II OSK 800/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-04-21
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wadliwie sformułowana sentencja decyzji administracyjnej, nakazująca wykonanie określonych robót budowlanych, stanowi naruszenie prawa procesowego, które uzasadnia uchylenie tej decyzji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wadliwie sformułowana sentencja decyzji administracyjnej, która jest zbyt ogólnikowa i nieprecyzyjna co do nałożonego obowiązku wykonania robót budowlanych, stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 107 § 1 K.p.a.). Takie naruszenie, mające istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd podkreślił, że sentencja decyzji musi być jasna i zrozumiała, aby umożliwić jej wykonanie i uniknąć wątpliwości interpretacyjnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej wykonanie poprawnych obróbek blacharskich ściany budynku. Organ pierwszej instancji wydał decyzję nakazującą wykonanie robót, którą utrzymał w mocy organ drugiej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu drugiej instancji, uznając, że sentencja nakazu wykonania robót była zbyt ogólnikowa. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
II OSK 800/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 kwietnia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 762/14 uchylającego zaskarżoną decyzję w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną
II OSK 802/15
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 762/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o zwrocie Skarżącemu kwoty 500 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Podstawę powyższego orzeczenia stanowił następujący stan faktyczny i prawny.
Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kalisza, działając na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: "Prawo budowlane z 1994 r."), art. 40 w związku z art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (dalej: "Prawo budowlane z 1974 r.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz. U. z 2013 poz. 267 dalej: "K.p.a.") nakazał inwestorom – M. i R. K. - wykonanie poprawnych obróbek blacharskich ściany znajdującej się w granicy z nieruchomością przy ul. Ż. [...] (dz. nr [...]) w K. w terminie do 15 maja 2014 r.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ pierwszej instancji podniósł, że w trakcie przeprowadzonej kontroli w dniu [...] października 2011 r. stwierdzono, że na terenie działek nr [...], [...], [...] położonych w K. przy ul. Ż. [...] został wybudowany samowolnie budynek mieszkalny jednorodzinny. W związku z tym, że obiekt powstał na początku lat 90-tych, około 1992 r. tj. przed wejściem w życie w dniu 1 stycznia 1995 r. ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. w sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Obiekt powstał w sposób samowolny na terenie, na którym obowiązywał miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta Kalisza obowiązujący do 1992 r. jak i po 1992 r. Organ stwierdził, że lokalizacja obiektu była zgodna z zapisami planu - zaświadczenie o zgodności inwestycji z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w okresie kiedy powstawała rozbudowa przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego Organ pierwszej instancji wskazał również, że ze zgromadzonych materiałów wynika, że obróbki blacharskie ściany budynku będącej od strony Ż. [...] (dz. nr [...]) zostały wykonane niepoprawnie tzn. wystają poza lico ściany. Należy więc obróbki wykonać w ten sposób aby nie wystawały poza lico ściany będącej w granicy nieruchomości i jednocześnie stanowiły zabezpieczenie muru przed destrukcyjnym działaniem wody.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. K. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak ustalenia rzeczywistej daty powstania budynku przy ul. Ż. [...] oraz naruszenie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. znak [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 K.p.a., oraz na podstawie art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy podniósł, że biorąc pod uwagę datę powstania obiektu, w przedmiotowej sprawie (ze względu na brzmienie przepisu art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r.) zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Uznał też, że ustalenie przez organ pierwszej instancji, iż budynek mieszkalny jednorodzinny położony w K. przy ul. Ż. [...] został wybudowany około 1992 r. jest wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie pojawiły się bowiem w sprawie okoliczności które mogłyby powodować uzasadnione wątpliwości co do tego ustalenia. Także Z. K. nie wnosił nowych wniosków dowodowych na okoliczność ustalenia innej daty budowy budynku.
Organ II instancji stwierdził, że w sprawie samowolnie pobudowanego na działce nr [...],[...] i [...] w K. przy ul. Ż. [...] budynku mieszkalnego zastosowanie będzie mieć art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, albowiem przedmiotowy budynek spełnia wszystkie wymagania decyzji Prezydenta Miasta Kalisza nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., znak [...] o warunkach zabudowy, a także, że obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W takiej sytuacji organ ten uznał za prawidłowe - co do zasady - nałożenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kalisza obowiązków zmierzających do doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodności z prawem.
Mając na uwadze zarzut, że budynek nie odpowiada sztuce budowlanej przez co może powodować zagrożenie dla mienia poprzez degradację samej substancji budynku, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że zakres robót, jakie organ nakazuje na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane zmierza właśnie do doprowadzenia budynku do stanu zgodności z prawem. Organ stwierdził, że jeśli przedmiotowy budynek do doprowadzenia go do prawidłowego stanu technicznego wymaga jedynie wykonania poprawnych obróbek blacharskich - to nie ma podstawy prawnej do nakazania inwestorom wykonania robót budowlanych w większym zakresie.
Z. K. nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i zaskarżył decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności z powodu naruszenia prawa, a także o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 7 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak ustalenia rzeczywistej daty powstania budynku przy ul. Ż. [...], a ponadto brak przeprowadzenia opinii z zakresu budowy nieruchomości na okoliczność możliwości bezpiecznego użytkowania przedmiotowego budynku,
2. naruszenie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że samowola budowlana może zostać zalegalizowana oraz przyjęcie, że budynek nie zagraża bezpieczeństwu ludzi.
W uzasadnieniu skargi Z. K. podniósł, że organ winien szczegółowo zweryfikować, czy budynek nie powoduje zagrożenia dla ludzi, mienia lub dopuszcza do pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia. W sprawie organ zażądał wykonania określonych w decyzji poprawek. Wobec tego budynek nie odpowiada sztuce budowlanej, może zatem powodować zagrożenie dla mienia poprzez degradację samej substancji budynku, co będzie miało miejsce w przypadku nie wykonania poprawek.
W odpowiedzi na powyższą skargę, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i uznając skargę za bezzasadną.
Wyrokiem z dnia z dnia 17 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. albowiem uznał, że skarga jest zasadna ale z innych przyczyn niż wykazane w jej motywach.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że organy pierwszej i drugiej instancji prawidłowo wskazały podstawy prawne swych rozstrzygnięć. W sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Sąd uznał, że stosownie do art. 40 tej ustawy, ponieważ sporny obiekt budowlany został wybudowany niezgodnie z przepisami, ale nie zaszły okoliczności określone w art. 37, organ administracji państwowej, co do zasady, prawidłowo nakazał inwestorom – M. i R. K. - wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
Sąd podkreślił, że co do zasady postępowanie organów było prawidłowe a podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji było nie dość precyzyjne nakazanie wykonania stosownych przeróbek.
Sąd stwierdził, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego, że organy naruszyły art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, iż samowola budowlana może zostać zalegalizowana. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skarżącego, że budynek może zagrażać bezpieczeństwu ludzi, nie odpowiada sztuce budowlanej i dlatego organy powinny w sprawie poddanej sądowej kontroli przeprowadzić powołać biegłego na okoliczność możliwości bezpiecznego użytkowania spornego budynku. Zdaniem Sądu, przedmiotowa sprawa nie wymagała uzyskania wiadomości specjalnych, o jakich stanowi art. 84 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267).
Sąd zwrócił uwagę, że w sprawie okolicznością bezsporną jest fakt, że sporna inwestycja budowlana została zrealizowana przed dniem 1 stycznia 1995 r., a więc przed dniem wejścia w życie nowego ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W tym zakresie skarżący nie wnosił nowych wniosków dowodowych na okoliczność istnienia innej daty budowy budynku. Słusznie stwierdził organ odwoławczy, że możliwa jest legalizacja samowolnie pobudowanego budynku, ponieważ z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że budynek ten spełnia wszystkie wymagania decyzji Prezydenta Miasta Kalisza z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] o warunkach zabudowy, a także obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wobec powyższego, zarzuty skargi w tym zakresie należało uznać za bezzasadne.
Jednocześnie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji administracyjnej jest jednym z najistotniejszych elementów każdej decyzji. Musi więc ono być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę. Obowiązek ten powinien być wyrażany precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Jest to niezbędne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie czyniły zadość temu wymogowi, co sprawiło, że nałożony na inwestorów – M. i R. K. - obowiązek nie nadawał się do wykonania w postępowaniu egzekucyjnym, albowiem nałożenie obowiązku wykonania poprawnej obróbki blacharskiej ściany znajdującej się w granicy z nieruchomością przy ul Ż. [...] (dz. nr [...]) było nazbyt ogólnikowe. Sąd stwierdził, że już sam fakt, iż sentencja decyzji wymaga zabiegów interpretacyjnych świadczy o tym, że decyzja taka nie może się ostać. Niezbędne zatem staje się takie sformułowanie sentencji decyzji, a co za tym idzie obowiązku nałożonego na inwestorów, aby z sentencji tej wynikało w sposób jednoznaczny, jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę. W szczególności należy wyjaśnić w rozstrzygnięciu na czym polega owa "poprawna" obróbka blacharska – w taki sposób, aby prawidłowe odczytanie sentencji decyzji nie wymagało od strony zabiegów interpretacyjnych. W tych warunkach Sąd uznał, że zaskarżoną decyzją naruszony został przepis art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane i uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm. dalej jako "P.p.s.a.").
Sąd wyjaśnił, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ drugiej instancji winien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i orzec co do istoty sprawy tj. wydać inwestorom decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami – uwzględniając powyższe uwagi, wskazówki i oceny prawne.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżając go w całości domagał się jego uchylenia i oddalenia skargi. Nadto zrzekł się rozprawy i wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na mocy art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez nierozstrzygnięcie w granicach sprawy tj. Sąd uchylił decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. ([...]) utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Kalisza nr [...] z dnia 21 lutego 2014 r. ([...]) podczas, gdy powinien także uchylić decyzję organu I instancji,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. poprzez bezpodstawne zarzucenie organowi, iż obowiązek nałożony w obu decyzjach nadzoru budowlanego jest zbyt ogólnikowy,
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. poprzez to, że zarzut Sądu o ogólnikowości sentencji decyzji administracyjnej jest zarzutem naruszenia prawa procesowego i jako taki winien być oparty o art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a., a nie o art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. (str. 9 uzasadnienia).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przytoczył brzmienie sentencji decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Kalisza nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. ([...]) stanowiącej nakaz wykonania określonych robót oraz fragment uzasadnienia tej decyzji poświęcony temu nakazowi. W jego ocenie sentencja i uzasadnienie decyzji organów obu instancji są wystarczająco jasne, aby inwestorzy wiedzieli co mają zrobić z obróbką blacharską w granicy. Stwierdzono, że dla inwestorów nakaz jest jasny, bowiem decyzja organu I i II instancji została zaskarżona nie przez inwestorów a przez ich sąsiadów. Argumentacja ta ma uzasadniać wszystkie postawione w skardze kasacyjnej zarzuty.
Skarżący organ stwierdził, że gdy Sąd kwestionuje sentencję decyzji organu I instancji, a organ II instancji wydaje decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., to powinna zostać uchylona także decyzja organu I instancji, a nie tylko organu II instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
NSA stosownie do treści art. 182 § 2 P.p.s.a. może rozpoznać skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, jeżeli została ona oparta na podstawie art. 174 pkt 2, a skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, zaś pozostałe strony, w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. NSA orzeka wówczas w składzie jednego sędziego (§ 3). NSA stwierdza, że warunki formalne do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie zostały spełnione.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty będące podstawą skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie uzasadniają uchylenia zaskarżonego wyroku.
Przepis art. 107 § 1 K.p.a. określa składniki decyzji administracyjnej i wśród nich wymienia się rozstrzygnięcie. Według koncepcji decyzji jako aktu stosowania prawa, rozstrzygnięcie to wiążące ustalenie konsekwencji stosowanego przepisu prawa materialnego. W tym sensie decyzja rozstrzyga sprawę administracyjną co do jej istoty. Jednakże termin "rozstrzygnięcie" zawarty w tym przepisie jest szerszy, bowiem obejmuje także decyzje w znaczeniu wyłącznie formalnym, a zatem rozstrzygnięcie o zakończeniu postępowania w inny sposób niż rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, np. rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania.
Według doktryny prawa rozstrzygnięcie, zwane także osnową lub sentencją decyzji, powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie, aby było zrozumiałe dla stron bez uzasadnienia, które nie zawsze musi być składnikiem decyzji. W wyroku NSA w Gańsku z dnia 30 grudnia 1987 r.,SA/Gd 1045/87, (ONSA 1987, nr 2, poz. 94), stwierdzono, że: "1. Nałożenie na właściciela (użytkownika) gruntu obowiązku przewidzianego w art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230), bez wykazania, że wprowadza on do wody ścieki nienależycie oczyszczone, stanowi naruszenie prawa, uzasadniające uchylenie decyzji administracyjnej nakładającej taki obowiązek. 2. Decyzja organu administracji państwowej, nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, powinna obowiązek ten wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji"). Podkreśla się także, iż nie jest dopuszczalne rozstrzyganie o części uprawnień lub obowiązków stron w osnowie decyzji, a o pozostałej części w uzasadnieniu. (tak M. Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz Wydawnictwo LEX 2013 r. wyd. V teza 10 do art. 107 K.p.a.). NSA podziela przedstawiony wyżej pogląd.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy NSA stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo zauważył, że sformułowanie nakazu wykonania określonych robót w decyzji organu I instancji było wadliwe z uwagi na swój ogólnikowy charakter. Wady tej nie dostrzegł organ odwoławczy toteż Sąd kontrolując z urzędu legalność działań organów administracji w granicach sprawy w niniejszej sprawie zobowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję.
Nakaz wykonania określonych robót budowlanych sformułowany w sentencji decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kalisza z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], znak [...] brzmi: nakazuję M. i R. małż. K. wykonać poprawne obróbki blacharskie ściany znajdującej się w granicy z nieruchomością przy ul. Ż. [...] (dz. nr [...]) w terminie do 15 maja 2014 r. (str. 1 decyzji). W uzasadnieniu zaś w części dotyczącej tego nakazu organ wskazał, że "Ze zgromadzonych materiałów wynika, że obróbki blacharskie ściany budynku będącej od strony Ż. [...] (dz. nr [...]) zostały wykonane niepoprawnie tzn. wystają poza lico ściany. Należy obróbki wykonać w ten sposób aby nie wystawały poza lico ściany będącej w granicy nieruchomości i jednocześnie stanowiły zabezpieczenie muru przed destrukcyjnym działaniem wody".
Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu kwestionowana sentencja i uzasadnienie decyzji organów obu instancji są wystarczająco jasne, aby inwestorzy wiedzieli co mają zrobić z obróbką blacharską w granicy. Organ ten zauważa też, że dla inwestorów nakaz jest jasny, bowiem decyzja organu I i II instancji została zaskarżona nie przez inwestorów a przez ich sąsiadów.
W ocenie NSA, argumentacja skarżącego kasacyjnie nie uzasadnia stwierdzenia, iż Sąd I instancji niezasadnie uchylił zaskarżoną decyzję. Jak już wcześniej była mowa sentencja decyzji powinna jednoznacznie wskazywać jaki obowiązek ciąży na zobowiązanym do jego wykonania. W takim przypadku z literalnego brzmienia nakazu ma wynikać jak wykonać określony obowiązek. Wykonanie tego obowiązku w sposób określony w sentencji pozwoli na jednoznaczną ocenę, czy zobowiązany wykonał ów obowiązek zgodnie z nakazem. W ocenie NSA w rozpatrywanej sprawie takiej jasności przekazu nie ma. Sformułowanie "poprawne obróbki blacharskie" nie wskazuje na czym owa poprawność ma polegać. W związku z tym by nie było wątpliwości w tym zakresie organ formułując nakaz powinien uszczegółowić opis wskazując co rozumie pod pojęciem poprawne obróbki blacharskie. Uszczegółowienie obowiązku można uzyskać poprzez użycie słowa "poprzez" po którym to słowie organ wskaże jedno bądź więcej rozwiązań technologicznych, które uznaje za poprawnie wykonane obróbki blacharskie.
Jednocześnie należy zauważyć, że dookreślenie sentencji powinno nastąpić w samej sentencji nie zaś poprzez odniesienie do treści uzasadnienia decyzji, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Z uwagi na fakt, że to sentencja decyzji jest podstawą ewentualnej egzekucji administracyjnej obowiązków w niej sformułowanych, z treści samej sentencji ma bezwątpienia wynikać do czego zobowiązany został adresat decyzji. Należy unikać sytuacji kiedy zobowiązany będzie twierdził, że jego zdaniem poprawnie wykonał obowiązek a organ będzie kwestionował tę poprawność bo w jego ocenie nałożony obowiązek należało wykonać inaczej. Zatem sentencja decyzji nie powinna umożliwiać interpretacji przez zobowiązanego. Jej sformułowania w jednoznaczny sposób mają wskazywać co należy uczynić by uznać, że obowiązek został spełniony. W przedmiotowej sprawie nawet posiłkując się wskazaniem z treści uzasadnienia nie do końca wiadomo jakie roboty budowlane należy wykonać. O ile wskazano, że należy skrócić wystające obróbki blacharskie tak by nie wystawały poza lico ściany, to już nie wiadomo jakie obróbki blacharskie będą spełniały wymóg zabezpieczenia muru przed destrukcyjnym działaniem wody. Tu nie powinno być pola dla swobodnego uznania zobowiązanego.
Mając powyższe na uwadze NSA stwierdza, że Sąd I instancji słusznie z urzędu stwierdził wadliwość zaskarżonej decyzji w zakresie zbyt ogólnikowego sformułowania nakazu wykonania robót budowlanych, co prowadzi do uznania zarzutu pkt 2 skargi kasacyjnej za nieuzasadniony.
Dalej skarżący kasacyjnie zarzuca, że Sąd I instancji uchylając zaskarżoną decyzję powinien także uchylić decyzję organu I instancji, w której pierwotnie została użyta wadliwa sentencja.
Zgodnie z art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sąd I instancji uchylając zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. (str. 9 uzasadnienia wyroku) wskazał organowi odwoławczemu jakie działania procesowe powinien podjąć ponownie rozpoznając odwołanie. Wskazał mianowicie, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ drugiej instancji winien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i orzec co do istoty sprawy tj. wydać inwestorom decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami – uwzględniając powyższe uwagi, wskazówki i oceny prawne.
W związku z takim zaleceniem należało wnosić, że bezprzedmiotowe jest uchylanie decyzji organu I instancji skoro skutek w postaci usunięcia naruszenia prawa przez zaskarżoną decyzję możliwy jest do osiągnięcia już na etapie weryfikacji decyzji organu I instancji w postępowaniu odwoławczym. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w myśl art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a. uchyli wadliwą decyzję organu I instancji i orzeknie co do istoty sprawy tj. określi precyzyjnie poprawny sposób wykonania obróbek blacharskich.
W ocenie NSA uchylenie zaskarżonym wyrokiem również decyzji organu I instancji nie było konieczne by naprawić dostrzeżone naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 107 § 1 K.p.a. W szczególności, przy wskazanym naruszeniu prawa procesowego, nie było potrzeby przekazania sprawy wprost do ponownego rozpoznania przez organ I instancji jak to statuuje art. 138 § 2 K.p.a. W niniejszej sprawie nie zachodziły okoliczności, które uzasadniałyby przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego a to stanowi przesłankę zastosowania art. 138 § 2 K.p.a.
Należy także zauważyć, że zasadą przy uwzględnianiu skargi przez Sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest uchylanie jedynie decyzji zaskarżonej tj. decyzji organu II instancji.
W związku z powyższym zarzut pkt 1 skargi kasacyjnej należało uznać za chybiony.
Przechodząc do zarzutu z pkt 3 skargi kasacyjnej należy wskazać, że w istocie Sąd I instancji uchylając decyzję wskazał za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. jak tego żądał skarżący kasacyjnie w sformułowanym w skardze zarzucie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak argumentacji co dla tego zarzutu zatem niemożliwe było dokonanie oceny, czy przy formułowaniu tego zarzutu nie nastąpił błąd. Oczywiście w art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. mówi się o prawnomaterialnych podstawach uchylenia decyzji, a w § 1 pkt 1 lit c tego artykułu wskazuje na inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak więc skarżący kasacyjnie zarzucając Sądowi, że zastosował niewłaściwą podstawę prawną uchylenia zaskarżonej decyzji wskazując na konieczność uznania, iż nastąpiło naruszenie przepisów procesowych sam wskazał na jego zdaniem właściwą podstawę z art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a., która oczywiście jest błędna.
W ocenie NSA Sąd I instancji niewłaściwie wskazał na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. Niewłaściwie sformułowana sentencja decyzji, jak słusznie zauważył skarżący kasacyjnie, jest naruszeniem prawa procesowego z art. 107 § 1 K.p.a. i podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji powinien być art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W ocenie NSA nieprawidłowe powołanie podstawy uchylenia decyzji wynikało z oczywistej omyłki pisarskiej i nie miało wpływu na prawidłowość wydanego orzeczenia. Należy zauważyć, że Sąd I instancji w uzasadnieniu jednoznacznie wskazuje, że stwierdzona wada decyzji (nieprecyzyjność sentencji) dotyczy elementów treści decyzji a więc dotyczy procedury jej wydawania, a nie wynika z naruszenia przepisów prawa materialnego.
Podsumowując, NSA stwierdza, że zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieuzasadnione. Sąd I instancji uchylając zaskarżoną decyzję postąpił prawidłowo bowiem stwierdzone naruszenie prawa procesowego w postaci ogólnikowo sformułowanej sentencji decyzji orzekającej o nakazie wykonania określonych robót budowlanych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło