II SA/Bd 203/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego A. W. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ch. z [...] września 2014 r., sygn. akt [...], orzeczono wobec A. W. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, tylko w zakresie kategorii B, na okres 1 roku. Starosta Ch. decyzją z [...] listopada 2014 r., nr [...], działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 600 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej zwana k.p.a.), cofnął A. W. (dalej zwany skarżącym) uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B w ramach uprawnień do kierowania pojazdami kat. A, B, C, BE, CE nr [...], wydane przez Starostę Ch. [...] kwietnia 2011 r., do dnia [...] października 2015 r. Wnioskiem z [...] października 2014 r. (k. 7 akt adm. organu I instancji) skarżący wniósł o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii A, C i C+E. Starosta Ch. decyzją z [...] grudnia 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 970) oraz art. 104 k.p.a., odmówił wydania skarżącemu prawa jazdy kat. A, C, C+E. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy nie może być wydane osobie ubiegającej się o wydanie dokumentu kat. A, C i C+E w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. B. Organ wskazał również, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami, przepis art. 12 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, ma zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy. Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący wnosząc o jej uchylenie w całości w związku z wydaniem jej z naruszeniem przepisów art. 42 § 2 i art. 43 § 1 Kodeksu karnego oraz art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego. Skarżący wskazał, że Sąd Rejonowy w Ch. wymierzył mu środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym tylko w zakresie kat. B na okres 1 roku, a tym samym pozostawione zostały uprawnienia w zakresie kat. A, C, C+E. Zaskarżona decyzja jest ingerencją w wydany przez sąd wyrok. W tej sytuacji to organ administracji usiłuje kształtować prawo, do czego nie jest uprawniony. Ponadto, skarżący powołał się na wyrok WSA w Bydgoszczy, II SA/Bd 815/13, oraz wyrok SN, akt I KZP 29/13 i stwierdził, że organ administracji nie może rozszerzać lub zawężać orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów i winien wydać (zwrócić) prawo jazdy w zakresie nie objętym zakazem sądowym. Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] stycznia 2015 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., działając na podstawie art. 1, art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliło decyzję organu I instancji w całości i odmówiło zwrotu skarżącemu prawa jazdy kat. A, C, C+E nr [...] wydanego przez Starostę Ch. w dniu [...] kwietnia 2011 r. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że przepisy ustawy o kierujących pojazdami odróżniają wydanie od zwrotu prawa jazdy, co wynika z aktualnego brzmienia przepisu art. 12 ust. 2. W ocenie organu, termin "wydanie" odnosi się do dokumentu potwierdzającego nabycie nowych (dotychczas nie posiadanych) uprawnień. Z akt sprawy wynika, że skarżący posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. A, B, C, B+E i C+E. Odmowa zwrotu skarżacemu prawa jazdy jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, a w szczególności z art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami, bowiem przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie kategorii: B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; AM,A1,A2,A,C1,C,D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; B+E,C1+E,C+E,D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. W konsekwencji, jeżeli osoba, w stosunku do której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdu mechanicznego obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, wystąpi o wydanie (zwrot) prawa jazdy innej kategorii, to organ związany treścią art. 12 ust. 2 pkt 1 obowiązany będzie wydać rozstrzygnięcie o odmowie wydania (zwrotu) prawa jazdy tej kategorii. Wobec treści wyroku Sądu Rejonowego orzekającego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, a w konsekwencji cofnięcia tychże uprawnień, Starosta nie mógł wydać względem strony innego rozstrzygnięcia, niż odmowa zwrotu prawa jazdy kategorii A, C, C+E. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na ww. decyzję złożył skarżący wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej odmowy zwrotu prawa jazdy kat. A, C, C+E nr [...] wydanego przez Starostę Ch. w dniu [...] kwietnia 2011 r. i orzeczenie o niezwłocznym nakazaniu Staroście Ch. wydanie skarżącemu jego prawa jazdy w zakresie określonych wyżej kategorii. W skardze wskazano na naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, a także art. 42 § 2 Kodeksu karnego. Z treści uzasadnienia SKO w zakresie podstaw uchylenia decyzji Starosty Ch. trudno wnioskować, na jakiej przesłance prawnej decyzję w tej części podjęto. W przypadku zastosowania przez sąd powszechny art. 42 § 2 k.k. i orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jedynie określonego rodzaju, organ administracji jest zobowiązany wydać (zwrócić) osobie, wobec której orzeczono taki zakaz, prawo jazdy kategorii, której ten zakaz nie obejmuje, jeżeli je ona posiadała. Zatem istnieje możliwość wydania prawa jazdy kategorii A, C, C+E w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tych przesłanek Sąd uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a., stanowi podstawę do ich uchylenia. W niniejszej sprawie stan faktyczny nie jest sporny. Z materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej wynika, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Ch. z [...] września 2014 r., sygn. akt [...], orzeczono wobec skarżącego, na podstawie art. 42 § 2 Kodeksu karnego, środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym tylko w zakresie kategorii B na okres 1 roku. Następnie Starosta Ch. mocą decyzji z [...] listopada 2014 r. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B w ramach uprawnień do kierowania pojazdami kat. A, B, C, B+E, C+E nr [...]. W dniu [...] października 2014 r. skarżący złożył wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii A, C, C+E. W konsekwencji wystąpienia przez skarżącego z powyższym wnioskiem organ I instancji, w drodze decyzji, odmówił mu wydania prawa jazdy kategorii A, C, C+E. Natomiast wskutek złożonego odwołania, organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w całości i odmówił zwrotu skarżącemu prawa jazdy kategorii A, C, C+E nr [...]. Podstawę materialnoprawną wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji stanowiły przepisy art. 12 ust. 2 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w treści nadanej ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z powołanymi przepisami, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu (art. 12 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy). Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D (art. 12 ust. 2 ustawy). Z dniem 25 października 2014 r. nastąpiła zatem nowelizacja art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez wskazanie, że przepis ten odnosi się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, lecz także do osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy danej kategorii. Wcześniej, tj. przed ww. zmianą, zgodnie z art. 12 ust. 2 przepis ust. 1 pkt 2 stosowało się jedynie wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy, a już nie o jego zwrot, co wprost wynikało z treści cyt. przepisu. Organ odwoławczy nie dostrzegł jednak, że przepis art. 12 ust. 2 powołanej ustawy w znowelizowanym brzmieniu znajduje zastosowanie jedynie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy (vide art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami). Ustawa weszła w życie w dniu 24 sierpnia 2014 r., zaś ww. przepis art. 12 ust. 2 ustawy wszedł w życie w dniu 25 października 2014 r. (art. 15 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać zatem należy, że skoro przepisy znowelizowanej ustawy mają zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy (tj. po dniu 25 października 2014 r.), to w stosunku do skarżącego przepisy znowelizowane nie mają zastosowania, bowiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych przez skarżącego został orzeczony przed tą datą, tj. w dniu [...] września 2014 r. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie zastosowanie winny mieć przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami w wersji obowiązującej przed ww. zmianą. Ustawa o kierujących pojazdami rozróżnia osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy (nie posiadające uprawnień do kierowania pojazdami) od osób, które takie uprawnienia do kierowania pojazdami posiadają i które wnoszą jedynie o zwrot dokumentu prawa jazdy (do takiej kategorii należy niewątpliwie skarżący). Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że skarżący nie jest osobą, o której mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, czyli osobą ubiegającą się o wydanie dokumentu prawa jazdy kategorii A, C, C+E, co zresztą znajduje odzwierciedlenie w treści wniosku skarżącego, który wnosił o zwrot dokumentu prawa jazdy, a nie o jego wydanie, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy. Powyższe stanowisko zgodne jest z poglądem wyrażanym w sądownictwie sądowoadministracyjnym (vide wyroki WSA w Bydgoszczy z 23.10.2013 r., sygn. akt II SA/Bd 815/13, z 12.02.2014 r., sygn. akt II SA/Bd 1490/13 i z 19.02.2014 r., sygn. akt II SA/Bd 1522/13, WSA w Olsztynie z 12.06.2013 r., sygn. akt II SA/Ol 337/13, WSA w Łodzi z 14.11.2013 r., sygn. akt III SA/Łd 990/13, WSA w Opolu z 7.11.2013 r., sygn. akt II SA/Op 338/13 - dostępne na str. http://orzeczenia.nsa.gov.pl.), które Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela. Znajduje ono jednak przede wszystkim umocowanie w treści znowelizowanych przepisów ustawy o kierujących pojazdami, które wprost rozróżniają obecnie wydanie i zwrot prawa jazdy. W związku z tym stwierdzić należy, że organy administracji publicznej dokonały nieprawidłowej wykładni powołanych przepisów ustawy o kierujących pojazdami. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęte zostało stosownie do art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461) z uwzględnieniem uiszczonych przez skarżącego wpisu w kwocie [...] zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni zatem powyższe wskazania Sądu co do prawidłowej wykładni i zastosowania powołanych przepisów ustawy o kierujących pojazdami.