III SA/Kr 72/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala. Pismem z dnia 27 lutego 2014 r., skierowanym na adres: R. P. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: A R. P., ul. M, J Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, zawiadomił stronę o zamiarze wszczęcia kontroli. Powyższe pismo zostało odebrane przez skarżącego R. P. w dniu 19 marca 2014r. Skarżący w dniach od 20 marca do dnia 31 kwietnia 2014 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Pismem, złożonym osobiście w siedzibie organu I instancji w dniu 25 marca 2014 r., K. P. (osoba upoważniona do reprezentowania przedsiębiorcy podczas czynności kontrolnych) złożyła upoważnienie, oświadczenie o adresie korespondencyjnym przedsiębiorcy oraz zwolnienie lekarskie wystawione dla K. P. na okres od dnia 22 marca do dnia 11 kwietnia 2014 r. W treści pisma K. P. wskazała, że nie może uczestniczyć w czynnościach kontrolnych zaplanowanych przez organ, a inny pełnomocnik nie został ustanowiony. W dniu 31 marca 2014 r., Inspektorzy Transportu Drogowego, podjęli próbę podjęcia kontroli. W tym celu udali się na ulicę M, w J. Pod wskazanym adresem zastano pracownicę przedsiębiorcy, która oświadczyła, iż nie została upoważniona do reprezentowania przedsiębiorcy. Udzieliła odpowiedzi, że biuro firmy działa od godziny 8:00 i w dniu kolejnym pracownica firmy będzie obecna w biurze. Po otrzymaniu takiej informacji, inspektorzy poinformowali, że w dniu jutrzejszym podejmą ponownie czynności po czym opuścili siedzibę przedsiębiorstwa. W dniu 1 kwietnia 2014 r., Inspektorzy Transportu Drogowego, podjęli ponownie próbę dokonania kontroli w siedzibie firmy skarżącego. Pod wskazanym adresem zastano tą samą pracownicę przedsiębiorcy, która w dniu poprzednim udzielała informacji. Inspektorzy wylegitymowali się i poinformowali w jakim celu stawili się u przedsiębiorcy. Kobieta oświadczyła, iż nie ma przedsiębiorcy, gdyż jest na rozprawie sądowej, K. P. jest chora, a żadna inna osoba nie jest upoważniona do reprezentacji przedsiębiorcy podczas kontroli. Pismem z dnia 1 kwietnia 2014r., organ I instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego wobec niego w zakresie naruszenia z Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W dniu 5 maja 2014r., wpłynęło do organu pismo skarżącego z wnioskiem o umorzenie postępowania administracyjnego. Podniósł w nim, że nie utrudniał organowi przeprowadzenia kontroli, gdyż wyznaczył na ten okres swojego zastępcę. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w dniu [...] 2014r. wydał decyzję nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 złotych, tytułem naruszenia polegającego na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że uchylenie się od kontroli przez skarżącego miało charakter celowego działania i że już uprzednio kontrolerzy podejmowali bezskuteczne próby przeprowadzenia kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego A oraz w spółce cywilnej "B", której jest wspólnikiem. Organ podkreślił obowiązek skarżącego pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli wynikający z art. 80 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Dodatkowo powołano się na szereg uprzednio wydanych decyzji, którymi nałożono na skarżącego kary pieniężne za niepoddanie się kontroli. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie w którym zarzucił, że organ nie wykazał aby skarżący jakimkolwiek zachowaniem uniemożliwił lub nie poddał się kontroli w całości lub części. Podniósł, że zarówno on jak i osoba przez niego upoważniona nie mogli być obecni przy kontroli z powodu choroby. Odnośnie wizyty kontrolujących w dniu 1 kwietnia 2014 r. skarżący podniósł, że nie został o niej zawiadomiony w sposób zgodny z przepisami i nie mógł być obecny tego dnia z powodu obecności na rozprawach w sądzie. Decyzją z dnia 30 października 2014 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy w pełni podtrzymał ustalenia organu pierwszej instancji, a także podzielił ocenę materiału zebranego w sprawie. Stwierdził, że pomimo choroby skarżącego firma jego funkcjonowała bez przeszkód z czego wywiedziono, że nie było podstaw aby choroba skarżącego uniemożliwiła przeprowadzenie kontroli. Podniesiono też, że reprezentant skarżącego K. P. będąc na zwolnieniu lekarskim działała osobiście na rzecz firmy skarżącego (osobiście złożyła pisma skarżącego do organu), a zatem stwierdzono, że będąc na zwolnieniu lekarskim mogła być również obecna przy kontroli. Organ odwoławczy nie dopatrzył się także aby w sprawie zaistniały okoliczności wymienione w art. 92 c ustawy o transporcie drogowym mogące wyłączyć odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenie. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzucił naruszenie art. 72 ustawy o transporcie drogowym poprzez niewykazanie, by którekolwiek zachowanie skarżącego stanowiło realizację przesłanek wymienionych w treści przytoczonego przepisu, a tym samym by poprzez ich realizacje doszło do naruszenia przepisów ustawy. Z ostrożności procesowej skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej o której mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło w skutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły art. 72 oraz art. 92a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265) oraz punkt 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy, a także art. 77-80 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 z późn. zm.). Art. 77-80 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dotyczą kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorców, której mają oni obowiązek się poddać i o której winni być uprzednio zawiadomieni przez organ kontrolujący. Zgodnie z art. 80 ust 1 i ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej czynności kontrolnych dokonuje się w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej natomiast kontrolowany jest obowiązany do pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności. Przepis art. 72 o transporcie drogowym przewiduje, że "Kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, a w szczególności: 1) udzielić ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazać dokumenty lub inne nośniki informacji oraz udostępnić dane mające związek z przedmiotem kontroli; 2) udostępnić pojazd, a w uzasadnionych przypadkach wynikających z przeprowadzonej kontroli pojazdu na drodze, obiekt, siedzibę przedsiębiorcy oraz wszystkie pomieszczenia, w których przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą bądź też przechowuje mienie przedsiębiorstwa; 3) umożliwić sporządzenie kopii dokumentów wskazanych przez kontrolującego; 4) umożliwić sporządzenie dokumentacji filmowej lub fotograficznej, jeżeli może ona stanowić dowód lub przyczynić się do utrwalenia dowodu w sprawie będącej przedmiotem kontroli; 5) umożliwić przekazanie, za potwierdzeniem odbioru, oryginału zapisu urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy, czas jazdy i postoju lub karty kierowcy, oraz gromadzonych przez kontrolowany podmiot wydruków z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, których kontrola będzie dokonywana w siedzibie organu kontroli." Przepis art. 92a ust. 1 i ust. 2 w/w ustawy przewiduje, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie oraz że suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych. Z punktu 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wynika, że niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części podlega karze 10.000 zł. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty skargi nie są zasadne. Organy administracyjne obu instancji trafnie w tej sprawie przyjęły, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli, a zatem zaistniały podstawy do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Prawidłowo zatem zastosowano powyżej przytoczone podstawy prawne prawa materialnego. Wykładnia językowa przepisu zawartego w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, oznaczonego lp. 1.5 prowadzi do wniosku, że ustawodawca określając naruszenie obowiązków, o jakich mowa w tym przepisie, poprzez użycie zwrotów "niepoddanie się" lub "uniemożliwienie" przeprowadzenia kontroli, odniósł się do zdarzeń przeszłych dokonanych. W przepisie tym przewidziano zatem karę w przypadku, gdy nie doszło do kontroli z powodu niepoddania się lub uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli przez stronę. Biorąc pod uwagę zaistniały w niniejszej sprawie stan faktyczny należy uznać, że organy administracyjne trafnie w tej sprawie przyjęły, że skarżący poprzez swoją nieobecność w siedzibie przedsiębiorstwa oraz nieobecność osoby przez niego upoważnionej, uniemożliwił przeprowadzenie kontroli. W niniejszej sprawie zaistniały zatem podstawy do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. W niniejszej sprawie skarżący został skutecznie powiadomiony w dniu 19 marca 2014 r. o kontroli, której dzień wyznaczono na 31 marca 2014 r. Zatem zawiadomienie o kontroli zostało dokonane zgodnie z wymogami określonymi w art. 79 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Z akt sprawy wynika, że od dnia 20 lutego 2014 r. do dnia 31 marca 2014 r. skarżący przebywał na wolnieniu, a od dnia 22 marca 2014 do dnia 11 kwietnia 2014 r. na zwolnieniu przebywała upoważniona przez niego do reprezentowania go w toku czynności kontrolnych K. P. Zatem już od dnia 22 marca 2014 r. skarżący był świadomy, że istnie potrzeba wyznaczenia innej osoby jako upoważnionej do reprezentowania jego i jego przedsiębiorstwa podczas kontroli, a mimo to takiej osoby nie wyznaczył. Sąd podkreśla, że z treści art. 80 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wynika obowiązek skarżącego do pisemnego wskazania osoby upoważnionej do reprezentowania go w trakcie kontroli, w szczególności w czasie jego nieobecności. A zatem będąc świadomy już od dnia 22 marca 2014 r., że upoważnione przez niego osoba nie będzie mogła być obecna przy kontroli skarżący powinien był upoważnić inną osobę lub stawić się osobiście w daniu i miejscu kontroli. Zgodnie bowiem z treścią art. 72 ustawy o transporcie drogowym skarżący ma umożliwić kontrolującym przeprowadzeni kontroli. W niniejszej sprawie skarżący wiedział z dużym wyprzedzeniem, że upoważniona przez niego osoba nie będzie mogła uczestniczyć w kontroli zatem miał dostatecznie dużo czasu na upoważnienie innej osoby. W ocenie Sądu nie mogą zostać uwzględnione argumenty skarżącego, że nie miał innej osoby, której ufał by w takim stopniu aby mogła reprezentować go podczas kontroli. Firma skarżącego funkcjonowała bowiem nieprzerwanie pomimo zwolnienia lekarskiego skarżącego i jedynej osoby którą skarżący obdarzał zaufaniem tj. K. P. Zatem działo się tak ponieważ skarżący mimo zwolnienia lekarskiego powierzył kierowanie firmą, swoim pracownikom. Nie ma zatem zdaniem Sądu racjonalnych przesłanek aby uznać, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie było możliwości umożliwienia przeprowadzenia kontroli w dniu 31 marca lub w dniu 1 kwietnia 2014 r. Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, który trafnie zauważył, że w dniu 25 marca 2014 r. K. P. będąc już od trzech dni na zwolnieniu lekarskim osobiście złożyła pisma w sprawie skarżącego. Zatem mimo zwolnienia była zdolna do działania w imieniu skarżącego i na jego rzecz. Sąd nie znajduje zatem powodu dlaczego mimo przebywania na zwolnieniu lekarskim nie mogła ona uczestniczyć w wyznaczonej kontroli. Sąd wziął również pod uwagę fakt, że już następnego dnia - 1 kwietnia 2014 r. skarżący był w stanie uczestniczyć w rozprawach sądowych i dotrzeć na nie do innego miasta. Poddaje to w wątpliwość, że stan skarżącego dzień wcześniej tj. w dniu zaplanowanej kontroli uniemożliwiał mu uczestniczenie w jej przebiegu. Zauważyć też należy, że skarżący przedkładając zwolnienia lekarskie - swoje oraz upoważnionej osoby - za każdym razem gdy będzie wyznaczony dzień kontroli jest w stanie całkowicie sparaliżować możliwość jej przeprowadzenia. Tymczasem jak już wyżej wspomniano mimo przebywania na zwolnieniu lekarskim skarżący nieprzerwanie prowadził działalność gospodarczą. Dlatego też zdaniem Sądu sam fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim skarżącego i osoby przez niego upoważnionej do reprezentacji, nie może być okolicznością decydującą, o uznaniu że nie uniemożliwiał przeprowadzenia kontroli. Odnosząc się do zarzutu skargi, że skarżący nie został powiadomiony w prawidłowy sposób o kontroli, którą kontrolujących wyznaczyli na dzień 1 kwietnia 2014 r. Sąd stwierdza, że zarzut ten jest zasadny i w tej kwestii organy nie zastosowały się do wymogów określonych w art. 79 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Nie mniej jednak wobec uznania, że skarżący nie poddał się kontroli z dnia 31 marca 2014 r. powyższe uchybienie nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Tym bardziej, że nie pierwszy raz, skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli swojej firmie, za co został już ukarany karę pieniężną w wysokości 10.000 zł (patrz: wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 marca 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1283/13) Jednocześnie wobec nieuwzględnienia argumentów skarżącego w niniejszej sprawie nie doszło do ziszczenia się dyspozycji z art. 92c ustawy o transporcie drogowym, a więc że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Na skarżącym ciążył obowiązek umożliwienia organowi przeprowadzenia czynności kontrolnych w dniu 31 marca 2014 r. a jak już wyżej wspomniano sam fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim w dacie terminu kontroli nie stanowił wystarczającej przesłanki usprawiedliwiającej przedsiębiorcę. Trafnie zatem orzekające w niniejszej sprawie organy uznały, że okoliczności podnoszone przez stronę nie stanowią przesłanek określonych w art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Nie będąc obecny osobiście, a także pod nieobecność osoby do reprezentowania podczas kontroli, skarżący miał wpływ na popełnienie naruszenia. Zachodziła zatem w niniejszej sprawie podstawa do odpowiedzialności przewidzianej w pkt 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Załącznik ten, będący swoistego rodzaju "taryfikatorem" kar pieniężnych za naruszenia warunków lub obowiązków przewozu drogowego, ustala kary pieniężne w sposób sztywny. Wysokość kar jest niezależna od uznania organu administracji publicznej, decyzja administracyjna o nałożeniu kary pieniężnej nie może wskazywać innej wysokości kary niż ta, która wynika z poszczególnych punktów załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że orzekające w sprawie organy obu instancji oparły swoje decyzje na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Prawidłowo zastosowano w sprawie art. 92a ustawy o transporcie drogowym w zw. z pkt 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy uznając, że skarżący nie poddał się kontroli uniemożliwiając jej przeprowadzenie, przez co naruszył obowiązki związane z wykonywaniem transportu drogowego. Z tego powodu Sąd skargę oddalił, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.