IV SA/Wa 203/15
WyrokWSA w Warszawie2015-04-21
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Piotr Korzeniowski, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o zapłatę odsetek za zwłokę lub opóźnienie w wypłacie odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną z mocy prawa na podstawie art. 73 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter administracyjny, czy cywilny?Ratio decidendi
Roszczenie o zapłatę odsetek za zwłokę lub opóźnienie w wypłacie odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną z mocy prawa na podstawie art. 73 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter administracyjny. Odesłanie w art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego nie zmienia charakteru prawnego roszczenia, a jedynie pozwala na posłużenie się regulacjami cywilnymi na użytek postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy Miejskiej L. na decyzję Wojewody ustalającą odsetki za opóźnienie w zapłacie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę gminną. Gmina kwestionowała administracyjny charakter sprawy o odsetki, twierdząc, że powinna być rozpatrywana przez sąd powszechny. Sprawa miała długą historię proceduralną, obejmującą postępowania przed Starostą, Wojewodą, WSA i NSA, a także wnioski do Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy Miejskiej L.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odsetek i zobowiązania do wypłaty - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] października 2014r. Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. Nr 267 z późn. zm., dalej k.p.a.) oraz art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z 1998 r.) oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późno zm., dalej u.g.n.) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Prezydenta Miasta L. i M. W. od decyzji Starosty L. Nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. ustalającej odsetki ustawowe w wysokości [...] zł za opóźnienie w zapłacie kwoty głównej odszkodowania za grunt zajęty pod publiczną drogę gminną - część ul. [...] w L., uchylił w całości zaskarżoną decyzję, orzekł o ustaleniu odsetek ustawowych w terminie od dnia [...] czerwca 2007 roku do dnia [...] października 2009 roku w kwocie [...] zł za zwłokę w zapłacie świadczenia głównego ustalonego decyzją Starosty L. nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w wysokości [...]zł, oraz zobowiązał do zapłaty powyższych świadczeń Gminę Miasta L. w terminie 14 dni od dnia, doręczenia powyższej decyzji.
W uzasadnieniu przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy organ wskazał, że na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną Starosta Powiatu L. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. ustalił odszkodowanie w wysokości [...] zł na rzecz T. S. i M. W. za udział 1/2 części w nieruchomości zajętej pod publiczną drogę gminną - część ul. [...] w L.
Od niniejszej decyzji w terminie ustawowym Gmina Miejska L. za pośrednictwem Starosty L. wniosła odwołanie do organu II instancji tj. do Wojewody [...].
Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty L., na co Gmina Miejska L. w terminie ustawowym złożyła skargę na w/w decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Z uwagi na wniesioną do sądu skargę Wojewoda [...] na podstawie art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami w dniu [...] marca 2006 roku wydał postanowienie Nr [...] wstrzymujące z urzędu wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Przedmiotowe postanowienie było ostateczne i nie podlegało zaskarżeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 września 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 565/06 zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na złożony przez Radę Miejską w K. wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 ze zm.).
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 marca 2007 roku sygn. akt I SA/Wa 565/06 podjął zawieszone postępowanie sądowe ze skargi Prezydenta Miasta L. oraz wyrokiem z dnia 21 maja 2007 r. oddalił skargę Gminy Miejskiej L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r.
Od powyższego wyroku Gmina L. złożyła w terminie ustawowym skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. NSA w Warszawie postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2008 r. zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na złożony przez Radę Miasta L. wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r.
Trybunał Konstytucyjny w dniu 19 maja 2009 r. wydał orzeczenie o zgodności art. 73 ust. 2 powołanej powyżej ustawy z Konstytucją RP. W związku z powyższym Gmina L. wycofała skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie z uwagi na cofnięcie skargi kasacyjnej przez Gminę L.
Z informacji zawartej w piśmie Prezydenta Miasta L. z dnia 16 października 2012 roku wynika, że po zwróceniu akt sprawy przez NSA Gmina L. zwróciła się pismem do wnioskodawczyń o wskazanie konta lub odebranie osobiście należności w kasie urzędu. T. S. i M. W. nie zgłosiły się po odbiór odszkodowania ani nie podały numeru konta, na które należy wpłacić ww. odszkodowanie. Gmina L. wystąpiła więc do Sądu Rejonowego w L. Wydział [...] Cywilny w dniu [...] września 2009 roku o wyrażenie zgody na złożenie do depozytu sądowego przedmiotowego odszkodowania. Sąd Rejonowy W L. Wydział [...] Cywilny postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. sygn. akt [...] i sygn. akt [...] zezwolił Gminie L. na złożenie do depozytu sądowego odszkodowania należnego M. W. i T. S. Wnioskodawczynie zaskarżyły to postanowienie do Sądu Okręgowego w W.
Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., sygn. akt [...] odrzucił apelację ww. osób, po czym T. S. i M. W. pismem z dnia [...] października 2009 roku zwróciły się do Prezydenta Miasta L. o wypłatę należnego odszkodowania.
Z pisma Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2012 wynika, że w dniu [...] października 2009 r. Gmina L. wypłaciła T. S. i M. W. należne odszkodowanie.
T. S. i M. W. wystąpiły w dniu 7 sierpnia 2009 roku do Starosty L. z wnioskiem o zmianę decyzji Starosty L. Nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r.
Starosta L. po zbadaniu ponownie sprawy w dniu [...] września 2009 roku wydał decyzję Nr [...] odmawiającą zmiany decyzji Nr [...]. Od decyzji Starosty L. Nr [...] odwołanie złożyły T. S. i M. W. Zgodnie z art. 133 Kpa Starostwo Powiatowe w L. przesłało akta sprawy wraz z odwołaniem do Wojewody [...] celem jego rozpatrzenia.
Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Następnie T. S. i M. W. wystąpiły do Prezydenta Miasta L. o waloryzację odszkodowania i wypłatę odsetek za zwłokę lub opóźnienie w wypłacie odszkodowania.
Prezydent Miasta L. wydał w dniu [...] grudnia 2009 r. decyzję o waloryzacji wypłaconego odszkodowania. Wnioskodawczynie wniosły odwołanie od tej decyzji do Wojewody [...], Wojewoda [...] postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. przekazał zgodnie z właściwością odwołanie T. S. i M. W. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.
SKO decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...] uchyliło zaskarżoną decyzji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Prezydent Miasta L. ponownie wydał decyzję o waloryzacji przedmiotowego odszkodowania oraz umorzył postępowanie w zakresie przyznania i wypłaty odsetek za zwłokę w zapłacie kwoty głównej odszkodowania. Od tej decyzji odwołanie złożyły T. S. i M. W.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak [...] i postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. w części dotyczącej waloryzacji, natomiast w części ustalenia odsetek uchyliło decyzję i przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Waloryzacja odszkodowania została wypłacona na rzecz T. S. i M. W., natomiast odnośnie wypłaty odsetek ustawowych Prezydent Miasta L. wydał w dniu [...] stycznia 2012 r. decyzję o umorzeniu postępowania w zakresie przyznania i wypłaty odsetek ustawowych. Od w/w decyzji strony złożyły odwołanie do SKO. SKO decyzją z dnia [...].06.2012 roku znak [...] uchyliło decyzję Prezydenta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Prezydent Miasta L. zgodnie z właściwością rzeczową i miejscową przekazał Staroście L. wniosek T. S. i M. W. dot. wydania decyzji w sprawie ustalenia odsetek z tytułu zwłoki lub opóźnienia w terminie wypłaty odszkodowania.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Starosta L. ustalił odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie kwoty główniej odszkodowania w wysokości [...] zł, za okres od [...] maja 2007 r. do [...] października 2009 r., które wynoszą [...] zł. oraz zobowiązał Gminę L. do wypłaty ww. odsetek jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna. Powyższe świadczenie organ I instancji nakazał zapłacić w sposób następujący: T. S. w udziale 1/2 części ww. kwoty tj. [...] zł, M. W. w udziale 1/2 części ww. kwoty tj. [...] zł.
Dnia [...] marca 2013 r. do Starostwa L. w ustawowo przepisanym terminie wpłynęło odwołanie Prezydenta Miasta L., od decyzji Starosty L. Nr [...] z dnia [...] marca 2013 r., w którym Prezydent Miasta L. wniósł o:
1. uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości, alternatywnie o:
2. uchylenie decyzji w całości i orzeczenie o odmowie ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych za opóźnienie/zwłokę na rzecz T. S. i M. W.,
ewentualnie o:
3. uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenie Staroście L. w trybie art. 138 § 2 k.p.a.
Pismem z dnia 28 maja 2013 M. W. złożyła, w ustawowo przepisanym terminie, odwołanie od przedmiotowej decyzji, zarzucając kwestionowanej decyzji błędne ustalenie daty wymagalności odszkodowania.
Rozpoznając odwołania Wojewoda [...] wskazał, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., Nr 267 j.t.) w związku z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U., Nr 133, poz. 872 ze zm.). Zgodnie z ust. 4 tego artykułu odszkodowanie za nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r., będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości tj. według art. 128-13 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów wykonawczych wydanych do ustawy.
W ocenie organu nie budzi wątpliwości fakt, iż problem ustalania odsetek za nieterminowe wypłacenie odszkodowania uregulowany jest przepisem art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z którego wynika, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Nie budzi również wątpliwości kwestia, iż art. 132 ww. ustawy powinien być stosowany w takich sytuacjach w całości. Błędem jest twierdzenie, że zastosowanie znajdą tylko uregulowania dotyczące stricte zasad i trybu ustalenia i wypłacania odszkodowania. Kwestia odsetek za nieterminowe wypłacenie odszkodowania uregulowana przepisem art. 132 ust. 2 jest nierozerwalnie związana z trybem i zasadami jego wypłaty, ponieważ uregulowany wprost w tym przepisie jest termin wypłaty odszkodowania, który zgodnie z art. 132 ust. 1 wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlega wykonaniu i jest wypłacane jednorazowo. Sprawa niniejsza nie posiada więc precedensowego charakteru, ponieważ kwestia stosowania do roszczeń o zapłatę odszkodowania należnego na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest tematem licznych orzeczeń sądowych (por. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2002 r. I CKN 636/00). Biorąc pod uwagę powyższe, roszczenie o zapłatę odsetek za zwłokę lub opóźnienie w wypłacie odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną z mocy prawa, w oparciu o art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie nosi znamion sprawy cywilnej, a jest sprawą administracyjną, do której w drodze odesłania ustawowego, uregulowanego art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., stosuje się jedynie odpowiednio przypisy k.c.
Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów k.c. dotyczy, w tym przypadku głównie stosowania art. 476, 477 i 481 k.c. Według art. 476 k.c. dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony - gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela, ale nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zgodnie z art. 481 § 1 k.c. osoba uprawniona do odszkodowania może żądać odsetek za zwłokę w zapłacie, choćby nawet nie poniosła żadnej szkody i choćby zwłoka wynikała z okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. Ponadto, w myśl art. 481 § 3 k.c. w razie zwłoki w zapłacie może żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych. Z kolei, według art. 477 § 1 i 2 k.c., w razie zwłoki dłużnika wierzyciel może żądać, niezależnie od wykonania zobowiązania, naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki, jednakże gdy wskutek zwłoki dłużnika świadczenie utraciło dla wierzyciela całkowicie lub w przeważającym stopniu znaczenie, wierzyciel może świadczenia nie przyjąć i żądać naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania. Jak wynika z powyższego stosowanie przepisu art. 481 § 1 k.c. w ocenie organu jest w sprawie prawidłowe a przepis powyższy stanowi właściwą podstawę prawną decyzji Starosty L. Nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Nie można więc twierdzić, iż zabrakło podstaw formalno prawnych i merytorycznych do wydania przez Starostę L. ww. decyzji w sprawie.
Organ stwierdził także, że zwłoka wierzyciela w przyjęciu świadczenia oznacza, iż uchyla się on od przyjęcia faktycznie i należycie zaofiarowanego mu przez dłużnika świadczenia lub gdy wierzyciel odmówił dokonania czynności, której powinien był dokonać (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2000 r. sygn. V CKN 39/00 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. IV CK 320/05). Ponadto, zgodnie ze zdaniem wyrażonym przez Andrzeja Kidybę w Komentarzu do Kodeksu cywilnego, Tom III. Zobowiązania - część ogólna, "dłużnik uczyni zadość ciążącym na niego obowiązkom, jeżeli we wskazanym miejscu i czasie zaofiaruje rzeczywiste świadczenie wierzycielowi. W razie odmowy przyjęcia świadczenia przez wierzyciela lub nie zgłoszenia się po jego odbiór dłużnik może złożyć przedmiot świadczenia w depozycie sądowym, a wierzyciel naraża się w takiej sytuacji na zarzut pozostawania w zwłoce". Wynika z tego, że dłużnik nie może podnosić zarzutu pozostawania w zwłoce w odebraniu świadczenia przez wierzyciela, jeżeli nie złożył przedmiotu świadczenia w depozycie sądowym, uwalniając się tym samym od zarzutu pozostawania w zwłoce.
Należności waloryzacyjne oraz odsetki za opóźnienie w spłacie odszkodowania nie spełniają tej samej funkcji odszkodowawczej. Należy tu przytoczyć wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 kwietnia 2008 r. sygn. II SA/Bk 870/07, w którym sąd wskazał na istotne różnice pomiędzy waloryzacją a odsetkami za zwłokę. Waloryzacja, w opinii sądu, oznacza "urealnienie już ustalonego a niewypłaconego odszkodowania przy zastosowaniu odpowiednich wskaźników (art. 227 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Dotyczy ona okresu między datą, kiedy decyzja o ustaleniu odszkodowania stała się ostateczna, a datą wypłaty odszkodowania. Zabezpiecza ona zatem interes ekonomiczny wierzyciela gwarantując mu, że mimo opóźnienia w zapłacie odszkodowania otrzyma je w odpowiedniej wysokości". Natomiast odsetki za opóźnienie, zgodnie z opinią wyrażoną przez SN w wyroku z dnia 13 października 1994 r. sygn. I CRN 121/94 "pełnią różne funkcje, a w szczególności funkcję kompensacyjną oraz - środka nacisku na dłużnika w kierunku terminowego spełnienia świadczenia pieniężnego przez wierzyciela." Jednocześnie, sądy zgodnie twierdzą, że waloryzacja nie wyklucza zapłaty odsetek od daty ustalenia odszkodowania do daty jego zapłaty ( wyrok SN z dnia 16 września 1993 f. sygn. I PRN 70/93).
W związku z faktem, iż roszczenia wynikające z decyzji administracyjnej mogą być dochodzone w każdym czasie, zarzut przedawnienia roszczeń dochodzonych przez wnioskodawcę jest niesłuszny. Odwołanie do przepisów k.c. zawarte wart. 132 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, odnosi się jedynie do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania. Odesłanie nie obejmuje natomiast swoim zakresem przepisów k.c. odnoszących się do kwestii przedawnienia roszczeń okresowych, jakimi są odsetki. Potwierdzeniem takiego rozumienia odpowiednich przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami jest postanowienie NSA w Warszawie z dnia 29 lutego 2012r. sygn. I OSK 232/12, w którym sąd stwierdził, iż "skoro obowiązek zapłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość powstaje na tle stosunku administracyjnoprawnego, to również obowiązek zapłaty odsetek od tego odszkodowania zachowuje administracyjny charakter. Odesłanie wart. 132 ust. 2 U.g.n. do odpowiedniego stosowania przepisów k.c. nie powoduje zmiany charakteru prawnego roszczenia.". Jak sąd słusznie wskazał, przepisy k.c. należy stosować w tym przypadku odpowiednio a nie wprost, wraz ze wszystkimi regulacjami dotyczącymi odsetek znajdującymi się w k.c. Zarzut przedawnienia roszczeń jest więc niesłuszny, bo zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 25 czerwca 1999 r. sygn. IV SA 1118/97, wszelkie roszczenia wypływające z faktu ustalenia na podstawie decyzji administracyjnej odszkodowania, nie ulegają przedawnieniu.
Wojewoda [...] zauważa, iż wstrzymanie wykonania aktu lub czynności organu administracji, określane w postępowaniu administracyjnym mianem suspensywności, ma na celu zapobieganie negatywnym skutkom wykonania przez adresatów władczych aktów organów administracji publicznej obowiązków wynikających z treści tych rozstrzygnięć czy też czynności tych organów, które zostały zakwestionowane przez podmioty administrowane w skardze do sądu administracyjnego, a których zaskarżenie nie wywołuje suspensywnego skutku.
Instytucję wstrzymania wykonania aktu lub czynności organu administracji określa się także mianem ochrony tymczasowej bądź prowizorycznej. Chroni ona, w określonych prawem sytuacjach, przed negatywnymi konsekwencjami niezastosowania się przez adresata decyzji lub czynności organu administracji do obowiązków nałożonych w treści tej decyzji lub czynności, do czasu przeprowadzenia kontroli, w tym także sądowej, pod względem zgodności z prawem działań organów administracji zakończonych zaskarżonym rozstrzygnięciem.
Zgodnie z art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie - organ, który wydał decyzję lub postanowienie może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części chyba, że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
W niniejszej sprawie Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. wstrzymał wykonanie decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Rozstrzygnięcie sprawy przez sąd administracyjny nastąpiło natomiast wyrokiem z dnia 21 maja 2007r., sygn. akt I SA/Wa 565/06 oddalającym skargę. W dniu tym upadło wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada bowiem w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji (art. 61 § 6 p.p.s.a.). Oznacza to, że z chwilą wydania przez sąd administracyjny pierwszej instancji orzeczenia kończącego postępowanie przed tym sądem, to jest po merytorycznym rozpoznaniu skargi, przestaje obowiązywać postanowienie organu administracyjnego o wstrzymaniu wykonania aktu bądź czynności organu administracji, i to bez względu na to, czy orzeczenie sądu ma cechę prawomocności, czy nie.
W związku z powyższym należało ustalić, czy Prezydent Miasta L. wraz z skargą kasacyjną wniósł do NSA wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wskazują, iż w razie wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podmiot skarżący wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego ma prawo do wniesienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności organu administracji. Zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I GPS 1/07), w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy. Wniosek ten podlega rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Z analizy zebranego w sprawie materiału zdaniem Wojewody wynika, iż Prezydent Miasta L. nie wniósł do NSA wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. wraz ze skargą kasacyjną, co skutkowało wykonalnością decyzji Starosty L. Nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. Wniesienie skargi kasacyjnej od nieprawomocnego wyroku WSA nie stanowi samo w sobie przyczyny prawnej usprawiedliwiającej powstrzymanie się dłużnika z wykonaniem zobowiązania.
Z powyższego wynika, iż decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. odnosząca się do zapłaty odszkodowania na rzecz M. W. i T. S. stała się wykonalna względem Gminy L. z dniem 5 czerwca 2007 r. tj. następnego dnia po ogłoszeniu ww. wyroku WSA sygn. akt I SA/Wa 565/06).
Inną natomiast kwestią jest moment, w którym można stwierdzić pozostawanie przez Gminę L. w zwłoce w zapłacie odszkodowania. W ocenie Sądu zasadnie Wojewoda przyjął, iż datą wymagalności odszkodowania ustalonego przez Starostę L. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. za grunt zajęty pod ulicę [...] w L. na rzecz M.W. i T. S., jest dzień następujący po dniu wydania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 565/06 tj. dzień 22 maja 2007 r., a ze względu na zapis punktu 3 decyzji nr [...] Starosty L. z dnia [...] listopada 2005 r., ustalone odszkodowanie należy wypłacić w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna. Dlatego też odsetki za nieterminowe uregulowanie odszkodowania właściwie ustalono wskazując, iż pierwszym dniem pozostawania w zwłoce przez Gminę L. jest dzień 5 czerwca 2007 r. Natomiast ostatnim dniem pozostawania w zwłoce przez Gminę L. jest dzień 21 października 2009 r. Pierwszym dniem pozostawania w zwłoce przez Gminę L. jest dzień 5 czerwca 2007 r. Natomiast ostatnim dniem pozostawania w zwłoce przez Gminę L. jest dzień 21 października 2009 r. od dnia 5 czerwca 2007 r. do dnia uiszczenia odszkodowania przez Prezydenta Miasta L. tj. [...] października 2009 r.
W związku z powyższym Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odsetek ustawowych w terminie od dnia 5 czerwca 2007 r. do dnia [...] października 2009r. w kwocie [...] zł za zwłokę w zapłacie świadczenia głównego ustalonego decyzją Starosty L. nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w wysokości [...] zł. Naliczone odsetki Gmina Miasto L. zobowiązana jest uiścić w terminie 14 dni od dnia, doręczenia powyższej decyzji na rzecz T. S. i M. W. Odsetki za opóźnienie nie są bowiem należne za okres od dnia następnego po wydaniu wyroku WSA, lecz zgodnie z art. 132 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dopiero po upływie 14-dniowego terminu liczonego od dnia, w którym decyzja stała się wykonalna tj. dnia następnego po dniu ogłoszenia wyroku WSA. Pierwszym dniem pozostawania w zwłoce przez Gminę L. jest więc dzień 5 czerwca 2007 r. Natomiast ostatnim dniem pozostawania w zwłoce przez Gminę L. jest dzień 21 października 2009 r. Dnia [...] października 2009 r. nastąpiła bowiem zapłata odszkodowania, dlatego dnia tego nie można traktować jako kolejnego dnia zwłoki lub opóźnienia w zapłacie, za który należą się odsetki, tak jak uczynił to organ I instancji w decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2013 r., co musi skutkować jej eliminacją z obrotu prawnego.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Gmina L. zarzucając jej:
1) naruszenie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r.-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) w zw. z art. 132 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2014, poz. 518.) poprzez uznanie, że sprawa dochodzenia roszczeń o wypłatę odsetek za opóźnienie, zwłokę w wypłacie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) nie posiada cywilnego charakteru i właściwą dla jej rozpatrzenia jest droga postępowania administracyjnego;
2) naruszenie art. 104 §1, art. 107 § 1 i art. 138 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) poprzez wydanie decyzji Wojewody [...] nr [...]bez podstawy prawnej z uwagi na charakter cywilny przedmiotowego postępowania o dochodzenie roszczeń o wypłatę odsetek za opóźnienie, zwłokę w wypłacie odszkodowania, o którym mowa wart. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.);
3) naruszenie art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2014, poz. 518) w zw. z art. 476 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ( Dz.U. z 2014 r. poz. 121) poprzez uznanie, że Gmina L. pozostała w opóźnieniu z zapłatą odszkodowania do dnia [...] października 2009 r. podczas gdy Gmina L. w dniu [...] września 2009r. złożyła do Sądu Rejonowego w L. wniosek o złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sadowego;
4) naruszenie art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014, poz. 518) poprzez uznanie, że odwołanie do przepisów kodeksu cywilnego nie odnosi się do kwestii przedawnienia roszczeń o wypłatę odsetek za opóźnienie, zwłokę w wypłacie odszkodowania;
5) błędną wykładnię art. 117 §2 w zw. z art. 118 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ( Dz.U. z 2014 r. poz. 121) poprzez uznanie, ze przepisy te nie mają zastosowania do kwestii roszczeń dochodzonych przez uczestniczki, co w konsekwencji spowodowało nieuwzględnienie zarzutu skarżącego przedawnienia.
6. naruszenie art. 7, 8,11 i 77 oraz 80 k.p.a poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz nierozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] w całości i przekazanie sprawy do rozpatrzenia przez organ II instancji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przedmiotem postępowania administracyjnego było ustalenie odsetek z tytułu zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania ustalonego w decyzji Starosty L. nr [...] z [...].11.2005r. W ocenie zatem strony skarżącej brak było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji, bowiem sprawa nie należy do postępowania administracyjnego, gdyż ma charakter cywilnej w rozumieniu art. 1 k.p.c. wobec czego właściwym do jej rozpoznania byłby sąd powszechny. Skarżący przywołał m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dn. 8 marca 2001r., sygn. akt III KKO 5/00 w którym wskazano, że do rozpoznania sprawy o odsetki z tytułu opóźnienia lub w wypłacie odszkodowania, o którym mowa w art. 98 ust. 3 ustawy z dn. 21 sierpnia 1997r. gospodarce nieruchomościami, właściwy jest sąd powszechny.
O właściwości drogi administracyjnej dla dochodzenia tego typu roszczeń świadczy fakt, że przyznane uprawnionym właścicielom działki gruntu zajętej pod drogę publiczną z wywłaszczeniem orzeczonym na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami lecz było skutkiem wywłaszczenia z mocy prawa na podstawie ustawy szczególnej - art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm. ), który to przepis, wyłącznie na szczególnego odesłania z jego ust. 4 nakazuje stosowanie ustawy o gospodarce nieruchomościami jednakże tylko w zakresie zasad i trybu ustalania i wypłacania odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości. Dlatego też w ocenie skarżącej art. 132 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może mieć zastosowanie do odszkodowań których mowa w art. 73 w/w ustawy.
Na podobny sposób rozumienia przepisu art. 73 ustawy z dnia 13.1O.1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm. ) wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych ( vide: wyrok z 05.04.2007r., sygn. akt I OSK podobnie w wyroku WSA w Warszawie z 16.11.2007r., sygn. akt I S.A./Wa 1174/07).
Skoro wniosek pochodzący od byłych właścicieli dotyczy roszczenia o zapłatę odsetek za zwłokę i opóźnienie w wypłacie odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną z mocy prawa, w oparciu o art. 73 ustawy z dnia 13.1 0.1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm. ), które nosi wszelkie znamiona sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 k.p.c., to nie może być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym co uzasadniałoby umorzenie tego postępowania przez Wojewodę.
Gmina L. podniosła nadto zarzut, że przedmiotowa decyzja Wojewody [...] została wydana bez adekwatnej do treści orzeczenia materialnej podstawy prawnej, wskazującej na prawo ustalenia i wypłaty odsetek za opóźnienie i zwłokę w zapłacie odszkodowania z art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację i art. 132 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie zaś skarżącej przepisy te nie stanowią podstawy prawnej do orzeczenia przez organ administracji w trybie postępowania administracyjnego w formie decyzji administracyjnej o wypłaty odsetek ustawowych za opóźnienie/zwłokę w zapłacie odszkodowania o którym mowa w art. 73 ustawy w/w ustawy.
Wprawdzie wg przepisu art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami do skutków lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu jednakże, jak już wyżej wskazano przepis ten nie może mieć zastosowania w sprawach odszkodowań należnych w oparciu o art. 73 ustawy. Tak więc oczywiste jest, że przed uprawomocnieniem wyroku WSA Gmina L. nie mogła podjąć decyzji co do zapłaty kwoty odszkodowania w związku z zapadłym, nieprawomocnym wyrokiem WSA, czy też co do wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem w myśl art. 168 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu z 2012r., poz. 270 ) orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Zgodnie zaś z art. 170 w/w ustawy orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także osoby. A contrario - orzeczenie nieprawomocne stron nie wiąże.
Wobec tego nie tylko do dnia otrzymania przez Gminę L. odpisu wyroku WSA w sprawie akt I S.A/Wa 520/07 ale i do dnia uprawomocnienia się tego wyroku ( co nastąpiło w dacie 22 lipca 2007 r.) nie można przyjąć, że Gmina L. pozostawała w zwłoce czy w opóźnieniu w zapłacie odszkodowania na rzecz wnioskodawców.
Gmina L. ponownie podnosi, że uprawnienie do skorzystania przez mą z prawa wniesienia skargi kasacyjnej od nieprawomocnego wyroku WSA w Warszawie stanowiło przyczynę prawną usprawiedliwiającą powstrzymanie się dłużnika z wykonaniem zobowiązania. Co najmniej więc do daty uprawomocnienia się przedmiotowego wyroku ([...].07.2007 r. ) z pewnością nie można mówić o stanie opóźnienia, czy tym bardziej zwłoki po stronie Gminy L.
Wojewoda [...] w swojej decyzji nie wykazał, aby Gmina L. dopuściła się zwłoki w zapłacie odszkodowania na jego rzecz wnioskodawcy. Nie można też mówić o opóźnieniu w zapłacie za okres jaki arbitralnie i w oderwaniu od realiów sprawy przyjął Wojewoda [...] w swojej decyzji. Organ, pomimo podnoszenia tych kwestii przez Gminę L., w ogóle nie wziął pod uwagę ani nie rozpatrzył w sposób merytoryczny i bezstronny także dodatkowych okoliczności.
Bezsporne jest również, że Gmina L. podjęła czynności w celu zapłaty odszkodowania na rzecz uprawnionych niezwłocznie po prawomocnym zakończeniu postępowań skargowych przed sądami.
Do wypłaty odszkodowania na rzecz uczestniczek doszło zaś w dniu [...] października 2009r. z przyczyn, za które odpowiedzialność ponoszą same uczestniczki ( początkowa odmowa podjęcia świadczenia połączona z odmową wskazania numeru rachunku bankowego, na które Miasta l. mógłby przelać środki pieniężne z tytułu odszkodowania).
Złożenie przez Gminę L. wniosku do Sądu Rejonowego w L. o zezwolenie na złożenie należności pieniężnych do depozytu sądowego w dniu [...] września 2009 r. i wydanie przez Sąd w tym przedmiocie postanowienia spowodowało, że ostatecznie w dniu [...] października 2009 r. wierzycielki wskazały numery rachunków bankowych. Błędne jest stanowisko Wojewody [...] zawarte w decyzji jakoby te okoliczności nie miały wpływu na okres ewentualnego pozostawania w opóźnieniu i określenie odsetek ustawowych za okres do dnia [...] 10.2009 r.
Podkreślono także, że w dniu 7 sierpnia 2009 r. T. S. i M. W. wystąpiły do Starosty l. o zmianę decyzji nr [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009r. Starosta L. odmówił zmiany tejże decyzji. W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...] utrzymał tą decyzję w mocy decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010r.
W okresie pomiędzy 7 sierpnia 2009 r. a 19 stycznia 2010 r. istniała zatem formalnoprawna niejasność co do wysokości odszkodowania należnego do wypłaty. Pomimo tego Gmina środki pieniężne, niezwłocznie kiedy stało się to możliwe, przelała na rzecz uprawnionych, co potwierdza tezę, że nie może być w tym przypadku mowy o popadnięciu przez L. w zwłokę czy choćby opóźnienie w zapłacie odszkodowania na ich rzecz.
Zarzucono także organowi błędne przyjęcie, iż odsetki nie podlegają przedawnieniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż Sąd nie podzielił argumentacji strony skarżącej w zakresie braku podstaw prawnych do wydania zaskarżonej decyzji. Jak wynika bowiem z akt sprawy podstawę prawną decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. na mocy której zostało ustalone przez Starostę Powiatu L. odszkodowanie w wysokości [...] zł na rzecz T. S. i M. W. za udział 1/2 części w nieruchomości zajętej pod publiczną drogę gminną - część ul. [...] w L., stanowił art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z 1998 r.)
Zgodnie z art. 73 ust. 1 i 4 tej ustawy, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, które będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. Przepisami tymi są przepisy działu III, rozdział 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) Ustawa ta reguluje zarówno problematykę cywilną jak i administracyjną. W art. 132 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami uregulowano wyczerpująco i jednoznacznie kwestię wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej oraz skutki zwłoki lub opóźnienia w jego wypłacie, wskazując, że stosuje się w tym zakresie odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego (art. 132 ust. 2 tej ustawy). Jak wskazał zaś Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 232/12 " Odesłanie do stosowania odpowiedniego przepisów Kodeksu cywilnego nie oznacza, że sprawę o roszczenie o odsetki powstałe w związku ze stosunkiem administracyjnoprawnym należy każdorazowo uważać za sprawę o charakterze cywilnoprawnym. ....Roszczenie o odsetki za zwłokę lub opóźnienie w wypłacie tego odszkodowania jest oczywiście roszczeniem akcesoryjnym. Obowiązek zapłaty odsetek jest wszak pochodny od obowiązku zapłaty sumy głównej. Skoro zatem obowiązek zapłaty odszkodowania powstał na tle stosunku administracyjnoprawnego, to również obowiązek zapłaty odsetek od tego odszkodowania zachowuje administracyjny charakter. Odesłanie w art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego nie powoduje zmiany charakteru prawnego roszczenia. Pozwala ono jedynie na odpowiednie posługiwanie się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym na użytek rozpoznawanej sprawy administracyjnej. Za taką wykładnią przemawia również to, że art. 132 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera regulację podstaw działania administracji publicznej a nie sądu powszechnego, odsyłając jedynie do odpowiedniego stosowania w działaniu administracji publicznej przepisów Kodeksu cywilnego. Sąd w pełni podzielił tym samym stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone wyroku z 15 marca 2006 r. sygn. akt I OSK 525/05. W sprawie Prezydent Miasta W. obowiązany był wydać decyzję administracyjną rozstrzygającą kwestię odsetek od odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość." Porównaj też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Sygn. akt II SA/Kr 1236/08z 18 marca 2009r. LEX nr 569631.
Biorąc pod uwagę powyższe, Skład orzekający podzielił argumentację organu, iż roszczenie o zapłatę odsetek za zwłokę lub opóźnienie w wypłacie odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną z mocy prawa, w oparciu o art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie nosi znamion sprawy cywilnej, a jest sprawą administracyjną, do której w drodze odesłania ustawowego, uregulowanego art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., stosuje się jedynie odpowiednio przypisy k.c. -w tym przypadku art. 476, 477 i 481 k.c. Nie można więc twierdzić, iż zabrakło podstaw formalno- prawnych i merytorycznych do wydania przez Wojewodę zaskarżonej decyzji. Powyższe wynika także z orzecznictwa sądów administracyjnych (porównaj wyrok NSA Sygn. akt I SA 2378/00 z 7 maja 2002r.) w którym wskazano na różnice pomiędzy waloryzacją a skutkami zwłoki lub opóźnienia podnosząc m.in., iż " skutki zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania, czyli niewywiązania się przez dłużnika z obowiązku wobec wierzyciela w terminie, regulują przepisy Kodeksu cywilnego. Skutki opóźnienia w zapłacie odszkodowania określa art. 481 § 1 kc. Według tego przepisu, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Tak więc żądanie odsetek nie jest zależne od poniesienia przez wierzyciela szkody jako następstwa opóźnienia. Wynika z tego, że odsetki należą się wierzycielowi w każdym wypadku opóźnienia niejako automatycznie i stanowią dla dłużnika sankcję za sam fakt niespełnienia świadczenia w terminie, chociażby dłużnik nie popadł w zwłokę."
Przechodząc do oceny zasadności wydanej przez Wojewodę decyzji w zakresie okoliczności wziętych pod uwagę przy obliczeniu wysokości odsetek Sąd uznał, że organ nie naruszył prawa wydając zaskarżoną decyzję. Zdaniem Sądu wbrew zarzutom strony skarżącej zasadnie Wojewoda przyjął, iż decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. odnosząca się do zapłaty odszkodowania na rzecz M. W. i T. S. stała się wykonalna względem Gminy L. z dniem [...] czerwca 2007 r. tj. następnego dnia po ogłoszeniu ww. wyroku WSA sygn. akt I SA/Wa 565/06). Jak wynika bowiem z akt sprawy Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2006r. wstrzymał wykonanie decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Rozstrzygnięcie sprawy przez sąd administracyjny nastąpiło natomiast wyrokiem z dnia 21 maja 2007r., sygn. akt I SA/Wa 565/06 oddalającym skargę. W dniu tym upadło więc wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada bowiem w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji (art. 61 § 6 p.p.s.a.). Oznacza to, że z chwilą wydania przez sąd administracyjny pierwszej instancji orzeczenia kończącego postępowanie przed tym sądem, to jest po merytorycznym rozpoznaniu skargi, przestało obowiązywać postanowienie organu administracyjnego o wstrzymaniu wykonania aktu bądź czynności organu administracji. Podnoszona przez stronę skarżącą kwestia prawomocności tegoż orzeczenia w tym przypadku nie miała wpływu na wykonalność wstrzymanego aktu. Zgodnie bowiem z orzecznictwem patrz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2005r. sygn. II OSK 1002/05 "na skutek wydania wyroku oddalającego skargę upada wstrzymanie wykonania decyzji, o którym orzekł sąd pierwszej instancji uwzględniając wniosek skarżącego (art. 61 § 6), możliwe zatem jest wykonanie decyzji, mimo że wyrok oddalający skargę jest nieprawomocny i wniesiona została skarga kasacyjna.". Prawomocność wyroku należy rozumieć w ten sposób, że "organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie, w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie" (por. wyrok WSA z dnia 6 września 2012 r. akt sygn. II SA/Po 481/12).
Ponadto organ ustalił, że Prezydent Miasta L. wraz z skargą kasacyjną nie wniósł do NSA wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., co mógł uczynić zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I GPS 1/07), w której wskazano, że w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy. Wniosek ten podlega rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Brak stosownego rozstrzygnięcia w tym zakresie przez Naczelny Sąd Administracyjny, skutkował wykonalnością decyzji Starosty L. Nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r., bowiem samo wniesienie skargi kasacyjnej od nieprawomocnego wyroku WSA nie stanowi przyczyny prawnej usprawiedliwiającej powstrzymanie się dłużnika z wykonaniem zobowiązania.
Skoro jak wskazano powyżej decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. odnosząca się do zapłaty odszkodowania na rzecz M. W. i T. S. stała się wykonalna względem Gminy L. z dniem 5 czerwca 2007 r. tj. następnego dnia po ogłoszeniu ww. wyroku WSA sygn. akt I SA/Wa 565/06), organ miał obowiązek ustalić moment, w którym należało stwierdzić pozostawanie przez Gminę L. w zwłoce w zapłacie odszkodowania. Dokonując tej oceny Wojewoda zasadnie przyjął, że odsetki za opóźnienie nie są należne za okres od dnia następnego po wydaniu wyroku WSA, lecz zgodnie z art. 132 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami dopiero po upływie 14-dniowego terminu liczonego od dnia, w którym decyzja stała się wykonalna tj. dnia następnego po dniu ogłoszenia wyroku WSA. Pierwszym dniem pozostawania w zwłoce przez Gminę L. był zatem dzień 5 czerwca 2007 r. Natomiast ostatnim dniem pozostawania w zwłoce przez Gminę L. dzień 21 października 2009 r. Dnia [...] października 2009 r. nastąpiła bowiem zapłata odszkodowania, a więc dnia tego nie można traktować jako kolejnego dnia zwłoki czy opóźnienia w zapłacie, za który należą się odsetki. Wskazać przy tym należy, iż wbrew zarzutom skargi, okoliczność wystąpienia przez stronę skarżącą w dniu [...] września 2009r. do Sądu powszechnego z wnioskiem o wyrażenie zgody na złożenie odszkodowania do depozytu sądowego i uzyskanie w tym zakresie stosownego zezwolenia -postanowieniem Sądu Rejonowego w L. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] września 2009r. Sygn. akt [...], nie może również skutkować uznaniem, iż wobec podjęcia tych czynności nie pozostawała ona w zwłoce. Warunkiem skutecznego złożenia depozytu w przypadku świadczenia pieniężnego jest bowiem jego faktyczna wpłata na rachunek depozytowy. W aktach sprawy brak jest jednak potwierdzenia złożenia należnego świadczenia przez Skarżącą do depozytu, stosownie do art. 693 3 k.c. Wynika z nich zaś, iż stronom odszkodowanie zostało wypłacone bezpośrednio przez stronę skarżącą.
Odnosząc się zaś do podnoszonej przez skarżącą kwestii przedawnienia roszczenia należy przede wszystkim wskazać, iż zgodnie z art. 123 § 1 ust. 1 k.c. bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Zatem w niniejszej sprawie, nawet przy przyjęciu, tak jak domaga się tego skarżąca -3 letniego okresu przedawnienia, nie można uznać, iż do przedawnienia doszło, bowiem, jak wynika z akt sprawy wniosek o zapłatę odsetek za zwłokę lub opóźnienie w zapłacie odszkodowania, przerywający w świetle w/w przepisu bieg terminu przedawnienia, wpłynął do organu w dniu 23 września 2009r. (k. 133). A zatem wszelka argumentacja strony skarżącej w tym zakresie nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło także do naruszenia podnoszonych przez stronę skarżącą przepisów postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
Reasumując w ocenie Sądu organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a.
Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organowi orzekającemu w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłej w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organ wydając zaskarżoną decyzję, podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał i dokonał prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło