VI SA/Wa 2783/14

WyrokWSA w Warszawie2015-04-24

Skład orzekający: Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz, Aneta Lemiesz, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uznał, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a w konsekwencji, czy zasadnie odmówił przywrócenia terminu do jego wniesienia, w sytuacji gdy istnieją wątpliwości co do prawidłowości doręczenia decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli nie ustalił jednoznacznie daty prawidłowego doręczenia decyzji, od której biegłby termin do wniesienia odwołania. W przypadku wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zastępczego (art. 44 k.p.a.) i braku jednoznacznych dowodów na spełnienie wszystkich jego wymogów, nie można uznać terminu za uchybiony, a tym samym odmówić przywrócenia terminu. Dodatkowo, organ błędnie ocenił termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Stan faktyczny
Skarżący R. W. złożył odwołanie od decyzji nakładającej na niego karę pieniężną. Organ I instancji wysłał decyzję na adres skarżącego, jednak z powodu nieobecności skarżącego, przesyłka została pozostawiona w placówce pocztowej i zwrócona do nadawcy. Skarżący złożył odwołanie po terminie. Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając doręczenie za skuteczne. Następnie, postanowieniem z czerwca 2014 r., GITD odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wskazując na brak uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu oraz przekroczenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący złożył skargę do WSA w Warszawie, kwestionując prawidłowość doręczenia decyzji i odmowę przywrócenia terminu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie GITD z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz postanowienie GITD z dnia [...] grudnia 2013 r. Stwierdził, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu. Zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. uchyla postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]; 3. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego R. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego (w skrócie: GITD), po rozpatrzeniu wniosku R. W. (dalej: wnioskodawca, skarżący), postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], na podstawie art. 59 § 1 i 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: k.p.a.) odmówił wnioskodawcy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (w skrócie: [...]WITD) z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414, dalej: u.t.d.). Powyższe postanowienie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia: W wyniku kontroli drogowej [...]WITD decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nałożył na R. W. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d. i wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. W decyzji zawarto pouczenie, że przysługuje od niej prawo wniesienia odwołania do GITD za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego rozstrzygnięcia. Decyzja została wysłana na adres: [...]. W związku z nieobecnością skarżącego doręczyciel w dniu 21 sierpnia 2013 r. pozostawił przesyłkę na okres 14 dni w Urzędzie Pocztowym R., umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. W związku z niepodjęciem przesyłki została ona zwrócona do nadawcy w dniu 5 września 2013 r. Pismem z dnia 7 listopada 2013 r. złożonym osobiście skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Powołanym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013r., nr [...] GITD stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy uznał, że przesyłka została doręczona prawidłowo na zasadach określonych w art. 44 k.p.a. w dniu 4 września 2013 r. Wobec tego pismem wniesionym osobiście w dniu 13 stycznia 2014 r. R. W. złożył do organu odwoławczego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podnosił w nim, że nie otrzymał ani jednego awiza, a decyzję odebrał osobiście w organie I instancji po uprzednim telefonicznym uzyskaniu informacji, że decyzja została wydana. Uznał w tej sytuacji, że datą doręczenia decyzji był dzień, w którym osobiście ją odebrał, co zostało odnotowane przez [...]WITD. Skarżący poinformował również, że nie przebywa pod adresem zameldowania, pod którym obecnie zamieszkują starsi rodzice. Jednocześnie podnosił, że nie uchylał się od odbioru pism kierowanych do niego przez organy inspekcji transportu drogowego. Jednocześnie pismem z dnia 24 stycznia 2014 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący złożył "wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wraz z wnioskiem o dokonaniu uchybionej czynności". W uzasadnieniu wniosku skarżący przytoczył te same argumenty, co w piśmie z dnia 7 listopada 2013 r. skierowanym do GITD oraz załączył odwołanie od "decyzji z dnia [...] września 2013r. oraz z dnia [...] sierpnia 2013r. o nałożeniu kary" o treści tożsamej z odwołaniem złożonym w dniu [...] listopada 2013 r. W związku z zaistniałymi wątpliwościami co do charakteru pisma z dnia 24 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił się do wnioskodawcy o wskazanie czy jego intencją było wniesienie skargi na postanowienie GITD z dnia [...] grudnia 2013 r., wniesienie do GITD wniosku o przywrócenie terminu do rozpoznania odwołania od decyzji [...]WITD czy wniesienie skargi na decyzję [...]WITD. Z uwagi na nieodebranie przesyłki przesłanej na adres wskazany we wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. złożone pismo zostało potraktowane jako skierowany do GITD wniosek o przywrócenie terminu do rozpoznania odwołania od decyzji [...]WITD i przekazane organowi drugiej instancji. Powołanym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., GITD odmówił wnioskodawcy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wskazał przesłanki, jakie muszą zostać spełnione (wymienione w art. 58 k.p.a.), aby można było przywrócić termin do wniesienia odwołania. Natomiast wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu oraz nie dochował siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Organ II instancji zauważył także, że wnioskodawca wbrew spoczywającemu na nim obowiązkowi wynikającemu z art. 41 § 1 k.p.a. nie poinformował [...]WITD o nowym adresie do doręczeń i w związku z tym decyzja pierwszoinstancyjna, wysłana na adres strony widniejący w aktach sprawy, została nadana prawidłowo. Organ wskazał też, że przesyłka, zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniem odbioru, była awizowana, a termin 14 dni na wniesienie odwołania od decyzji powinien być liczony od dnia 21 sierpnia 2013 r., tj. od upływu 14 dni od zawiadomienia strony o możliwości odbioru przesyłki pozostawionej w placówce pocztowej. Organ odwoławczy przywołał orzecznictwo sądowoadministracyjne, potwierdzające, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy, a przepis art. 58 § 1 k.p.a. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia, co oznacza, iż każdy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Na wskazane powyżej rozstrzygnięcie pismem z dnia [...] lipca 2014 r. R. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania bądź ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Skarżący kwestionowanemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, nierozpatrzenie istoty sprawy oraz nieuwzględnienie wszystkich istotnych faktów mających wpływ na sprawę. W uzasadnieniu złożonej skargi skarżący wskazał, że realizowany w dniu [...] czerwca 2012 r. kurs był nieodpłatnym przewozem grzecznościowym realizowanym z polecenia znajomego skarżącego, co zostało potwierdzone utrwaleniem w protokole kontroli faktu niewłączenia taksometru. Skarżący wskazał również, że składał wnioski o zwrócenie się do korporacji taksówkowej, z którą współpracuje, o weryfikację nieodpłatnego charakteru wykonywanego przejazdu, które to wnioski zostały pominięte. Zdaniem skarżącego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wskazuje żadnych przesłanek do stwierdzenia wykonywania przez niego przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym, w związku z czym nie mógł on naruszyć przepisów dotyczących wymagań konstrukcyjnych samochodu oraz wykonywać transportu drogowego bez wymaganej licencji. Jednocześnie skarżący podkreślił, że oznaczenie samochodu jest związane z udzieloną mu licencją taksówkarską i współpracą z korporacją taksówkarska, dla której wykonuję przewozy pasażerów na terenie R. Podobne argumenty zdaniem skarżącego należało odnieść do kontroli z dnia [...] października 2012 r. Uzasadniając skargę R. W., wskazał też, że brał czynny udział w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, a będąc jedynym żywicielem rodziny pracującym po 18-20 godzin dziennie i rzadko bywającym w domu zdecydował o kierowaniu wszelkiej korespondencji w sprawie na adres rodziców zamieszkałych w R., którą odbierał na podstawie awizo. Skarżący podkreślił również, że nie otrzymał awizo dotyczącego decyzji [...]WITD ani dotyczącego żądania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie doprecyzowania charakteru pisma z dnia [...] stycznia 2014 r. Skarżący wskazał przy tym, że wszelka korespondencja i ewentualne awiza były na bieżąco odbierane przez jego rodziców stale przebywających pod adresem wskazanym do korespondencji. Wyjaśnił również, że po zmianie adresu korespondencyjnego na aktualny adres zamieszkania, korespondencja doręczna jest prawidłowo, co jego zdaniem wskazuje, iż winę za brak doręczenia korespondencji na adres w R. ponosi poczta, za którą nie może ponosić odpowiedzialności. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu oraz wskazując, że skarżący nie wykazał braku swojej winy w uchybieniu terminu przez uwiarygodnienie swojej staranności i faktu niezależności od niej przeszkody istniejącej nieprzerwanie do czasu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W świetle powyższych kryteriów skarga R. W. zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Brak zatem którejkolwiek z tych przesłanek wyklucza przywrócenie terminu. Analizując akta sprawy należy zauważyć, że [...]WITD przyjął, że przesyłka zawierająca jego decyzję skierowana do R. W. na adres: ul. [...] została awizowana w dniu 21 sierpnia 2013 r., a następnie odebrana przez skarżącego w dniu 4 września 2013 r. w trybie art. 44 k.p.a., co stwierdził w postanowieniu z dnia 12 września 2013 r. stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz na str. 1 skarżonego postanowienia. Jednocześnie w dalszej części uzasadnienia kwestionowanego rozstrzygnięcia GITD stwierdził: "Termin 14 dni na wniesienie odwołania od decyzji powinien być liczony od dnia 21 sierpnia 2013 r., tj. od upływu 14 dni od zawiadomienia strony o możliwości odbioru przesyłki pozostawionej w placówce pocztowej." (str. 2). Zatem w jednym postanowieniu GITD wskazuje dwa różne terminy doręczenia przesyłki z decyzją, a tym samym dwa terminy do złożenia odwołania. Ustalenie daty doręczenia decyzji ma istotne znaczenie, gdyż przesądza o terminie, w którym może być złożone odwołanie (14 dni od daty doręczenia decyzji, zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a.), a w dalszej kolejności o tym, czy odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu, co jest jednym z warunków, aby można było rozpatrywać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jeżeli bowiem odwołanie zostało złożone z zachowaniem terminu z art. 129 § 1 k.p.a., to wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia staje się bezprzedmiotowy. W ocenie Sądu obie daty doręczenia decyzji [...]WITD przyjęte przez organ są nieprawidłowe. W okolicznościach niniejszej sprawy nie wystąpiły bowiem wszystkie przesłanki przewidziane przez art. 44 k.p.a. pozwalające na uznanie, że doręczenie zastępcze zostało dokonane prawidłowo. Przepis art. 44 k.p.a. szczegółowo reguluje tryb doręczenia zastępczego. Warunki w tym przepisie muszą być spełnione, albowiem mimo że pismo nie zostaje doręczone adresatowi w rzeczywistości, przyjmuje się fikcję prawną doręczenia ze wszystkimi skutkami, zwłaszcza procesowymi. Przepis ten stanowi, zgodnie z § 1 pkt 1, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia, w myśl art. 44 § 3 k.p.a. Doręczenie zaś uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. Analizując przesyłkę, w której wysłano do skarżącego decyzję [...]WITD i dołączony do niej druk zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (oryginał) należy zauważyć, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki nie ma daty i podpisu doręczyciela, jak i nie został wypełniony pkt 3 dotyczący powtórnego awizowania przesyłki. Zatem nie wiadomo czy dokonano powtórnego awizowania, a czynności opisane w pkt 2 zostały dokonane. Owszem, na kopercie są adnotacje, ale w szczególności te, dotyczące powtórnego awizowania są nieczytelne i niekompletne. Natomiast potwierdzenie podpisem i datą doręczyciela jedynie tego, że w dniu 21 sierpnia 2013 r. awizowano przesyłkę, przy brakach na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki nie pozwala na jednoznaczne przyjęcie, że dopełnił doręczyciel obowiązków opisanych w § 1 – 3 art. 44 k.p.a. Okoliczność dołączenia wydruku elektronicznego śledzenia przesyłek Poczty Polskiej, z którego wynikać miałoby, że zostały dochowane przez operatora i jego doręczyciela wymogi zawarte w art. 44 § 1 – 3 k.p.a., nie może przesądzać o prawidłowości doręczenia, zwłaszcza przy konsekwentnej postawie wnioskodawcy, że nie było awizowania przesyłki, a decyzję doręczono mu wskutek jego telefonicznej interwencji. Według ostatnio powołanego przepisu warunki w nim opisane dotyczą pisma czyli z adnotacji na przesyłce ma jednoznacznie wynikać, że doręczenia zastępczego dokonano prawidłowo. W opisanych okolicznościach brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący przesyłkę odebrał w dniu [...] września 2013 r., zgodnie z uregulowaniem art. 44 § 4 k.p.a. Z pewnością skarżący przesyłki nie odebrał także w dniu [...] sierpnia 2013 r. Organ zaś nie wskazał żadnej innej daty, co do której nie byłoby wątpliwości, że w niej została skarżącemu doręczona decyzja. Wnioskodawca twierdził, że decyzję odebrał osobiście w organie I instancji, i jeżeli nie było innych doręczeń decyzji między wrześniem 2013 r. a datą odbioru decyzji przez skarżącego, to datę osobistego doręczenia skarżącemu decyzji należy uznać za datę rodzącą skutki procesowe – od której zaczął biec termin do wniesienia odwołania (art. 129 § 1 w zw. z art. 109 § 1 k.p.a.). Jednakże data taka nie została wskazana przez GITD i dlatego nie jest wiadomym czy odwołanie od tej decyzji zostało wniesione w ustawowym terminie, czy też – z jego uchybieniem. Zatem przedwczesnym jest twierdzenie, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu i dlatego można było występować z wnioskiem o przywrócenie terminu. Ponadto GITD w kwestionowanym postanowieniu uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został wniesiony z przekroczeniem siedmiodniowego terminu od daty ustania przyczyny (art. 58 § 2 k.p.a.). Jednakże organ nie podał konkretnej daty, od której należało tenże siedmiodniowy termin liczyć. Natomiast mając na uwadze chronologię zdarzeń, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony po doręczeniu skarżącemu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, należało termin siedmiodniowy na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania liczyć od daty doręczenia postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zatem termin siedmiodniowy zaczął biec od dnia 8 stycznia 2014 r., w którym doręczono skarżącemu postanowienie GITD z dnia [...] grudnia 2013 r. (dowód doręczenia w aktach adm.). Skarżący natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożył osobiście w organie w dniu 13 stycznia 2014 r. czyli z zachowaniem terminu wymaganego przez art.58 § 2 k.p.a. Stanowisko GITD w tym zakresie także należało uznać za błędne. Podkreślenia też wymaga, że sąd administracyjny, rozpoznając skargę na akt lub czynność organu administracji publicznej, wskazaną kontrolę sprawuje i rozstrzyga w granicach danej sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Zakres kontroli sądu administracyjnego wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Konieczne jest także wskazanie, iż uszczegółowieniem zasady niezwiązania sądu granicami skargi jest przepis art. 135 p.p.s.a. Zgodnie z nim wojewódzki sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Niezbędność zastosowania przez sąd przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do, innych niż zaskarżone, aktów lub czynności wydanych lub podjętych wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy dla końcowego jej załatwienia oznacza zapewnienie "ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy". W konsekwencji więc granice orzekania przez sąd administracyjny nie muszą pokrywać się z granicami zaskarżenia aktu organu administracji publicznej. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest bowiem stworzenie takiego stanu by w obrocie prawnym nie istniał i funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem (por.: T. Woś w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005 r., s. 441). Istotą konstrukcji ukształtowanej przepisem art. 135 p.p.s.a. jest zatem powiązanie obowiązku sądu administracyjnego orzekania "co do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach wydanych w granicach sprawy admnistracyjnej" z przesłanką niezbędności takiego rozstrzygnięcia dla jej końcowego załatwienia. Wyeliminowanie z obrotu prawnego innych - niż zaskarżony do sądu - aktów administracyjnych możliwe jest jedynie wówczas gdy bez tego zabiegu załatwienie sprawy administracyjnej - zgodnie z prawem - byłoby niemożliwe lub co najmniej utrudnione. Ponadto należy mieć na uwadze, że sądy administracyjne wydają orzeczenia kasacyjne, gdy stwierdzą naruszenie prawa w stopniu przewidzianym przez art. 145 p.p.s.a. Wobec tego istniejący spór nie zostaje w wyniku takiego orzeczenia zakończony i że właściwym do wypełnienia zadania "załatwienia sprawy administracyjnej" będzie nadal organ administracji. Sąd, uchylając zaskarżony skargą akt i inne akty podjęte przez organ w granicach danej sprawy administracyjnej, stwierdza jedynie, że dotychczasowy sposób załatwienia sprawy nie był prawidłowy. W efekcie takiego wyroku powstaje stan przejściowy i zadanie stabilizacji stosunku administracyjnoprawnego ciąży nadal na organie administracji publicznej. Sąd musi mieć zatem do dyspozycji instrument prawny pozwalający mu skutecznie skłonić organy administracji publicznej do prawidłowego załatwienia sprawy - tej samej, która toczyła się przed uruchomieniem kontroli sądowej. Instrumentem takim pozostaje właśnie regulacja przepisu art. 135 p.p.s.a., pozwalająca na uporządkowanie stanu prawnego sprawy administracyjnej i przesądzenie o działaniach zmierzających do jej właściwego załatwienia. Zastosowanie wskazanej instytucji prawnej prowadzi zatem w konsekwencji do zwiększenia skuteczności sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli legalności działań administracji publicznej. Odnośnie omawianej regulacji przepisu art. 135 p.p.s.a. zauważyć też należy, iż sięgnięcie przez sąd administracyjny po przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa możliwe jest nie tylko w stosunku do aktów lub czynności poprzedzających zaskarżony akt. Sankcja prawna uruchamiana przez sąd administracyjny wskazanym przepisem może znaleźć zastosowanie także wobec aktów lub czynności późniejszych (a tym samym i równoczesnych) niż zakwestionowany skargą akt (por.: wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 listopada 2006 r., sygn. akt I SA/Łd 1130/06, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Go 391/13, Lex nr 1351619, Zb. Kmieciak "Głębokość orzekania w sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych" Państwo i Prawo zeszyt 4, rok 2007, str. 31 i n.). Mając na uwadze, że przy badaniu przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ustala się także czy rzeczywiście nastąpiło uchybienie omawianego terminu, to skoro GITD nie wskazał prawidłowej daty doręczenia decyzji, to przedwczesnym było także postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...]WITD. Z powyższych przyczyn uznać należało, iż zaskarżone postanowienie podjęte zostało z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do jego uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd uznał za zasadne, w oparciu o przepis art. 135 w zw. art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), uchylenie prócz zaskarżonego aktu, także postanowienia GITD z dnia [...] grudnia 2013 r. stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia odwołania. W ocenie Sądu narusza ono bowiem przepis art. 7, 8, 9, 10 § 1, 77 § 1, 81, 134 k.p.a. oraz 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. Organ II instancji dokonał błędnych ustaleń w zakresie doręczenia skarżącemu decyzji [...]WITD, co spowodowało naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. w zw. z art. 44 k.p.a. Naruszenie wspomnianego przepisu doprowadziło do naruszenia art. 134 k.p.a., co z kolei spowodowało również naruszenie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w sposób wyżej opisany. Na mocy art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że oba uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu. O zwrocie kosztów postępowania obejmujących wpis orzeczono na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło