przez tego pełnomocnika z pracownikiem Starostwa Powiatowego w Jędrzejowie w dniu 14 sierpnia 2014r. W konsekwencji bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją rozpoczął się od dnia 15 sierpnia 2014r., a upłynął w dniu 15 września 2014r. Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został nadany w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 22 września 2014r. – a zatem już po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie organu II instancji wniosła M., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, w tym m. in.: - art. 7 oraz art. 77 K.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz brak kompleksowego odniesienia się do zgromadzonego w sprawie materiału, w tym złożonego wraz wnioskiem o wznowienie odpisu zupełnego KRS, - art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania wbrew zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, - art. 10 § 1 w zw. z art. 41 § 1 i § 2 zw. z art. 42 w zw. z art. 44 K.p.a. poprzez niezapewnienie stronie możliwości obrony swoich praw w związku z przesyłaniem korespondencji na dawny adres Spółki. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b lub c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 ustawy P.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności postanowienia organu odwoławczego. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie niniejszej jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem przez Starostę decyzji z dnia 7 stycznia 2014r. oraz o odmowie wstrzymania wykonania tej decyzji. Tym ostatnim rozstrzygnięciem przekwalifikowano grunt rolny na grunt leśny o obszarze 0,8400 ha – w działce nr [...] zgodnie z wykazem zmian gruntowych (o nr ewid. 2587-17/2013), stanowiącym załącznik do tej decyzji i jej integralną część. Stosownie do art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego następuje z urzędu lub na żądanie strony z tym, że wznowienie postępowanie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz w art. 145a następuje wyłącznie na żądanie strony. Z kolei zgodnie z art. 149 § 3 K.p.a. odmowa wznowienia postępowania administracyjnego następuje w drodze postanowienia. Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania następuje wówczas, gdy wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i § 2 K.p.a., a także jeśli wniosek o wznowienie postępowania nie zawiera żadnych przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 K.p.a. Wystąpienie jednej z wymienionych okoliczności skutkuje wydaniem przez właściwy organ postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania administracyjnego . Z powyższych uregulowań wynika, że właściwy organ administracji w pierwszej kolejności obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie terminu określonego w 148 § 1 i § 2 K.p.a. Dopiero pozytywne ustalenie w zakresie zachowania przedmiotowego terminu uzasadnia wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Natomiast w przypadku uchybienia przez wnioskodawcę terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania obowiązkiem organu administracji jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania – na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy skarżąca Spółka – składając w dniu 22 września 2014r., za pośrednictwem Urzędu Pocztowego, wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej opisaną powyżej decyzją ostateczną Starosty z dnia 7 stycznia 2014r. – zachowała ustawowo określony 1 – miesięczny termin do jego złożenia. Jak już wskazano powyżej podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z kolei stosownie do art. 148 § 2 K.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Podkreślenia wymaga, że to strona winna udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26.03.2010r., sygn. akt: I OSK 99/09 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31.03.2008r., sygn. akt. I SA/Wa 1235/07, LEX nr 517145). W przeciwnym wypadku należy wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania – w oparciu o art. 149 § 3 K.p.a. Jakkolwiek organ swobodnie ocenia przedstawione w tym zakresie dowody, to musi ocenić je i przedstawić swoje stanowisko w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, na gruncie rozpoznawanej sprawy organ prawidłowo uznał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie ustawowego, jednomiesięcznego terminu, od dnia w którym skarżąca dowiedziała się o decyzji. Skarżąca Spółka, we wniosku złożonym w dniu 22 września 2014r. wskazała jako przyczynę wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 4 (brak udziału strony w postępowaniu – bez własnej winy). W uzasadnieniu podniosła, że korespondencja w prowadzonym w tym zakresie postępowaniu była przesyłana na jej dawny adres, to jest: ul. E. Tymczasem w dniu 21 maja 2013r. doszło do zmiany siedziby Spółki, a jej nowy adres został ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 3 lipca 2013r. Do prawidłowego doręczenia oryginału decyzji Starosty doszło, zdaniem Spółki, dopiero w dniu 20 sierpnia 2014r., kiedy przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało przesłane na aktualny adres siedziby Spółki przy ul. B. w W. (K-I-21a). Powyższa argumentacja została powtórzona w skardze z powołaniem się na: - brak ustalenia przez organ prawidłowego adresu strony w ogólnodostępnym rejestrze KRS, - niedokonanie należytej oceny, czy doszło do doręczenia zastępczego w trybie art. 44 K.p.a., - obowiązek pouczenia strony o konieczności informowania organu o zmianie adresu - pod rygorem przyjęcia doręczenia zastępczego (art. 41 § 1 K.p.a.). Zdaniem Sądu, analiza materiału dowodowego zebranego w aktach administracyjnych daje podstawę do stwierdzenia, że strona skarżąca wiedzę o wydaniu decyzji Starosty z dnia 7 stycznia 2014r. powzięła w dniu 14 sierpnia 2014r. Jak wynika bowiem z notatki służbowej sporządzonej w dniu 14 sierpnia 2014r. (K-I-20a) przez pracownika Starostwa Powiatowego, w dniu 14 sierpnia 2014r. do Starostwa Powiatowego zatelefonował pełnomocnik M. z siedzibą w Warszawie – radca prawny [...]. W trakcie rozmowy pełnomocnik poprosił o przesłanie korespondencji wydanej w sprawie dotyczącej przekwalifikowania gruntu rolnego na grunt leśny w działce nr [...], informując jednocześnie o zmianie adresu reprezentowanej Spółki. W związku ze złożoną "prośbą o przesłanie kopii decyzji o przeklasyfikowaniu działek rolnych na leśne" przesłano w dniu 20 sierpnia 2014r. pełnomocnikowi Spółki żądane rozstrzygnięcie Starosty z dnia [...] – drogą elektroniczną (k. 20a), natomiast Spółce za pośrednictwem poczty (k. 21a) - na adres podany przez jej pełnomocnika. W świetle powyższych okoliczności należy podzielić stanowisko organu odwoławczego o uchybieniu przez Spółkę terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania administracyjnego, określonego w art. 148 K.p.a., liczonego od daty dowiedzenia się o wydaniu decyzji. Wniosek w tym przedmiocie, z powołaniem się na przesłankę braku udziału w postępowaniu bez własnej winy, strona skarżąca złożyła bowiem dopiero w dniu 22 września 2014r. (K-I-50a). Tymczasem z prawidłowych ustaleń organu wynika jednoznacznie, że o wydaniu ostatecznej decyzji z dnia [...] pełnomocnik Spółki (dokument pełnomocnictwa z dnia 10 grudnia 2013r. K-I-65) dowiedział się już w dniu 14 sierpnia 2014r. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie kwestionuje, że jej pełnomocnik zwrócił się do organu z prośbą o przesłanie kopii decyzji ostatecznej oraz że decyzję z dnia [...] otrzymał drogą elektroniczną. Końcowo raz jeszcze należy podkreślić, że wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi – wobec konieczności zabezpieczenia zasady trwałości wydanych decyzji ostatecznych, związanej bezpośrednio z gwarantowaniem pewności obrotu prawnego. W przypadku braku spełnienia tych przesłanek obowiązkiem organów administracji publicznej jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Sumując powyższe stwierdzić trzeba, że zaskarżone postanowienie, wbrew zarzutom skargi, nie narusza prawa. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.