II SA/Ol 164/15
WyrokWSA w Olsztynie2015-04-14
Skład orzekający: Janina Kosowska, Bogusław Jażdżyk, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, której cele statutowe obejmują reprezentowanie interesów przewoźników drogowych, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania zezwolenia na przewóz osób, jeśli jej członkowie są konkurentami wnioskodawcy?Ratio decidendi
Organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym, jeśli spełnione są łącznie trzy przesłanki: postępowanie nie dotyczy praw i obowiązków organizacji, ale innej osoby; żądanie jest uzasadnione celami statutowymi organizacji; oraz przemawia za tym interes społeczny. W niniejszej sprawie, mimo że cele statutowe Stowarzyszenia obejmowały reprezentowanie interesów przewoźników, a postępowanie dotyczyło innej osoby, brak było interesu społecznego, ponieważ członkowie Stowarzyszenia byli bezpośrednimi konkurentami wnioskodawcy, a ich udział w postępowaniu służyłby ochronie partykularnych interesów, a nie interesowi społecznemu.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwróciło się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Stowarzyszenie uzasadniało swój wniosek celami statutowymi i interesem społecznym, wskazując, że wykonywanie przewozów przez wnioskodawcę może stanowić zagrożenie dla interesów innych przewoźników. Organ pierwszej instancji odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia, uznając, że jego udział służy partykularnym interesom członków będących konkurentami wnioskodawcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Stowarzyszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Stowarzyszenia na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie zezwolenia na przewóz osób oddala skargę.
Postanowieniem z dnia "[...]", Nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako: k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia pełnomocnika Stowarzyszenia na postanowienie nr "[...]", znak: "[...]", wydane w dniu "[...]" z upoważnienia Prezydenta przez Dyrektora Zarządu Dróg, Zieleni i Transportu w "[...]" w sprawie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii "[...]" z wniosku B. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo A, utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji będące przedmiotem zażalenia.
Zakwestionowane postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia "[...]" (data wpływu do Zarządu Dróg, Zieleni i Transportu - "[...]") Stowarzyszenie zwróciło się z żądaniem dopuszczenia go, na podstawie art. 31 k.p.a. do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii komunikacyjnej "[...]", z wniosku B. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo A. Uzasadniając zasadność dopuszczenia do udziału w postępowaniu, Stowarzyszenie powołało się na cele statutowe, w tym określone w § 7 pkt 2 oraz pkt 4 Statutu Stowarzyszenia i przemawiający za tym interes społeczny. Wskazano, że zgodnie z § 8 pkt 7 tego Statutu, cele te Stowarzyszenie realizuje poprzez żądanie wszczęcia lub wstępowanie w już wszczęte postępowanie administracyjne dotyczące transportu osób lub rzeczy. Wskazano, że za uwzględnieniem wniosku Stowarzyszenia przemawia również fakt, że wstąpienie w toczące się postępowanie administracyjne, wszczęte na wniosek B. S. leży w interesie społecznym, gdyż wykonywanie przewozów przez
w/w przewoźnika może stanowić zagrożenie dla interesów innych przewoźników
prowadzących działalność na linii "[...]". Wydanie zezwolenia temu
przedsiębiorcy może doprowadzić do nałożenia się godzin odjazdów Przedsiębiorstwa z odjazdami innych przewoźników, co w konsekwencji spowoduje powstanie niebezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Postanowieniem z dnia "[...]" organ pierwszej instancji odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w przedmiocie wydania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii "[...]" z wniosku B. S. Organ wskazał, że udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej lub interesom jej członków. Wskazano, iż postępowanie prowadzone w przedmiotowej sprawie dotyczy praw i obowiązków przewoźnika – B. S., ale także innych członków Stowarzyszenia , gdyż zarówno ze złożonego wniosku, jak i z załączonego do wniosku wypisu KRS Stowarzyszenia wynika, że jego Prezesem jest przewoźnik drogowy M. M., Sekretarzem D. K., a Skarbnikiem L. K. Organ wskazał, że dwie ostatnie osoby prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej "[...]" i posiadają zezwolenie na wykonywanie transportu drogowego na linii "[...]", zatem szlak komunikacyjny obu przedsiębiorców jest tożsamy. Podano, że M. M., prowadząc działalność gospodarczą pod firmą "[...]", jak też będąc prezesem zarządu Spółki "[...]" posiada wydane przez organ zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych na liniach komunikacyjnych, na których także konkuruje z wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Dlatego też należało uznać, że przewoźnicy - członkowie Stowarzyszenia, wnosząc o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu z uwagi na rzekomy interes społeczny, w rzeczywistości mają na uwadze swój interes faktyczny i w ten sposób próbują obejść przepisy odmawiające im, jako przewoźnikom udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony. Organ wyjaśnił, że w uzasadnieniu swego wniosku Stowarzyszenie wprost wskazało, że jego udział w postępowaniu nie ma de facto na celu ochrony interesu społecznego, a jedynie ochronę partykularnego interesu przewoźników wykonujących przewozy na linii "[...]"-członków Stowarzyszenia, ponieważ literalnie wskazano we wniosku na interes poszczególnych przewoźników funkcjonujących na tej linii. Organ wskazał również, że cele Stowarzyszenia budzą uzasadnione wątpliwości, ponieważ z zapisów jego Statutu wynika, że Stowarzyszenie nastawione jest na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu (wprost § 7 pkt 2 Statutu), a co za tym idzie może ono być potencjalnym konkurentem przewoźnika ubiegającego się o zezwolenie. Ponadto, z zapisu § 7 pkt 2 Statutu wynika literalnie, że celem Stowarzyszenia jest w szczególności "reprezentowanie interesów i ochrona przewoźników drogowych, a w szczególności swoich członków wobec organów władzy państwowej oraz organizacji krajowych i międzynarodowych", co nie świadczy o ochronie interesu społecznego, a jedynie partykularnych interesów członków Stowarzyszenia - przewoźników, będących konkurentami wnioskodawcy. Organ wskazał także,
że rzekoma obawa Stowarzyszenia o zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym
pojazdów, wynikająca z ewentualnego nakładania się godzin odjazdów poszczególnych
przewoźników jest nieuzasadniona, gdyż celem członków Stowarzyszenia jest jedynie
ograniczenie ilości konkurentów na rynku, poprzez utrzymanie istniejącej siatki połączeń komunikacyjnych, przynoszącej członkom Stowarzyszenia realne korzyści z prowadzonej działalności gospodarczej, a nie rzeczywista troska o bezpieczeństwo i komfort podróżnych.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Stowarzyszenie zarzuciło mu naruszenie art. 31 § 2 k.p.a. poprzez niedopuszczenie do udziału w postępowaniu, pomimo wykazania przez Stowarzyszenie spełnienia wszystkich przesłanek, wymienionych w § 1 tego przepisu. Nadto zarzuciło naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów, a mianowicie błędną analizę treści statutu Stowarzyszenia i przyjęcie, że cele statutowe nie uzasadniają uczestnictwa Stowarzyszenia we wskazanym postępowaniu. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że wbrew twierdzeniom organu
postępowanie wszczęte na wniosek B. S. nie dotyczy ani praw, ani obowiązków Stowarzyszenia. Podkreślono, że Stowarzyszenie poprzez rejestrację w KRS zyskało osobowość prawną, dzięki czemu stało się podmiotem samodzielnie funkcjonującym w obrocie prawnym i jest to jego odrębny byt, niezależny od składu zarządu, czy poszczególnych członków Stowarzyszenia. Wyjaśniono, iż pomimo tego, że Stowarzyszenie przewidziało w swym Statucie możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w formie transportu drogowego, to jednak nie skorzystało z takiej możliwości i nie zamierza w najbliższym czasie skorzystać. Dlatego też twierdzenie organu, jakoby udział Stowarzyszenia, jako organizacji reprezentującej interes społeczny był niedopuszczalny, jest nieuzasadnione. Podkreślono, iż organ pierwszej instancji z góry założył, że motywację do działania Stowarzyszenia
daje różnoraka znajomość z konkurencyjnymi wobec wnioskodawcy podmiotami i ich interesy, a nie wymieniony wprost w tekście regulaminu cel istnienia Stowarzyszenia. Odnośnie kwestii zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym pojazdów, a tym samym zagrożenia bezpieczeństwa pasażerów tych pojazdów Stowarzyszenie opisało wydarzenie, jakie miało miejsce na linii "[...]"(stłuczka pojazdów dwóch przewoźników drogowych), które to w ocenie Stowarzyszenia odzwierciedla skutki swobodnego wydawania przez organy zezwoleń na przewóz osób zbyt wielu przewoźnikom i w taki sposób, że ich
rozkłady jazdy albo pokrywają się zupełnie albo są bardzo zbliżone. Wskazano też, że chybione jest twierdzenie organu o wykluczaniu się jednoczesnej troski o dobro członków Stowarzyszenia i dobro lokalnej społeczności. Podniesiono, iż na omawianej trasie "[...]" przewozy wykonują również przewoźnicy niezrzeszeni z członkami Stowarzyszenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia, postanowieniem z dnia "[...]", utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie – przytoczywszy treść regulacji ustawowych – wyjaśnił m.in., że Stowarzyszenie nie spełnia wszystkich przesłanek określonych w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., warunkujących dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym. Kolegium wskazało, że za spełniony uznać można jedynie wymóg istnienia celu statutowego uzasadniającego wystąpienie Stowarzyszenia z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony. Jednym z celów jakie stawia sobie Stowarzyszenie jest bowiem reprezentowanie interesów i ochrona przewoźników drogowych, a w szczególności swoich członków wobec organów władzy państwowej oraz organizacji krajowych i międzynarodowych (§ 7 pkt 2 Statutu
Stowarzyszenia). Niemniej jednak pozostałe przesłanki, o których mowa w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., warunkujące dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym, nie zostały spełnione. Kolegium argumentowało, że postępowanie w niniejszej sprawie nie dotyczy jedynie praw i obowiązków innego
przewoźnika – B. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo A ale również przewoźników: M. M., który to prowadząc działalność gospodarczą pod firmą "[...]", jak też będąc prezesem zarządu Spółki "[...]" posiada wydane przez organ zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych na liniach komunikacyjnych, na których także konkuruje z wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Nadto, inni jeszcze członkowie Stowarzyszenia, tj. D. K. - Sekretarz Stowarzyszenia i L. K. - Skarbnik Stowarzyszenia prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej "[...]" i posiadają zezwolenie na wykonywanie transportu drogowego na linii "[...]", zatem szlak komunikacyjny obu przedsiębiorców jest tożsamy. Bezsporne zatem jest, iż przewoźnicy ci są względem siebie konkurentami, a co za tym idzie, udział Stowarzyszenia w postępowaniu dotyczącym wydania zezwolenia na przewóz osób konkurencyjnemu przewoźnikowi wskazuje na realizację partykularnych interesów Stowarzyszenia, jak też jego członków, którzy mogą być zainteresowani negatywnym dla strony postępowania rozstrzygnięciem ze względu na prowadzenie działalności gospodarczej w tym samym co strona zakresie. W tej sytuacji należało uznać, że w przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie nie wykazało interesu społecznego, o którym mowa w art. 31 § 2 k.p.a., przemawiającego za jego dopuszczeniem do udziału w prowadzonym postępowaniu. Dodatkowo Kolegium wskazało, że dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu może prowadzić do przedłużania postępowania w sprawie, co spowoduje opóźnienie w wydaniu zezwolenia na wykonywanie przewozów i w rezultacie pozbawi mieszkańców tej
linii komunikacyjnej możliwości dojazdu. Skutki takiego działania nie leżą w interesie
społecznym mieszkańców miejscowości usytuowanych przy planowanej linii komunikacyjnej.
Skargę na powyższe postanowienie Kolegium wywiodło do tut. Sądu, reprezentowane przez pełnomocnika, Stowarzyszenie żądając jego uchylenia w całości, jak też uchylenia poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 31 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie niewłaściwej wykładni pojęcia interesu społecznego oraz naruszenie art. 31 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niedopuszczenie skarżącego do udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że wbrew twierdzeniom Kolegium postępowanie wszczęte na wniosek B. S. nie dotyczy ani praw, ani obowiązków Stowarzyszenia lub jego członków, a gdyby było inaczej to bezpośrednio zainteresowani członkowie
Stowarzyszenia, których interesy miałyby być zagrożone działaniami
wnioskodawcy zgłaszaliby swój udział jako strona w postępowaniu. Okoliczność powiązania Stowarzyszenia z przewoźnikami świadczącymi usługi na trasie "[...]" nie może stanowić przeszkody w dopuszczeniu
organizacji społecznej do udziału w sprawie. Po pierwsze brak jest ku temu
stosownej podstawy prawnej. Po wtóre, z natury organizacji społecznej wynika
możliwość uczestnictwa w niej podmiotów zainteresowanych obroną swoich
praw. Gdyby więc nawet uznać, że członkowie Stowarzyszenia mają pośredni
interes w uczestniczeniu w postępowaniu to na tej podstawie nie należy
ograniczać ich wolności do zrzeszania się zapewnionej w ustawie zasadniczej
lub wyłączać uprawnień przysługujących organizacjom społecznym. Podniesiono, iż niezmiernie istotną okolicznością jest to, że Stowarzyszenie nie przedstawiło swojego stanowiska w sprawie udzielenia lub odmowy udzielenia zezwolenia wnioskodawcy, a pomimo tego organy obu instancji bezpodstawnie uznały, że celem działań Stowarzyszenia jest realizacja partykularnych interesów Stowarzyszenia przejawiająca się w uniemożliwieniu pojawienia się na trasie "[...]" nowego
przewoźnika. Dodatkowo stwierdzono, że skoro niektórzy członkowie stowarzyszenia są przewoźnikami drogowymi lub wchodzą w skład zarządu spółki, której
przedmiotem działalności ma być wykonywanie przewozów, to w przypadku
dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w sprawie za uprawdopodobnioną
należałoby uznać okoliczność polepszenia realizacji celów postępowania
administracyjnego prowadzonego przez podmioty specjalizujące się
w kwestiach prawnych, a mniej w praktycznych aspektach działania
przewoźników drogowych. Biorąc zatem pod uwagę to, że na trasie "[...]" przewóz wykonuje kilku przewoźników, niesłusznym jest twierdzenie Kolegium, że aktywność Stowarzyszenia w sprawie: "pozbawi mieszkańców tej linii
komunikacyjnej możliwości dojazdu." Nie należy również z góry uznawać, że działania Stowarzyszenia spowodują niepotrzebne przedłużenie postępowania,
które poprzedzone ma być dokładną analizą sytuacji rynkowej.
W odpowiedzi na skargę Kolegium, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanym postanowieniu, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie ocenie podlega, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia, bądź stwierdzenie nieważności tego aktu.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądnie strony za uzasadnione postanawia o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu, zaś na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie (art. 31 § 2 k.p.a.). Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 3 k.p.a.).
W myśl art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym jest uzależnione od spełnienia trzech przesłanek (A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Lex/el., 2012, akapit 3 komentarza do art. 31) a mianowicie, gdy:
– postępowanie administracyjne nie dotyczy praw i obowiązków organizacji społecznej, ale praw i obowiązków "innej osoby", czyli jednej ze stron postępowania;
– żądanie jest uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej;
– za uwzględnieniem żądania przemawia interes społeczny.
Wszystkie trzy przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Konstrukcja art. 31 § 1 k.p.a. wskazuje, że to na organizacji społecznej żądającej dopuszczenia do udziału w postępowaniu spoczywa ciężar wykazania, że takie żądanie jest uzasadnione jej celami statutowymi i że przemawia za tym skonkretyzowany interes społeczny.
Organizacja społeczna ubiegająca się o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu winna uprawdopodobnić, że przyczyni się to do lepszego wypełnienia przez postępowania administracyjne jego celów - pod tym warunkiem będzie można mówić, że za dopuszczeniem przemawia interes społeczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. II OSK 1038/08). Natomiast na organie administracji spoczywa ciężar zweryfikowania zasadności bądź niezasadności dopuszczenia organizacji społecznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2009 r., sygn. II OSK 1339/09).
W toku kontroli instancyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że Stowarzyszenie spełnia tylko jedną przesłankę z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. warunkującą dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym, Organ wskazał, że udział Stowarzyszenia w postępowaniu administracyjnym uzasadniają jego cele statutowe. Mianowicie, jednym z celów jakie stawia sobie Stowarzyszenie jest m.in. reprezentowanie interesów i ochrona przewoźników drogowych, a w szczególności swoich członków wobec organów władzy państwowej oraz organizacji krajowych i międzynarodowych (§ 7 pkt 2 Statutu Stowarzyszenia), natomiast Statut w § 8 pkt 7 stanowi, że realizacja celów statutowych
następuje przez "żądanie wszczęcia lub wstępowanie w już wszczęte postępowanie
administracyjne dotyczące transportu osób lub rzeczy". Ponadto, w myśl § 6 Statutu celami Stowarzyszenia są: prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu i innych dziedzin związanych z celami statutowymi Stowarzyszenia (pkt 1), wspieranie rozwoju transportu drogowego w Polsce oraz udzielanie pomocy i informacji członkom Stowarzyszenia w sprawach związanych z prowadzeniem transportu drogowego osób lub rzeczy (pkt 3), współpraca z właściwymi organami państwowymi i samorządowymi oraz zainteresowanymi organizacjami w zakresie transportu drogowego (pkt 4), monitorowanie i wspieranie poprawy jakości usług transportu osób lub rzeczy świadczonych przez swoich członków (pkt 7), upowszechnianie wiedzy na temat obowiązujących przepisów prawa transportowego (pkt 8). Okoliczności te nie są sporne.
Sporne jest natomiast spełnienie po stronie Stowarzyszenia dwóch pozostałych przesłanek umożliwiających dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu, czyli istnienie praw lub obowiązków dotyczących wyłącznie innego podmiotu (strony postępowania) niż Stowarzyszenie oraz istnienie interesu społecznego.
W ocenie orzekających w sprawie organów administracji, postępowanie nie dotyczy jedynie praw i obowiązków B. S. ale również przewoźników będących członkami Stowarzyszenia, tj.: M. M., który prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "[...]", jak też jest prezesem zarządu Spółki "[...]" posiadającej zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych na liniach komunikacyjnych zbieżnych z wnioskowanymi przez B. S. oraz D. i L. K. prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej "[...]" i posiadających zezwolenie na wykonywanie transportu drogowego na linii "[...]", czyli na tej samej linii komunikacyjnej, co B. S. Zasadne jest zatem stanowisko Kolegium, że B. S. i przewoźnicy zrzeszeni w Stowarzyszeniu są względem siebie konkurentami, a co za tym idzie, udział Stowarzyszenia w postępowaniu dotyczącym wydania zezwolenia na przewóz osób konkurencyjnemu przewoźnikowi wskazuje na realizację partykularnych interesów Stowarzyszenia, jak też jego członków, którzy mogą być zainteresowani negatywnym dla strony postępowania rozstrzygnięciem ze względu na prowadzenie działalności gospodarczej w tym samym co strona zakresie. Zauważyć ponadto należy, iż we wniosku z dnia "[...]" Stowarzyszenie wskazało, że wstąpienie w toczące się postępowanie administracyjne, wszczęte na wniosek B. S. leży w interesie społecznym, gdyż wykonywanie przewozów przez w/w przewoźnika może stanowić zagrożenie dla interesów innych przewoźników. Skoro członkowie Stowarzyszenia prowadzą działalność na liniach komunikacyjnych tożsamych lub zbieżnych z wnioskowanymi przez B. S., to w ocenie Sądu, z treści powyższego oświadczenia wynika niezbicie, że udział Stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu ma służyć również ochronie praw jego członków. Dodatkowo należy zauważyć, że w skardze skierowanej do tut. Sądu pełnomocnik strony skarżącej zawarł stwierdzenie, że "z natury organizacji społecznej wynika możliwość uczestnictwa w niej podmiotów zainteresowanych obroną swoich praw". Stwierdzenie to dobitnie wskazuje, że przystąpienie Stowarzyszenia do toczącego się postępowania ma na celu przede wszystkim obronę praw jego członków.
Odnosząc się do kwestii spełnienia przez Stowarzyszenie kolejnej przesłanki umożliwiającej dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu, czyli istnienie interesu społecznego, zauważyć należy, że nawet wówczas, gdy udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym dotyczy praw i obowiązków "innej osoby" i jest uzasadniony celami statutowymi, to i tak dopuszczenie tej organizacji do udziału w postępowaniu może być uznane za niezasadne, ze względu na brak interesu społecznego (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 2 lipca 2013 r., sygn. III SA/Lu 343/13).
Pojęcie "interesu społecznego" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, wobec czego w każdej sprawie indywidualnej podlega ono wykładni organu administracji rozpatrującego sprawę. Pojęcie interesu społecznego w rozumieniu jakim występuje w art. 31 § 1 in fine k.p.a jest pojęciem nieostrym, stwarzającym trudności interpretacyjne, prowadzące niekiedy do skrajności w zbyt zawężającej lub nazbyt rozszerzającej wykładni tego pojęcia przez organy administracji publicznej (A. Gronkiewicz, Organizacja społeczna w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012, s. 297). Istnieje również niebezpieczeństwo podobnych wypaczeń interpretacyjnych (wykładnia rozszerzająca) po stronie organizacji społecznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, zgodnie z którym interes społeczny musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w indywidualnych sprawach i działaniem w nich organów administracyjnych (v: wyrok NSA z dnia 5 października 2011 r., sygn. II OSK 1397/10, Lex nr 1151862; wyrok NSA z 19 lipca 2012 r., sygn. II OSK 663/11, Lex nr 1217445; wyrok NSA z 16 lipca 2008 r., sygn. II OSK 843/07 niepubl.). Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej lub interesom jej członków, a ponadto musi mieć niższą rangę niż interes strony. Dlatego udzielenie ochrony prawnej interesowi organizacji społecznej pozostawione jest rozstrzygnięciu organu prowadzącego postępowanie i podlega kontroli instancyjnej.
Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy, podzielić należy pogląd organu odwoławczego, wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że za przystąpieniem Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym nie przemawia interes społeczny. Stowarzyszenie skupia bowiem osoby prowadzące działalność gospodarczą w zakresie przewozu drogowego osób, z kolei stroną w tym postępowaniu jest B. S., którego przedmiotem działalności jest wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Przedmiot postępowania administracyjnego dotyczy wydania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii "[...]" dla strony postępowania, B. S. Powyższe wskazuje, że Stowarzyszenie jest podmiotem, mogącym mieć interesy sprzeczne w stosunku w stosunku do strony postępowania. Zatem udział Stowarzyszenia w postępowaniu dotyczącym wydania zezwolenia na przewóz osób konkurencyjnemu przewoźnikowi wskazuje na realizację partykularnych interesów Stowarzyszenia, bądź jego członków, którzy mogą być zainteresowani negatywnym dla strony postępowania rozstrzygnięciem ze względu na prowadzenie działalności gospodarczej w tym samym co strona zakresie. Bezsporne jest, że stosownie do art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. in fine, za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w postępowaniu ma przemawiać interes społeczny. Interes społeczny nie może być jednak rozumiany jako zinstytucjonalizowana forma popierania partykularnych interesów członków organizacji społecznej.
Podnieść należy, że jeżeli organizacja społeczna pretenduje do roli uczestnika postępowania administracyjnego na prawach strony w konkretnej sprawie, powinna również wykazać swoje kwalifikacje merytoryczne wiążące się z przedmiotem tego postępowania, zwłaszcza gdy chce brać udział w specjalistycznym postępowaniu obejmującym wykonywanie regularnych przewozów osób. Tymczasem Stowarzyszenie – mimo twierdzenia w uzasadnieniu skargi, że przyłączenie do postępowania ma służyć "polepszeniu realizacji celów postępowania administracyjnego prowadzonego przez podmioty specjalizujące się w kwestiach prawnych, a mniej w praktycznych aspektach działania przewoźników drogowych" – okoliczności tych nie wykazało. Niewystarczające do udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym (art. 31 k.p.a.) jest powoływanie się na znajomość kwestii objętych celami statutowymi bez jednoczesnego wykazania, że taka jednostka ma dostateczne rozeznanie w konkretnej sprawie, w której ma zamiar uczestniczyć. Organizacja społeczna powinna przynajmniej uprawdopodobnić, że swoim działaniem przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia celów postępowania administracyjnego w konkretnej sprawie. Dopiero wówczas będzie można przyjąć, że na rzecz jej udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny. Organ nie jest bowiem zobowiązany do każdorazowego uwzględnienia wniosku organizacji społecznej tylko z tego powodu, że charakter rozpoznawanej sprawy jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności.
W ocenie Sądu skarżące Stowarzyszenie we wniesionej skardze nie przedstawiło żadnych argumentów, które wskazywałyby na to, że istnieje interes społeczny uzasadniający jego uczestnictwo w postępowaniu administracyjnym. Argumenty wskazywane przez Stowarzyszenie są ogólnikowe. Twierdzenie skarżącego, że działania Stowarzyszenia nie spowodują niepotrzebnego przedłużenia postępowania, jest twierdzeniem dowolnym. Twierdzenie to nie zostało przez skarżące Stowarzyszenie nawet uprawdopodobnione.
Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia nie dopatrzył się też z urzędu istnienia interesu społecznego uzasadniającego udział Stowarzyszenia w postępowaniu administracyjnym w sprawie o wydanie zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło