II OSK 1632/15

II OSK 1632/15 POSTANOWIENIE Dnia 7 lipca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. W. i K. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 30/15 odrzucającego skargę T. W. i K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew postanawia: oddalić skargę kasacyjną. II OSK 1632/15 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę T. W. i K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew. Podejmując powyższe rozstrzygnięcie, Sąd pierwszej instancji wskazał, iż do skargi na powyższą decyzję załączono pełnomocnictwo T. W. - upoważniające pełnomocnika (radcę prawnego) "do reprezentowania jej i jej syna K. W. w sprawie odwołania od kary za wycięcie drzewa oraz przed sądami administracyjnymi". Załączono też (poświadczoną za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika) kserokopię fragmentu pełnomocnictwa K. W. z dnia 30 listopada 2014 r. udzielonego T. W. do występowania w jego imieniu przed wymienionymi w pełnomocnictwie organami władzy, w tym sądami administracyjnymi. Pełnomocnictwo od K. W. dla T. W. nie zawierało upoważnienia do udzielania dalszych pełnomocnictw. Zarządzeniem z dnia 27 lutego 2015 r. wezwano pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi K. W. poprzez nadesłanie, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu S. N. – B. przez skarżącego, pod rygorem odrzucenia jego skargi. Jednocześnie wyjaśniono pełnomocnikowi, że z załączonej do skargi kserokopii fragmentu pełnomocnictwa skarżącego udzielonego T. W. nie wynika, aby zawierało ono upoważnienie do udzielania dalszych pełnomocnictw. Ponadto zobowiązano pełnomocnika, aby w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi T. W., wskazał jej interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej decyzji. Zarządzenie doręczono pełnomocnikowi w dniu 4 marca 2015 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik wyjaśnił, że na podstawie K.p.c. pełnomocnik procesowy strony może udzielić dalszego pełnomocnictwa adwokatowi lub radcy prawnemu oraz wskazał na art. 35 i art. 39 P.p.s.a. Nadto stwierdził, że K. W. w ramach wykonywanej pracy przebywa czasowo za granicą i nie może chwilowo przyjechać do Kancelarii. Skarżący ma pełną zdolność do czynności prawnych. Odnośnie interesu prawnego skarżącej wskazano na pismo z dnia 10 marca 2015 r., z którego wynika, że działki o numerach [...] i [...] w J. stanowią własność jej syna K. W. i zostały uprzednio przez skarżącą darowane synowi. Odrzucając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że bezsporne w sprawie jest to, że radca prawny S. N. – B. nie przedłożył wraz ze skargą wymaganego art. 37 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) pełnomocnictwa od skarżącego. Przedłożył jedynie pełnomocnictwo T. W. - upoważniające go "do reprezentowania jej i jej syna K. W. w sprawie odwołania od kary za wycięcie drzewa oraz przed sądami administracyjnymi", a także kserokopię fragmentu pełnomocnictwa K. W. z dnia 30 listopada 2014 r. udzielonego T. W. do występowania w jego imieniu przed wymienionymi w pełnomocnictwie organami władzy, w tym sądami administracyjnymi, z którego nie wynika, aby skarżący upoważnił skarżącą do udzielania dalszych pełnomocnictw. Jak zauważył Sąd, ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi definiuje zakres pełnomocnictwa ogólnego oraz pełnomocnictwa do prowadzenia poszczególnych spraw. Brak jest zatem podstaw, aby w tej kwestii powoływać się (tak jak czyni to pełnomocnik skarżących w piśmie z dnia 5 marca 2015 r.) na przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, w szczególności na art. 91 tej ustawy. Cytując treść art. 39 P.p.s.a., Sąd stwierdził, że jeżeli w pełnomocnictwie ogólnym czy też udzielnym do prowadzenia poszczególnych spraw nie ma upoważnienia do udzielania dalszych pełnomocnictw, to zgodnie z art. 39 pkt 2 P.p.s.a pełnomocnik upoważniony jest do udzielania dalszych pełnomocnictw jedynie wtedy, gdy wynika to z odrębnych przepisów. Przepisami tymi są: art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 635 ze zm.), art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 637 ze zm.) i art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 155, poz. 925 ze zm.). Wskazując na powyższe, Sąd pierwszej instancji uznał, że w niniejszej sprawie do skargi dołączone zostało jedynie prawidłowe pełnomocnictwo skarżącej udzielone radcy prawnemu do reprezentowania jej przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnik nie wykazał się natomiast prawidłowym pełnomocnictwem udzielonym mu przez skarżącego. Załączony do skargi fragment pełnomocnictwa skarżącego niewątpliwie nie spełnia wymogów niezbędnych do zakwalifikowania go jako prawidłowego pełnomocnictwa. Przede wszystkim nie obejmuje ono upoważnienia skarżącej do udzielania dalszych pełnomocnictw, na co zwrócono uwagę pełnomocnikowi w zarządzeniu z dnia 27 lutego 2015 r. Poza tym, nie zawiera ono, zgodnie z wymogiem zawartym w art. 37 § 1 zd. 1 P.p.s.a., podpisu mocodawcy. W konsekwencji Sąd przyjął, iż T. W. nie była upoważniona do udzielenia w imieniu K. W. dalszych pełnomocnictw, w tym udzielenia pełnomocnictwa radcy prawnemu do reprezentowania w niniejszej sprawie także skarżącego, a pełnomocnik skarżących - pomimo wezwania - nie przedłożył oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu pełnomocnictwa udzielonego mu przez skarżącego. Nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie tego braku formalnego skargi K. W. - stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. uzasadniało jej odrzucenie, o czym orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1, art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 37 § 1 P.p.s.a. Odnośnie skargi T. W., powołując się na treść art. 50 P.p.s.a. oraz definiując pojęcie "interesu prawnego" w świetle poglądów orzecznictwa i doktryny, Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie była stroną postępowania administracyjnego. Stroną był wyłącznie K. W. jako jedyny właściciel ww. nieruchomości. Jak wynika z treści skargi, skarżąca działa jako "matka i pełnomocnik skarżącego", co niewątpliwie nie daje jej legitymacji skargowej. Również twierdzenia skarżącej zawarte w piśmie z dnia 5 marca 2015 r. potwierdzają oczywisty brak jej legitymacji skargowej, skoro skarżąca wprost wskazała, że właścicielem działki nr [...] (na której znajdowały się wycięte drzewa) jest jej syn K. W. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając za oczywisty fakt, iż T. W. nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi, odrzucił jej skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na mocy art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyli T. W. i K. W., zaskarżając je w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 89 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, gdyż w sprawie nastąpił błąd co do treści zdarzenia i błąd co do osoby sprawcy i błąd ten miał charakter błędu istotnego, 2. naruszenie prawa materialnego art. 85 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a ponadto obie te normy, jako przesłankę wskazują wydanie rozstrzygnięcia we właściwym, czyli administracyjnym postępowaniu, 3. naruszenie prawa postępowania, tj. wynikającej z art. 80 K.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów, gdyż pominięto braki w ustaleniach lub błędy w ustaleniach faktycznych - w szczególności - czego dowodem jest załączona kserokopia a ustalenia, twierdzenia i okoliczności, nie poparte żadnymi innymi dowodami nie mogą być uznane za bezsporne, 4. naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie - zasady swobodnej oceny dowodów tj. art. 106 § 3 i art. 106 § 5 P.p.s.a. w związku z art. 233 K.p.c., gdyż wskazany wyżej przepis odsyła do przepisów K.p.c. od art. 227 K.p.c. do art. 257 K.p.c., 5. naruszenie przepisów postępowania art. 75 K.p.a., gdyż ustawa dopuszcza jako dowody zeznania świadków, dokumenty, opinie biegłych i oględziny, natomiast w niniejszej sprawie żaden z tych dowodów nie potwierdza tych twierdzeń organu administracyjnego poza złożonym pod wpływem błędu oświadczeniem pracownika nie mającego wiedzy co do treści pytania i odpowiedzi, 6. sprzeczność z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego SK 6/12 z 1 lipca 2014 r. 7. Ponadto naruszono przepisy o pełnomocnictwie art. 87 K.p.a. w związku z art. 91 K.p.c., że pełnomocnictwo procesowe obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do udzielenia dalszego pełnomocnictwa adwokatowi lub radcy prawnemu naruszenie art. 37 § 1 w zw. z art. 39 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o adwokaturze poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, 8. naruszenie art. 50 § 2 P.p.s.a. W związku z powyższym skarżący wnieśli "o zmianę i zdjęcie obowiązku zapłaty nałożonej kary finansowej w całości lub z ostrożności procesowej o uchylenie orzeczenia II SA/Gd 30/15 z dnia 10 kwietnia 2015 r. o odrzuceniu skargi i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd administracyjny I instancji" oraz o "wezwanie na rozprawę i przesłuchanie go na okoliczności związane powstaniem szkody na jego nałożeniem kar finansowych K. W.". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego i będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia zarzutów tej skargi. Zauważyć także trzeba, iż związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania w petitum skargi przepisów prawa ze wskazaniem konkretnej jednostki redakcyjnej naruszonego przepisu, któremu, zdaniem skarżącego, uchybił sąd, dalej określenia, jaką postać miało to naruszenie (w przypadku naruszenia prawa materialnego, czy popełniono błąd interpretacyjny, czy też błąd subsumcji), uzasadnienia zarzutu odnoszącego się ściśle do wskazanych naruszeń, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych też przyczyn jako błędną należało ocenić konstrukcję zarzut 6 nawiązującą jedynie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego zamiast przepisów prawa. Jako nieskuteczne należało ocenić również zarzuty naruszenia art. 89 ust. 1 i art. 85 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (zarzuty 1, 2). Przedmiotem niniejszej kontroli kasacyjnej pozostawała jedynie prawidłowość oceny Sądu o odrzuceniu wniesionej skargi z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych (pełnomocnictwa skarżącego) oraz z uwagi na brak legitymacji skarżącej do jej wniesienia. Sąd pierwszej instancji nie kontrolował zatem sprawy merytorycznie, a więc nie oceniał legalności zaskarżonej decyzji. Stąd też skarga kasacyjna nie mogła nawiązywać do tych zagadnień. Z tych też przyczyn, poza zakresem niniejszej sprawy kasacyjnej pozostawała ocena prawidłowości procedowania organów administracyjnych, a co z kolei wykluczało zarzuty naruszenia art. 80 K.p.a. oraz art. 75 K.p.a. (zarzuty 3, 5). Podobnie bezzasadnym okazał się być zarzut naruszenia art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. w związku z art. 233, art. 227 i art. 257 K.p.c. (zarzut 4). Podkreślić trzeba, iż przepisy te nie wyrażają zasady swobodnej oceny dowodów, jak stwierdza to autor kasacji, ale możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów. Istotnym jest to, iż w rozpoznawanej skardze kasacyjnej ani nie wskazano, jaki dowód z dokumentu miałby przeprowadzić Sąd, ani jaka okoliczność sprawy miałaby zostać tym dowodem wykazana, ani jaki ma to związek z odrzuceniem skargi z przyczyn wskazanych w skarżonym postanowieniu. Odnośnie zarzutu naruszenie art. 87 i art. 91 K.p.c. w związku z art. 37 § 1 i art. 39 P.p.s.a. w związku z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o adwokaturze i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (zarzut 7), stwierdzić trzeba, iż wskazane przepisy Kodeku postępowania cywilnego nie mają zastosowania w sprawach sądowoadministracyjnych, a więc nie mogły stać się podstawą skutecznego zarzutu kasacyjnego. Podobnie przepisy ustawy o adwokaturze, skoro pełnomocnikiem był radca prawny. Z kolei wskazane w kasacji przepisy ustawy o radcach prawnych nie miały w sprawie zastosowania, gdyż art. 21 ustawy o radcach prawnych odnosi się do sytuacji, gdy radca prawny udziela dalszego pełnomocnictwa innemu radcy, a taka sytuacja w sprawie nie miała miejsca. Istotnym w warunkach niniejszej sprawy jest to, iż pełnomocnictwo K. W. udzielone T. W. nie zostało podpisane przez mocodawcę, nie przedstawiono też pełnomocnictwa K. W. dla występującego w jego imieniu radcy prawnego, pomimo wezwania do usunięcia stwierdzonych w tym zakresie braków. W tych okolicznościach odrzucenie skargi K. W. przez Sąd pierwszej instancji było uprawnione. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 50 § 2 P.p.s.a., stwierdzić trzeba, iż brak jakiejkolwiek argumentacji uniemożliwia kontrolę kasacyjną w tym zakresie. Jak ustalił Sąd pierwszej instancji, skarżąca nie dysponuje żadnym tytułem prawnym do nieruchomości, na której dokonano wycinki drzew, a więc nie ma legitymacji skargowej do skarżenia przedmiotowej decyzji. Ustalenie to nie zostało również skuteczne podważone w rozpoznawanej kasacji, zaś fakt pokrewieństwa nie uzasadnia posiadania legitymacji skargowej T. W., co trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji. W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił wniesioną kasację.