VII SA/Wa 281/15

WyrokWSA w Warszawie2015-04-28

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bożena Więch-Baranowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Infrastruktury i Rozwoju, uchylając decyzję Wojewody stwierdzającą naruszenie prawa przez decyzję Starosty, a jednocześnie odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Starosty, naruszył zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się (art. 139 k.p.a.)?
Ratio decidendi
Minister Infrastruktury i Rozwoju, uchylając decyzję Wojewody i odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Starosty, naruszył zakaz reformations in peius (art. 139 k.p.a.), ponieważ wydał decyzję na niekorzyść strony odwołującej się, nie wykazując jednocześnie, że ingerencja ta była uzasadniona rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie przyjmuje się, że naruszenie zasady reformations in peius samo w sobie ma charakter rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju, która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą naruszenie prawa przez decyzję Starosty o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a jednocześnie odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Starosty. Skarżący J. H. zarzucił ministrowi naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przez Ministra zakazu orzekania na niekorzyść strony (art. 139 k.p.a.).
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju, stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2014 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącego J. H. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją wydaną dnia [...] listopada 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania J. H. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji, tj. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r., stwierdzającą, że decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej została wydana z naruszeniem prawa i odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji Starosty. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2012 r. Burmistrz Miasta [...] wystąpił do Starosty [...] o wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej pn. "Rozbudowa i przebudowa drogi gminnej klasy D (ul. [...])". Po przeprowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie, działając na podstawie art. 11 a ust. 1, art. 11f ust. 1 i 2, art. 11 i, art. 12 ust. 1-4, art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687, z późn. zm ), zwanej dalej "specustawą drogową" oraz art. 104 i art. 107 § 1-3 Kpa, Starosta [...] wydał w dniu [...] lipca 2013 r., decyzję Nr [...], udzielającą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn.: Rozbudowa i przebudowa drogi gminnej klasy D (ul. [...]), zwaną dalej "decyzją Starosty [...]". Pismem z dnia 15 stycznia 2014 r., znak: [...], Wojewoda [...] zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...], Wojewoda [...], działając na podstawie art. 159 i art. 123 w zw. z art. 157 § 1 Kpa wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji Starosty [...], które zostało uchylone w całości postanowieniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2014 r" znak: [...]. Po przeprowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie, działając na podstawie art. 158 w zw. z art. 157 Kpa, oraz art. 11c specustawy drogowej, Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], w której stwierdził, iż decyzja Starosty [...] została wydana z naruszeniem prawa. Wojewoda [...] stwierdził, iż rażąco został naruszony art. 16 ust. 2 specustawy drogowej, poprzez brak wyznaczenia odpowiedniego terminu do wydania nieruchomości lub wydania nieruchomości i opróżnienia lokali oraz innych pomieszczeń w treści decyzji Starosty [...]. Mając jednak na uwadze treść art. 31 ust. 1 specustawy drogowej i art. 158 § 2 k.p.a. oraz fakt, iż inwestor rozpoczął budowę drogi, Wojewoda [...] nie stwierdził nieważności decyzji Starosty [...], ograniczając się jedynie do stwierdzenia wydania tejże decyzji z naruszeniem prawa. Od decyzji Wojewody [...] odwołanie do Ministra Infrastruktury i Rozwoju, za pośrednictwem organu pierwszej instancji, wniósł J. H.. Skarżący wniósł o zmianę decyzji Wojewody p poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Starosty p, albo uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił decyzji Wojewody p naruszenie: - art. 31 ust. 1 specustawy drogowej, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, - art. 4 pkt 17-19 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o drogach publicznych", poprzez ich nieuwzględnienie, - art. 7 i 77 Kpa, poprzez niezbadanie wszystkich przesłanek pozwalających na właściwe ustalenie wszystkich okoliczności prawnych i faktycznych sprawy. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, iż Wojewoda p nie dokonał analizy okoliczności faktycznych będących podstawą prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. Skarżący zaznaczył, iż Wojewoda p uznał decyzję Starosty [...] za ostateczną, mimo że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie mające rozstrzygnąć kwestię "dopuszczalności wniesienia odwołania od tejże decyzji przez skarżącego" Ponadto skarżący wskazał, iż w piśmie Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...], informującym o zarejestrowaniu i wydaniu Burmistrzowi Miasta [...] dziennika budowy dla omawianej inwestycji, podana jest informacja o tym, że ww. dziennik budowy został wydany dla inwestycji o długości 98 m, podczas gdy w rzeczywistość rozbudowywana i przebudowywana ulica ma większą długość, a 98 m odnosi się jedynie do nieruchomości należących do skarżącego. Zdaniem skarżącego rozpoczęcie prac na jego działkach było niemożliwe, gdyż te nie zostały wydane inwestorowi. Skarżący podkreślił również, iż na skutek uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]- postanowieniem z dnia [...]marca 2014 r., znak: [...],[...]- postanowienia Starosty [...] z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...], wzywającego skarżącego m. in. do wydania nieruchomości do niego należących pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci odebrania nieruchomości, stwierdzić należy, iż inwestor nie rozpoczął budowy na działkach skarżącego. Pismem z dnia 28 sierpnia 2014 r. J. H. uzupełnił swoje odwołanie, podnosząc brak dziennika budowy, a co za tym idzie niemożność weryfikacji wpisów zawartych w tymże dzienniku przez Wojewodę [...] oraz niedokonanie wizji w terenie przez organ orzekający i oparcie się jedynie na oświadczeniu Burmistrza Miasta [...], który jest zainteresowany korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem sprawy. Jako poparcie swoich zarzutów skarżący przesłał stosowną dokumentację fotograficzną. . Skarżący nadmienił również, iż toczy się postępowanie cywilnoprawne z udziałem Burmistrza Miasta [...] w sprawie ustanowienia służebności na części działek będących własnością skarżącego, które są również częścią omawianej inwestycji. W trakcie przeprowadzonego postępowania odwoławczego Minister zbadał prawidłowość decyzji Starosty [...], przeanalizował materiał dowodowy zgromadzony przez organ pierwszej instancji, w tym zbadał prawidłowość przeprowadzonego przez Wojewodę [...] postępowania i wydanej przez niego decyzji, jak również rozpatrzył zarzuty zawarte w odwołaniu i uzupełniających je pismach. Poddając kontroli prawidłowość decyzji Wojewody [...]organ odwoławczy stwierdził, iż rozstrzygnięcie w niej zawarte jest nieprawidłowe, gdyż decyzja Starosty [...]nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzwyczajny i jest postępowaniem odrębnym od innych postępowań, albowiem ukierunkowane jest wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa. Mając na uwadze powyższe rozważania organ podkreślił, iż decyzja Starosty [...] nie zawierała uchybień, które skutkowałyby koniecznością stwierdzenia, iż decyzja ta rażąco narusza prawo. Oceniając stwierdzone przez organ pierwszej instancji naruszenie art. 16 ust. 2 specustawy drogowej, podkreślił, iż obowiązek zamieszczenia w sentencji decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zapisów w przedmiocie określenia terminu wydania nieruchomości istnieje niezależnie od faktu nadania temu rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności. Zwrot użyty w treści przepisu tj. "decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej określa termin...", wskazuje, iż jest to obligatoryjny składnik decyzji. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy podkreślił, iż Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji słusznie wskazał, iż decyzja Starosty [...] określa termin, o którym mowa w art. 16 ust. 2 specustawy drogowej nieprecyzyjnie. Niemniej jednak nie można stwierdzić, że przedmiotowa decyzja w ogóle nie określa takiego terminu, a co za tym idzie, że stoi w oczywistej opozycji do art.. 16 ust. 2 specustawy drogowej. Nie można zatem stwierdzić, iż przedmiotowe naruszenie prawa ma charakter rażący. Zapis decyzji Starosty [...] dotyczący określenia terminu odpowiednio wydania nieruchomości lub wydania nieruchomości i opróżnienia lokali oraz innych pomieszczeń poprzez stwierdzenie, iż nieruchomości te mogą być nieodpłatnie użytkowane do czasu upływu 120 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, w sposób pośredni wskazuje na termin wydania nieruchomości, za który uznać należałoby 120 dzień od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Oczywistym jest jednak, że przedmiotowe określenie tego terminu nie jest precyzyjne. Przedmiotowa decyzja nie zawiera jednak konkretnego terminu, równego lub dłuższego niż 120 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna, na dokonanie czynności, o których mowa w art. 16 ust. 2 specustawy drogowej. Stanowi to uchybienie przepisowi art. 16 ust. 2 specustawy drogowej, jednakże nie jest rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, bowiem nawet oczywista sprzeczność treści decyzji z treścią przepisu nie przesądza o fakcie rażącego naruszenia prawa w decyzji. Nie wolno zapominać o racjach ekonomicznych, gospodarczych i społecznych, które muszą przemawiać za koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji naruszającej prawo. W przedmiotowej sprawie ww. czynniki, których stwierdzenie jest niezbędne do stwierdzenia nieważności decyzji, nie wystąpiły. Organ podkreślił ponadto, iż decyzja Starosty [...] zgodna jest z przepisami specustawy drogowej i celem jaki przyświeca tejże ustawie. Zaznaczyć należy, iż nieprecyzyjne wyznaczenie terminu, o którym mowa w art.16 ust.2 specustawy drogowej w decyzji Starosty [...] nie stanowi z pewnością naruszenia, które skutkowałoby niemożnością zaakceptowania tejże decyzji z punktu widzenia praworządności. Wyjaśnił, iż regulacje specustawy drogowej wprowadzają rozwiązanie o charakterze lex specialis, upraszczając procedurę administracyjną, w oparciu o którą zezwolenie jest wydawane, stanowiąc jednocześnie sprawny instrument kształtowania stosunków administracyjnych obejmujących proces inwestycyjny z zakresu dróg publicznych. Wskazał, iż decyzja Starosty [...] dotyczy materii ujętej w specustawie drogowej i poza naruszeniem, o którym mowa w decyzji Wojewody [...], lecz nie mającym charakteru rażącego naruszenia prawa, jest zgodna z przepisami specustawy drogowej. Kontrolowana decyzja czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 11f ust. 1 specustawy drogowej, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji, zatwierdzenie podziału nieruchomości, zatwierdzenie projektu budowlanego. W decyzji określono także nieruchomości, które stają się z mocy prawa własnością właściwej jednostki samorządu terytorialnego, nałożono na inwestora obowiązek przebudowy drogi innej kategorii, jak również określono warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa, a także określono wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, iż poza naruszeniem prawa, nie mającym charakteru rażącego, wskazanym w decyzji Wojewody [...], decyzja Starosty [...] nie narusza prawa. Z uwagi na powyższe, bezprzedmiotowe są zarzuty skarżącego dotyczące stopnia zaawansowania prac budowlanych, braku dziennika budowy w aktach sprawy oraz nieprzeprowadzenia wizji w terenie celem zbadania, na jakim etapie jest realizacja omawianej inwestycji. Przedmiotowa materia miałaby znaczenie jedynie w sytuacji, w której organ odwoławczy podzieliłby stanowisko Wojewody [...] , iż fakt nieprawidłowego wyznaczenia terminu, o którym mowa w art. 16 ust. 2 specustawy drogowej, stanowiłby rażące naruszenie prawa mogące skutkować wyeliminowaniem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z obrotu prawnego. Jak natomiast zostało to już wskazane, organ odwoławczy zajął odmienne stanowisko od organu pierwszej instancji. Organ wskazał, iż poza naruszeniem art. 16 ust. 2 specustawy drogowej , które nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa, organ odwoławczy nie dopatrzył się żadnych uchybień, o których mowa w art.. 156 §1 Kpa, a które przemawiałyby za koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Suskiego albo wydania tejże decyzji z naruszeniem prawa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. H.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił organowi: 1) Naruszenie prawa materialnego, tj.: a) Przepisów art. 20 ust. 2 pkt 2, w związku z art. 22 ust. 1 i 1, ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 44 – 49 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków – przez niezastosowanie; b) Przepisów art. 11d ust. 5 i art. 11f ust. 3 ustawy dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych – przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; c) Przepisów art. 2 i art. 31 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – przez ukształtowanie ujemnych dla strony skutków prawnych, niezawinionych przez J. H. i niezależnych od jego prawidłowego i normatywnego zachowania. 2) Naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: a) Przepisu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego – przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; b) Zasad postępowania, normowanych przepisami art. 9 i 10 kpa – przez zaniedbanie obowiązku informowania strony o jej uprawnieniach procesowych oraz uniemożliwienie wzięcia udziału w postępowaniu; c) Zasad, określonych treścią przepisów art. 7 i 77 kpa – przez brak wszechstronnego, wnikliwego badania wszystkich okoliczności sprawy, co spowodowało pominięcie istotnych przesłanek, pozwalających na właściwe ustalenie wszystkich okoliczności prawnych i faktycznych sprawy, a także skutków tych okoliczności dla rozstrzygnięcia; d) Przepisu art. 107 § 1 i § 3 kpa – przez brak w uzasadnieniu decyzji stanowiska Organu wobec ważnych zarzutów strony, dotyczących m.in. wadliwych zapisów w ewidencji gruntów. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć z innych powodów, niż w niej wskazane. Na wstępie rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Zatem ocenie w postępowaniu przed sądem administracyjnym podlega prawidłowość stosowania i wykładni przepisów prawa przez organy orzekające w toku postępowania administracyjnego. Kryterium legalności (zgodności z prawem) powoduje, że sąd administracyjny może wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a.). Tym samym sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd może wadliwość kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie choć nie z przyczyn w niej zawartych. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju wydana dnia [...] listopada 2014 r. uchylająca po rozpatrzeniu odwołania J. H. decyzję organu pierwszej instancji tj. Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r. stwierdzającą, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej została wydana z naruszeniem prawa i odmawiająca stwierdzenia nieważności tej decyzji. W ocenie sądu kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem art. 139 kpa, który jest ograniczeniem ingerencji organu odwoławczego w treść zakwestionowanego odwołaniem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W judykaturze przyjmuje się, że " rażące naruszenie prawa", o którym mowa w art. 139 kpa – pierwszy z ustawowych warunków odstąpienia od zakazu orzekania przez organ odwoławczy na niekorzyść odwołującej się strony – rozumiane jest jako przekroczenie prawa w sposób jasny, niedwuznaczny i występuje wówczas, gdy spełnią się łącznie dwie przesłanki. Według pierwszej z nich, treść decyzji musi pozostawać w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, jeżeli istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Druga przesłanka wymaga zaś, aby naruszenie prawa było tego rodzaju, że czyniłoby niemożliwym zaakceptowanie takiej decyzji, jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2005 r., VII SA/Wa 1626/04, Lex nr 165003, i WSA w Kielcach z dnia 10 listopada 2010 r., II SA/Ke 637/10, Lex nr 740884). Szczególny charakter art. 139 kpa wskazuje, że posługiwanie się nim musi być poprzedzone wnikliwą kontrolą sprawy, przy jednoczesnym ograniczeniu korzystania z tej możliwości do sytuacji wyjątkowych z punktu widzenia praworządności (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 kwietnia 2008 r., IV SA/Gl 1109/07, Lex nr 504831). W kontekście postanowień art. 139 kpa należy zauważyć, że zwykłe naruszenie prawa nie uprawnia organu odwoławczego do wydania decyzji na niekorzyść odwołującej się strony. Jeżeli więc uchybienie organu pierwszej instancji nie osiągnęło poziomu rażącego naruszenia prawa, organ odwoławczy powinien utrzymać w mocy takie wadliwe w ocenie tego organu rozstrzygnięcie, które jest korzystniejsze dla odwołującej się strony (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 listopada 2008 r., III SA/Kr 579/08, Lex nr 523867). Tylko bowiem rażące naruszenie prawa lub interesu społecznego czyni legalnym orzeczenie na niekorzyść strony. Odnosząc dotychczasowe uwagi do rozpoznawanej sprawy należy podnieść, że Minister Infrastruktury i Rozwoju wydając zaskarżoną decyzję naruszył zakaz reformations in peius, wynikający z treści art. 139 kpa. Przez "niekorzyść" należy bowiem rozumieć obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się w skutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. O tym, czy pogorszenie takie nastąpi, przesądza zestawienie osnowy decyzji organu pierwszej instancji z projektowanym rozstrzygnięciem organu odwoławczego – A. Wróbel, Komentarz do Kodeksu Postępowania Administracyjnego 2005 r. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie przy czym organ odwoławczy nie wykazał, aby ingerencję w decyzję organu pierwszej instancji uzasadniało pozostawienie w obrocie rozstrzygnięcie rażąco naruszonego prawa. W ocenie Sądu – popartej z resztą tak doktryną, jak i orzecznictwem sądowo – administracyjnego – każde naruszenie bezwzględnie obowiązującej zasady reformations in peius wyrażonej w art. 139 kpa ma charakter rażącego naruszenia prawa. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło