IV SA/Po 836/14

WyrokWSA w Poznaniu2015-04-09

Skład orzekający: Donata Starosta, Maciej Busz, Józef Maleszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej, wydana przez podmiot niebędący organem władzy publicznej, musi spełniać wymogi formalne decyzji administracyjnej, w tym zawierać uzasadnienie uwzględniające zarówno materialnoprawny, jak i formalnoprawny aspekt tajemnicy przedsiębiorcy?
Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej, wydana przez podmiot niebędący organem władzy publicznej, musi spełniać wymogi formalne decyzji administracyjnej, w tym zawierać uzasadnienie uwzględniające zarówno materialnoprawny, jak i formalnoprawny aspekt tajemnicy przedsiębiorcy. Samo powołanie się na wewnętrzną instrukcję lub wykaz informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa nie jest wystarczające do uzasadnienia odmowy, jeśli nie wykazano wartości gospodarczej informacji i nie podjęto niezbędnych działań w celu zachowania jej poufności.
Stan faktyczny
Spółka A zwróciła się do Spółki B o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej umowy zawartej z firmą Spółka C w wyniku udzielenia zamówienia na budowę stacji energetycznej. Spółka B odmówiła udostępnienia informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Spółka B podtrzymała swoje stanowisko. Spółka A wniosła skargę do WSA w Poznaniu, kwestionując zasadność odmowy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Spółki B z dnia [...] kwietnia 2014 r. i zasądził od Spółki B na rzecz skarżącej Spółki A kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta /spr/ Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Spółki B z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Spółki B z dnia [...] kwietnia 2014 r. 2. zasądza od Spółki B na rzecz skarżącej Spółki A kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Spółka A (dalej również jako "skarżąca") zwróciła się do Spółki B o udostępnienie informacji publicznej w sprawie sposobu zawarcia i realizowania przez Spółkę B umowy zawartej z firmą Spółka C w wyniku udzielenia zamówienia na budowę stacji [...], wnosząc o udostępnienie w formie kserokopii następujących dokumentów: - złożonych przez Spółkę C w postępowaniu o udzielenie zamówienia formularzy oferty oraz wykazu podwykonawców i zakresu prac im powierzonych, - umowy zawartej pomiędzy Spółką B i Spółką C oraz aneksów do tej umowy jeśli zostały zawarte, - dokumentów związanych z realizacją ww. umowy takich jak: dokumenty potwierdzające przyjęcie dostaw (PZ) wystawionych przez Spółkę B i faktury wystawione przez Spółkę C. - dokumentów związanych z należytym wykonywaniem ww. umowy w szczególności reklamacji złożonych przez Spółkę B fiemir Spółka C not obciążeniowych wystawionych przez SpółkęB firmie Spółka C z tytułu zaistniałych nieprawidłowości przy realizowaniu umowy, ewentualnych dokumentów wypowiedzenia tej umowy przez którąś ze stron, - dokumentów związanych z ewentualnymi sporami prowadzonymi przez Spółkę B ze Spółką C w związku z zawarciem ww. umowy, w szczególności wezwań do naprawienia szkody, wezwań do zapłaty, pozwów sądowych, innych pism procesowych - umowy zawartej przez Spółkę B z ewentualnym innym wykonawcą, której przedmiotem jest budowa stacji [...]. W odpowiedzi na wskazany powyżej wniosek Spółka B decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., powołując się na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz.U. z 2014 r. poz. 782) zwanej dalej jako "u.d.i.p." odmówiła udostępnienia żądanych informacji. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych oraz ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zdaniem Spółki B żądana informacja nie dotyczy informacji publicznej i należy do kategorii informacji chronionych ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy i tym samym nie podlega udostępnieniu. Nie zgadzając się tym rozstrzygnięciem Spółka A zwróciła się do Spółki B o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazała, że pojęcie tajemnicy przedsiębiorstwa zdefiniowane zostało w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jako nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarcza, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2003 r. sygn. akt IV CKN 211/01, informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Pozostanie określonych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa wymaga, aby przedsiębiorca podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości ich dotarcia do osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Zdaniem skarżącej Spółka B w żaden sposób nie wykazała, by żądane informacje, miały być poufne z uwagi na to, że przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania ich poufności, a informacje te, z uwagi na swój charakter, nie podlegają ze swej istoty utajnieniu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Spółka B decyzją z dnia [...] maja 2014 r. na podstawie art. 17 u.d.i.p. podtrzymała dotychczasowe stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu odmawiającym udostępnienia żądanych informacji. W uzasadnieniu przytoczyła treść art. 5 ust. 2 u.d.i.p. oraz art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jednocześnie wyjaśniając, że podjęła kroki, o których mowa w ww. przepisie, to jest mające na celu zachowanie poufności informacji, umieszczając je w wykazie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa obowiązującej w przedsiębiorstwie od dnia [...] maja 2011 r. "Instrukcji bezpieczeństwa informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w Spółce B ". Zgodnie z ww. wykazem informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią m.in. umowy handlowe, oferty złożone w toku postępowania regulaminowego oraz informacje sensytywne. Wskazała również, że pozwy sądowe i inne pisma procesowe nie stanowią informacji publicznej i jako takie nie podlegają udostępnieniu. Przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera katalog rodzajów informacji publicznych i wyklucza taktowanie tego rodzaju dokumentów jako informacje publiczne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Spółka A wniosła o zobowiązanie Spółki B do udostepnienia informacji publicznej wskazanej we wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wskazała, że Spółka B, jako przedsiębiorstwo energetyczne dystrybuujące energię elektryczną i wykonujące inne zadania z tym związane, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, jest podmiotem wykonującym "zadania publiczne". W ocenie skarżącej Spółka B podlega obowiązkowi udostępnienia informacji publicznej w zakresie wskazanym we wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r. na podstawie regulacji art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., albowiem jest ona podmiotem reprezentującym inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Skarżąca wskazała, że nie ma możliwości zweryfikowania twierdzeń Spółka B., jakoby podjęła ona kroki mające na celu zachowanie poufności informacji poprzez zamieszczenie ich w wykazie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. Nie zgodziła się również ze stanowiskiem, jakoby pozwy sądowe i inne pisma procesowe nie stanowiły informacji publicznej i jako takie same w sobie nie podlegały udostępnieniu. Przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera jedynie przykładowy katalog informacji oraz danych, które podlegają reżimowi ustawy, przy czym zawarte w nim wyliczenie nie tworzy zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji publicznej. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu powołanej ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. W ocenie skarżącej, wszelka dokumentacja wytworzona przez SpółkęB bądź też skierowana do niej, związana z procesem szeroko rozumianej dystrybucji energii, stanowi co do zasady informację publiczną i podlega udostępnieniu w trybie ustawy u.d.i.p. W odpowiedzi na skargę Spółka B wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w stosunku do żądanych informacji, podjęła kroki o których mowa w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, to jest mające na celu zachowanie poufności informacji, umieszczając je w wykazie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa obowiązującej w przedsiębiorstwie od dnia [...] maja 2011 roku "Instrukcji bezpieczeństwa informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w Spółce B". Zgodnie z ww. wykazem informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią m.in. dokumentacja budowy linii elektroenergetycznej oraz dokumentacja eksploatacyjna takich linii, umowy handlowe, oferty złożone w toku postępowania regulaminowego oraz informacje sensytywne. Informacje, o których mowa w Instrukcji nie podlegają upublicznianiu i stanowią dla przedsiębiorstwa energetycznego szczególną wartość gospodarczą. Ponadto Spółka B zakwestionowała, jakoby przedsiębiorstwa energetyczne były zobowiązane do udostępniania żądanych informacji ze względu na charakter posiadanych przez siebie dokumentów. Otóż ustawa o dostępie do informacji publicznej wprowadza dla potrzeb jej stosowania definicję dokumentu urzędowego. I tak dokumentem urzędowym w rozumieniu ww. ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w; ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy (art. 6 ust.2). Taka definicja oddziela materiały robocze, które po pierwsze - nie będą kierowane do innych osób, a po drugie nie zawierają oświadczenia woli lub wiedzy funkcjonariusza publicznego, od dokumentów urzędowych. Dokumenty wymienione w Instrukcji bezpieczeństwa informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w Spółce B w większości nie są dokumentami podpisanymi przez "funkcjonariusza publicznego" i nie stanowią dokumentu urzędowego w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem Spółki B nieograniczony dostęp do informacji, w tym do umów handlowych, może spowodować potencjalne zagrożenie dla informacji sensytywnych i ustawowego obowiązku zapewnienia niedyskryminacyjnego traktowania użytkowników systemu dystrybucyjnego. Zwróciła również uwagę, iż Spółka B jest spółką zależną spółki giełdowej Spółka D zatem żądane informacje stanowią informacje poufne w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, dlatego Spółka B objęła tajemnicą przedsiębiorstwa wszystkie umowy handlowe. Wskazała również, że udostępnienie żądanych przez Skarżącego informacji wymagało udostępnienia informacji przetworzonej Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi. Przedmiotem Sądowej kontroli w niniejszej sprawie są rozstrzygnięcia wydane przez Spółkę B w przedmiocie wniosku Spółki A o udostępnienie informacji publicznej. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że sprawa rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia 2013 r. była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt IV SAB/Po 39/14 rozpoznając skargę na bezczynność Spółki B umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności oraz stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć należy, że umorzenie postępowania sądowadministracyjnego wynikało z ustania stanu bezczynności Spółki B w związku z odmową udostępnienia informacji publicznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Co jednak istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, Sąd we wskazanym powyżej wyroku przesądził, że żądane przez stronę skarżącą dokumenty stanowią informację publiczną, a także, co nie budzi już kontrowersji w orzecznictwie sądów administracyjnych, że Spółka B jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę związany jest stanowiskiem Sądu wyrażonym w wyroku z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt IV SAB/Po 39/14. Stosownie bowiem do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani Sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1377/05, wyrok NSA z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1501/10, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 857/11, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt I SA/Go 599/11 dostępne na http:// cbois.nsa.gov.pl). Uznać należy więc, że kwestia czy dokumenty, których udostępnienia domagała się strona skarżąca we wniosku z dnia Spółka B sierpnia 2013 r. stanowią informację publiczną, oraz czy Spółka B jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w myśl przepisów u.d.i.p. nie wymaga szerszych rozważań w niniejszej sprawie, gdyż zostały one już rozważone przez Sąd w wyroku z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt IV SAB/Po 39/14, a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, poglądem tym jest związany. Tym samym w ocenie Sądu nieskutecznym jest na tym etapie postępowania podnoszenie przez dysponenta informacji argumentów, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Rozważenia w niniejszej sprawie wymagało, czy zasadnie Spółka B odmówiła udostepnienia żądanych przez skarżącą informacji powołując się na przesłankę z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., oraz czy odmowa udostępnienia tych informacji nastąpiła w przewidzianej prawem formie. Jak wynika z przepisu art. 16 ust 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Zgodnie z ust. 2 art. 16 u.d.i.p. do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Stosownie do treści art. art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, mimo iż rozstrzygnięcie Spółki B o odmowie udostępnienia informacji publicznej przybrało formę pisma, to traktować je należy jako decyzję administracyjną. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia zawarte w art. 16 ust. 2 w zw. z art. 17 u.d.i.p. odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w przypadku wydania rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji publicznej również przez podmioty niebędące organami władzy publicznej. Ponadto wskazać należy, na utrwalone stanowisko judykatury, iż to treść, a nie forma, przesądza o tym, czy dany akt jest decyzją administracyjną. Jeżeli więc określona sprawa podlega załatwieniu w drodze decyzji, to za decyzję należy uznać pismo organu rozstrzygającego tę sprawę, zawierające co najmniej oznaczenie tego organu, oznaczenie adresata aktu, rozstrzygnięcie w sprawie oraz podpis upoważnionego pracownika organu, gdyż wówczas spełnia ono podstawowe, niezbędne warunki decyzji wymienione w art. 104 § 1 k.p.a. (por. wyrok z 22 września 1981 r. SA 791/81, publ: ONSA 1981 Nr 2 poz. 91 oraz wyrok z 8 lutego 1983 r. SA/Wr 559/82, publ: ONSA 1983 Nr 1 poz. 3, postanowienia NSA z 21 marca 2002 r. - II SA 2213/01 LEX nr 157973; wyrok NSA z 15 marca 2001 r. - V SA 2938/99 LEX nr 51259, wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 2028/11 LEX nr 1145082). Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Po 1398/14 (dostępny na http:// /cbois.nsa.gov.pl) rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji publicznej, podmiotów obowiązanych do udostępnienia takich informacji, również tych niebędących organami władzy publicznej, niezależnie od tego czy zostaną formalnie nazwane decyzjami, orzeczeniami, czy po prostu rozstrzygnięciami, względnie nie zostaną opatrzone jakakolwiek nazwą, winny odpowiadać wymogom określonym w art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zakresie w jakim wymogi te są adekwatne dla sprawy udostępnienia informacji publicznej. Podejmując próbę takiego odpowiedniego zastosowania przywołanych powyżej przepisów do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, niebędących organami władzy publicznej uznać należy, iż rozstrzygnięcia takowe winny zawierać oznaczenie podmiotu, datę wydania, oznaczenie wnioskodawcy, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska osoby upoważnionej do wydania rozstrzygnięcia, a rozstrzygnięcie, w stosunku do którego może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, powinno zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi. Uzasadnienie stanowiska podmiotu o jakim mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej winno zaś zawierać imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, odmówiono udostępnienia informacji oraz wskazanie jakich informacji dotyczyło żądanie, czy informacje te stanowiły informację publiczną i podanie przyczyn, z powodu których odmówiono udostępnienia żądanej informacji, z wyjaśnieniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia i z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu rozstrzygnięcia Spółki B z dnia [...] kwietnia 2014 r., oraz dnia [...] maja 2014 r. spełniają wymogi aby uznać je za decyzje o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Zawierają one bowiem oznaczenie podmiotu, datę wydania, oznaczenie wnioskodawcy, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska osoby upoważnionej do wydania rozstrzygnięcia oraz pouczenie, czy i w jakim trybie służy środek zaskarżenia. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji, wyjaśnić należy, że odmowa udostępnienia żądanej informacji nastąpiła ze względu na fakt, iż zdaniem dysponenta tej informacji stanowi ona tajemnicę przedsiębiorstwa. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2014 r. Spółka B stwierdziła, że podjęła kroki, o których mowa w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, tj. mające na celu zachowanie poufności informacji, umieszczając je w wykazie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa obowiązującej w przedsiębiorstwie od dnia [...] maja 2011 roku "Instrukcji bezpieczeństwa informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w Spółce B ". Przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przewiduje, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Legalną definicję pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa zawiera art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, wskazując iż przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Tym samym ustawodawca pozostawił uznaniu przedsiębiorcy ocenę czy z uwagi na charakter informacji podejmie on działania w celu zachowania ich w poufności. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, chociaż tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Jak wynika z powyższego na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny – sprowadzający się posiadania przez informację określonej wartości dla przedsiębiorcy oraz formalny - wola utajnienia danych informacji (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 192/13, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 511/13 dostępne na http://cbois.nsa.gov.pl). Spółka B uznając, że samo podjęcie przez Spółkę kroków mających na celu zachowanie poufności informacji przez umieszczenie ich w wykazie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa było wystarczające do uznania, że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, dokonała błędnej wykładni przepisu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zastrzeżenie danej informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa może bowiem być skuteczne dopiero wtedy, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, ze zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa. "Instrukcja bezpieczeństwa informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w Spółce B ", na którą powołała się Spółka B w decyzji odmawiającej udostepnienia informacji ujmuję tajemnicę przedsiębiorstwa bardzo szeroko, co mogłaby naruszyć konstytucyjne prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej. Spółka B dokonując błędnej wykładni przepisu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, całkowicie pominęła materialoprawny aspekt uznania danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa. Dysponent informacji ograniczył się jedynie do wskazania, iż żądania informacja stanowi tajemnice przedsiębiorstwa zgodnie z "Instrukcji bezpieczeństwa informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w Spółce B" nie dokonując jednak jakichkolwiek wyjaśnień w zakresie wartości żądanych informacji dla przedsiębiorcy. Brak tych wyjaśnień powoduje iż zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja wymykają się z pod kontroli Sądu. Wadliwe zastosowanie przepisu art. 11 ust. 4 ww. ustawy, jak również naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji skutkować musi jej uchyleniem. Podkreślić również należy, że wniosek inicjujący niniejsze postępowanie miał charakter złożony. Nie dotyczył on jednej informacji, lecz wielu dokumentów. Dotyczył on mi.in formularzy oferty złożonych w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zakresu prac powierzonych podwykonawcą, umów i dokumentów związanych ich realizacją, czy też dokumentów związanych ewentualnymi sporami między stronami tych umów. Informacje, których udostępnienia żądała strona skarżąca mają wiec charakter zróżnicowany i każda z nich powinna zostać oceniona z osobna, pod kątem ograniczenia dostępu do informacja publicznej. Bez znajomości treści dokumentów, o których udostępnienie zwróciła się strona skarżąca, nie można faktycznie ocenić czy zachowanie w ich w tajemnicy jest faktycznie uzasadnione. Tym samym podmiot odmawiający udostępnienia informacji publicznej winien rozstrzygnięcie należycie uzasadnić. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprawdza się jedynie do ogólnego stwierdzenia, iż żądane informacje umieszczone zostały w wykazie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, bez jakiejkolwiek próby wykazania jakie to przesłanki przemawiają za uznaniem ich za tajemnicę przedsiębiorstwa. Brak pełnego i wyczerpującego uzasadnienia zajętego przez Spółkę B stanowiska, nie pozwala na dokonanie kontroli jego zasadności. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Spółki B z dnia [...] kwietnia 2014 r. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.i art. 205 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2013 r. poz. 490). Sąd nie orzekł w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana, bowiem w ocenie Sądu przepis art. 152 p.p.s.a. odnosi się do aktów lub czynności które podlegają wykonaniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić wytyczne przedstawione przez Sąd w treści uzasadnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło