I OZ 739/15

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-02

Skład orzekający: Paweł Miładowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, w tym brak wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, uzasadnia odmowę wstrzymania wykonania decyzji?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu na wniosek strony, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności uzasadniających spełnienie tych przesłanek. Brak takiego uzasadnienia, pomimo potencjalnych trudności finansowych strony, nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku, zwłaszcza gdy kwestionowana należność jest jednorazowa i stosunkowo niewielka w porównaniu do dochodów gospodarstwa domowego.
Stan faktyczny
Skarżący Z. L. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o ustaleniu należności w wysokości 86,10 zł z tytułu zwrotu wydatków na usługi opiekuńczo-pielęgnacyjne. Skarżący argumentował, że sąd powinien z urzędu uwzględnić okoliczności dotyczące zwrotu należności pieniężnej i jego trudnej sytuacji finansowej, w tym złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 lipca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 113/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wydatków poniesionych na realizację usług opiekuńczo-pielęgnacyjnych postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2014 r., nr [...], o ustaleniu należności w wysokości jednorazowej kwoty 86,10 zł. W uzasadnieniu Sąd, powołując się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stwierdził, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozpatrywany wniosek jest bowiem zupełnie pozbawiony jakiegokolwiek uzasadnienia. Nie jest z kolei rolą Sądu domniemywanie, gdzie strona skarżąca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji (por. postanowienie NSA z 26 sierpnia 2014 r., I OZ 663/14). Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie daje zatem podstaw do wydania korzystnego dla strony rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z 8 października 2013 r., II OSK 2290/13). Zażalenie na ww. postanowienie złożył Z. L., podnosząc, że sąd administracyjny powinien z urzędu uwzględnić okoliczności decydujące o wstrzymaniu. W tym zakresie skarżący wskazał na charakter przedmiotowej sprawy, która dotyczy zwrotu należności pieniężnej. Ponadto podniósł, że w skardze skierował do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy i nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać, a nadto sam ustawodawca zadecydował, że w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania postanowienia (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonego postanowienia, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). W niniejszej sprawie zgodzić się należy z Sądem I instancji, że skarżący nie wykazał, aby w okolicznościach tej konkretnej sprawy zachodziły przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Nie zmienia to faktu, że w sytuacji gdy z akt sprawy wynikają określone okoliczności dotyczące wniosku o wstrzymanie, Sąd powinien je uwzględnić rozpoznając taki wniosek. W tym miejscu należy zgodzić się ze skarżącym, że konieczność spłaty zobowiązania, skutkująca znacznym uszczupleniem w pewnej perspektywie czasowej środków przeznaczanych na zaspokojenie bieżących potrzeb, może stanowić o zaistnieniu przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzenie takiej okoliczności musi jednak wynikać z przedstawionego przez wnioskodawcę w sposób rzetelny swojego stanu majątkowego obejmującego nie tylko uzyskiwane dochody i ponoszone wydatki, lecz również posiadany majątek. Może on bowiem umożliwiać wnioskodawcy zaspokojenie zobowiązania, które jest zobligowany uiścić. W niniejszym przypadku skarżący wskazał źródło dochodów uzyskiwanych przez osoby pozostające wspólnie z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz katalog ponoszonych wydatków. Przedstawione przez niego informacje w tym zakresie nie mogły jednak zostać uznane za dostateczne. Z przedstawionych przez skarżącego danych wynika bowiem, że wspólnie z żoną uzyskuje dochody w wysokości 4546 złotych (netto), zaś wykazane wydatki (utrzymanie mieszkania i zakup leków) to łącznie 1430 złotych. Ponadto wskazał, że posiada zaciągnięte kredyty, jednak nie wskazał ich wysokości, ani miesięcznych rat z tego tytułu. Nie jest to zatem w pełni przedstawiona sytuacja finansowa skarżącego. Braki w tym zakresie świadczą o niewykazaniu przez skarżącego, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do zaistnienia przesłanek o jakich mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a. Nie można bowiem skonfrontować twierdzeń skarżącego co do realnej możliwości wpływu zaskarżonej decyzji na znaczne uszczuplenie środków przeznaczonych na comiesięczne utrzymanie gospodarstwa domowego, mając na względzie, że w skali jednego miesiąca decyzja ta stanowi obciążenie dla budżetu domowego w wysokości 86,10 zł i jest to kwota jednorazowa. Ponadto z akt przedmiotowej sprawy wynika, że równocześnie w stosunku do skarżącego organy administracyjne prowadziły trzy postępowania i wydawały w tych sprawach decyzje dotyczące zwrotu należności pieniężnych. Biorą pod uwagę w ogólności skutki jakie te decyzje wywołują w skali miesiąca należy wskazać, że w pierwszym miesiącu ich wykonania stanowią obciążenie na łączną kwotę w wysokości 324,66 złotych; w kolejnych miesiącach to maksymalnie 260,25 złotych, a po piętnastu miesiącach przez kolejne 5 miesięcy – 167,25 złotych. W zestawieniu z dochodami uzyskiwanymi w gospodarstwie domowym skarżącego i ponoszonymi w nim wskazanymi wydatkami, nie można uznać, że ww. kwoty miesięcznych rat dotyczące zwrotu należności z tytułu wydatków poniesionych na realizację usług opiekuńczo-gospodarczych mogą mieć jakikolwiek wpływ na zaistnienie w niniejszej sprawie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Na tę ocenę nie ma wpływu także argumentacja zażalenia związana z ustawowym zwolnieniem skarżącego od kosztów w sprawach sądowych. W świetle ww. przepisu okoliczność ta nie stanowi przesłanki do zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie świadczy bowiem o wystąpieniu w niniejszej sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podnoszony zatem przez skarżącego zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. nie mógł w związku z powyższym zostać uznany za uzasadniony. Co prawda, Sąd I instancji nie rozpoznał wniosku w całokształcie przedmiotowej sprawy, tj. w oparciu o posiadane przez Sąd dokumenty, jednak naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło