IV SAB/Wr 9/15

WyrokWSA we Wrocławiu2015-04-09

Skład orzekający: Henryk Ożóg, Julia Szczygielska, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Sądu Okręgowego we W. pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci sprawozdań z wizytacji zakładów karnych i aresztów śledczych, poprzez nieudostępnienie ich w formie żądanej przez wnioskodawcę (kserokopii)?
Ratio decidendi
Organ pozostawał w bezczynności, ponieważ nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej w formie żądanej przez wnioskodawcę (kserokopii), ograniczając się jedynie do umożliwienia wglądu w dokumenty w obecności funkcjonariusza. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną, a forma jej udostępnienia powinna być zgodna z żądaniem wnioskodawcy, chyba że środki techniczne organu na to nie pozwalają. W przypadku odmowy udostępnienia informacji, organ powinien wydać decyzję administracyjną. Bezczynność organu w tej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Skarżący R. S. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego we W. o udostępnienie sprawozdań z wizytacji zakładów karnych i aresztów śledczych z lat 2005-2014 w formie kserokopii. Organ odmówił, uznając informację za przetworzoną i nie wykazano szczególnego interesu publicznego. Po uchyleniu decyzji przez organ wyższego stopnia, organ udostępnił skarżącemu do wglądu zanonimizowane kserokopie sprawozdań, ale za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Karnego, co skarżący uznał za naruszenie tajemnicy korespondencji i nieprawidłowe udostępnienie informacji. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Prezesa Sądu Okręgowego we W. do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odstąpiono od wymierzenia grzywny. Oddalono wniosek skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant starszy referent Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezesa Sądu Okręgowego we W. do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 9 czerwca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; II. stwierdza, że bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego we W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. odstępuje od wymierzenia grzywny Prezesowi Sądu Okręgowego we W.; IV. oddala wniosek skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 9 czerwca 2014r. (data wpływu do organu 12 czerwiec 2014r.) skarżący R. S. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego we W. o przesłanie sprawozdań z wizytacji zakładów karnych i aresztów śledczych znajdujących się w okręgu w/w Sądu z lat 2005 - 2014, wskazując, że żądane informacje mogą być zapisane na płycie CD/DVD. Decyzją z dnia [...] lipca 2014r., Nr [...] Prezes Sądu Okręgowego we W. odmówił skarżącemu udostępnienia żądanej informacji. Wskazując m.innymi na ilość dokumentów podlegających udostępnieniu, fakt, iż wizytacje obejmują niekiedy dane osobowe, przedmiotem wizytacji mogą być też prace inwestycyjne (w tym związane z zabezpieczeniem przed ewentualną ucieczką), co oznacza zdaniem organu, że znaczna część informacji zawartych w sprawozdaniach wizytacyjnych musiałaby być usunięta w całości lub fragmentarycznie, a dane osobiste zanonimizowane. Takie zabiegi zaś powodują, że informacja przybiera postać informacji przetworzonej, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą wykazania przesłanki szczególnego interesu publicznego. Wnioskodawca nie wykazał (mimo wyznaczenia na to terminu) istnienia szczególnego interesu publicznego dla uzyskania wnioskowanej informacji, co skutkowało wydaniem decyzji odmownej. Na skutek odwołania wnioskodawcy, Prezes Sądu Apelacyjnego we W. decyzją z dnia [...] lipca 2014r., Nr [...] uchylił w/w decyzję Prezesa Sądu Okręgowego we W. odmawiającą udzielenia informacji publicznej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, nie podzielając stanowiska co do uznania żądanej informacji za informację przetworzoną, mimo przyznania, że udzielenie informacji może powodować konieczność usunięcia znacznej części tekstu i że dotyczy to 36 dokumentów (ustalonych ilościowo na dzień złożenia wniosku, tj. bez uwzględnienia wizytacji planowanych i przeprowadzonych w 2014 r.). Rozpoznając ponownie wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej, Prezes Sądu Okręgowego we W. przesłał skarżącemu za pismem z dnia 22 września 2014 r. (za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Karnego, w którym skarżący przebywa) do wglądu łącznie 42 kserokopii zanonimizowanych sprawozdań z wizytacji wszystkich Zakładów Karnych i Aresztów Śledczych z okręgu Sądu Okręgowego we W. Jednocześnie organ skierował do Dyrektora Zakładu Karnego pismo z dnia 22 września 2014r. o udostępnienie osadzonemu do wglądu przekazanych dokumentów, przy zastosowaniu odpowiednio § 96 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2014, poz.259), który stanowi, że przeglądanie akt w zakładzie karnym lub areszcie śledczym odbywa się w oddzielnym pomieszczeniu pod nadzorem funkcjonariusza Służby Więziennej. Koperta z kserokopiami w/w sprawozdań (bez otwierania) została przez Dyrektora Zakładu Karnego w K. odesłana do organu, ponieważ skarżący odmówił zapoznania się z treścią dokumentów przesłanych za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Karnego. Pismem z dnia 17 grudnia 2014r. (data wpływu do organu 22 grudnia 2014r.) skarżący R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego we W. w sprawie wniosku skarżącego z dnia 9 czerwca 2014r. Zarzucając organowi naruszenie: 1. art. 1 ust. 1 w zw. z art 2 ust. 1 ustawy dostępie do informacji publicznej, poprzez błędne kwestionowanie prawa skarżącego do uzyskania żądanej informacji publicznej, 2. art. 13 ust. 1 ustawy poprzez nieudostępnienie w/w informacji bez zbędnej zwłoki, 3. art. 14 ust. 1 ustawy poprzez nieudostępnienie informacji w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, 4. art 16 ust. 1 poprzez brak wydania decyzji w sytuacji, gdy stanowisko organu było negatywne wobec wniosku strony, 5. art. 3. ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 3 udip w zw. z art 6 ust. 4 lit.a tiret drugi ustawy poprzez odmowę udostępnienia informacji publicznej dotyczących władzy publicznej, 6. art. 6 k.p.a. poprzez zapoznanie administracji Zakładu Karnego w K. z przedmiotem wniosku z dnia 9 czerwca 2014r. i odpowiedzią organu na w/w wniosek, a tym samym naruszenie art 23 k.c., poprzez naruszenie tajemnicy korespondencji, skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie organu do udostępnienia zgodnie z wnioskiem żądanej informacji, 2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art.154 § 6 w związku z art. 149 § 2 p.p.s.a., 4. przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu skargi, skarżący powołując się m. innymi na przepis art.61 Konstytucji oraz art.8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, stwierdził, że przesłanie korespondencji kierowanej do wnioskodawcy w sposób umożliwiający zapoznanie z jej treścią osobom postronnym doprowadziło bez wątpienia do naruszenia tajemnicy korespondencji, a działanie organu, było bezprawne. Skarżący powołując się na orzecznictwo sądów powszechnych, podkreślił, że skazanemu, pomimo osadzenia w Zakładzie Karnym i stosowanych tam ograniczeń przysługiwało ustawowe prawo do prowadzenia korespondencji z wymiarem sprawiedliwości z wyłączeniem jakiejkolwiek cenzury , bądź nadzoru. Nie ma również znaczenia, że treścią korespondencji była informacja publiczna. Wnioskodawca miał bowiem prawo zachowania w tajemnicy zarówno to, że zwracał się do organu z takim wnioskiem, jak i treści odpowiedzi organu na złożony wniosek. Zdaniem skarżącego, pisma organu winny być adresowane do wnioskodawcy jak i bezpośrednio do niego kierowane. Organ nie podołał temu obowiązkowi już z samego faktu, iż wskazał jako adresata korespondencji nie wnioskodawcę, lecz Dyrektora Zakładu Karnego. Przesłanie korespondencji do Dyrektora Zakładu Karnego stanowiło w ocenie skarżącego, bez wątpienia naruszenie tajemnicy korespondencji, a działanie organu było bezprawne. W dalszej części uzasadnienia skargi, skarżący powołując się na przepis art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. stwierdził, że przesłanie żądanej informacji publicznej niezgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem powoduje, że organ pozostaje w zwłoce. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego we W. wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że wbrew wywodom skargi, żądana przez skarżącego informacja publiczna została skarżącemu udostępniona - poprzez przesłanie skarżącemu za pismem z dnia 22 września 2014 r. (za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Karnego, w którym skarżący przebywa) do wglądu łącznie 42 sprawozdań z wizytacji wszystkich Zakładów Karnych i Aresztów Śledczych z okręgu Sądu Okręgowego we W. Oznacza to - zdaniem organu, że przesłanka bezczynności organu w niniejszej sprawie nie zachodzi. W judykaturze pojęcie bezczynności organu w sytuacji określonej przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej zostało dookreślone w ten sposób, że bezczynność polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności w przedmiocie informacji publicznej takiej czynności nie podejmuje, co oznacza, że milczy wobec wniosku o udzielenie konkretnej informacji. Bezczynnością objęte są też sytuacje, gdy organ prowadzi wprawdzie postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy tego postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu lub nie podejmuje stosownej czynności (wyrok NSA z 21.7.2011 r. I OSK 678/11). W okolicznościach sprawy nie można w ocenie organu stwierdzić, że Sąd Okręgowy we W. pozostawał bezczynny, stad zarzuty skargi są bezzasadne. Ustawa o dostępie do informacji publicznej, statuując w art. 1 i 2 generalną zasadę udostępnienia informacji publicznej, wskazuje na różne sposoby jej udostępnienia, wymienione w art. 7 ust. 1 tej ustawy, zatem też poprzez umożliwienie do wglądu dokumentów. W sytuacji, gdy żądający udzielenia informacji jest osadzony w zakładzie karnym oraz gdy informacja dotyczy tak wielu (i wielostronicowych) dokumentów, inne niż zastosowane w sprawie udostępnienie do wglądu nie mogłoby mieć – zdaniem organu miejsca, jak również nie może świadczyć o bezczynności organu. W piśmie z 23 marca 2015r. skarżący w odpowiedzi na odpowiedź organu na skargę oświadczył, że podtrzymuje skargę na bezczynność organu, wnosząc dodatkowo o zasądzenie od organu na Jego rzecz kosztów sporządzenia skargi w kwocie 50 zł oraz kosztów wysłanej w sprawie korespondencji (ilość wysłanej korespondencji x wartość znaczków operatora pocztowego). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz.1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Jednakże bezczynność organu ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu, należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na organie wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a następnie ustalić, iż obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia. Istotne jest przy tym, że ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu i wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach. W niniejszej sprawie prawem materialnym, na podstawie, którego Sąd ocenia podejmowane przez organ działania jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwana dalej u.d.i.p. (Dz. U. z 2014 r. poz. 782). I tak bezczynność organu na gruncie w/w ustawy, a w oparciu o którą Sąd rozpatruje niniejszą skargę – ma miejsce wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie podejmuje we wskazanym w art.13 ustawy terminie stosownych czynności, czyli nie udostępnia informacji lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006r., sygn.akt I OSK 601/05, LEX nr 236545). W niniejszym postępowaniu skarżący upatruje bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego we W. w nie rozpoznaniu jego wniosku z dnia 9 czerwca 2014r. o udostępnienie informacji publicznej, poprzez przesłanie wnioskodawcy sprawozdań z wizytacji zakładów karnych i aresztów śledczych znajdujących się w okręgu w/w Sądu z lat 2005 – 2014 – w formie wskazanej w tymże wniosku. Wskazać należy, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowią, że realizacja prawa do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1-3) jest uzależniona od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze przedmiotem żądania informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 oraz art. 3 ust. 2, po drugie, adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej, na zasadach tej ustawy, zgodnie z art. 4 ust. 1, mają być władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, ponadto związki zawodowe i inne organizacje oraz partie polityczne (ust. 2) i po trzecie zgodnie z art. 4 ust. 3 obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Nie jest sporne w sprawie, że świetle postanowień art.6 ust.1 pkt 3 lit.a i art.6 ust.1 pkt 4 lit.a oraz art.6 ust.2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacja dotycząca sprawozdań z wizytacji zakładów karnych i aresztów śledczych jako dokument urzędowy dotyczący funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art.4 ust.1 omawianej ustawy, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostkach organizacyjnych ma charakter informacji publicznej (por. wyrok WSA w Gorzowie z dnia 3 grudnia 2014r., sygn.akt II SAB/Go 106/14, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 stycznia 2015r., sygn.akt II S.A./Sz 806/14)). Nie budzi również wątpliwości Sądu, że przedmiotowy wniosek skarżącego został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Dyspozycja art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowiąc, że zobowiązanymi są organy władzy publicznej, nie pozostawia wątpliwości, że prezes sądu okręgowego jako organ sądu okręgowego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia pozostającej w jego dyspozycji informacji publicznej. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2013r. poz. 427) sądy powszechne (rejonowe, okręgowe, apelacyjne) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie nienależącym do sądów administracyjnych, sądów wojskowych oraz Sądu Najwyższego. Sądy powszechne wykonują również inne zadania z zakresu ochrony prawnej, powierzone w drodze ustaw (art. 1 § 3). Z przepisów ustrojowych wynika, że główną funkcją sądów jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości, a funkcją uzupełniającą wykonywanie również innych zadań z zakresu ochrony prawnej, powierzonych w drodze ustaw. Należy do nich m.in. postępowanie wykonawcze uregulowane w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.), gdzie w art. 32 k.k.w. powierzono sędziemu penitencjarnemu nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, kary aresztu, tymczasowego aresztowania, zatrzymania oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie zamkniętym, a także kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności, a w ramach nadzoru penitencjarnego sędzia penitencjarny wizytuje zakłady karne, areszty śledcze oraz inne miejsca, w których przebywają osoby pozbawione wolności (art. 33 § 1 k.k.w.). Mając na uwadze powyższe, zasadniczą kwestią w realiach niniejszej sprawy jest udzielenie odpowiedzi, czy organ kierując do skarżącego pismo z dnia 22 września 2014r., Nr [...] o możliwości wglądu do kserokopii zanoninimizowanych żądanych sprawozdań z wizytacji określonych zakładów karnych i aresztu śledczego, przy zastosowaniu odpowiednio postanowień § 96 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. z 2014r., poz.259), stosownie do którego, przeglądanie akt w zakładzie karnym lub areszcie śledczym odbywa się w oddzielnym pomieszczeniu pod nadzorem funkcjonariusza Służby Więziennej, zrealizował żądanie objęte wnioskiem w/w z dnia 9 czerwca 2014r. Zważyć przy tym należy, że skarżący nie domaga się dostępu do akt sądowych toczącego się postępowania, ani nawet akt sądowych postępowania zakończonego. Oznacza to, iż brak było podstaw do zastosowania przy udostępnieniu żądanych przez skarżącego sprawozdań przepisów w/w rozporządzenia - Regulaminu urzędowania sądów powszechnych. Skoro przedmiotem żądania skarżącego jest dostęp do informacji o sposobie prowadzenia nadzoru penitencjarnego przez uprawnione podmioty i wynikach odbytych wizytacji w zakładach karnych i aresztach śledczych, to tego typu informacje o trybie i zasadach funkcjonowania organów władzy publicznej udostępniane są na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako, że tak ustawa Kodeks karny wykonawczy i wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze regulujące nadzór penitencjarny nie określają innego trybu udostępnienia sprawozdań z wizytacji dokonywanych w ramach tego nadzoru. Jeżeli zatem, a co ma miejsce w niniejszej sprawie, wnioskowane przez skarżącego opracowania – sprawozdania, innymi słowy dokumenty urzędowe są informacją publiczną, a organ był w ich posiadaniu, to zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie przedmiotowych informacji winno było nastąpić nie później niż w terminie 14 dni i w formie zgodnej z Jego wnioskiem ( art.14 ust.1 ustawy|), skoro niewątpliwe jest, że udostepnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Organ mógł odmówić udzielenia przedmiotowych informacji z uwagi na ochronę tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże jeśli odmawia udzielenia określonych informacji publicznej, to winien tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. Wobec tego bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje bądź też, jeśli istnieją ku temu przesłanki, nie wydaje decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. Odwołać się w tym miejscu należy, do przyjętego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiska, zgodnie z którym, udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną polegającą przy tym na: udostępnieniu dokumentu do wglądu, wydaniu jego kserokopii albo w inny sposób uczynieniu zadość wnioskowi. Dysponent informacji publicznej - po myśli art. 14 ust. 1 cyt. ustawy - zobowiązany jest do jej udostępnienia w formie określonej przez wnioskodawcę (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2009r. sygn. akt I OSK 1261/08). Wprawdzie w przepisie art.3 ust.1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ustawodawca stanowi, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do wglądu do dokumentów urzędowych, tym niemniej skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, iż ustawowe pojęcie "wglądu do dokumentów" należy utożsamiać z istnieniem faktycznych możliwości zapoznawania się z tymi dokumentami przez osoby zainteresowane i dlatego pojęcie to obejmuje również prawo do domagania się wydania kserokopii dokumentu (tak w wyroku NSA z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt I OSK 209/09 i z dnia 16 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1261/08). Oznacza to, że w przypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej, poprzez – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, zezwolenie skarżącemu na zapoznanie się z ich treścią w określonym miejscu, czasie i pod nadzorem określonych osób (funkcjonariuszy Zakładu Karnego), było niewystarczające. Zauważyć przy tym należy, że tak w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, iż udostępnienie informacji publicznej stanowi czynność materialno - techniczną, a formę i sposób jej udostępnienia wyznacza zakres żądania, chyba że środki techniczne organu, obowiązanego do udostępnienia informacji, nie pozwalają na wydanie informacji w całości, zgodnie z żądaniem wnioskodawcy (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2010r. , sygn.akt I OSK 1622/10 zawarł następującą tezę: W przypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie wydania kserokopii dokumentu, do realizacji tego prawa nie wystarczy ani poinformowanie wnioskodawcy o treści dokumentu, ani zezwolenie na zapoznanie się z jego treścią w określonym miejscu i czasie. Dopiero wydanie żądanych kserokopii jest realizacją tego rodzaju wniosku. (LEX nr 745108) W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należy, że w chwili wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności i do dnia orzekania w niniejszej sprawie nie rozpoznał wniosku skarżącego zgodnie z jego żądaniem. Stwierdzając bezczynność organu Sąd nie jest jednak władny do wskazania sposobu załatwienia sprawy i nie może nakazać organowi podjęcia czynności lub wydania decyzji określonej treści. Podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej może bowiem ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych (art. 5 u.d.i.p.) np. ze względu na prywatność osoby fizycznej, ewentualnie, ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa. Organ może również odmówić udzielenia informacji publicznej z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednak jeśli odmawia, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 ustawy). Mając powyższe na uwadze na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w pkt.I sentencji. Zgodnie zaś z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odniesieniu do tej kwestii, Sąd uznał, że istniejąca w sprawie w dacie orzekania bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa (pkt II sentencji). Za rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., może być uznany stan, o którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do załatwienia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zatem, że zarzucana bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Regulacje dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne, stąd przyjąć należało, że zachowanie adresata wniosku w kontrolowanej sprawie nie miało cech rażącego naruszenia prawa. I tą samą okoliczność Sąd miał na względzie odstępując od wymierzenia organowi grzywny, zwłaszcza, że jej wymierzenie ustawodawca pozostawił uznaniu Sądu (art.149 § 1 p.p.s.a). Sąd nie mógł również uwzględnić wniosku skarżącego żądającego zasadzenie od organu kosztów sporządzenia skargi w kwocie 50 zł oraz kosztów wysłanej w sprawie korespondencji. Stosownie bowiem do przepisu art.205 § 1 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście, zalicza się jedynie poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Istotne jest przy tym, że katalog niezbędnych kosztów postępowania wskazany w cyt. wyżej przepisie art.205 § 1 p.p.s.a. ma charakter wiążący i wyczerpujący. Oznacza to tyle, że wykraczające poza zakres tego katalogu koszty związane tak ze sporządzeniem skargi, jak i koszty związane z prowadzeniem korespondencji, nie mogły podlegać zasądzeniu. Nadto podkreślić należy, że poza kontrolą tut. Sądu pozostaje podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia - w jego ocenie przez organ tajemnicy korespondencji. H.B.4.05.2015 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło