I SA/Po 1113/14

WyrokWSA w Poznaniu2015-04-22

Skład orzekający: Karol Pawlicki, Katarzyna Wolna-Kubicka, Izabela Kucznerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest zasadne, gdy organ egzekucyjny nie przeprowadził wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących majątku zobowiązanego, w tym czynności egzekucyjnych wobec ruchomości i zbiegu egzekucji z postępowaniem prowadzonym przez komornika sądowego?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymaga od organu egzekucyjnego przeprowadzenia dokładnych ustaleń faktycznych, w tym kalkulacji kosztów egzekucyjnych w stosunku do potencjalnych kwot do wyegzekwowania, a także zbadania wszystkich dostępnych środków egzekucyjnych, w tym wobec ruchomości i uwzględnienia ewentualnego zbiegu egzekucji. Samo oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłaty za korzystanie ze środowiska. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie, uznając, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, ponieważ spółka zaprzestała działalności, nie posiadała środków na rachunkach bankowych, nieruchomości, a jej ruchomości były obciążone zastawami lub przewłaszczeniem. Spółka zarzuciła naruszenie art. 59 § 2 u.p.e.a., wskazując na posiadanie ruchomości, do których można skierować egzekucję, co potwierdzało postępowanie prowadzone przez komornika sądowego. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając brak wystarczających ustaleń faktycznych przez organy obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] w [...] z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. Naczelnik Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w [...], na podstawie art. 17 § 1 oraz art. 59 § 2, § 3, § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm. – dalej: "u.p.e.a."), umorzył z urzędu postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego - [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: Spółka, skarżąca) na podstawie własnych tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], [...] obejmujących opłatę za korzystanie ze środowiska za 2 półrocze 2012r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano próby zajęcia prawa majątkowego z rachunków bankowych w Banku [...] SA, [...] S.A., [...] S.A., Banku [...] we [...] oraz [...] S.A. [...] S.A. oraz Bank [...] we [...] poinformowały organ egzekucyjny, że prowadzą rachunki bankowe na rzecz [...] Sp. z o. o., jednak w toku prowadzonego postępowania nie uzyskano z tego tytułu żadnych kwot. Jak wynika z nadesłanych pism, w okresie późniejszym w/w banki zamknęły rachunki bankowe, których posiadaczem była w/w Spółka. Jedynym czynnym rachunkiem bankowym Spółki pozostawał rachunek w [...] S.A., na którym brak było środków pieniężnych, a ponadto wystąpił na nim zbieg egzekucji administracyjnej z sądową. Z pozyskanych przez organ egzekucyjny informacji wynika, że również rachunek zobowiązanej w [...] S.A. został zamknięty. Ponadto organ egzekucyjny pismem z dnia [...] lipca 2013 r. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...] z zapytaniem, czy w/w podmiot posiada nieruchomości. Uzyskano odpowiedź negatywną. Organ uzyskał również informację z Centralnej Ewidencji Pojazdów o posiadanych pojazdach będących własnością [...] Sp. z o. o., z których część z nich była obciążona zastawem rejestrowym. Zastawem rejestrowym objęte było także zajęte przez Naczelnika Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w [...] w dniu [...] marca 2013 r. urządzenie do segregacji tuszek. W raporcie z dnia [...] stycznia 2014 r. o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych stwierdzono, że Spółka nie prowadzi już działalności gospodarczej pod wskazanym adresem, w którym funkcjonował już inny podmiot. Organ wyjaśnił, że dwukrotnie tj. dnia [...] września 2013 r. oraz dnia [...] marca 2014 r. przeprowadzono w siedzibie Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w [...] rozmowy z Wiceprezesem Zarządu [...] Sp. z o. o. [...] [...], który oświadczył, że zobowiązana Spółka zaprzestała faktycznie prowadzenia działalności gospodarczej od miesiąca maja czy też czerwca 2013 r. W styczniu 2013 r. Spółka złożyła natomiast do Sądu Rejonowego [...] w [...] wniosek o ogłoszenie jej upadłości z możliwością zawarcia układu. Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. (sygn. akt [...]) Sąd oddalił powyższy wniosek z uwagi na fakt, że Spółka nie posiadała środków pieniężnych na przeprowadzenie postępowania upadłościowego. Ponadto [...] [...] podał, iż egzekucję wobec zobowiązanej prowadzą również komornicy sądowi z [...]. Ponadto Spółka nie jest właścicielem żadnych nieruchomości i posiada jeden rachunek bankowy w [...] S.A. [...] [...] przedłożył wykaz ruchomości Spółki wskazując, że na części z nich został ustanowiony zastaw przez sąd, zaś część objęta jest przewłaszczeniem z tytułu udzielonego Spółce kredytu bankowego. W zażaleniu Spółka wniosła o uchylenie postanowienia w całości i skierowanie czynności egzekucyjnych do ruchomości stanowiących własność Spółki. Zdaniem Spółki należy domniemywać, iż w przypadku przeprowadzenia czynności egzekucyjnych zajętych ruchomości, Naczelnik Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w [...] pozyskałby środki umożliwiające uregulowanie powstałego zobowiązania. Jednak do chwili obecnej nie został wyznaczony termin licytacji zajętych ruchomości w celu ich zbycia. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – dalej: "K.p.a.") oraz art. 18 i art. 59 § 2 oraz § 3 u.p.e.a. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że Naczelnik Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w [...] miał prawo w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a. umorzyć postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec [...] Sp. z o. o. Organ egzekucyjny po przyjęciu bowiem do realizacji przedmiotowych tytułów wykonawczych w celu prowadzenia egzekucji przystąpił do czynności mających na celu poszukiwanie majątku zobowiązanej Spółki, do którego można skierować egzekucję. W trakcie podjętych czynności dokonano zajęcia rachunków bankowych zobowiązanej Spółki w [...] S.A., [...] S.A., Banku [...] we [...] oraz [...] S.A., jednak nie uzyskano z tego tytułu żadnych kwot. W/w banki zamknęły rachunki bankowe, których posiadaczem była w/w Spółka. Ponadto w celu poszukiwaniu majątku Spółki, organ egzekucyjny zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...] oraz do Centralnej Ewidencji Pojazdów z zapytaniem, o posiadany przez zobowiązaną Spółkę majątek. W obu przypadkach uzyskano odpowiedź negatywną. Celem rzetelnego ustalenia majątku Spółki próbowano dokonać również czynności egzekucyjnych w miejscu siedziby Spółki. W dniu [...] stycznia 2014 r. egzekutor ustalił jednak, że w/w podmiot nie prowadzi już działalności gospodarczej pod wskazanym adresem. W tym miejscu działalność gospodarczą prowadzi natomiast inny podmiot. Ponadto Wiceprezes Zarządu [...] Sp. z o. o. [...] [...] w trakcie rozmowy w siedzibie Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w [...] w dniu [...] września 2013 r. oświadczył, że zobowiązana Spółka zaprzestała faktycznie prowadzenia działalności gospodarczej od miesiąca maja czy też czerwca 2013 r. Jeżeli zaś chodzi o majątek ruchomy w/w podmiotu, to jak wskazał Sąd Rejonowy [...] w [...] w prawomocnym postanowieniu o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości [...] Sp. z o. o., na składnikach majątku w/w dłużnika o znacznej wartości zostały ustanowione różnego rodzaju zabezpieczenia, które przekraczają wartość majątku. Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu przez zobowiązaną Spółkę, organ stwierdził, iż w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec [...] Sp. z o. o. na podstawie tytułów wykonawczych objętych zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2014r., nie dokonał, wbrew twierdzeniu strony, zajęcia żadnych ruchomości będących własnością w/w Spółki. Organ egzekucyjny m. in w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego [...] XI Wydział Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Naprawczych sygn. akt [...] z dnia [...] października 2013 r. oddalające wniosek ww. Spółki o ogłoszenie upadłości z uwagi na brak majątku, nie dokonał zajęcia ruchomości (urządzeń i maszyn) należących do Spółki. Z uzasadnienia postanowienia Sądu wynika jednoznacznie, iż dłużnik posiada ponad stu wierzycieli i nie dysponuje majątkiem wystarczającym na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, a tym bardziej na spełnienie podstawowego celu postępowania, którym jest chociażby częściowe zaspokojenie wierzycieli. Ustalenia Sądu oparte zostały m. in na zeznaniach samego dłużnika, który stwierdził, że cały jego majątek o znacznej wartości (tj. linie technologiczne uboju i patroszenia drobiu, jak i samochody) jest obciążony zabezpieczeniami, które przekraczają wartość majątku, natomiast pozostałe składniki majątku dłużnika, które nie zostały obciążone, w ocenie Sądu, przedstawiają znikomą wartość rynkową i są trudno zbywalne. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu powyższe pozwoliło zasadnie Naczelnikowi Drugiego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w [...] podjąć decyzję o nieprzystępowaniu do egzekucji z ruchomości należących do zobowiązanej Spółki, a w konsekwencji z uwagi, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dotyczących należności pieniężnych nie uzyskałoby się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne podjąć decyzję o umorzeniu przedmiotowego postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 2 u.p.e.a. Zdaniem organu nadzoru, Naczelnik Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w [...] dołożył wszelkich starań w celu ustalenia majątku [...] Sp. z o .o. mogącego stanowić przedmiot egzekucji. W skardze z dnia [...] października 2014 r. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi wskazano na naruszenie art. 59 § 2 u.p.e.a. poprzez niezweryfikowanie przez organ nadzoru sprawy pod kątem zasadności zastosowania ww. przepisu. W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie nie ma zastosowania w/w przepis, ponieważ strona posiada nadal składniki majątkowe, do których można skutecznie skierować czynności egzekucyjne, na co wskazuje postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nie uczynił żadnych ustaleń, w celu wyjaśnienia braku podjęcia przez Naczelnika Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w [...] czynności egzekucyjnych wobec ruchomości należących do zobowiązanej Spółki. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Pismem procesowym z dnia [...] lutego 2015 r. skarżąca Spółka przedłożyła kserokopię obwieszczenia o terminie licytacji ruchomości stanowiących własność skarżącej. Skarżąca wyjaśniła, iż sporządzając skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu nie była w posiadaniu powyższego dokumentu (k. 27- 29) akt sądowych). Zdaniem Skarżącej licytacja zajętych ruchomości, przy zachowaniu zasad podziału kwot uzyskanych w ramach postępowania egzekucyjnego, gwarantuje całkowite uregulowanie zobowiązania jakiego dochodzi Naczelnik Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w [...], zatem umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec ww. Spółki, z uwagi na brak majątku, było przedwczesne. Odpowiadając na pismo procesowe skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, że przytoczone przez Spółkę argumenty nie mają znaczenia na tym etapie postępowania. Zobowiązana Spółka w ww. piśmie informuje jedynie, że został wyznaczony przez komornika sądowego termin licytacji ruchomości należących do Spółki. Na dzień dzisiejszy nie wiadomo natomiast, czy do licytacji dojdzie w wyznaczonym terminie i jakie kwoty uzyska się w wyniku jej przeprowadzenia. Na rozprawie, która odbyła się w dniu 22 kwietnia 2015 r., wspólnik Spółki - [...] [...] wyjaśnił, że w dniu [...] marca 2015 r. odbyła się licytacja ruchomości, o których mowa w piśmie procesowym. Ze sprzedaży ruchomości uzyskano kwotę ok. [...] złotych. Spodziewane jest wyznaczenie kolejnej licytacji. Jednocześnie wyjaśnił, że nie ma wiedzy czy formalnie nastąpił zbieg egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego na danym etapie postępowania. Podstawę prawną umorzenia postępowania stanowił przepis art. 59 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Umorzenie postępowania pozostaje zatem zależne od uznania organu egzekucyjnego. Organ ten powinien jednak kierować się dyrektywą celowości postępowania egzekucyjnego. W związku z tym ustalenie, że zobowiązany nie posiada majątku, w stosunku do którego możliwa byłaby egzekucja, powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Rozwiązanie to chroni wierzyciela przed ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego. Omawiana regulacja jest przepisem o charakterze uznaniowym co oznacza, że organ egzekucyjny przy zaistnieniu w danym stanie faktycznym przesłanki bezskuteczności egzekucji może umorzyć postępowanie egzekucyjne, ale może i też odmówić jego umorzenia. Działanie to leży bowiem w granicach swobody wyboru organu zakreślonego przesłanką ustaloną w art. 59 § 2 u.p.e.a. Możliwość działania organu na podstawie upoważnienia udzielonego mu przez ustawodawcę, nakłada na organ szczególny obowiązek dokładnego zbadania i rozważenia okoliczności indywidualnych każdej sprawy w celu jej prawidłowego rozwiązania, wyboru optymalnego rozstrzygnięcia, poprzedzonego szczególnie dokładną analizą i oceną faktów w świetle obowiązującego prawa, których logiczną konsekwencją jest podjęte postanowienie. Oznacza to, że organ administracji zobowiązany jest w takim postępowaniu do szczególnego działania zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w jego ramach do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów. Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. wiąże się z koniecznością wykazania przez wierzyciela, że dążył wszelkimi metodami do ustalenia majątku zobowiązanego bądź też takie działania podjął organ egzekucyjny. Najczęściej stosowaną metodą prowadzącą do uzyskania wiedzy o majątku zobowiązanego jest instytucja wyjawienia majątku, o której mowa w art. 71 u.p.e.a. Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Niemniej jednak jeżeli nie można ustalić ani miejsca pobytu zobowiązanego, ani też jego znanego majątku, to tym samym należy przyjąć, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2008 r., I SA/Po 1453/07, LEX nr 513169). To samo należy odnieść do sytuacji, gdy w wyniku toczącego się postępowania egzekucyjnego organ ustali brak jakiegokolwiek majątku podlegającego egzekucji. Podjęcie przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego - na zasadzie uznania administracyjnego - w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga oceny, czy egzekucja należności pieniężnej będzie celowa, tzn. wymaga ustalenia, czy koszty egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania. Z powołanego przepisu wynika obowiązek zbadania przez organ egzekucyjny istnienia przesłanki fakultatywnego umorzenia. Ustawodawca używa bowiem zwrotu "w przypadku stwierdzenia". Badanie to może mieć w świetle art. 59 § 4 u.p.e.a. miejsce z urzędu lub na wniosek. Innymi słowy umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Owa kalkulacja powinna być załączona do akt postępowania (por. P. Pietrasz, w: Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz do art. 59 § 2, System Informacji Prawnej LEX, stan prawny 1 grudnia 2010 r.). W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 59 § 2 u.p.e.a., bowiem organy obu instancji nie zweryfikowały sprawy pod kątem zasadności zastosowania w tej sprawie powołanego art. 59 § 2 u.p.e.a. Zarówno organ pierwszej instancji, jak i Dyrektor Izby Skarbowej jedynie przytoczyły treść tego przepisu. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżący posiada nadal składniki majątkowe, do których można skutecznie skierować czynności egzekucyjne, na co wykazuje postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego. Dyrektor Izby Skarbowej zaakceptował stanowisko Naczelnika Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w [...], który nie poczynił ustaleń faktycznych w zakresie czynności egzekucyjnych wobec ruchomości skarżącego. Podkreślenia wymaga kwestia, iż generalną regułą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. Organ egzekucyjny jest zobowiązany do zastosowania wszelkich środków przewidzianych w ustawie by ten cel zrealizować. Zasadniczo nie jest też w tym zakresie ograniczony terminem. Oznacza to, że zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga stwierdzenia, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym umorzenie możliwe jest wówczas, gdy w ogóle nie można ustalić jakiegokolwiek majątku zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 169/10 LEX nr 1083008). Należy zwrócić uwagę na kwestię fakultatywnego charakteru art. 59 § 2 u.p.e.a. Umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowościowymi. Organ egzekucyjny ma zatem prawo umorzenia postępowania gdy zaistnieje opisana wyżej przesłanka, nie ciąży na nim jednak w tym zakresie żaden obowiązek. Co więcej, umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy ustalono, że zobowiązany nie posiada żadnego majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego. Tymczasem strona skarżąca w trakcie postępowania wskazywała, że egzekucję wobec niej prowadzą również komornicy sądowi (protokół z rozmowy dyscyplinującej z dnia [...] marca 2014 r. – k. 77-78 akt adm.). Z kolei banki informowały organ egzekucyjny o zbiegu egzekucji. Pomimo powyższego Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż umorzenie postępowania przez organ egzekucyjny było zasadne. W ocenie Sądu organy obu instancji, oceniając zasadność umorzenia postępowania, nie objęły badaniem: 1) kalkulacji kosztów stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, 2) ewidencji środków trwałych skarżącej Spółki, 3) czynności egzekucyjnych podjętych przez Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Jednocześnie : - nie podjęto skutecznych czynności egzekucyjnych wobec ruchomości skarżącej (z materiału dowodowego wynika, że na dzień wydania zaskarżonych postanowień Spółka posiadała majątek w postaci pojazdów, które nie są obciążone zastawem rejestrowym, co wynika wykazu z Centralnej Ewidencji Pojazdów – samochody - k. 45-52, przyczepy ciężarowe k. 53-56 akt adm.); - z pism zawartych w aktach administracyjnych wynika, że banki, w tym [...] w [...] oraz Bank [...] w [...] informowały organ egzekucyjny o zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej do tej samej wierzytelności. W tym ostatnim przypadku organ egzekucyjny mimo sygnału, iż mogło dojść do zbiegu egzekucji, nie podjął żadnych kroków w celu ustalenia, czy do tego zbiegu doszło, a w konsekwencji – czy istnieje majątek Spółki, do którego można skierować egzekucję. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne m.in. w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego [...] XI Wydział Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Naprawczych sygn. akt [...] z dnia [...] października 2013 r. oddalającego wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości, z którego wynika, że dłużnik nie dysponuje majątkiem wystarczającym na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Należy jednak przypomnieć, że podstawę prawną umorzenia postępowania stanowi przepis art. 59 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Podstawą oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości skarżącej Spółki był zaś przepis art. 13 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz.U.2015.233 – dalej: u.p.u.n.), który stanowi, że sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. Wydatków egzekucyjnych nie można jednak w żadnej mierze porównywać z kosztami postępowania upadłościowego, które mogą być znacznie wyższe niż wydatki egzekucyjne. Zgodnie bowiem z art. 230 ust 1 i 2 u.p.u.n. do kosztów postępowania upadłościowego należą w szczególności: wynagrodzenie i wydatki syndyka, nadzorcy sądowego i zarządcy oraz ich zastępców, wynagrodzenie i wydatki członków rady wierzycieli, wydatki związane ze zgromadzeniem wierzycieli, koszty doręczeń, obwieszczeń i ogłoszeń, przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości podatki i inne daniny publiczne, wydatki związane z zarządem masy upadłości, w tym przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości należności ze stosunku pracy oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wydatki związane z likwidacją masy upadłości, chociażby do likwidacji doszło na podstawie układu. Oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości na podst. art. 13 u.p.u.n. nie może więc stanowić wystarczającej przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podst. art. 59 § 2 u.p.e.a. Jak wskazano wyżej organ administracji zobowiązany jest w takim postępowaniu do szczególnego działania zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w jego ramach do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów. Organ ma bowiem wykazać wszelkimi dostępnymi dowodami, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W ocenie Sądu organ tego nie uczynił. Powyższe uchybienia powodują, że wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego były przedwczesne, a Sąd orzekający nie mógł dokonać całościowej kontroli przedmiotowej sprawy. Rzeczą organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie uwzględnienie stanowiska Sądu, ustalenie stanu faktycznego i ponowna ocena zasadności umorzenia postępowania. Sąd zauważa również, że przedłożona z pismem procesowym z dnia [...] lutego 2015 r. kopia obwieszczenia o licytacji ruchomości z dnia [...] lutego 2015 r. nie mogła być uwzględniona przez organy obu instancji, bowiem dokument ten skarżąca uzyskała dopiero po wydaniu zaskarżonych postanowień. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło