II OZ 481/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Leszek Kamiński, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 163/15 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Wojewody Ł. z dnia 22 grudnia 2014 roku Nr ... w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Postanowieniem z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 163/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Wojewody Ł. z dnia 22 grudnia 2014 r., nr ..., w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej z dnia 23 marca 2015 r. z wnioskiem o niewyznaczanie terminu rozprawy i niedoręczanie jej korespondencji w okresie od dnia 17 sierpnia do dnia 20 września 2015 r. Termin rozprawy zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2015 r. wyznaczony został na dzień 6 października 2015 r. Zawiadomienie o terminie rozprawy zostało skarżącej doręczone przez awizo w dniu 21 września 2015 r. Skierowana doń przesyłka była przez doręczyciela awizowana dwukrotnie 7 i 15 września 2015 r. i została zwrócona do nadawcy w dniu 23 września 2015 r. Rozstrzygając wniosek o przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sąd I instancji wskazał, że w stanie faktycznym sprawy, skarżąca w treści wniosku podniosła, iż nie miała wiedzy o fakcie wydania w dniu 6 października 2015 r. wyroku, bowiem w momencie doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy wyznaczonej na ten dzień przebywała poza miejscem zamieszkania, o czym powiadomiła Sąd. Sąd I instancji uznał zatem, że w istocie, skarżąca dla uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu, podnosi okoliczności, które jej zdaniem, wskazują na nieprawidłowe zawiadomienie o terminie rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku. Okoliczności te, zdaniem Sądu I instancji, nie odnoszą się natomiast do biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W ocenie Sądu, podnoszone przez skarżącą okoliczności, dotyczą kwestii ewentualnego pozbawienia jej możliwości działania na skutek nieprawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy (art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a.), nie mogą natomiast uzasadniać żądania przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który jest prawomocny. Okoliczności, związane z prawidłowym lub nieprawidłowym zawiadomieniem o terminie rozprawy, nie mogą podlegać badaniu w sprawie, której przedmiotem jest kwestia wpadkowa, tj. przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Niezależnie od tego Sąd wskazał, że nie można przywrócić terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, gdy skutki uchybienia terminowi mogą być w inny sposób usunięte. (por. H. Knysiak-Molczyk, Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz. Orzecznictwo. LexisNexis 2014). Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd I instancji, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie podnosząc naruszenie: - art. 67 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 73 § 1-4 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a., poprzez bezpodstawne uznanie doręczenia za dokonane w sytuacji wyznaczenia w dniu 31 sierpnia 2015 r. rozprawy i dokonania doręczenia o rozprawie dnia 6 października 2015 r. w czasie nieobecności strony w miejscu zamieszkania od 17 sierpnia 2015 r. do 20 września 2015 r., o czym Sąd I instancji został poinformowany w piśmie z 19 czerwca 2015 r., co przemawia za przyjęciem braku zawiadomienia w złożeniu wniosków o sporządzenie uzasadnienia wyroku z uchybieniem terminu, gdyż wynikało ono z nieposiadania wiedzy o wyznaczeniu rozprawy, a nie niestaranności działania lub niedbalstwa, - art. art. 73 § 1-4 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a., poprzez uznanie doręczenia zawiadomienia o rozprawie z dnia 6 października 2015 r. za dokonane w dniu 21 września 2015 r., kiedy faktyczne doręczenie zastępcze było wadliwe z powodu niepozostawienia przez doręczyciela zawiadomienia o awizowaniu przesyłki dnia 15 września 2015 r. Nie nastąpiło więc doręczenie awizowanej przesyłki poleconej, co jest warunkiem koniecznym do stwierdzenia prawidłowości doręczenia. Brak zawiadomienia spowodował nieodebranie tejże, na co skarżąca nie miała wpływu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie 3 przesłanki: (1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, (2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, (3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 409; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08, postanowienie NSA z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt II GZ 516/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zw. dalej CBOSA). Zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Skarżąca argumentuje, że nie ponosi winy w uchybieniu powyższego terminu, ponieważ nie została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezawiadomienie skarżącej o terminie rozprawy stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Stąd też dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu kluczowe jest dokonanie ustaleń w zakresie prawidłowości doręczenia skarżącej zawiadomienia o rozprawie. Sąd I instancji takiego badania nie przeprowadził, gdyż błędnie uznał, że okoliczności, związane z prawidłowym lub wadliwym zawiadomieniem o terminie rozprawy, nie mogą podlegać badaniu w sprawie, której przedmiotem jest przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W związku z powyższym, Sąd I instancji ponownie rozpatrując sprawę zbada czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony prawidłowo, w kontekście oceny należytego powiadomienia skarżącej o terminie rozprawy zawierającego pouczenie o sposobie i terminie zaskarżenia wyroku, przy uwzględnieniu informacji skarżącej o niedoręczaniu jej korespondencji w okresie od dnia 17 sierpnia do dnia 20 września 2015 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.