IV SA/Wa 2576/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant ref. staż. Krystyna Stępniak-Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi "G." E. Z., W. Z., K. G. Sp. j. z siedzibą w O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołań oddala skargę Zaskarżonym przez Spółkę "G.’ E. Z., W. Z., K. G. sp. jawna, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 kwietnia 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej jako k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącą, od decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r., [...]. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., nr [...], działając na podstawie at. 41 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21 ze zm.) zezwolił T. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na zbieranie i magazynowanie odpadów, określonych w załączniku do decyzji, na terenie działek o nr [...],[...],[...],[...] i [...] (obw. geodezyjny [...]) położonych przy ul. [...] w O., do których przedsiębiorca ma tytuł prawny. W decyzji organ określił sposób magazynowania poszczególnych rodzajów odpadów oraz metody i warunki zbierania odpadów. Pismem z dnia [...] października 2014 r. skarżąca Spółka G. wniosła odwołanie od organu I instancji. W odwołaniu podała m.in. że jest właścicielem działek nr [...],[...] i [...] przy ul. [...] w O., które sąsiadują bezpośrednio z nieruchomością, na której mają być magazynowe odpady. Spółka podała, że zaskarżona decyzja została jej doręczona na wniosek (pismo z [...] września.2014 r.) w dniu [...] września.2014 r. Z kolei w piśmie z dnia [...] października 2014 r. Spółka stwierdziła, że organ I instancji doręczając jej decyzję z [...] września 2014 r. uznał ją za stronę postępowania. Od tej decyzji odwołanie wniósł również W. G. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "H" W. G.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołań wniesionych m.in. przez skarżącą. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał art. 170 ust. 2 ustawy o odpadach. Według tego przepisu, stronami postępowań dotyczących zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów, zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów, decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów, zgody na zamknięcie składowiska odpadów lub jego wydzielonej części oraz zgody na wydobywanie odpadów ze składowiska odpadów nie są właściciele nieruchomości sąsiadujących z instalacją lub nieruchomością, na której będzie prowadzone zbieranie odpadów, przetwarzanie odpadów lub wydobywanie odpadów ze składowiska odpadów. W tej sytuacji zaskarżenie decyzji organu I instancji nie jest dopuszczalne. W skardze na to postanowienie skarżąca domagała się uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego i organu I instancji oraz umorzenia postępowania administracyjnego i zasądzenia kosztów postępowania Zwróciła się ponadto z wnioskiem o to, aby Sąd wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności przepisu art. 170 ustawy o odpadach z art. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że posiada decyzje o warunkach zabudowy nieruchomości, a składowisko odpadów na nieruchomości sąsiedniej "utrudni wykonywanie własności". Jej interes prawny jest zagwarantowany w Konstytucji, a akt niższego rzędu nie może jej praw ograniczać. Według skarżącej, decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r. jest dotknięta wadą nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., ponieważ "pokrywa się terminowo z pierwotną decyzją w tej samej sprawie". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Według art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest uprawniony do badania jego legalności w pełnym zakresie, nie ograniczając się do zarzutów skargi. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie dostrzegła strona wnosząca skargę. Skarga może być zatem uwzględniona niezależnie od zasadności podniesionych w niej zarzutów. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Trzeba przypomnieć, że zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło niedopuszczalność odwołania skarżącej od decyzji Starosty [...] o zezwoleniu T. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na zbieranie i magazynowanie odpadów, na terenie działek sąsiadujących z nieruchomościami skarżącej Spółki. Zdaniem Spółki to rozstrzygnięcie oparto na niekonstytucyjnym przepisie prawa. W związku z tym, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, powinien wystąpić z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, o zbadanie zgodności przepisu art. 170 ust. 2 ustawy o odpadach z Konstytucją. Podkreślić należy, że w myśl art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Z przywołanego przepisu wynika, więc dla sądu obowiązek, a zarazem uprawnienie do dokonywania oceny zgodności aktów normatywnych z Konstytucją. W razie stwierdzenia niekonstytucyjności aktu z Konstytucją, sąd może odmówić jego zastosowania w konkretnej sprawie. Sąd nie może jednak wkraczać w kompetencje zastrzeżone do właściwości Trybunału Konstytucyjnego i nie powinien we własnym zakresie kwestionować zgodności ustawy z Konstytucją. Może natomiast samodzielnie uznać, że określony przepis ustawy nie budzi jego wątpliwości co do zgodności z Konstytucją. Nie jest zatem obowiązany do występowania do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności tego przepisu ustawowego z Konstytucją w razie zgłoszenia takiego wniosku przez stronę postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 września 2010 r., sygn. I OSK 368/10 (dostępny w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdził, że w przypadku braku wątpliwości sądu co do zgodności z Konstytucją norm prawa będących podstawą orzekania w sprawie sąd "nie musi (...) inicjować postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie zbadania konstytucyjności tych norm, nawet gdyby z takim żądaniem wystąpiła któraś ze stron postępowania. Sąd administracyjny nie musi w takim przypadku w uzasadnieniu swego orzeczenia wyjaśniać przyczyn, dla których uznał dany przepis za zgodny z Konstytucją. Wynika to z faktu, że badanie zgodności z konstytucją przepisów prawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych i jest dokonywane jedynie na użytek rozpoznania konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej". Pogląd wyrażony w przywołanym wyżej orzeczeniu skład orzekający w sprawie podziela i przyjmuje za własny. Jedynie więc na marginesie można zauważyć, że zdaniem Sądu ustawodawca nie dopatrzył się zagrożenia ze strony działalności polegającej na gromadzeniu i magazynowaniu odpadów, dla interesów sąsiada nieruchomości, na której taka działalność ma być prowadzona. Inaczej natomiast przedstawia się sytuacja, gdy na określonej nieruchomości ma być prowadzona działalność w postaci zbierania i przetwarzania odpadów lub tylko ich przetwarzania. Wówczas bowiem prowadzący taką działalność jest obowiązany uzyskać uprzednio decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Dopiero w tym postępowaniu sąsiadujący z nieruchomością mają prawo występowania w nim w charakterze strony. Przyjąć zatem należało, że w sytuacji, gdy sąd administracyjny uznał, że przepis prawny stanowiący podstawę wydania kwestionowanego postanowienia nie narusza Konstytucji RP, sąd nie ma obowiązku występowania do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym na podstawie art. 193 Konstytucji RP. Biorąc to wszystko pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącej od decyzji Starosty [...]. Przepis art. 170 ust. 2 ustawy o odpadach modyfikuje pojęcie strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wynika z niego, że stroną postępowania jest wnioskodawca, a jeżeli nie jest on właścicielem nieruchomości, na której będą zbierane odpady - także właściciel tej nieruchomości, ale już nie właściciel nieruchomości sąsiedniej, nawet jeżeli byłby narażony na oddziaływania gromadzonych odpadów. Sąd podkreśla, że legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym określają przepisy prawa. Skoro uregulowanie statusu strony postępowania w sprawach dotyczących m.in. zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów, zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów, należy wywodzić z przepisu prawa materialnego, to oznacza, że doręczenie decyzji organu I instancji "do wiadomości" nie powoduje, że jej odbiorca - skarżący "staje się" stroną postępowania (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. II OSK 357/05, LEX nr 194900). Sąd, odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego nieważności decyzji Starosty [...] o udzieleniu zezwolenia, na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., stwierdza, że kontrolowane postępowanie dotyczy postanowienia o "procesowego" o niedopuszczalności odwołania, a w ramach tego postępowania organ odwoławczy (i sąd) nie bada legalności decyzji organu I instancji. Z przedstawionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.