I OZ 251/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W., M. W., M. W., J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Wr 397/14 o odrzuceniu zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 397/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W., M. W., M. W., J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia na postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminu do załatwienia wniosku o rozgraniczenie nieruchomości postanawia 1. oddalić zażalenie D. W. i M. W.; 2. odrzucić zażalenie M. W. i J. W. Postanowieniem z 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 397/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 397/14 o odmowie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (dalej postanowienie z 29 sierpnia 2014 r.) w sprawie ze skargi D. W., M. W., M. W., J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia na postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminu do załatwienia wniosku o rozgraniczenie nieruchomości. Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 29 sierpnia 2014 r. odmówiono wnioskodawcom D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Niniejsze postanowienie doręczono D. i M. W. 18 września 2014 r. (k. 30-33, 49-50, 67-68 akt II SA/Wr 397/14). Termin 7-dniowy do wniesienia zażalenia upłynął 25 września 2014 r. Zażalenie na postanowienie z 29 sierpnia 2014 r. D. i M. W. wnieśli dnia 26 września 2014 r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Sąd I instancji nie dał wiary wyjaśnieniom D. W., zawartym z piśmie z 13 stycznia 2015 r., jakoby nie otrzymała odpisu postanowienia z 29 sierpnia 2014 r. szczególnie w świetle wyjaśnień Poczty Polskiej SA, udzielonych w ramach postępowania reklamacyjnego (k. 66, 67-68 akt II SA/Wr 397/14). Odnośnie do złożonego do akt sądowych wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od orzekania w niniejszej sprawie, Sąd I instancji wyjaśnił, że wydanie postanowienia o odrzuceniu zażalenia nie oznacza merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Co więcej należy zauważyć, że w myśl art. 20 § 1 ppsa wniosek o wyłączenie sędziego można złożyć w sądzie, w którym sprawa "się toczy". Tymczasem skarga w niniejszej sprawie na obecnym etapie nie spowodowała skutecznego wszczęcia postępowania, bowiem trwa postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy w związku z koniecznością opłacenia skargi. Z tych względów wniosek o wyłączenie sędziów nie tamuje wydania niniejszego postanowienia (k. 71-72 akt II SA/Wr 397/14). Zażalenie z 18 lutego 2015 r. na postanowienie z 22 stycznia 2015 r. wnieśli D. W., M. W., M. W. i J. W., wnosząc o jego uchylenie [lub] zmianę. W zażaleniu wskazano, że "nie może być mowy o przekroczeniu terminu i odrzuceniu zażalenia". W uzasadnieniu podnieśli, że zażalenie zostało wniesione w terminie, złożony był również wniosek o prawo pomocy również w terminie i wniosek o wyłączenie sędziów, który nie został rozpoznany, a Sąd i Sędziowie winni się wstrzymać od orzekania w niniejszej sprawie również z wniosku o przyznanie pomocy. Do zażalenia żalący się załączyli kserokopię wydruku strony Śledzenie przesyłek Poczty Polskiej (k. 80-82 akt II SA/Wr 397/14). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Zgodnie z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa), wojewódzki sąd administracyjny odrzuca zażalenie wniesione po terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalne, a także zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Stosownie do art. 194 § 2 ppsa, zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Skoro odpis postanowienia z 29 sierpnia 2014 r. doręczono D. W. i M. W. dnia 18 września 2014 r. (dowód doręczenia i wyjaśnienia Poczty Polskiej SA, k. 49-50, 67-68 akt II SA/Wa 397/14) to siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał 25 września 2014 r. o północy. Zażalenie wniesione 26 września 2014 r. uchybiło niniejszemu terminowi, co uzasadniało jego odrzucenie. Wniesienie zażalenia datowanego "24.9.2014" w sprawie II SA/Wr 397/14 (k. 41-43 akt II SA/Wr 397/14; różniącego się zasadniczo od zażalenia datowanego "24.9.2014" w sprawie II SA/Wr 395/14; k. 71-74 akt II SA/Wr 395/14), nastąpiło dnia 26 września 2014 r. (pieczęć okrągła pocztowego urzędu nadawczego na oryginale koperty, k. 74 akt II SA/Wr 395/14, zbadana przy pomocy szkła powiększającego). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod rządem ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (j.t. Dz. U. z 2008 r., nr 189, poz. 1159 ze zm., dalej Prawo pocztowe), obowiązującej w dacie nadania owej przesyłki, utrwalił się pogląd, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki prawidłowo wypełniony i podpisany przez doręczyciela Poczty Polskiej jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 kpa w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 45 Prawa pocztowego, co oznacza, że stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone (postanowienie NSA z 7.6.2011 r., II OSK 1037/11, Lex nr 1083493). Norma z art. 45 Prawa pocztowego stanowi wzruszalne domniemanie prawne, które może być obalone przez wykazanie, że przyjęcie przesyłki przez operatora celem jej przemieszczenia i doręczenie nastąpiło w innym momencie, niż to wynika z potwierdzenia nadania (wyrok NSA z 25.10.2012 r., II OSK 946/11, Lex nr 1234148). Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 i 2 pkt 1 Prawa pocztowego, momentem nadania jest przyjęcie przez operatora przesyłki do przemieszczenia i doręczenia. Wystarczającą podstawę co do wykładni pojęcia "nadanie" na gruncie Prawa pocztowego stanowią przepisy art. 3 pkt 8 w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 (wyrok NSA z 19.2.2009 r., II FSK 1631/07, Lex nr 485104). Istnieje możliwość dowodzenia daty nadania przesyłki w urzędzie pocztowym na podstawie elektronicznego śledzenia przesyłek. Co do zasady dowód taki jest dopuszczalny (art. 75 § 1 kpa). Jednak dowód ten nie jest dowodem kwalifikowanym przez ustawodawcę (w przeciwieństwie np. do dowodu z dokumentu bankowego – art. 7 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe – j.t. Dz. U. z 2012, poz. 1376 ze zm.). Tym samym dowód z nieuwierzytelnionej kserokopii takiego wydruku, choć dopuszczalny, nie mógł doprowadzić do obalenia domniemania prawnego, wynikającego z art. 76 kpa w zw. z art. 3 pkt 20 i art. 45 Prawa pocztowego. Art. 18 § 1 ppsa wskazuje na przyczyny wyłączenia sędziego, stanowiące procesową gwarancję bezstronności sądu w kontrolowanym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 ppsa, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 ppsa. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonych sędziów i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione. Należy zauważyć, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić oraz być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji. Nadto jak wynika z art. 20 § 3 ppsa, do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędzia może spełniać tylko czynności niecierpiące zwłoki (postanowienie NSA z 25.10.2013 r., II OZ 929/13, cbosa). Oznacza to, że sędzia co do którego toczy się postępowanie o jego wyłączenie, może dokonywać tylko tych czynności, których niedokonanie lub opóźnienie w dokonaniu może wpłynąć negatywnie na pozycję prawną strony w postępowaniu, uniemożliwiając lub utrudniając właściwe rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy. Do czynności niecierpiących zwłoki należą czynności związane z nadaniem zażaleniu dalszego biegu. Z tego względu wniosek o wyłączenie sędziów nie miał wpływu na wydanie zaskarżonego postanowienia. Adresatem postanowienia z 22 stycznia 2015 r. byli wyłącznie D. W. i M. W. (k. 71-72, 75, 76 akt II SA/Wr 397/14). Natomiast M. W. i J. W. nie mieli gravamenu w postępowaniu o odrzuceniu zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie z 29 sierpnia 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 252 § 3 ppsa; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 657-658, uw. 6) jak również w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy D. W. i M. W., a więc nie mają legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie z 22 stycznia 2015 r. W związku z powyższym zażalenie J. W. i M. W. na postanowienie z 22 stycznia 2015 r., należało jako niedopuszczalne odrzucić (art. 194 § 1, art. 178, 180 w zw. z art. 197 § 2 i art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 252 § 3 ppsa). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie D. W. i M. W. oddalił .