I SA/Sz 322/15
WyrokWSA w Szczecinie2015-05-06
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na realizację inwestycji o charakterze CSR (budowa strefy rekreacji dla dzieci), która zostanie nieodpłatnie przekazana samorządowi, a także czy takie nieodpłatne przekazanie podlega opodatkowaniu VAT?Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na realizację inwestycji o charakterze CSR, jeśli nie wykazano związku przyczynowo-skutkowego między tymi wydatkami a przyszłymi obrotami opodatkowanymi podatnika. Nieodpłatne przekazanie takiej inwestycji samorządowi, która nie jest związana z działalnością gospodarczą podatnika, podlega opodatkowaniu VAT jako świadczenie usług.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą prawa do odliczenia VAT od wydatków na budowę strefy rekreacji dla dzieci (inwestycja CSR), która miała zostać nieodpłatnie przekazana miastu. Spółka argumentowała, że inwestycja ta służy budowaniu pozytywnego wizerunku i relacji z samorządem, co pośrednio wpływa na jej działalność gospodarczą związaną z budową terminala gazowego. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że brak jest związku między inwestycją a działalnością opodatkowaną spółki, co uniemożliwia odliczenie VAT i skutkuje opodatkowaniem nieodpłatnego przekazania jako usługi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 maja 2015 r. sprawy ze skargi P.L. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego oddala skargę.
W dniu 28 lipca 2014 r. L Spółka Akcyjna z siedzibą w Ś, dalej "spółka", złożyła wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych w związku zakupem dodatkowego wyposażenia, które zostanie nieodpłatnie przekazane miastu Ś, dalej "Miasto" oraz od wydatków poniesionych w związku z realizacją inwestycji polegającej na wybudowaniu strefy rekreacji dla dzieci o nazwie "Piracka przygoda", dalej "Inwestycja", braku opodatkowania nieodpłatnego przekazania nakładów poniesionych na zrealizowanie przedmiotowej Inwestycji oraz opodatkowania nieodpłatnego przekazania na rzecz Miasta dodatkowego wyposażenia Inwestycji (sprzętu nagłaśniającego).
Spółka przedstawiła następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe:
Spółka podała, że została powołana do realizacji na terenie Miasta inwestycji o strategicznym znaczeniu dla gospodarki i bezpieczeństwa energetycznego Polski, polegającej na budowie, a w przyszłości eksploatacji, terminala do odbioru i regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego (dalej: Terminal [...]). Zgodnie z umową Spółki przedmiotem jej działalności jest: wytwarzanie paliw gazowych, górnictwo gazu ziemnego, przeładunek towarów, prace badawczo-rozwojowe w dziedzinie nauk przyrodniczych technicznych, badania i analizy techniczne. Zgodnie z przyjętymi założeniami biznesowymi, spółka nie będzie prowadziła działalności operacyjnej do czasu zakończenia inwestycji i oddania Terminala [...] do eksploatacji. W związku z powyższym spółka do czasu przekazania Terminala do użytkowania może wykazywać nieznaczne (w relacji do skali projektu inwestycyjnego) przychody ze sprzedaży pozostałej. Obecnie cała aktywność spółki jest skoncentrowana na przygotowaniu inwestycji polegającej na budowie Terminala [...]. Spółka jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług "VAT" i w swoich działaniach pragnie uwzględniać interesy otoczenia zewnętrznego i wewnętrznego projektu, jak również środowiska naturalnego. Z tego względu ważnym elementem rozwoju spółki jest budowanie społecznie odpowiedzialnej firmy poprzez realizację "Strategii Zrównoważonego Rozwoju i Odpowiedzialnego Biznesu" (z ang. CSR - Corporate Social Responsibility) oraz wyznaczonych przez nią czterech celów głównych:
1. zaangażowanie interesariuszy zewnętrznych i wewnętrznych projektu w drodze dialogu społecznego,
2. wspieranie rozwoju Miasta i jego społeczności lokalnych,
3. troska o środowisko naturalne i promowanie zachowań proekologicznych,
4. bezpieczne i przyjazne miejsca pracy.
Spółka podała, że brak jest definicji społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR). Do wyjaśnienia tego pojęcia posłużyła się informacjami umieszczonymi na stronie Departamentu Pożytku Publicznego funkcjonującego w ramach Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej (www.pozytek.gov.pl). Spółka wskazała, że koncepcja odpowiedzialnego biznesu stała się jednym z kluczowych tematów w polityce gospodarczej Unii Europejskiej, ponieważ prowadzi do trwałego sukcesu przedsiębiorstwa dzięki prowadzeniu dialogu z otoczeniem przy uwzględnieniu aspektów ochrony środowiska i budowy kapitału społecznego. W ramach działań z zakresu CSR, spółka zaangażowała się w działalność na rzecz lokalnej społeczności, a w szczególności dzielnicy W, gdzie realizowana jest budowa Terminala [...]. W wyniku konsultacji z władzami Miasta spółka podjęła się wybudowania strefy rekreacji dla dzieci. Podjęta przez spółkę inicjatywa ma na celu budowanie relacji z samorządem terytorialnym, zbudowanie pozytywnego wizerunku spółki i realizowanej inwestycji budowy Terminala [...], pokazanie spółki jako podmiotu społecznie odpowiedzialnego oraz rozpowszechnienie nazwy i logotypu spółki. Jest to szczególnie istotne z uwagi na planowany długi okres eksploatacji Terminala [...], tj. ok 50 lat. Inwestycja realizowana jest na terenach należących do Miasta i po jej zakończeniu na mocy stosownego porozumienia zostanie nieodpłatnie przekazana na jego rzecz. Spółka rozpoczęła już prace związane z realizacją projektu, o czym poinformowano w środkach masowego przekazu. W lipcu 2013 r. Urząd Miasta zatwierdził projekt budowlany i wydal spółce pozwolenie na budowę. Spółka wybrała głównego wykonawcę Inwestycji, który rozpoczął prace związane z budową Inwestycji. Do chwili sporządzenia wniosku, koszty jakie poniosła spółka są związane ze sporządzeniem projektu budowlanego oraz realizacją I etapu robót budowlanych. Spółka poniesie nakłady na realizację Inwestycji w szczególności obejmujące: prace projektowe, budowlane, przygotowawcze, koszty osobowe pracowników spółki zaangażowanych w realizację projektu, instalację urządzeń do zabawy i sprzętu fitness oraz wydatki na zakup dodatkowego wyposażenia (w tym np. nagłośnienia). Wszystkie koszty będą w całości sfinansowane przez spółkę. Nabycie towarów i usług związanych z realizacją Inwestycji, za wyjątkiem kosztów osobowych, zostanie udokumentowane fakturą VAT wystawioną na spółkę. Spółka planuje zakończenie realizacji i nieodpłatne przekazanie Inwestycji w IV kwartale 2014 r. Przekazaniu Inwestycji towarzyszyć będzie szeroka akcja promocyjna, a na obiektach wchodzących w jej skład umieszczone zostanie logo spółki.
W związku z powyższym opisem zadano m.in. następujące pytania:
1. Czy spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od nakładów na realizację Inwestycji oraz wydatków na zakup dodatkowego wyposażenia?
2. Czy nieodpłatne przekazanie przez spółkę nakładów poniesionych na zrealizowanie Inwestycji na rzecz Miasta będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT?
3. Czy nieodpłatne przekazanie dodatkowego wyposażenia Inwestycji (np. sprzętu nagłaśniającego) Miastu będzie stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu VAT?
Odnośnie pkt 1, zdaniem spółki, od nakładów na realizację Inwestycji oraz wydatków na zakup dodatkowego wyposażenia będzie jej przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 86 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej "u.p.t.u.". Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek naliczony jest związany, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Niezbędne jest istnienie związku między dokonywanymi zakupami towarów i usług, a działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika. Przy czym związek dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą podatnika może mieć charakter pośredni lub bezpośredni. Spółka podała, że będzie ponosiła wydatki związane z realizacją Inwestycji. Realizacja tego przedsięwzięcia wpisuje się w element przyjętej przez spółkę Strategii Zrównoważonego Rozwoju i Odpowiedzialnego Biznesu. Celem przedsięwzięcia jest bowiem wspieranie rozwoju Miasta, budowanie relacji z samorządem terytorialnym, budowanie pozytywnego wizerunku spółki wśród lokalnej społeczności, pokazanie spółki jako podmiotu społecznie odpowiedzialnego oraz rozpowszechnienie nazwy i logotypu spółki. Zbudowanie pozytywnego wizerunku i pozyskanie przychylności społeczności lokalnej jest ważne dla spółki z uwagi na zamierzony długi czas prowadzenia działalności w tym rejonie. Z kolei zamontowanie na terenie Inwestycji sprzętu fitness ma na celu promowanie sportu i kultury fizycznej wśród dzieci. Inwestycja realizowana jest na terenach należących do Miasta i po jej zakończeniu na mocy stosownego porozumienia zostanie nieodpłatnie przekazana władzom Miasta. Dodatkowo, przekazaniu Inwestycji towarzyszyć będzie szeroka akcja promocyjna, a na obiektach wchodzących w skład wybudowanego przez spółkę placu zabaw ma znajdować się jej logo. W ocenie spółki, związek pomiędzy jej działalnością gospodarczą a wydatkami ponoszonymi na zrealizowanie Inwestycji jest bezsprzeczny. Realizacja Inwestycji jest nakierowana na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, ma prowadzić do kreowania i utrzymania jej pozytywnego wizerunku na rynku, co odpowiednio będzie miało pozytywny wpływ na prowadzoną przez spółkę działalność gospodarczą, w tym warunki współpracy z samorządem oraz kontrahentami (a co za tym idzie do powstania obrotu). Zdaniem spółki, spełnia ona warunki uprawniające do odliczenia, gdyż jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT, a nabyte towary i usługi związane z realizacją Inwestycji, będą związane z ogólną jej działalnością, która podlega opodatkowaniu VAT. W konsekwencji, spółka ma prawo do pomniejszenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur związanych z nabyciem towarów i usług w celu realizacji Inwestycji. Na poparcie swoich twierdzeń spółka przytoczyła wydane interpretacje podatkowe.
Odnośnie pkt 2, zdaniem spółki, nieodpłatne przekazanie nakładów poniesionych na zrealizowanie Inwestycji na rzecz Miasta nie będzie podlegało opodatkowaniu VAT, jako że będzie ono stanowiło nieodpłatne świadczenie usług dla celów związanych z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą. Spółka powołała się na swoje stanowisko co do pkt 1. W opinii spółki, przekazanie nakładów poniesionych na zrealizowanie Inwestycji na rzecz Miasta, który jest właścicielem gruntu nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako dostawa towarów, gdyż czynność ta nie może zostać uznana za dostawę towarów, zgodnie z art. 7 ust. 1 u.p.t.u. oraz nie będzie podlegało opodatkowaniu VAT jako świadczenie usług, gdyż ma ono charakter nieodpłatny i jednocześnie jest dokonywane na cele związane z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą, w związku z czym nie podlega opodatkowaniu VAT na podstawie art. 8 ust. 2 u.p.t.u. Spółka przywołała treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust.1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 i 2 u.p.t.u. oraz art. 47 § 1 i art. 48 Kodeksu cywilnego. W ocenie spółki, elementy wchodzące w skład Inwestycji (urządzenia do zabawy oraz urządzenia fitness), jakie zostaną zamontowane przez wykonawcę na terenie Inwestycji będą trwale związane z gruntem i będą stanowiły jej część składową. Inwestycja powstanie na gruncie stanowiącym własność Miasta. W związku z tym plac zabaw, wraz z zamontowanymi na nim urządzeniami nigdy nie będą stanowiły własności spółki, gdyż będą przynależne do gruntu. Tym samym, spółka nie będzie mogła przekazać prawa do dysponowania nimi jak właściciel na rzecz Miasta. Prawo własności przejdzie bowiem na właściciela gruntu samoistnie przez związanie montowanych urządzeń z gruntem. W opisanym przypadku nie dojdzie zatem do dostawy towarów, gdyż spółka w żadnym momencie nie będzie właścicielem gruntów, na którym zostanie zrealizowana Inwestycja, a jedynie poniesie określone wydatki związane z ich budową i wyposażeniem. W konsekwencji należy stwierdzić, że przeniesienie na Miasta jako właściciela gruntu, na którym wybudowany zostanie plac zabaw nakładów poniesionych na wybudowanie placu zabaw nie będzie stanowiło dostawy towarów. W ocenie spółki, świadczona przez nią usługa będzie miała charakter nieodpłatny i będzie związana z jej działalnością gospodarczą, zaś dokonując przekazania nakładów poniesionych na zrealizowanie Inwestycji na rzecz Miasta spółka nie otrzyma żadnego wynagrodzenia od Miasta. Na poparcie swoich twierdzeń spółka przytoczyła wydane interpretacje podatkowe.
Odnośnie pkt 3, zdaniem spółki, nieodpłatne przekazanie dodatkowego wyposażenia Inwestycji (w tym nagłośnienia) Miastu będzie stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu VAT na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 u.p.t.u.
Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, działając z upoważnienia Ministra Finansów wydał w dniu 27 października 2014 r. interpretację, w której uznał stanowisko podatnika za niezasadne.
Organ interpretacyjny przedstawił stan faktyczny i przywołał treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 8 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u. Organ stwierdził, że opodatkowaniu podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z działalnością gospodarczą, a więc nie mają wpływu na przyszłe obroty przedsiębiorstwa, jego zyski, wizerunek, odbiór przez kontrahentów. Pojęcie działalności gospodarczej zostało zawarte dla celów podatku VAT w art. 15 ust. 2 u.p.t.u. Organ przytoczył treść art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit.a u.p.t.u. Organ wskazał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko podatnikom podatku od towarów i usług w takim przypadku, gdy dokonywane zakupy mają związek z czynnościami opodatkowanymi. Odliczeniu podlega podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego. Dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku między dokonywanymi zakupami towarów i usług a prowadzoną działalnością opodatkowaną. Przy czym związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni. Aby jednak można było wskazać, iż określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością, istnieć musi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika, np. przez ich odsprzedaż, lecz przez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez dany podmiot obrotów. Organ podał, że z opisu przedstawionego we wniosku wynika, iż spółka została powołana do realizacji na terenie Miasta inwestycji polegającej na budowie, a w przyszłości eksploatacji, terminala do odbioru i regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego (Terminal [...]). Zgodnie z umową spółki przedmiotem jej działalności jest: wytwarzanie paliw gazowych, górnictwo gazu ziemnego, przeładunek towarów, prace badawczo-rozwojowe w dziedzinie nauk przyrodniczych technicznych, badania i analizy techniczne. Do czasu zakończenia inwestycji i oddania Terminala [...] do eksploatacji spółka nie będzie prowadziła działalności operacyjnej. W ramach działań z zakresu CSR, spółka zaangażowała się w działalność na rzecz lokalnej społeczności, a w szczególności dzielnicy W, gdzie realizowana jest budowa Terminala [...]. W wyniku konsultacji z władzami Miasta spółka podjęła się wybudowania strefy rekreacji dla dzieci. Zdaniem organu, z przedstawionych okoliczności nie wynika aby nabyte towary i usługi miały/lub mogły mieć bezpośredni związek z działalnością opodatkowaną spółki (jak wynika z wniosku przedmiotem działalności Spółki jest wytwarzanie paliw gazowych, górnictwo gazu ziemnego, przeładunek towarów, prace badawczo-rozwojowe w - dziedzinie nauk - przyrodniczych technicznych, badania i analizy techniczne). Również w przedmiotowej sprawie brak było pośredniego wpływu realizowanej budowy terenu rekreacyjnego dla dzieci, na przyszłą sprzedaż opodatkowaną spółki przez ewentualne nakłonienie potencjalnych klientów do nabywania usług spółki, po wybudowaniu Terminala. Spółka nie wykazała racjonalnego związku przyczynowo skutkowego pomiędzy realizacją przedmiotowego projektu, a zwiększeniem swojej sprzedaży opodatkowanej, a z przedstawionych we wniosku okoliczności nie sposób wyprowadzić wniosku o wzroście sprzedaży opodatkowanej u podatnika, w okresie późniejszym. Wobec powyższego, skoro nabyte towary i usługi nie posłużą czynnościom opodatkowanym, to w świetle powołanego art. 86 ust. 1 u.p.t.u., nie ma możliwości odliczenia podatku od towarów i usług od poniesionych wydatków. Organ interpretacyjny odniósł się do kwestii opodatkowania nieodpłatnego przekazania poniesionych nakładów (na wybudowanie strefy rekreacyjnej dla dzieci na gruncie stanowiącym własność Miasta) na rzecz Miasta i stwierdził, że czynności tych nie można uznać za dostawę towaru, w myśl art. 7 ust. 1 u.p.t.u. W przedmiotowym wypadku nie nastąpi bowiem przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, gdyż Miasto, z racji posiadanego prawa własności do gruntu, będzie dysponowało również prawem własności do wszelkich jego części składowych, to jest w niniejszej sprawie do wybudowanego terenu rekreacyjnego (placu zabaw) trwale z tym gruntem związanych. Organ interpretacyjny podał, że nakłady poniesione przez spółkę na realizację Inwestycji, polegającej na wybudowaniu i nieodpłatnym przekazaniu miastu placu zabaw, pozostają bez związku z działalnością gospodarczą spółki i nie wpłyną na osiągane przez spółkę przychody opodatkowane podatkiem VAT. Stwierdził zatem, że spółka, przekazując nieodpłatnie ww. nakłady świadczy usługę, która w świetle art. 8 ust. 2 pkt 2 u.p.t.u. podlega opodatkowaniu VAT, ponieważ przekazywana nieodpłatnie Inwestycja nie jest związana z prowadzonym przez spółkę przedsiębiorstwem. Organ interpretacyjny uznał, że nieodpłatne przekazaniem na rzecz Miasta dodatkowego wyposażenia, tj. sprzętu, nie będzie podlegało opodatkowaniu VAT stosownie do art. 7 ust. 2 u.p.t.u., gdyż co tych towarów spółce nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Przedmiotowe przekazanie nie spełni zatem przesłanek zawartych w art. 7 ust. 2 pkt 2 u.p.t.u. i nie może być uznane za dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., a więc za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT.
Spółka wezwała organ interpretacyjny do usunięcia naruszenia prawa, lecz organ nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska.
Spółka złożyła skargę na powyższą interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o jej uchylenie w zakresie pkt 1 i 2. Zarzuciła organowi naruszenie:
1. art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit.a u.p.t.u. w zw. z art. 167 i art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej polegające na przyjęciu, że w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym, spółka nie ma prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od nakładów na realizację Inwestycji z uwagi na brak związku tych nakładów (wydatków) z czynnościami opodatkowanymi spółki;
2. art. 8 ust. 2 pkt 2 u.p.t.u. polegające na przyjęciu, że w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym, nieodpłatne przekazanie przez spółkę na rzecz Miasta nakładów poniesionych na zrealizowanie Inwestycji będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, z uwagi na brak związku tej Inwestycji z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą;
3. art. 14c § 2 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2012 r., poz.749 ze zm.), dalej "o.p.", polegające na braku wskazania logicznie uzasadnionych powodów, ze względu na które okoliczności stanu faktycznego nie były wystarczające dla wykazania związku nakładów na realizację Inwestycji oraz samej Inwestycji z czynnościami opodatkowanymi spółki oraz z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, podczas gdy w innych interpretacjach indywidualnych Ministra Finansów wydanych w analogicznych stanach faktycznych, organ uznał istnienie związku czynności podejmowanych w ramach działań wynikających z doktryny społecznej odpowiedzialności biznesu z czynnościami opodatkowanymi i z działalnością gospodarczą podatników.
Spółka podtrzymała swoje stanowisko zaprezentowane we wniosku o wydanie interpretacji. Na poparcie swojego stanowiska spółka przywołała orzeczenia sądów administracyjnych i interpretacje indywidualne Ministra Finansów.
Organ interpretacyjny, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do art. 7 ust. 1 u.p.t.u., przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Na postawie art. 7 ust. 2 u.p.t.u., przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
1. przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2. wszelkie inne darowizny
- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
W myśl art. 8 ust. 1 u.p.t.u., przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Na podstawie art. 8 ust. 2 u.p.t.u., za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
1. użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2. nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Z powyższego wynika, że opodatkowaniu podlega, jako odpłatne świadczenie usług, użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza (w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników), jeżeli przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, w całości lub w części, przy nabyciu tych towarów. Zatem tylko łączne zaistnienie ww. przesłanek umożliwia objęcie zakresem opodatkowania VAT usług świadczonych nieodpłatnie. Jeśli jeden z tych warunków nie jest spełniony, to wówczas takie świadczenie usług będzie nieopodatkowane podatkiem od towarów i usług. Wskazać należy, że dla ustalenia czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy ww. przepisu istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jest jednak od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują. Zaznaczyć należy, że opodatkowaniu VAT podlega nieodpłatne świadczenie usług (inne niż wskazane w pkt 1) na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika, bez względu na to czy podatnikowi przysługiwało, czy też nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku. Stwierdzić należy, że opodatkowaniu podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z działalnością gospodarczą, a więc nie mają wpływu na przyszłe obroty przedsiębiorstwa, jego zyski, wizerunek, odbiór przez kontrahentów.
Pojęcie działalności gospodarczej dla celów podatku VAT zawarte jest w art. 15 ust. 2 u.p.t.u., zgodnie z którym działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u., w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Kwotę podatku naliczonego stanowi, suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit.a u.p.t.u.
Z powyższych przepisów wynika, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko podatnikom podatku od towarów i usług w takim przypadku, gdy dokonywane zakupy mają związek z czynnościami opodatkowanymi. Odliczyć zatem można podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego. Wskazana norma prawna wyraża zasadę neutralności podatku od towarów i usług, w następstwie której podatnicy realizujący czynności zwolnione, są w podobnej sytuacji jak ostateczny nabywca (konsument) towaru lub usługi, z wyjątkiem przypadków jednoznacznie wskazanych w ustawie o podatku od towarów i usług. Ustawa wyłącza zatem możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu.
Z uregulowań ustawy o podatku od towarów i usług wyraźnie wynika, iż dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku między dokonywanymi zakupami towarów i usług a prowadzoną działalnością opodatkowaną. Przy czym związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni. O bezpośrednim związku dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży - towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług, będących przedmiotem dostawy; bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.
W niniejszej sprawie taki bezpośredni związek nie występuje, gdyż realizacja Inwestycji nie wiąże się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez spółkę. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, gdyż jest w trakcie budowy Terminala [...].
Natomiast o związku pośrednim można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa. Mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganymi przez podatnika przychodami. Aby jednak można było wskazać, iż określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością, istnieć musi związek przyczynowo skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika, np. przez ich odsprzedaż, lecz przez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez dany podmiot obrotów.
W niniejszej sprawie taki pośredni związek również nie występuje. Z opisu przedstawionego we wniosku wynikało, że spółka została powołana do realizacji na terenie Ś inwestycji polegającej na budowie, a w przyszłości eksploatacji, terminala do odbioru i regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego (Terminal [...]). Zgodnie z umową spółki przedmiotem jej działalności jest: wytwarzanie paliw gazowych, górnictwo gazu ziemnego, przeładunek towarów, prace badawczo-rozwojowe w dziedzinie nauk przyrodniczych technicznych, badania i analizy techniczne. Na dzień złożenia wniosku spółka nie podjęła jeszcze działalności gospodarczej, gdyż obecnie cała jej aktywność skoncentrowana jest na budowie Terminala [...]. W ramach działań z zakresu CSR, spółka zaangażowała się w działalność na rzecz lokalnej społeczności. W wyniku konsultacji z władzami Miasta spółka podjęła się wybudowania strefy rekreacji dla dzieci. Podjęta przez spółkę Inwestycja ma na celu budowanie relacji z samorządem terytorialnym, zbudowanie pozytywnego wizerunku spółki i realizowanej inwestycji budowy Terminala [...], pokazanie spółki jako podmiotu społecznie odpowiedzialnego oraz rozpowszechnienie jej nazwy i logotypu. Celem tej Inwestycji, według spółki, ma być wspieranie rozwoju Miasta, budowanie relacji z samorządem terytorialnym, budowanie pozytywnego wizerunku spółki wśród lokalnej społeczności, pokazanie spółki jako podmiotu społecznie odpowiedzialnej oraz rozpowszechnienie jej nazwy i logotypu. Zbudowanie pozytywnego wizerunku i pozyskanie przychylności społeczności lokalnej, w ocenie spółki, ma istotne znaczenie z uwagi na założenie wieloletniego prowadzenia działalności w tym rejonie.
Jak sama spółka wskazała, realizacja Inwestycji nie ma na celu zwiększenia przyszłej sprzedaży opodatkowanej wytwarzanych produktów, lecz zbudowanie pozytywnego wizerunku i pozyskanie przychylności społeczności lokalnej. O tym, że budowa Terminala [...] w tym rejonie wzbudziła protesty mieszkańców, Sądowi wiadomo z urzędu, gdyż było szeroko komentowane w mediach. Spółka ma zajmować się działalnością gospodarczą w postaci, m.in. wytwarzania paliw gazowych, przeładunku towarów (skroplony gaz), pracami badawczo-rozwojowymi w dziedzinie nauk przyrodniczych technicznych, badaniami i analizami technicznymi. Przyszła działalność spółki jest bardzo specyficzna, dlatego też nie sposób twierdzić, że realizacja Inwestycji ma powiązanie z działalnością opodatkowaną spółki. Zbudowanie placu zabaw dla dzieci, mimo umieszczenia na nich logo spółki, nie wpłynie generalnie na zwiększenie obrotów sprzedaży produktów spółki, w tym wśród lokalnych mieszkańców. Wobec powyższego, skoro nabyte towary i usługi nie posłużą czynnościom opodatkowanym, to w świetle powołanego art. 86 ust. 1 u.p.t.u., nie ma możliwości odliczenia podatku od towarów i usług od poniesionych wydatków. Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Prawo do odliczenia podatku naliczanego nie jest przywilejem podatkowym, ale elementem konstrukcyjnym podatku od towarów i usług.
W kwestii opodatkowania nieodpłatnego przekazania poniesionych nakładów (na wybudowanie strefy rekreacyjnej dla dzieci na gruncie stanowiącym własność Miasta) na rzecz Miasta stwierdzić należy, że czynności tych nie można uznać za dostawę towaru, w myśl art. 7 ust. 1 u.p.t.u. W przedmiotowym wypadku nie nastąpi bowiem przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, gdyż Miasto z racji posiadanego prawa własności do gruntu, będzie dysponowało również prawem własności do wszelkich jego części składowych (na ten fakt zwróciła uwagę sama spółka we wniosku). Jak wynikało z okoliczności sprawy nakłady poniesione przez spółkę na realizację Inwestycji, pozostają bez związku z działalnością gospodarczą spółki i nie wpłyną na osiągane przez nią przychody opodatkowane podatkiem VAT. Spółka, przekazując nieodpłatnie nakłady poniesione w związku z wykonaniem Inwestycji, świadczy usługę, która na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 2 u.p.t.u. podlega opodatkowaniu VAT.
Odnośnie przytoczonych przez spółkę interpretacji Ministra Finansów i orzeczeń sądów administracyjnych, wskazać należy, że dotyczą one innych podmiotów i innych stanów faktycznych. Wbrew twierdzeniu spółki nie sposób uznać, że dotyczą one sytuacji analogicznej jak we wniosku, np. wyrok NSA w sprawie o sygn. I FSK 1606/12 dotyczył wydatków na przeprowadzenie przez firmę z branży energetycznej konkursu plastycznego dla dzieci szkół podstawowych, który miał na celu podniesienie świadomości właściwego korzystania z urządzeń elektrycznych wśród dzieci; interpretacje odnosiły się do wydatków na budowę placu zabaw, które poniosła firma, zajmująca się sprzedażą kosmetyków (wpływu tych wydatków na jej sprzedażą opodatkowaną). Również interpretacja nr ITPP2/443-160b/14/AK wydana w dniu 29 kwietnia 2014 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy na wniosek spółki dotyczyła innych kwestii, m.in. wydatków na budowy strażnicy na rzecz jednostki PSP (wydatki te zostały uznane za związane z działalnością spółki z uwagi na zapewnienie ochrony ppoż. realizowanej inwestycji, a tym samym spełnienie warunków umożliwiających uzyskanie pozwolenia na użytkowanie Terminala [...]).
Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło