VIII SA/Wa 1031/14

WyrokWSA w Warszawie2015-04-22

Skład orzekający: Cezary Kosterna, Leszek Kobylski, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, o którym mowa w art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP, musi zawierać szczegółowe dane dotyczące konkretnego przeznaczenia kwoty darowizny na poszczególne wydatki, aby umożliwić odliczenie darowizny od podstawy opodatkowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą nie musi zawierać szczegółowych danych dotyczących konkretnego przeznaczenia kwoty darowizny na poszczególne wydatki. Wystarczające jest, aby zawierało informacje umożliwiające weryfikację jego prawdziwości, takie jak dane adresatów pomocy, okres wydatkowania, cel, miejsce zakupów i ogólna wartość. Organy podatkowe mają obowiązek wykazać niezgodność sprawozdania z prawdą, a nie przerzucać ciężaru dowodu na podatnika.
Stan faktyczny
Skarżąca H. S. odliczyła od dochodu darowiznę przekazaną na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość odliczenia, uznając, że przedstawione przez parafię sprawozdanie z wykorzystania darowizny było zbyt ogólnikowe i nie dawało podstaw do weryfikacji jej przeznaczenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 55 ust. 7 ustawy konkordatowej oraz naruszenie zasad postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącej H. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Pani H.S. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: organ odwoławczy) z [...] lipca 2014 r. nr [...], którą to decyzją zastała utrzymana w mocy po rozpatrzeniu odwołania Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej; organ I instancji lub NUS) z [...] stycznia 2014 r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że H. S. (dalej: skarżąca) w deklaracji podatkowej PIT-37 za 2009 r. odliczyła od dochodu m.in. kwotę [...] zł z tytułu darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, przekazaną na rzecz Parafii Rzymsko-Katolickiej w J. Uwzględniając zaliczki pobrane przez płatnika i inne odliczenia skarżąca wykazała w zeznaniu nadpłatę w kwocie [...] zł, która została zwrócona. Na potwierdzenie przekazania darowizny skarżąca przedstawiła potwierdzenie wpłaty gotówkowej i umowę darowizny na cele charytatywno-opiekuńcze z [...] grudnia 2009 r. oraz sprawozdanie Parafii Rzymsko-Katolickiej w J. z wykorzystania przekazanej darowizny z dnia [...] stycznia 2011 r. Z treści przedmiotowego sprawozdania wynikało, że darowizna została wykorzystana na zakup w okresie od stycznia 2010 r. do listopada 2011 r. w sklepach S. i na targu rolnym żywności rozdzielonej dla [...] rodzin wskazanych w załączniku do sprawozdania. Dyrektor Izby Skarbowej w W. przywołał ustalenia organu I instancji, który przesłuchał [...] osób z listy załączonej do sprawozdania. Z zeznań tych wynikało, że rodziny tych osób otrzymywały pomoc żywnościową od parafii w okresie od stycznia 2010 r. do listopada 2011 r. od [...] do [...] razy w roku. Paczki zawierały podstawowe artykuły żywnościowe. Świadkowie oceniali ich wartość na [...] do [...] zł. Zeznali także, że przy parafii działał C. i paczki były rozdzielane przez osoby działające w C.. Odbiór paczek odbywał się za pokwitowaniem. Część świadków zeznała, że na otrzymywanych produktach były napisy: "Bank żywności" "nie do sprzedaży". Organ I instancji ustalił też, że w latach 2010-2011 R. Bank Żywności przekazał Parafii w J. [...] ton artykułów spożywczych o wartości [...] zł. Na podstawie umowy zawartej z Parafialnym Zespołem C.. Pomoc była udzielana dla około [...] rodzin. Prowadzona była dla tych celów zindywidualizowana dokumentacja dotycząca dat, rodzaju i ilości otrzymywanych artykułów dla poszczególnych rodzin. Asortyment otrzymywanej pomocy według zeznań świadków był zgodny z tym, który wynikał z informacji Banku Żywności. W oparciu o takie ustalenia organ I instancji uznał, że zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że darowane przez skarżącą na działalność charytatywno-opiekuńczą pieniądze były rzeczywiście przeznaczone na takie cele. Wskazał na art. 1284 prawa kanonicznego, z których można wywieść obowiązek proboszcza do skrupulatnego rozliczania i ewidencjonowania otrzymanych darowizn. NUS w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził też, że na rzecz Parafii w J. w latach 2009-2012 przekazano darowizny w znacznej wysokości. W konsekwencji Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. uznał, że darowizna w kwocie [...] zł nie może być odliczona od dochodu zgodnie z art. 55 ust. 7 ustawy z dnia [...] maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej Dz. U. z 1989 r. Nr 29 poz. 154 ze zmianami, dalej: ustawa konkordatowa" i określił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie [...] zł. Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. W odwołaniu tym zarzuciła: 1) Naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnych wnioskach z przeprowadzonego w niepełnym zakresie postępowania dowodowego, co stanowiło prowadzenie postępowania podatkowego z naruszeniem art. 122 Ordynacji podatkowej; 2) Naruszenie art. 55 ust. 7 ustawy konkordatowej poprzez nieuprawnione kwestionowanie działalności charytatywno-opiekuńczej Parafii realizowanej w oparciu o otrzymaną od skarżącej darowiznę; 3) Naruszenie przepisów prawa kanonicznego, w szczególności Kanonu 1284 poprzez błędną, oderwaną od realiów jego interpretację. W uzasadnieniu odwołania wskazała w szczególności, że z zeznań świadka J. O. wynikało, że parafia dokonywała zakupu przekazywanych następnie potrzebującym artykułów spożywczych. Z zeznań innych świadków - w ocenie skarżącej - nie wynikało, że otrzymywana żywność pochodziła tylko z Banku Żywności. Podnosiła też, że skoro pomoc z Banku Żywności otrzymywało tak wiele osób (ok. [...]), to na jedną osobę przypadałoby po ok. [...] zł rocznie, a świadkowie zeznawali, że suma tej pomocy była znacznie wyższa. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uzasadniając swoje stanowisko przytoczył treść art. 55 ust. 7 ustawy konkordatowej oraz art. 21 i art. 39 tej ustawy określające, co stanowi działalność charytatywno-opiekuńczą. Wskazał też na treść art. 26 ust. 7 pkt 2, art. 26 ust. 6d ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zmianami, dalej; u.p.d.o.f.). Z przepisów tych organ odwoławczy wywiódł, że dla skutecznego uwzględnienia darowizny, o jakiej mowa w art. 55 ust. 7 ustawy konkordatowej konieczne jest kumulatywne spełnienie trzech warunków: 1) wpłata darowizny powinna być dokonana na rachunek bankowy, 2) kościelna osoba prawna musi przedstawić darczyńcy pokwitowanie odbioru darowizny, oraz 3) w okresie dwóch lat od przekazania darowizny – sprawozdanie o przeznaczeniu na kościelna działalność charytatywno-opiekuńczą. W ocenie organu odwoławczego, o ile spełnione są dwa pierwsze warunki, to spełnienie ostatniego w stanie faktycznym sprawy budzi najwięcej wątpliwości. Zdaniem DIS sprawozdanie jest dokumentem prywatnym, o jakim mowa w art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej. Powinno zawierać dane na tyle dokładne i konkretne, aby umożliwić podatnikowi samoobliczenie podatku, a następnie organowi podatkowemu sprawdzenie i zweryfikowanie danych o przeznaczeniu darowizn. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące interpretacji art. 55 ust. 7 ustawy konkordatowej. W ocenie organu odwoławczego sprawozdanie nie przedstawia szczegółowego opisu z wypełnienia celu darowizny, gdyż ze względu na swą ogólnikowość nie daje możliwości należytej weryfikacji wydatkowania darowizny. Organ odwoławczy zgodził się z ustaleniami organu I instancji, że zeznania świadków nie wskazały, iż źródłem finansowania otrzymywanej przez nich pomocy była darowizna skarżącej. W ocenie organu odwoławczego nazwany sprawozdaniem dokument nie posiada waloru sprawozdania, o jakim mowa w art. 55 ust. 7 ustawy konkordatowej. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postepowania organ odwoławczy uznał je za nieuzasadnione. Podniósł, że organy podatkowe nie mają nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów rodzących dla podatnika korzystne skutki w zakresie rozliczenia jego zobowiązania podatkowego i wykazania zasadności ulg podatkowych, nieuprawniony jest zatem zarzut dotyczący konieczności rozpoznania przez organ podatkowy potrzeb podopiecznych całej parafii. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji wyczerpująco zebrał materiał dowodowy przydatny do wydania przedmiotowej decyzji oraz dokonał wszechstronnej i trafnej oceny, a przy tym właściwie zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego, a stan faktyczny sprawy ustalił zgodnie z wymogami Ordynacji podatkowej, a w szczególności z art. 180, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. skarżąca wniosła i skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji i zarzucając naruszenie: 1) prawa materialnego, tj. art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP - poprzez jego błędną wykładnie wyrażająca się w błędnym sformułowaniu "sprawozdanie o przeznaczeniu", 2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, to jest: a) art. 187 Ordynacji podatkowej w związku z niepodjęciem przez organ czynności, aby w sposób wyczerpujący zgromadzić i rozpatrzyć materiał dowodowy, a tym samym naruszenie zasady postępowania podatkowego wymienionej w art. 121 Ordynacji podatkowej, b) art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie wybiórczej i dowolnej oceny materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Istotę niniejszej sprawy stanowi ocena legalności odliczenia darowizny dokonanej przez skarżącą w 2009 r. na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, która to darowizna przekazana została na rzecz Parafii Rzymsko-Katolickiej p.w. Św. J. w J. (dalej: parafia). Zgodnie z art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP (Dz. U. nr 29, poz. 154 ze zm.) darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym i podatkiem wyrównawczym, jeżeli kościelna osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz - w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny - sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność. Na podstawie zaś - obowiązującego w 2006 r. - art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), dalej "u.p.d.o.f.", podstawę odliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu kwot darowizn przekazanych na cele: a) określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego, organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego prowadzącym działalność w sferze zadań publicznych określonych w tej ustawie, realizującym te cele, b) kultu religijnego - w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwoty stanowiącej 6% dochodu. Na podstawie art. 26 ust. 7 pkt 2 u.p.d.o.f., w przypadku darowizny przekazanej na cele wskazane w przytoczonym powyżej art. 26 ust. 1 pkt 9 tej ustawy, odliczenie kwoty darowizny od podstawy opodatkowania stosuje się, jeżeli darowizna jest udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, a w przypadku darowizny innej niż pieniężna - dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu. Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 6d. u.p.d.o.f. przytoczony powyżej przepis art. 26 ust. 7 u.p.d.o.f. stosuje się odpowiednio do darowizn odliczanych na podstawie innych ustaw. Przepis art. 26 ust. 6d u.p.d.o.f. uzupełniając unormowanie zawarte w art. 55 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego, nie zmienia, ani też nie deroguje tego unormowania. Tak więc przepis ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w związku z przepisami u.p.d.o.f. wprowadza ulgę podatkową, uprawniającą do odliczenia od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym kwoty darowizny pod warunkiem, że: 1) wpłaty darowizny z przeznaczeniem na cele charytatywno-opiekuńcze Kościoła na rachunek bankowy obdarowanego, 2) przedstawienia darczyńcy przez kościelną osobę prawną pokwitowania odbioru kwoty darowizny oraz 3) przedstawienia darczyńcy przez kościelną osobę prawną - w okresie dwóch lat od przekazania darowizny - sprawozdania o przeznaczeniu jej na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą. W analizowanym przypadku poza sporem pozostaje kwestia spełnienia pierwszych dwóch warunków. Istotne jest zatem ustalenie, czy darowizna przekazana przez podatnika została wykorzystana na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą oraz, czy obdarowany przedstawił w terminie dwóch lat sprawozdanie o jej przeznaczeniu na taką właśnie działalność (w rozumieniu art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego). Ustalenie ww. okoliczności ma znaczenie w sprawie, jako że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd (m.in. wyroki: z dnia 23 marca 2006 r., sygn. akt II FSK 1405/05, LEX nr 261089; z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 7/08, LEX nr 496176; z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II FSK 758/08, LEX nr 550381), który Sąd w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela, iż przeznaczenie na działalność charytatywno-opiekuńczą należy interpretować jako spożytkowanie, wykorzystanie (środków) darowizny na wymienioną działalność. Niewątpliwie więc celem przyjętego rozwiązania jest przyznanie preferencji podatkowej nie z uwagi na samo przekazanie darowizny na kościelną osobę prawną z przeznaczeniem na działalność charytatywno-opiekuńczą, ale ze względu na wykorzystanie jej przedmiotu na ten właśnie cel. Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w rozdziale 6 w art. 39 wskazuje przykłady działalności charytatywno-opiekuńczej, tj. prowadzenie zakładów dla sierot, starców, osób upośledzonych fizycznie i umysłowo oraz innych kategorii osób potrzebujących opieki, prowadzenie szpitali i innych zakładów leczniczych, aptek, organizowanie pomocy osobom dotkniętym klęskami żywiołowymi i epidemiami, ofiarom wojen, osobom znajdującym się w trudnym położeniu materialnym, zdrowotnym, prowadzenie żłobków, ochronek, schronisk, burs, krzewienie idei pomocy bliźnim i postaw społecznych temu sprzyjających. Należy podzielić pogląd wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż art. 39 cyt. ustawy nie stanowi katalogu zamkniętego (ustawodawca użył przecież sformułowania "w szczególności") - tak m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 1999 r. w sprawie I SA/Gd 78/97. Tak więc wyrażenie "działalność charytatywno-opiekuńcza" należy pojmować w sposób szeroki, to jest jako działalność polegającą na pomocy ludziom, wspieraniu biednych i potrzebujących oraz troszczeniu się i dbaniu o kogoś. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że w tym pojęciu mieszczą się także takie działania, jak te, które opisane zostały w sprawozdaniu z dnia [...] grudnia 2011 r. Sąd podziela też powoływane przez organ odwoławczy poglądy wyrażane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą, o którym mowa w art. 55 ust. 7 ustawy konkordatowej ma umożliwiać podatnikowi samoobliczenie podatku, a następnie organowi podatkowemu zweryfikowanie danych o przeznaczeniu darowizn. Nie można jednak spełniania przez sprawozdanie tego warunku rozumieć tak jak zdaje się to czynić organ odwoławczy, że sprawozdanie musi zawierać szczegółowe dane dotyczące przeznaczenie darowizny, które same w sobie mogą stanowić wystarczający dowód właściwego przeznaczenia darowizny. Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego przywołany w powołanym w skardze wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt II FSK 2259/13, zgodnie z którym: "Choć dowody w oparciu o które osoba uprawniona i jednocześnie zobowiązana do sporządzenia sprawozdania, nie muszą mieć szczególnej formy, to należy mieć pewność, że osoba taka dysponuje określonymi, weryfikowalnymi danymi pozwalającymi przypisać konkretny wydatek do określonej darowizny. Sposób w jaki to zostanie wykazane jest jedynie ograniczony ramami postępowania podatkowego. Powyższe prowadzi do konstatacji, że wobec braku szczególnych warunków formalnych dotyczących dokumentowania wydatków na cele wymienione w art. 55 ust. 7 ustawy kościelnej, ich poniesienie ze środków pochodzących od konkretnego podatnika może być wykazane każdym innym dowodem". Zatem brak jest podstaw do stawiania sprawozdaniu o jakim mowa w art. 55 ust. 7 ustawy konkordatowej jakichś szczególnych wymagań. Również przepis art. 21 ust. 7 w zw. z art. 21 ust. 6 d u.p.d.o.f. nie ma bezpośredniego zastosowania do takiego sprawozdania, a do warunków dokonania odliczenia przez podatnika. Nie wiąże więc on bezpośrednio kościelnej osoby prawnej. Organ odwoławczy a wcześniej organ I instancji deklarowały jednak, że sprawozdanie nie przedstawia szczegółowego opisu z wypełnienie celu darowizny, gdyż ze względu na swą ogólnikowość nie daje możliwości należytej weryfikacji przeznaczenia (wydatkowania) tej darowizny. Zauważają jednocześnie, że sprawozdanie zawiera następujące informacje: 1) kto był organizatorem działalności charytatywnej, 2) okres wydatkowania kwot, 3) cel wykorzystania darowizny (zakup żywności dla potrzebujących wsparcia), 4) miejsce dokonywania zakupów (S., targ rolny), 5) wysokość kwoty przeznaczonej na zakup żywności). Wreszcie organy podejmują próbę weryfikacji prawdziwości sprawozdania. W ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej w W. dokonał wadliwej wykładni przepisu art. 55 ust. 7 ustawy konkordatowej uznając, że sprawozdanie o którym mowa w tym przepisie powinno zawierać szczegółową treść dotyczącą konkretnego przeznaczenia kwoty darowizny na poszczególne wydatki skonkretyzowane co do przedmiotu, wartości i przeznaczenia dla konkretnych osób. Skoro sprawozdanie zawierało takie informacje, jak dane adresatów pomocy, rodzaj i ogólna wartość zakupów, miejsce ich dokonania, to takie dane pozwalały na weryfikacje prawdziwości sprawozdania. Organy próbę takiej weryfikacji podjęły (mimo zarzutu, że sprawozdanie z przyczyn formalnych nie spełnia wymogów art. 55 ust. 7 ustawy konkordatowej), jednak dokonały tego z naruszeniem przepisów postępowania. Należy przypomnieć, że to na organach podatkowych spoczywa podstawowy ciężar dowodu. Skoro istniało sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny, to nie było rolą podatnika udowodnienie jego prawdziwości, lecz do organów należało wykazanie, że jest ono niezgodne z prawdą. Jednym z jednoznacznie nasuwających się dowodów weryfikacji prawdziwości sprawozdania było podjęcie próby uzyskania w drodze zeznań czy w innej prawem przewidzianej formie informacji od autora sprawozdania o ewentualnych dowodach mogących potwierdzić jego prawdziwość. Takie informacje mogłyby być weryfikowane przez ich konfrontację z innymi dowodami w sprawie, jak np. ze szczegółowymi zeznaniami obdarowanych i danymi z Banku Żywności. Nie jest rolą Sądu zastępowanie organów i wskazywanie im szczegółowych zaleceń co do prowadzenia postępowania dowodowego, ale ocena przeprowadzonego postępowania. Jednak w ocenie Sądu niepodjęcie próby przeprowadzenia weryfikacji sprawozdanie przez sięgniecie do bezpośrednich informacji od jego autora stanowiło przejaw naruszenia wyrażonego w art. 187 § 1 obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. To właśnie ewentualne uszczegółowienie informacji zawartych w sprawozdaniu przez autora tego sprawozdania mogłoby stanowić punkt wyjścia do konfrontowania z zeznaniami obdarowanych czy innymi dowodami. Tymczasem zeznania obdarowanych były ogólnikowe, potwierdzające tylko fakt otrzymywania pomocy żywnościowej. To, że z zeznań tych wynikało, że pomoc była udzielana z zasobów Banku Żywności samo w sobie nie wyklucza, że pochodziła również ze środków parafii. Organy nie podjęły nawet próby wyjaśnienia z przedstawicielami parafialnego C., jakie były źródła pochodzenia żywności przeznaczonej na darowizny. Nie przeprowadziły też szacunkowego rozliczenia wartościowego i wagowego – znały przecież wagę żywności z banku żywności, wartość, ilość osób korzystających z pomocy, do ustalenia też były na podstawie pokwitowań podpisywanych przez obdarowanych, przeciętne wartości i waga otrzymywanych paczek. Mogło to wpływać na dokonanie oceny, czy pomoc żywnościowa nie mogła pochodzić z innych źródeł niż Bank Żywności. Organ odwoławczy nie zwrócił też uwagi na podnoszony w odwołaniu argument, że z zeznań jednego ze świadków wynikało, że proboszcz dokonywał zakupów żywności dla potrzebujących. Z kolei jako potwierdzenie zarzutu nieprawdziwości sprawozdania wskazywano też na to, że Parafia otrzymywała w roku 2009 r. znaczna darowizny. Stwierdzenie to jest jednak ogólnikowe i nie poddające się weryfikacji. Ustalenie faktyczne sprowadzające się do tego, że żywność otrzymywana przez świadków nie pochodziła z przedmiotowej darowizny lecz z R. Banku Żywności zostało zatem dokonane z naruszeniem art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, jak też z naruszeniem art. 191 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu organ podatkowy przekroczył określone w art. 191 granice swobodnej oceny materiału dowodowego wyciągając z zebranego w sprawie niepełnego materiału dowodowego jednoznaczne wnioski co do braku wykorzystania) środków z przedmiotowej darowizny na cle zgodne z jej przeznaczeniem. Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem przeprowadzenie postępowania dowodowego wolnego od tych uchybień mogło prowadzić do odmiennych wniosków co do istotnych okoliczności faktycznych. Ponownie rozpoznając sprawy organy podatkowe wezmą pod uwagę wykładnię prawa w szczególności art. 55 ust. 7 ustawy konkordatowej dokonaną przez sąd i przeprowadzą postępowanie dowodowe wolne od powyższych uchybień. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 u.p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), gdyż strona skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez radcę prawnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło