I SA/Kr 234/15
WyrokWSA w Krakowie2015-04-14
Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Maja Chodacka, Grażyna Firek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, pomimo że pierwotna decyzja przyznająca te płatności została stwierdzona jako nieważna, a skarżący podnosi zarzuty dotyczące wadliwości postępowań poprzedzających ustalenie tej kwoty?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest odrębnym postępowaniem, które opiera się na prawomocnych rozstrzygnięciach organów w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania płatności. W ramach tego postępowania sąd nie bada zasadności wcześniejszych decyzji, a jedynie prawidłowość ustalenia kwoty podlegającej zwrotowi, opierając się na stwierdzeniu, że pierwotna decyzja przyznająca płatności była wadliwa i została wyeliminowana z obrotu prawnego.Stan faktyczny
Rolnik M.J. otrzymał płatności bezpośrednie do gruntów rolnych za 2006 r. na podstawie decyzji z 2007 r. Następnie stwierdzono nieważność tej decyzji z powodu braku utrzymania działek w dobrej kulturze rolnej. Po wydaniu nowej decyzji odmawiającej przyznania płatności i utrzymaniu jej w mocy po odwołaniach, organ wszczął postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. W wyniku tego postępowania wydano decyzję nakazującą zwrot całej kwoty. Rolnik zaskarżył tę decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwości postępowań poprzedzających ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności oraz błędów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 234/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 kwietnia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Sędziowie: WSA Maja Chodacka, WSA Grażyna Firek, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 r., sprawy ze skargi M.J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 8 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2006 - skargę oddala -
W dniu 14 maja 2006 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w N. wpłynął wniosek M.J. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (dalej: "płatności OB") lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006.
Po rozpatrzeniu wniosku w dniu 10 stycznia 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr [...] , w której przyznał w/w płatność OB na 2006 r. w łącznej wysokości 47.762,24 zł, w tym 22 375,92 zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej (dalej: "JPO") oraz 25.386,32 zł z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej (dalej: "UPO"). Jak ustalono na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowa decyzja została odebrana przez E.J. (żona M.J.) w dniu 19 stycznia 2007 r. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniu 14 lutego 2007 r.
Jak ustalono w trakcie ponownej analizy akt sprawy nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. stwierdził, że decyzja o przyznaniu płatności obszarowych za 2006 r. jest błędna z uwagi na fakt, że nie uwzględnia wszystkich zebranych w sprawie materiałów dowodowych, a w szczególności wyników kontroli na miejscu z 2004 r., w ramach której na wszystkich działkach ewidencyjnych deklarowanych do płatności OB stwierdzono stan faktyczny polegający na braku utrzymania działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., co oznacza, że wszystkie te tereny nie mogą zostać objęte systemem wsparcia bezpośredniego. Płatność obszarowa w 2006 r. została przyznana M.J. do powierzchni 80,99 ha, co skutkowało, że decyzja ta dotknięta była kwalifikowaną wadą prawną powodującą jej nieważność.
W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N., w dniu 15 kwietnia 2008 r. zwrócił się do Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w K. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia 10 stycznia 2007 r.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w K. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji, zawiadamiając o tym fakcie M.J. pismem z dnia 17 czerwca 2008 r. oraz informując jednocześnie o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Z prawa tego strona skorzystała zapoznając się z aktami sprawy w siedzibie Oddziału Regionalnego ARiMR w K. w dniu 27 czerwca 2008 r.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w K. w dniu 4 lipca 2008 r. wydał decyzję Nr [...] o stwierdzeniu nieważności w całości decyzji Nr [...] z dnia 10 stycznia 2007 r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N.. Po rozpatrzeniu odwołania M.J. od tej decyzji Prezes ARiMR decyzją z dnia 29 października 2008 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w K. Nr [...] o stwierdzeniu nieważności w całości decyzji Kierownika Biura Powiatowego nr [...] z dnia 10 stycznia 2007 r.
Na decyzję Prezesa ARiMR nr [...] z dnia 29 października 2008 r. M.J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która została oddalona prawomocnym wyrokiem o sygn. akt V SA/Wa 48/09 z dnia 15 czerwca 2009 r.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. wydał w dniu 23 grudnia 2008 r. decyzję nr [...], w której odmówił stronie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 r. oraz nałożył na beneficjanta sankcję na okres trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. Płatność JPO oraz UPO w przedmiotowej sprawie została odmówiona ze względu na różnicę między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną, która przekroczyła 50% powierzchni stwierdzonej. Powierzchnia, co do której był rozpatrywany wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w zakresie JPO w roku 2006 wynosiła 81,01 ha. Z kolei powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony pozytywnie wyniosła 8,69 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej w zakresie jednolitej płatności obszarowej wyniosła 831,99%.
Z analizy akt przedmiotowej sprawy wynika, że składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 r., M.J. zadeklarował do płatności działki rolne położone na działkach ewidencyjnych nr: [...] (woj. świętokrzyskie, pow. ostrowiecki, gmina Ć., obręb S. .i W.), tj. działki, w przypadku których kontrola na miejscu (nr dokumentu [...]) przeprowadzona w gospodarstwie strony w dniu 31 sierpnia 2004 r. w ramach postępowania zainicjowanego wnioskiem M.J. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r., wykazała brak utrzymania zadeklarowanych działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Podczas wykonywania czynności kontrolnych w dniu 31 sierpnia 2004 r. inspektorzy terenowi stwierdzili na deklarowanych do płatności działkach rolnych wieloletnie odłogi, samosiejki drzew, wieloletnie chwasty, zakrzaczenia oraz las. Decyzja ta została utrzymana w mocy po rozpatrzeniu odwołania M.J. decyzją Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. z dnia 16 marca 2009 r. Nr [...]
Pismem z dnia 19 stycznia 2014 r. M.J. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w przedmiotowej sprawie, tj.:
-decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia 23 grudnia 2008 r. o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2006 z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych;
- decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR Nr [...] z dnia 4 lipca 2008 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia 10 stycznia 2007 r.;
- decyzji Prezesa ARiMR Nr [...] z dnia 29 października 2008 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora o Oddziału Regionalnego ARiMR w K. Nr [...] z dnia 4 lipca 2008 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia 10 stycznia 2007 r.
W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku zostały wydane następujące rozstrzygnięcia, w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2006 r.:
- Prezes ARiMR decyzją Nr [...] z dnia 30 kwietnia 2014 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w K. Nr [...] z dnia 16 marca 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr [...] z dnia 23 grudnia 2008 r. odmawiającej przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych) na rok 2006;
- Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2014 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa ARiMR Nr [...] z dnia 29 października 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w K. nr [...]z dnia 4 lipca 2008r.
Kolejno wnioskodawca zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem z dnia 12 kwietnia 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przedmiotowy wniosek został rozpatrzony postanowieniem z dnia 14 maja 2014 r. utrzymującym w mocy postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 kwietnia 2014 r. orzekające o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa ARiMR nr [...] z dnia 29 października 2008 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w K. Nr [...] z dnia 4 lipca 2008 r.
W dniu 26 września 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wszczął na podstawie zawiadomienia nr [....] postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za 2006 r. przyznanych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego M.J. na mocy decyzji rzeczonego Kierownika nr [...] z dnia 10 stycznia 2007 r. Jak ustalono na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru w/w zawiadomienie odebrane zostało w dniu 1 października 2014 r. przez E.J.
Konsekwencją powyższego było wydanie w dniu 21 października 2014 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR decyzji Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2006r. Na mocy przedmiotowej decyzji na stronę został nałożony obowiązek zwrotu kwoty w łącznej wysokości 47.762,24 zł.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że decyzja nr [...] z dnia 10 stycznia 2007 r. oparta została na mylnym przeświadczeniu, że deklarowane przez stronę działki rolne kwalifikują się do przyznania płatności. Do przyznania płatności bezpośrednich na podstawie wniosku złożonego w 2006 r. kwalifikują się grunty rolne, w skład których wchodzą: grunty orne, pastwiska, łąki, sady, plantacje wieloletnie oraz ogródki przydomowe utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Stwierdzenie faktu, że określone grunty rolne nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na ten dzień, skutkuje trwałym wykluczeniem powierzchni, na której grunty takie są położone, z przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W drodze prowadzonego postępowania wyjaśniającego Kierownik BP ARiMR w N. ustalił, że grunty rolne znajdujące się na działkach rolnych oznaczonych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w 2006 r. jako: A, C, D, E, F, G, H, I, J, K nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Do takiego ustalenia doszło w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym M.J. w dniu 31 sierpnia 2004 r., której wyniki zostały zawarte w protokole z czynności kontrolnych. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, podczas wykonywania czynności kontrolnych inspektorzy terenowi stwierdzili, iż na deklarowanych działkach rolnych stwierdzono wieloletnie odłogi porośnięte samosiejkami drzew, wieloletnie chwasty, zakrzaczenia oraz las. Protokół z dnia 31 sierpnia 2004 r. został skutecznie doręczony stronie w dniu 3 grudnia 2004 r., co stwierdzono na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru dokumentu. Wnioskodawca nie wniósł zastrzeżeń do protokołu z kontroli na miejscu.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik ma obowiązek ją zwrócić, powiększoną o odsetki, co wynika bezpośrednio z przepisów prawa wspólnotowego regulujących kwestię obowiązku zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, tj. art. 73 ust. 1 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.
W dalszej kolejności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. poddał analizie, czy w stosunku do strony nie zachodzą przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności, które zostały określone w art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Jak zaś ustalono, płatności wypłacone na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia 10 stycznia 2007 r. wynikały z pomyłki ARiMR. Organ zaznaczył, że aby móc zastosować wyłączenie obowiązku zwrotu przez stronę nienależnie pobranych płatności, koniecznym jest łączne wystąpienie obu wskazanych w art. 73 ust. 4 rozporządzenia przesłanek. Tymczasem, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie nie można uznać, że przedmiotowy błąd ARiMR nie mógł być w zwykłych okolicznościach wykryty przez stronę, a więc działanie beneficjenta nie nosiło cechy "działania w dobrej wierze". Podstawą takiego twierdzenia jest przede wszystkim fakt, że M.J. składając wniosek o przyznanie płatności za 2006 r., miał świadomość faktu, że wniosek nie jest poprawny pod względem faktycznym i mimo to zadeklarował grunty, które nie kwalifikują się do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. rozważył, czy działanie beneficjenta nosiło cechy "działania w dobrej wierze" i wskazał, że nie można uznać, że strona działała w dobrej wierze, skoro wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntu, który się do niej nie kwalifikował, oraz że strona poświadczyła swoim podpisem, ze znane są jej zasady przyznawała płatności.
W odwołaniu od tej decyzji odwołujący się zarzucił organowi pierwszej instancji szereg nieścisłości proceduralnych popełnionych w toku rozpatrywania sprawy o przyznanie płatności OB za 2006 r. oraz ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności OB za 2006 r.
W ocenie strony decyzje za lata 2004, 2006, 2007 są pozbawione podstaw, ponieważ raporty z kontroli administracyjnych tychże spraw datowane są na okres znacznie późniejszy. Organ nie miał zatem możliwości jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego w tych okresach. Odwołujący się zwrócił uwagę, iż przed dniem 22 sierpnia 2008 r. żadna z przeprowadzonych w gospodarstwie strony kontroli nie stwierdziła jakichkolwiek nieprawidłowości. W jego ocenie nie mógł w prosty sposób wykryć błędu odnośnie deklarowanych pod płatności obszarów.
Strona zarzuciła również organowi błędne zastosowanie przepisu art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, a to wskutek niewłaściwego obliczenia 12-miesięcznego terminu po którego upływie beneficjent zwolniony być może z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności. W związku z tym M.J. przywołał brzmienie książki procedur ARiMR nr [...].
Kolejny z podniesionych przez stronę w odwołaniu zarzut dotyczył braku umożliwienia przez pracowników Biura Powiatowego ARiMR w N. zapoznania się z całością zgromadzonego materiału dowodowego. Strona twierdzi, że pracownik osobiście wypinał z akt żądany przez niego dokument i dawał do wglądu. Nigdy samodzielnie nie mógł się zapoznać z całością zgromadzonego materiału dowodowego.
Decyzją z dnia 8 grudnia 2014 r. Nr [...] Dyrektor MOR ARiMR utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie z dnia 21 października 2014 r.
Mając na uwadze zarzuty odwołania, organ odwoławczy przypomniał, że już przeprowadzona w dniu 30 sierpnia 2004 r. kontrola wykazała, że większość deklarowanych przez stronę działek nie spełnia kryteriów uprawniających je do przyznania płatności. Nie jest zatem prawdą, iżby do ustalenia takiego doszło dopiero w 2008 r.
ARiMR podkreśliła, że jako organ administracji publicznej jest zobligowana do opierania swoich rozstrzygnięć tylko i wyłącznie na obowiązujących przepisach prawa. Dodatkowo, jakakolwiek książka procedur stworzona przez ARiMR posiada charakter jedynie pomocniczy i jako taka jest traktowana. W kontekście przepisu art. 73 ust.4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 wyjaśniono, że organ bierze pod uwagę dwunastomiesięczny termin jedynie wówczas, gdy w pierwszej kolejności spełnione zostały kumulatywnie dwie przesłanki, a więc płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy oraz błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. W przedmiotowej sprawie obie przesłanki nie wystąpiły, stąd też wydający zaskarżoną decyzje Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odstąpił od dalszej analizy tej kwestii. Istotny jest również fakt, iż wskazana przez stronę książka procedur nie dość, że pochodzi z 2012 r., to także dotyczy ona zupełnie innego rodzaju płatności.
Odnosząc się do wskazanej przez stronę w swoim odwołaniu przewlekłości prowadzonego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR postępowania w zakresie rozpatrywania sprawy dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w K. stwierdził, że nie może uznać, jakoby działania organu pierwszej instancji posiadały cechy umyślnego działania. Twierdzenie M.J., że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przesuwał termin rozstrzygnięcie w sprawie przez co strona nie mogła wykryć błędów – w ocenie organu odwoławczego - również nie jest uzasadnione i nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym.
Zarzut ograniczenia dostępu do akt sprawy przez pracowników Biura Powiatowego ARiMR nie znajduje uzasadnienia w przypadku analizy tej kwestii przez pryzmat treści odwołania wniesionego przez stronę. W odwołaniu M.J. powołuje się na dokumenty urzędowe, które generowane są w trakcie postępowania o przyznanie płatności i są dokumentami związanymi z obsługą systemową sprawy, a które nie są przekazywane stronie wnioskującej o płatność. Strona gdyby w rzeczywistości nie zapoznała się z całością teczki aktowej sprawy nie mogła być w posiadaniu informacji na temat dokumentacji wewnętrznej generowanej przez pracownika ARiMR.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. MJ.. zarzucił organowi odwoławczemu rażące naruszenie:
- art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez: dopuszczenie w sprawie wadliwych dowodów w postaci wyników kontroli przeprowadzonej i udokumentowanej w sposób ewidentnie niezgodny z obowiązującymi w tym zakresie procedurami, a w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia na okolicznościach faktycznych, które nie zostały należycie, w sposób wymagany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego udowodnione,
- art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego decyzji w zakresie, w jakim organ nie wyjaśnił dlaczego przypisał zgromadzonym w sprawie dowodom wartość dowodową szerszą niż wynika z ich treści.
W konsekwencji tych zarzutów zażądano uchylenia decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 8 grudnia 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W pierwszej kolejności w uzasadnieniu skarżący skoncentrował się na zakwestionowaniu protokołu z kontroli na miejscu z dnia 31 sierpnia 2004 r., gdyż sposób przeprowadzenia kontroli był niezgodny z instrukcjami zawartymi w przewodniku. Skarżący zwrócił uwagę na liczne luki w protokole oraz niezlokalizowanie działki rolnej nr A. Jego treść sugerować ma ponadto, że kontrolerzy zaniedbali dokonania pomiarów.
W ocenie skarżącego sposób wykonania zdjęć, rzekomo potwierdzających nieodpowiedni stan gruntów, są tendencyjne, gdyż odzwierciedlają tereny działek ewidencyjnych, w stosunku do których skarżący nie składał wniosków o pomoc.
W związku z tym skarżący podkreślił, że nigdy nie twierdził jakoby cały posiadany przezeń areał kwalifikował się do dopłat, a mając wiedzę na ten temat, na łączną powierzchnię gospodarstwa rolnego 103,77 ha, złożyłem wniosek o dopłaty do powierzchni 72,50 ha, co stanowi 69,87% całego gospodarstwa.
Zdaniem skarżącego raport z kontroli administracyjnej z dnia 13 maja 2014 r. został spreparowany na potrzeby organów ARiMR, gdyż w roku 2008, nie był już właścicielem działek, w stosunku do których dokonywana była kontrola.
Zdaniem skarżącego doręczona mu kserokopia raportu kontroli na miejscu, z 2004 r. jest zupełnie innym dokumentem, niż ten, którym obecnie posługują się organy ARiMR.
Wskazując na przepis art. 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, skarżący doszedł do wniosku, że kontrola wniosku rolnika musi każdorazowo poprzedzać późniejszą wypłatę dopłat, co oznacza, że działania podjęte przez organy ARiMR były już dalece spóźnione
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że kontrola sądowa zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawowana jest na podstawie kryterium legalności, co oznacza, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżona decyzja narusza konkretny przepis prawa.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skarga na działanie organu podlega uwzględnieniu, jeżeli w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub też naruszenia dającego podstawę do wznowienia postępowania bądź też istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy).
Nie każde więc naruszenie prawa stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji, ale tylko takie, które jest na tyle istotne, że mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła, albowiem wbrew podniesionym w skardze zarzutom, zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wymaga szczególnego podkreślenia w okolicznościach niniejszej sprawy (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Ponadto, co również należy w niniejszej sprawie podkreślić, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ww. ustawy).
W świetle powyższych kryteriów uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej przez Sąd była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymujące mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji, którymi ustalono kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2006 r.
Zaznaczyć trzeba, że wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji nastąpiło po uprzednim stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 10 stycznia 2007 r. którą przyznano płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i po wydaniu nowej decyzji przez ten organ w dniu 23 grudnia 2008 r., w której odmówiono skarżącemu przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2006 r. oraz nałożono sankcję na okres trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.
Decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji jest decyzją ostateczną i prawomocną (wyrok WSA z dnia 15 czerwca 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 48/09). Również decyzja odmawiająca przyznania płatności bezpośrednich na 2006 r., stała się decyzją ostateczną. Dało to podstawę Kierownikowi Biura Powiatowego do podjęcia działania w celu odzyskania płatności za 2006 r. wypłaconych skarżącemu w dniu 14 lutego 2007 r.
O wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności skarżący został zawiadomiona w dniu 1 października 2014 r. Podstawą prawną do wszczęcia postępowania były, jak wynika z zawiadomień, art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o Agencji". Art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, powołany między innymi w decyzjach o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w stanie prawnym w dacie wydawania zaskarżonych decyzji, stanowił zaś, że: ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:
1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;
2) krajowych, przeznaczonych na:
a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej;
b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej drodze decyzji administracyjnej;
- następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Od dnia 1 sierpnia 2012 r. tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 6 marca 2012 r.), która zmieniła art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, organem właściwym do rozstrzygania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności lub pomocy finansowej jest organ właściwy do rozstrzygania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej. Stąd organem właściwym do rozstrzygania w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych jest Kierownik Biura Powiatowego, a organem właściwym do rozpatrywania odwołań od decyzji w sprawie ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych jest organ wyższego stopnia tj. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR.
Praktycznie bez zmian od czasu wejścia w życie ustawy o Agencji pozostała natomiast ta część art. 29 ust. 1 ustawy, która stanowi o ustaleniu kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych.
Należy podkreślić, że w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji chodzi o dwa rodzaje należności: kwoty nienależnie pobranych środków publicznych, kwoty nadmiernie pobranych środków publicznych. Kwotą nadmiernie pobranych środków publicznych jest kwota nadwyżki dokonanej przez organ wypłaty nad wynikającą z ustawy (decyzji). Kwota nadmiernie pobranych środków publicznych jest kwotą wypłaconą w wysokości wyższej niż należna. Z kolei, kwota nienależnie pobranych środków publicznych, to kwota wypłacona przez organ w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej wpłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. Istota omawianej instytucji polega na tym, że organ dokonuje wypłaty wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek wypłaty), albo płaci za dużo (kwota wypłaty przewyższa kwotę należną). W obu przypadkach świadczenie organu dokonane na rzecz osoby przewyższa to, czego wymaga od organu przepis prawa. Ta nadwyżka świadczenia, ponad obowiązkową, jest niepodatkową należnością budżetową podlegającą zwrotowi. Ustalenie osoby zobowiązanej i wysokości kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych następuje podczas wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. Wszczęte postępowanie, zakreślone ramami art. 29 ustawy o Agencji stanowi nowe i samodzielne postępowanie mające na celu wydanie decyzji administracyjnej o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych.
Sąd w składzie orzekającym rozpoznając sprawę w związku z wniesioną skargą po dokonaniu analizy zgromadzonej dokumentacji, nie dopatrzył się podstaw do tego, by uchylić zaskarżoną decyzję. Należy w pierwszej kolejności zauważyć, że zarzuty podniesione przez skarżącego wcześniej w odwołaniu oraz w skardze nie dotyczą obecnego postępowania. Zarzuty sformułowane w skardze tak naprawdę dotyczą bowiem postępowań zakończonych prawomocnymi już decyzjami, a nie postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności, które jest postępowaniem odrębnym i nie ma ono na celu podważenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego i Dyrektora Oddziału Regionalnego wydanych w "tamtych" sprawach, a jedynie opiera się na ich prawomocnych rozstrzygnięciach.
Zarzucane przez skarżącego zaniechania w ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego, podważanie i kwestionowanie rzetelności i wiarygodności protokołu z kontroli na miejscu z dnia 31 sierpnia 2004 r. mogłyby ewentualnie dotyczyć czynności podejmowanych przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR poprzedzających ponowne wydane decyzje w przedmiocie odmowy przyznania płatności na 2006 r., a nie decyzji tego organu wydanej w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności. Nie ulega wątpliwości, że między decyzją ustalającą wysokość nienależnie pobranych kwot płatności, a decyzją wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w przedmiocie odmowy przyznania płatności (po uprzednim stwierdzeniu nieważności pierwotnej decyzji) istnieje związek, jednak Sąd badając zgodność z prawem decyzji w sprawie wysokości ustalonych kwot nienależnie pobranych nie może kontrolować i kwestionować ostatecznej decyzji w przedmiocie odmowy przyznania płatności na 2006 r., szczególnie w sytuacji, gdy decyzja stwierdzająca nieważność pierwotnej decyzji z dnia 10 stycznia 2007 r. była już kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
W związku z powyższym, w niniejszym postępowaniu nie było możliwe skuteczne postawienie zarzutu co do braku przeprowadzenia przez organy administracji postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji odmawiającej przyznania płatności na 2006 r. Z uzasadnienia skargi wynika bowiem, że krytyczne uwagi skarżącego skierowane są pod adresem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, który nie dość wnikliwie, w jego ocenie, przeprowadził postępowanie poprzedzające wydanie decyzji o odmowie przyznaniu płatności na 2006 r. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy argumentacja podniesiona przez skarżącego wskazuje, że nie dotyczy ona decyzji kontrolowanej przez Sąd, a odnosi się wprost do decyzji z dnia 4 lipca 2008 r. stwierdzająca nieważność decyzji pierwotnej z dnia 10 stycznia 2007 r. oraz decyzji z dnia 23 grudnia 2008 r. odmawiającej przyznania płatności na 2006 r.
Z treści wyżej przytoczonego art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji wynika wprost, że przedmiotem postępowania toczącego się przed organem w właściwym do ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków (art. 29 ust. 2) jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Jak trafnie wskazano w wyroku NSA z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 822/11, ustalenie, czy przyznane uprzednio kwoty płatności były przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności. W tej drugiej sytuacji, zadaniem właściwego organu ARiMR nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne.
W rozpoznawanych sprawach Kierownik Biura Powiatowego Agencji a następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR ustalili, że ostateczna decyzja o przyznaniu skarżącemu płatności straciła swój byt w związku ze stwierdzeniem ich nieważności i wydaniem nowej decyzji odmawiającej przyznania płatności. Zagadnienia związane zarówno ze stwierdzeniem nieważności decyzji w przedmiocie przyznania płatności jak i z odmową przyznania płatności nie były przedmiotem rozpatrzenia przez organy obu instancji w niniejszej sprawie, w związku z czym, podnoszone w tym zakresie zarzuty skargi wskazujące na uchybienia organów nie mogły stanowić podstawy uwzględnienia skargi przez Sąd.
Należy w tym miejscu podkreślić, że organy obu instancji nie miały kompetencji do tego, by z jakichkolwiek powodów podważać zasadność decyzji ostatecznych, których wydanie dało w rezultacie podstawę do ustalenia, że płatności zostały w całości pobrane nienależnie. Tylko wówczas, gdyby taka kompetencja przysługiwała organom, zasadnym byłoby zbadanie przez Sąd, czy z tej kompetencji organy skorzystały i, ewentualnie, czy uczyniły to prawidłowo.
W związku ze sposobem sformułowania zarzutów skargi należy też przypomnieć, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, sąd ma więc prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Trzeba mieć jednak na uwadze również to, że użyte w omawianym przepisie "rozstrzyga w granicach danej sprawy" oznacza także, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
Wobec powyższego ponownie zaznaczyć trzeba, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzające je decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji, w których ustalono do zwrotu wysokość nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006 r. Sąd poddawał ocenie działania organu administracyjnego podejmowane w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Kontrola sądowa ograniczała się do tych czynności, które podjęto od wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych należności, do dnia wydania decyzji w drugiej instancji. Przedmiotem rozważań Sądu nie mogło być zatem postępowanie, w wyniku, którego stwierdzono nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych ani też decyzje wydane w wyniku postępowania przeprowadzonego po stwierdzeniu nieważności decyzji. Postępowanie to było bowiem postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach faktycznych i prawnych. Natomiast przedmiotowe postępowanie było już tylko następstwem stwierdzenia, że płatności na rok 2006 nie były należne, zaś jego przedmiotem było wyłącznie ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków pieniężnych. W konsekwencji skarżący nie mógł skutecznie w niniejszym postępowaniu podnosić argumentów przeciwko decyzji stwierdzającej nieważność decyzji oraz przeciwko decyzji wydanej po ponownym rozpoznaniu wniosku o przyznanie płatności, bowiem nie odnoszą się do decyzji będących przedmiotem kontroli Sądu tj. w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Jakkolwiek skarżący nie podnosił w skardze kwestii związanych wystąpieniem negatywnych przesłanek zwrotu nienależnie pobranych środków, ale Sąd mając na uwadze art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poddał zaskarżoną decyzję ocenie biorąc pod uwagę również te aspekty.
W dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności na 2006 r. obowiązywało rozporządzenie Nr 796/2004 Komisji (WE) z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE. L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.), dalej powoływane jako rozporządzenie Nr 796/2004.
Zgodnie z dyspozycję zawartą w art. 73 ust. 1 w zw. z ust. 3 rozporządzenia Nr 796/2004 w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone za okres między powiadomieniem o obowiązku rolnika do zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Zaskarżona decyzja dotycząca płatności na 2006 r. obowiązujących w tym względzie przepisów wspólnotowych nie naruszyła. Zgodnie z art. 73 ust. 5 rozporządzenia - zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze. Treść art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 nie pozostawia wątpliwości, że w okolicznościach wskazanych w tym przepisie dobrą wiarę powinien wykazać beneficjent, nie zaś organ (por. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 113/13).
W niniejszej sprawie organ zasadnie uznał, że przepis ten nie ma zastosowania. Poza tym, niezależnie od oceny czy skarżący działał w dobrej wierze, wskazać należy, że okres przedawnienia nie upłynął, ponieważ wypłata płatności za rok 2006, uznanej następnie za nienależnie pobraną, nastąpiła 14 lutego 2007 r., natomiast decyzja z dnia 4 lipca 2008 r. stwierdzająca nieważność decyzji o przyznaniu płatności, została skarżącemu doręczona przed upływem czterech lat od daty płatności.
W przedmiotowej sprawie zasadnie również przyjęto, że nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności za 2006 r. Na podstawie wskazanego przepisu obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz, jeśli błąd mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jeżeli w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności.
W rozpatrywanej sprawie, do takiej sytuacji nie doszło. Jakkolwiek organy przyznały, że wypłata płatności za 2006 r. nastąpiła w wyniku pomyłki ARiMR, bowiem w dniu wydania pierwotnej decyzji tj. 10 stycznia 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR posiadał wiedzę, że na podstawie wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 31 sierpnia 2004 r. grunty rolne zgłoszone do płatności bezpośrednich nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2004 r., to jednak aby zastosować wyłączenie o którym mowa w art. 73 ust. 4 w/w rozporządzenia, koniecznym było wystąpienie łącznie obu przesłanek wymienionych w tym przepisie. Tymczasem jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie w żaden sposób nie można przyjąć, że przedmiotowy błąd nie mógł być w zwykłych okolicznościach przez skarżącego wykryty. Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich za 2006 r. miał świadomość faktu (protokół z kontroli na miejscu z dnia 31 sierpnia 2004 r. doręczony skutecznie skarżącemu w dniu 3 grudnia 2004 r.) nieutrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2004 r. Skarżący nie wniósł zastrzeżeń do przedmiotowego protokołu, mimo to we wniosku o płatność bezpośrednią na 2006 r. zadeklarował całe powierzchnie działek rolnych jako kwalifikujące się do przyznania tych płatności. Ewentualne wyłączenie obowiązku zwrotu płatności w związku z upływem terminu 12 miesięcy o którym mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004 może być rozważanie jak zasadnie wskazały organy obu instancji wyłącznie w przypadku wystąpienia łącznie przesłanek w tym przepisie wymienionych.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt II GSK 609/09 sformułowany w dwóch tezach: (1) "Pomyłka organu może zaistnieć wówczas, gdy na podstawie niespornych okoliczności faktycznych wyliczył on kwotę płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych". (2) "Za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności, w tym również płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, odpowiada występujący z nim rolnik.
Jak dalej stwierdził NSA "Z uwagi na powtarzalność i liczbę tych wniosków, z których korzystają wszyscy rolnicy każdego roku, skrupulatna kontrola każdego z nich w sposób odpowiadający przepisom k.p.a., nie jest możliwa. Chodzi tu również o niestosowanie art. 80 k.p.a., który nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dokonywania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona - jako formalnego etapu postępowania poprzedzającego wydanie decyzji kształtującej prawa lub obowiązki strony postępowania administracyjnego. Te uproszczenia dowodowe w dysponowaniu funduszami wspólnotowymi tworzą sprawny system bazujący z jednej strony na zaufaniu do informacji zamieszczanych przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności, ale z drugiej - na jego odpowiedzialności za ich rzetelność, weryfikowaną sporadycznie przy stosowaniu różnych metod i środków kontroli. Użycie zatem w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Nr 796/2004, "zwrotu "pomyłka organu" wyraźnie wskazuje na to, że chodzi o tę część rozstrzygnięcia, za którą w całości odpowiada organ jak np. właśnie zastosowanie błędnych stawek. Za treść wniosku odpowiada już sam rolnik i sam fakt niezweryfikowania tej treści przez organ nie może być traktowany jako pomyłka organu stanowiąca element określenia przesłanki wyłączającej obowiązek zwrotu nienależnej płatności".
Rozstrzygając o wysokości nienależnie pobranych kwot Kierownik Biura Powiatowego Agencji oraz organ odwoławczy rozważyły, czy nie zachodzą negatywne przesłanki obowiązku zwrotu części płatności wynikające z art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 i argumentacja w tym zakresie przedstawiona w rozstrzygnięciach organów obu instancji odpowiada prawu.
Nie nasuwa zastrzeżeń sposób analizy w decyzji organu pierwszej instancji kolejnej przesłanki odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych, która została ustanowiona w art. 40 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217 ze zm.) a także sposób ustalenia odsetek od nienależnie pobranych kwot.
Ponieważ, jak już wyżej wskazywano, zarzuty skargi odnosiły się do postępowań i decyzji, które nie były przedmiotem kontroli sądowo administracyjnej w niniejszej sprawie nie zachodziła też potrzeba, by odnosić do podnoszonych w skardze takich kwestii jak ustalenie powierzchni działek zgłoszonych do poszczególnych płatności, poprawność protokołu z kontroli na miejscu z dnia 31 sierpnia 2004 r. (protokół ten został oceniony przez WSA w K. w wyroku z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1588/14 w sprawie o odmowie przyznania płatności za 2004 r.) Jako podstawę rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji przyjęto decyzję o odmowie przyznaniu płatności za 2006 r. oraz okoliczności związane z wypłaceniem płatności w oparciu o decyzje pierwotne. Podstaw faktycznych zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd nie zakwestionował uznając, że były one wystarczające do jego podjęcia. W związku z tym odnoszenie się do zarzutów zgłoszonych wcześniej w odwołaniu a następnie rozwiniętych w skardze ograniczone zostało do wskazania, że nie dotyczą one zapadłego rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło