IV SAB/Wr 199/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie sędzia NSA Henryk Ożóg, sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi [...] Związku Zawodowego w W. na bezczynność Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Wnioskiem z dnia 8 października 2013 r. [...] Związek Zawodowy (dalej strona skarżąca) zwrócił się do Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] o udostępnienie informacji publicznej poprzez udostępnienie: 1) wykazu spraw dyscyplinarnych nauczycieli, w których w składzie orzekającym uczestniczyła lub uczestniczy: C. S. , E. Ś. , H. Z. , 2) kserokopii protokołów rozpraw(y) ze spraw dyscyplinarnych w których orzekali członkowie Komisji wymienieni w pkt 1 – w formie zanominizowanej co do osób nie będących funkcjonariuszami publicznymi. W piśmie z dnia 21 października 2013 r. Przewodniczący Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli, podał, że żądaną przez stronę skarżącą informację – udostępnienie kserokopii protokołów z rozpraw(y) ze sprawy [...] nie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem Przewodniczącego powyższe uzasadnia fakt, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje a także inne podmioty, które władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Żądane informacje nie dotyczą zaś polityki wewnętrznej i zagranicznej ani też trybu działania władz publicznych ani państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego. Podniósł, że akta postępowania dyscyplinarnego nie są również dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy, a sama sprawa nie dotyczy majątku publicznego. Dodatkowo wskazał, że postępowanie dyscyplinarne dla nauczycieli toczy się zgodnie z art. 77 w zw. z art. 80 ustawy Karta Nauczyciela i Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego. Przepisy przywołanego rozporządzenia, ustanawiające jawność rozpraw, nie przewidują udostępnienia akt sprawy, sporządzania z nich i doręczenia osobom trzecim jakichkolwiek z nich odpisów. Przewodniczący udzielił stronie skarżącej informacji publicznej określonej w pkt 1 wniosku. W skardze na bezczynność strona skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w zakresie pkt 2 wniosku w orzeczonym terminie. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że pomimo upływu ustawowego terminu strona przeciwna nie udostępniła żądanej w pkt 2 wniosku informacji pomimo, że żądana informacja obiektywnie należy do kategorii informacji publicznej gdyż sprawy dyscyplinarne nauczycieli należą do kategorii spraw publicznych. Pismem z dnia 21 października 2013 r. strona przeciwna zanegowała publiczny charakter żądanej informacji, co stanowi naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej a także art. 61 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] we [...] wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, iż nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, bowiem jego status i pozycję w postępowaniu dyscyplinarnym normują wyłącznie przepisy art. 77, 78 oraz 80 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. ( Dz.U. 2006, Nr 97, poz. 679 ze zm.) Karta Nauczyciela oraz § 7 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998 r,. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego (Dz.U. 1998, Nr 15, poz. 64). Stanowi ono, że przewodniczący komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli jest powołany (jak wszyscy członkowie komisji) przez wojewodę, przy którym działa komisja, spośród nauczycieli zatrudnionych w przedszkolach, szkołach i innych placówkach wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), a także spośród nauczycieli zatrudnionych w urzędach organów administracji rządowej na stanowiskach wymagających kwalifikacji pedagogicznych. Funkcje i zadania przewodniczącego komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli definiuje przepis § 22 ust. 1 § 26 rozporządzenia, o którym mowa wyżej i są to czynności organizacyjno-techniczne, związane z wyznaczeniem składu orzekającego w konkretnej sprawie i pierwszego terminu posiedzenia składu orzekającego. Oznacza to, że przewodniczący komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli podejmuje wyłącznie czynności wytyczone przepisami Karty Nauczyciela i powołanego rozporządzenia. Nie może więc występować we własnym imieniu na zewnątrz w jakiejkolwiek sprawie. Nie jest ani władzą publiczną ani organem władzy publicznej, czy jakimkolwiek innymi podmiotem wykonującym zadanie publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazując na przepisy rozporządzenia Przewodniczący stwierdził, że nie wynika z ich jakikolwiek inny jego obowiązek, związany z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej. Przewodniczący stwierdził także, że nie istnieje również inny przepis, który nakładałby na niego jakąkolwiek tego rodzaju powinność. Natomiast niesporne jest, że zostało do skarżącego wystosowane pismo z odpowiedzią. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej w dalszej części również: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność. W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ administracji, względnie inny podmiot zobowiązany do określonego działania, miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, przez które akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. W niniejszej sprawie, kluczowym zagadnieniem stało się określenie podmiotu posiadającego legitymację bierną do występowania w niniejszym postępowaniu, a konkretnie, czy podmiot, do którego strona skarżąca skierowała wniosek o udzielenie informacji publicznej, a to Przewodniczący Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [....] jest podmiotem właściwym w sprawie jej udostępnienia. Powyższe ustalenie Sądu jest niezbędne do rozstrzygnięcie, czy w/w podmiot do którego strona skarżąca skierowała swe żądanie o udostępnienie informacji pozostaje w bezczynności, czy też nie jest bezczynny. I tak zgodnie z art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowo- administracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi. Jednakże w celu wskazania konkretnego podmiotu, który w niniejszej sprawie występuje po stronie organu niezbędne jest odwołanie się do norm prawnych stanowiący podstawę stosunku proceduralnoprawnego, w ramach którego podmiot ten pozostaje w stanie bezczynności. W tej sytuacji w niniejszej sprawie, odwołać się należy do stosownych regulacji zawartych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). I tak w myśl przepisów w/w ustawy , realizacja prawa do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1-3) jest uzależnione od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze: przedmiotem żądania informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust. 2; po drugie: adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej na zasadach tej ustawy zgodnie z art.4 ust. 1 są "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", ponadto organizacje związkowe i pracodawców oraz partie polityczne (ust. 2) i po trzecie: zgodnie z art. 4 ust. 3 obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 będące w posiadaniu tejże informacji. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawy nie jest spełniona druga z w/w przesłanek, innymi słowy adresat wniosku strony skarżącej , a to Przewodniczący Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] nie jest podmiotem o którym stanowi art.4 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art.4 ust.1 w/w ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące Skarb Państwa, państwowe lub samorządowe osoby prawne albo inne państwowe lub samorządowe jednostki organizacyjne bądź inne podmioty (jednostki), które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wprawdzie wyliczenie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji określone w cyt. wyżej przepisie art. 4 ust. 1 ustawy nie jest enumeratywne, tym niemniej wskazuje, że są to organy władzy publicznej, organy samorządów i podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne wykonujące zadania publiczne, bądź dysponujące majątkiem publicznym. Zdaniem Sądu - w świetle powyższego, nie można przyporządkować Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...] do żadnej z kategorii podmiotów, o jakich mowa w cyt. wyżej art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pozycja (status) przewodniczącego komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli przy wojewodzie ma swoje oparcie w przepisach ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.), zaś szczegółowy zakres zadań (kompetencji) określony został w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego (Dz. U. Nr 15, poz. 64). Istotne jest przy tym, że rozporządzenie to zgodnie uchwałą Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2011r., III PZP 1/11, nie utraciło mocy obowiązującej po upływie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela, co oznacza, że akt ten nadal obowiązuje. Powyższe stanowisko Sądu Najwyższego zostało zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn.akt I OSK 1831/12, LEX Nr 1328085). Niesporne jest w sprawie, że zagadnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli reguluje w/w ustawa z 26 stycznia 1982 Karta Nauczyciela w rozdziale 10 zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna". Zawarty w ustawie tej przepis art. 77 ust.1 stanowi, że w sprawach dyscyplinarnych nauczycieli orzekają w pierwszej instancji komisje dyscyplinarne przy wojewodach dla nauczycieli wszystkich szkół na terenie województwa. Niewątpliwie z przepisem tym łączy się przepis art.79 ust.1 w/w ustawy, stosownie do którego, organ przy którym została powołana komisja dyscyplinarna wyznaczy, w drodze zarządzenia, dla każdej komisji dyscyplinarnej rzecznika dyscyplinarnego (...). Wskazać przy tym należy na przepis § 13 ust.2 w/w rozporządzenia , w myśl którego do zadań rzecznika należy m.innymi prowadzenie postępowania wyjaśniającego (pkt 1) oraz składanie do komisji wniosków o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego (pkt 2). Z kolei zgodnie z art.80 ust.1 tejże ustawy, postępowanie dyscyplinarne wszczyna komisja dyscyplinarna na wniosek rzecznika dyscyplinarnego. Komisje dyscyplinarne wydają orzeczenia po przeprowadzeniu rozprawy oraz po wysłuchaniu głosów rzecznika dyscyplinarnego i obwinionego lub jego obrońcy (ust.2). Powyższa regulacja oznacza, że postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej składa się niejako z dwóch faz postępowania, a to podejmowania i prowadzenia określonych czynności przez rzecznika dyscyplinarnego oraz postępowania prowadzonego przez komisję dyscyplinarną przy wojewodzie. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z § 7 ust.3 w/w rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998r., członków komisji dyscyplinarnej, w tym przewodniczącego i jego zastępców, powołuje, odwołuje i ustala ich liczbę oraz funkcje, wojewoda lub właściwy minister, przy którym ta komisja działa, zwani dalej "organem, przy którym działa komisja", w porozumieniu ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli. Zgodnie z kolei z §11 ust.1 w/w rozporządzenia komisja dyscyplinarna pierwszej instancji orzeka w składzie trzyosobowym, gdzie przewodniczącym składu orzekającego jest przewodniczący komisji albo wyznaczony przez niego zastępca (ust.3). Istotny jest przy tym przepis § 12 omawianego rozporządzenia, który stanowi, że przewodniczący komisji kieruje pracami komisji, a w szczególności zaznajamia się z każdą sprawą wpływającą do komisji (pkt 1), ustala składy orzekające, powołuje przewodniczącego składu, jeżeli sam nie przewodniczy składowi, oraz wyznacza termin pierwszego posiedzenia składu (pkt 2), zapewnia szybki i sprawny przebieg postępowania dyscyplinarnego, a także zgodność postępowania z obowiązującymi przepisami (pkt 3). Także do zadań przewodniczącego komisji należy w myśl §22 ust.1 rozporządzenia wyznaczanie składu orzekającego, jak i zawiadamianie o terminie rozprawy rzecznika dyscyplinarnego oraz wzywanie na rozprawę obwinionego, jego obrońcę oraz świadków i biegłych (§ 26 ust.1 rozporządzenia). Przytoczone wyżej uprawnienia (kompetencje), a w jakie wyposażony został przewodniczący komisji dyscyplinarnej przy wojewodzie, nie pozwalają w ocenie Sądu na przyjęcie, że ów przewodniczący komisji jest władny występować we własnym imieniu na zewnątrz z informacjami w sprawach objętych postępowaniem dyscyplinarnym, w tym zwłaszcza wydawać we własnym imieniu decyzje, bądź inne akty, jako, że posiadane przez przewodniczącemu komisji dyscyplinarnej uprawnienia ograniczają się w istocie do czynności natury techniczno- organizacyjnych, jako, że związane są z funkcją organizacyjną i kierowaniem pracami komisji. Wskazać przy tym należy, że skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko przyjęte w orzecznictwie, zgodnie z którym to wojewoda jako organ władzy publicznej (art.4 ust.1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej) realizujący zadania administracji rządowej w województwie i dysponujący uprawnieniami pozwalającymi mu we własnym imieniu i w przypisanej formie występować na zewnątrz, nie zaś rzecznik dyscyplinarny dla nauczycieli – jest podmiotem właściwym do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wytworzonej przez tegoż rzecznika (por. prawomocny wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 maja 2012r., sygn.akt IV SAB/Wr 28/12; z dnia 23 maja2012r., sygn.akt IV SAB 29/12; z dnia 23 maja 2012r., sygn.akt IV SAB 34/12 i odpowiednio wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2012r., sygn.akt I OSK 2034/12; z dnia 6 grudnia 2012r., sygn.akt I OSK 2035/12; z dnialO stycznia 2013r., sygn.akt I OSK 2318/12). Skoro zaś jak wskazano w w/w wyroku z dnia 23 maja 2012r., sygn.akt IV SAB/Wr 29/12, postępowanie wyjaśniające prowadzone przez rzecznika dyscyplinarnego dla nauczycieli w ramach przewinień dyscyplinarnych tychże, w ujęciu systematyki ustawowej przyjętej w Karcie Nauczyciela, jest częścią szerzej rozumianego postępowania dyscyplinarnego, to idąc tym tokiem rozumowania przyjął należy, że i komisja dyscyplinarna dla nauczycieli przy wojewodzie nie jest podmiotem o którym jest mowa w cyt. wyżej art.4 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako, że prowadzone przed tą komisją dyscyplinarną postępowanie jest niewątpliwie dalszym ciągiem czynności podejmowanych w ramach postępowania w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli. W świetle powyższego, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie to Wojewoda [...] jako organ władzy publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest podmiotem (art.4 ust.1 pkt 1 ustawy) - do którego winno było być skierowane żądanie strony skarżącej o udostępnienie określonej informacji. Tak więc przyjąć należało, że adresat żądania (wniosku) strony skarżącej, a to Przewodniczący Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Wojewodzie [...]nie pozostawał i nie pozostaje bezczynny, jako, że nie był uprawniony, a tym samym zobowiązanym do jego rozpoznania (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 195/13). W okolicznościach tej sprawy, przedwczesne byłoby wypowiadanie się przez Sąd, czy żądanie objęte wnioskiem strony skarżącej, a dotyczące przesłania określonych dokumentów stanowi, czy też nie stanowi informacji publicznej oraz czy udostępnienie określonej informacji podlega, czy tez nie podlega ograniczeniom ustawowym. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak wyżej.