I SAB/Wa 192/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. V. i K. W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2010 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] i [...] hip. "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących J. V. i K. W. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. V. i K. W, reprezentowani przez adwokata J. S., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] i [...] hip. "[...]". Z akt administracyjnych sprawy wynika, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] i [...] hip. "[...]" została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wnioskiem z dnia [...] listopada 2010 r. (data wpływu do organu 8 grudnia 2010 r.) J. V. wystąpiła na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość. Pismem z dnia 8 lutego 2013 r. (data wpływu do organu 14 lutego 2013 r.) adwokat J. S. poinformował organ, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym będzie również reprezentował drugiego ze spadkobierców ww. nieruchomości K. W.. Z uwagi na niepodjęcie przez Prezydenta [...] czynności w sprawie, skarżący pismem z dnia 3 czerwca 2013 r. wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Mając na uwadze dalszy brak załatwienia sprawy odszkodowawczej J. V. i K. W., reprezentowani przez adwokata J. S., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] i [...] hip. "[...]". Skarżący wnieśli o wyznaczenie Prezydentowi [...] terminu zakończenia postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W skardze zawarto wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Podał, że niniejsze postępowanie prowadzone jest na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zaznaczył, że pełnomocnik stron pismem z dnia 24 marca 2015 r. został poinformowany, iż zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do wydania decyzji merytorycznej w sprawie. Jednocześnie jako przewidywana datę zakończenia postępowania organ wskazał dzień [...] sierpnia 2015 r. W zakresie wniosku skarżących dotyczącego trybu rozpoznania skargi Prezydent [...] nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", Sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania. Z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a). Organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W sprawie tej nie ma wątpliwości, że terminy określone w art. 35 § 3 k.p.a. upłynęły, zaś postępowanie z wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] położoną w przy ul. [...] i [...] hip. "[...]", nie zostało przez organ zakończone w wymaganej przez przepisy prawa formie do dnia orzekania przez Sąd w sprawie ze skargi na bezczynność organu. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, uznając go za realny do dotrzymania. Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdził, że doszło do rażącego przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności art. 12 § 1, art. 35 i art. 36 k.p.a.. Za rażące naruszenie ww. przepisów można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r., I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11, publ. - cbois.nsa.gov.pl.). W przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość wpłynął w dniu 8 grudnia 2010 r. i organ pismem z dnia 14 grudnia 2010 r. zwrócił się o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Zaznaczenia wymaga również fakt, że Prezydent [...] pismem z dnia 23 marca 2011 r. otrzymał odpowiedź, że akt przedmiotowej nieruchomości nie odnaleziono. Po tych jednak czynnościach, organ I instancji aż do dnia 28 marca 2013 r. nie podejmował żadnych czynności mających na celu rozpoznanie złożonego wniosku. Najprawdopodobniej organ podjął w tej dacie dalsze czynność w sprawie – zmotywowany pismami pełnomocnika skarżących z dnia 8 lutego 2013 r. i z dnia 15 marca 2013 r. Nawet dodatkowy termin wyznaczony przez Wojewodę [...] zakończenia postępowania wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia z dnia [...] lutego 2014 r. nie został przez Prezydenta [...] dotrzymany. Zaznaczenia wymaga również fakt, że Prezydent [...] dopiero pismem z dnia 24 marca 2015 r. pierwszy raz poinformował pełnomocnika skarżących na podstawie art. 36 k.p.a o przewidywanym terminie załatwienia wniosku, co miało miejsce już po złożeniu niniejszej skargi do Sądu. Zdaniem Sądu, bezczynności trwającej cztery lata, przy ponad rocznych przerwach pomiędzy kolejnymi czynnościami podejmowanymi w sprawie, nie można uzasadnić, ani usprawiedliwić na gruncie obowiązującego prawa. Ani z odpowiedzi organu na skargę, ani z akt administracyjnych sprawy nie wynika, by organ podejmował czynności zmierzające do usunięcia przeszkody w rozstrzygnięciu sprawy. W świetle powyższego, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała charakter rażącego naruszenia prawa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w pkt 3 sentencji, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.