II SA/Lu 87/15

WyrokWSA w Lublinie2015-05-07

Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Jacek Czaja, Maria Wieczorek-Zalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie centrum handlowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą może zostać wydana bez uwzględnienia kumulatywnego oddziaływania na środowisko wraz z planowaną budową dróg publicznych, a także czy raport oddziaływania na środowisko został sporządzony rzetelnie i czy organy administracji bezkrytycznie przyjęły jego ustalenia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i zdrowie ludzi. Raport oddziaływania na środowisko został uznany za kompletny i zgodny z wymogami prawnymi, a zarzuty skarżącej dotyczące braku kumulatywnej oceny oddziaływania z budową dróg oraz nierzetelności raportu nie znalazły potwierdzenia. Sąd podkreślił, że nie zachodzi powiązanie technologiczne między budową centrum handlowego a budową dróg, a analiza raportu uwzględniała już ogólny ruch komunikacyjny w okolicy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. określającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy centrum handlowego. Skarżąca zarzuciła organom bezkrytyczne przyjęcie ustaleń raportu oddziaływania na środowisko, brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego oraz nierzetelne uznanie, że jej nieruchomość leży poza obszarem oddziaływania inwestycji. Kwestionowała również rozdzielne traktowanie inwestycji centrum handlowego i budowy dróg publicznych, domagając się ich łącznej oceny środowiskowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę. W dniu 14 grudnia 2012r. do Prezydenta Miasta L. wpłynął wniosek I. I. C. P. S.A. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie Centrum Handlowego wraz z przyległym układem komunikacyjnym i towarzyszącą infrastrukturą techniczną przy al. S. P., ul. N. i ul. D. oraz przebudowie i budowie zewnętrznego układu komunikacyjnego przy al. S. P. w L. Po otrzymaniu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia [...]. o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz przeciwnej opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...], organ postanowieniem z dnia [...] nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, ustalając jednocześnie zakres raportu. Po jego złożeniu Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. pismem z dnia 18 stycznia 2013r. zaopiniował warunki realizacji przedsięwzięcia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w L. postanowieniem z dnia [...] uzgodnił realizację przedsięwzięcia pod względem ochrony środowiska i określił warunki jej realizacji. Następnie decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta L. określił środowiskowe uwarunkowania dla omawianej inwestycji. Organ wyjaśnił, że będzie złożona z trzech fragmentów funkcjonalnych tworzących jedną całość tj. trzykondygnacyjnej galerii handlowej, jedno kondygnacyjnego hipermarketu oraz trzykondygnacyjnego sklepu I. W celu skomunikowania terenu inwestycji zaplanowano budowę dwupoziomowego zjazdu (estakady) z al. S. P. wraz z budową pasów włączania i wyłączania, przebudowę drogi serwisowej, przebudowę i budowę przystanków autobusowych w al. S. P., przebudowę i budowę części chodników i ścieżek rowerowych oraz budowę wewnętrznego układu drogowego wraz z garażem podziemnym i zespołem parkingów terenowych: dwa po wschodniej stronie na 865 i 851 samochodów osobowych, po południowo - zachodniej na 728 samochodów osobowych oraz po stronie północnej na 641 samochodów osobowych. W ramach inwestycji przewidziano również realizację instalacji wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i tłuszczowej, kanalizacji deszczowej wraz ze zbiornikiem odparowująco - retencyjnym, energetycznej, grzewczych i teletechnicznych. Organ określił warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych, i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej dla decyzji, o której mowa w art. 72 ust.1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Stwierdzono ponadto, że nie zachodzi konieczność realizacji z uwzględnieniem wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, gdyż inwestycja nie zalicza się do grupy obiektów stwarzających takie zagrożenie, brak jest także konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 wspomnianej ustawy, przeprowadzenia postępowania w zakresie transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, brak potrzeby utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania oraz brak potrzeby sporządzenia analizy porealizacyjnej. Wskazano ponadto działania dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, które powinny zostać spełnione przy realizacji przedsięwzięcia. Po rozpoznaniu odwołania E. M. i J. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzję Prezydenta Miasta L. utrzymało w mocy. Także ten organ uznał za zasadne przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wyjaśnił, że stosownie do §3 ust. 1 pkt 54 lit. b), pkt 56 lit. b) i pkt 60 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, przedsięwzięcia takie jak centra handlowe wraz z towarzyszącą im infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 2 ha na obszarach innych, niż wymienione w lit. a); garaże, parkingi samochodowe lub zespoły parkingów, w tym na potrzeby planowanych, realizowanych lub zrealizowanych przedsięwzięć, o których mowa w pkt 50, 52-55 i 57, wraz z towarzyszącą im infrastrukturą, o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach innych, niż wymienione w lit. a) oraz drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 i obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg oraz obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, zostały zaliczone do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, dla których może zostać sporządzony raport oddziaływania na środowisko. Taki też obowiązek został nałożony na inwestora przez Prezydenta Miasta L. postanowieniem z dnia [...]. W ocenie organu raport spełnia ustawowe wymagania, co do jego zawartości w rozumieniu dyspozycji art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Uwzględnia również wytyczne odnoszące się do składników i treści raportu zwarte w postanowieniu o konieczności jego sporządzenia. Raport dokonuje analizy oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wskazuje na rozwiązania chroniące środowisko, gwarantujące dotrzymanie standardów poza terenem inwestycji. W opinii Kolegium ocena oddziaływania inwestycji na środowisko została przeprowadzona wszechstronnie i wyczerpująco. Obszar przedmiotowej inwestycji stanowi rozległy fragment otwartego krajobrazu z dużym udziałem terenów zurbanizowanych. Głównym elementem zagospodarowania przestrzeni jest droga krajowa nr 19 relacji L. - L. Oprócz terenów zurbanizowanych, znaczną część opisywanego obszaru stanowią nieużytki porolne w różnym stadium sukcesji. Zajmują one centralną, przeważającą część terenu planowanej inwestycji. W większości zachowany jest tu nadal otwarty charakter krajobrazu, z dominacją roślinności niskiej. Organ zaznaczył, że część działki przeznaczonej pod inwestycję o nr 4/33, część działki nr [...], część działki nr [...] oraz część działki nr [...] nie są objęte unormowaniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pozostała część terenu inwestycji objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...]Rady Miasta L. z dnia [...] oznaczona symbolem 1UC z podstawowym przeznaczeniem terenu pod realizację obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2. W planie jako przeznaczenie równoważne przewiduje się realizację obiektów usługowych komercyjnych i użyteczności publicznej, parkingów i garaży wielostanowiskowych obsługujących obiekty handlowe i usługowe. Ponadto na terenie objętym inwestycją dopuszcza się lokalizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, w tym sieci i urządzeń telekomunikacyjnych, dróg wewnętrznych, zbiornika retencyjnego wód opadowych i roztopowych z terenu 1UC, wolno stojących nośników informacji wizualnej, terenów zieleni urządzonej. Teren budowy estakady położony jest w obszarze oznaczonym symbolem 4KDW/ZP - teren dróg wewnętrznych i zieleni urządzonej. Obszary przylegające do przeznaczonego pod inwestycję, od strony północnej znajdują się w obrębie Gminy N. Jest to obszar określony, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy, jako teren upraw polowych. Obszar ten jest obecnie zadrzewiony, nie stanowi obszaru leśnego, podlegającego jakiejkolwiek ochronie przyrodniczej. Niewielki obszar sąsiadujący bezpośrednio z terenem inwestycji od strony północno - wschodniej stanowi obszar U - teren zabudowy usługowej. Znajdują się tu obiekty kubaturowe, obecnie niezagospodarowane. Tereny przylegające do obszaru inwestycji od strony wschodniej - za al. S. P. tylko częściowo objęte są zapisami miejscowego planu i przeznaczone są m.in. pod zabudowę usługową z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej. Obszar znajdujący się po wschodniej stronie al. S. P. w okolicach skrzyżowania z ul. N. określony jest jako obszar M4 - przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Na terenie tym znajduje się komis samochodowy oraz jeden budynek mieszkalny - w odległości ok. 35 m od al. S. P. Na południowy wschód od obszaru przeznaczonego pod inwestycję, w obrębie terenu M4 znajduje się kilka budynków mieszkalnych w odległości 90 m i większej od obszaru planowanej inwestycji. Obszar u zbiegu ulicy N. oraz al. S. P. stanowi teren określony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako obszar KS - urządzeń komunikacji samochodowej. Na tym obszarze znajdują się obiekty salonów samochodowych oraz towarzyszącej im infrastruktury. Dalej w kierunku zachodnim znajduje się obszar nie objęty zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, znajdują się tu dwa budynki mieszkalne jednorodzinne, oddalone od terenu inwestycji o ok. 55 m i 85 m oraz jeden budynek mieszkalny jednorodzinny z zabudową usługową (zakład kamieniarski) w odległości ok. 30 m od terenu inwestycji. W kierunku zachodnim znajduje się obszar oznaczony w miejscowym planie jako AG/M4 - tereny aktywności gospodarczej na działkach wydzielonych z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej. Znajduje się tu jeden budynek mieszkalny jednorodzinny w odległości ok. 40 m od terenu inwestycji. Dalej w kierunku zachodnim, po południowo - zachodniej stronie obszaru inwestycji znajduje się obszar AG - teren aktywności gospodarczej. Znajduje się tu budynek mieszkalny w odległości ok. 70 m od terenu inwestycji. Po zachodniej stronie obszaru planowanego pod inwestycję rozciąga się obszar określony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako R2 - teren upraw polowych z zakazem lokalizacji nowej zabudowy mieszkaniowej i gospodarczej poza granicami istniejących działek siedliskowych. W środkowej części tego terenu w stosunku do obszaru inwestycji znajduje się obszar R 4 - teren pracowniczych ogrodów działkowych. Obiekty kubaturowe znajdujące się w obszarze planowanym pod inwestycję stanowią pustostany przeznaczone do rozbiórki. W otoczeniu planowanej inwestycji brak jest obiektów oraz terenów przeznaczonych lub zagospodarowanych na potrzeby szpitali lub domów opieki społecznej, obszarów i obiektów związanych ze stałym przebywaniem dzieci i młodzieży, obszarów i obiektów rekreacyjno- wypoczynkowych. Organ zaznaczył, że w sytuacji, gdy plany miejscowe przewidują na przedmiotowym obszarze zagospodarowanie, które może generować uciążliwości do środowiska, sąsiadujący z takim obszarem mieszkańcy powinni się liczyć z różnego rodzaju uciążliwościami. Wszystkie te uciążliwości zostały jednak kompleksowo przeanalizowane. Na etapie budowy zaproponowano szereg rozwiązań minimalizujących oddziaływania w postaci zapylenia i hałasu. Przy pracach polegających na zagęszczaniu gruntu przewidziano możliwość ustalenia harmonogramu ich prowadzenia w porozumieniu z mieszkańcami okolicznych domów. Ponadto istnieje możliwość zainstalowania reduktorów hałasu na wykorzystywanych do prac budowlanych urządzeniach. Organ dodał, że w raporcie przeprowadzono analizę akustyczną zgodnie z obowiązującą metodyką i normami uwzględniającą wszystkie źródła hałasu w obrębie planowanego przedsięwzięcia z uwzględnieniem skumulowanych oddziaływań inwestycji z trasami komunikacyjnymi znajdującymi się w sąsiedztwie obiektu. Z przeprowadzonej analizy i wykonanych obliczeń wynika, że na etapie prowadzenia robót niekorzystne oddziaływanie będzie przemijające, natomiast etap eksploatacji inwestycji nie będzie stanowił zagrożenia pod względem akustycznym dla terenów chronionych akustycznie. Dotrzymane będą wartości dopuszczalne, określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. W zakresie inwentaryzacji przyrodniczej, w tym braku inwentaryzacji zieleni oraz świata roślinnego i zwierzęcego w kompleksie leśnym zlokalizowanym w pobliżu inwestycji, Kolegium wskazało, że w raporcie zawarto charakterystykę środowiska przyrodniczego w miejscu inwestycji. Wprawdzie w ramach inwestycji konieczne będzie usunięcie drzew i krzewów, jednak będą to głównie drzewa i krzewy owocowe, zatem o niskiej wartości przyrodniczej. Wycinkę drzew planuje się przeprowadzić w miarę możliwości poza sezonem lęgowym. Jeśli chodzi o emisję zanieczyszczeń do powietrza oraz hałasu związaną z pracami ziemnymi i budowlanymi, nałożono w tym zakresie na inwestora obowiązki mające na celu przeciwdziałanie tym uciążliwościom. Według organu nie przewiduje się możliwości pogorszenia stanu oraz nieuzyskania celów środowiskowych dla jednolitych części wód podziemnych. Odwodnienie zewnętrznego układu komunikacyjnego przewiduje zastosowanie odpowiednich spadków poprzecznych i podłużnych z odprowadzeniem wody do istniejących i projektowanych studzienek wodnościekowych. Odbiornikiem wód opadowych będzie projektowana i istniejąca sieć kanalizacji deszczowej. Ze względu na lokalizację planowanego przedsięwzięcia w obszarze GZWP, podatnego na zanieczyszczenia antropogeniczne, na obrzeżu leja depresji wytwarzanego przez ujęcia komunalne i przemysłowe eksploatowane na terenie miasta L. zalecono m.in. prowadzenie monitoringu podczyszczonych wód opadowych wprowadzanych do ziemi. Kolegium zaznaczyło, że sposób zagospodarowania odpadów będzie zgodny z hierarchią postępowania z odpadami ustaloną w ustawie o odpadach oraz pozostałych unormowaniach. Odpady niebezpieczne będą magazynowane selektywnie w szczelnych pojemnikach wykonanych z materiału odpornego na działanie składników zawartych w odpadach. Wszystkie odpady powstające na terenie planowanego przedsięwzięcia (obiektów kubaturowych) będą magazynowane w zaprojektowanych w tym celu magazynach odpadów. Magazyny zlokalizowane będą w obrębie powierzchni posiadających szczelne betonowe podłoże. W obrębie magazynów znajdować się będą kontenery do selektywnego gromadzenia poszczególnych rodzajów odpadów. Wszystkie odpady, a w szczególności odpady produktów spożywczych powstające na terenie restauracji i sklepów odbierane będą z magazynów przez odbiorcę uprawnionego do zbierania i transportu tych rodzajów odpadów. Kolegium podało, że na terenie budowy będą stosowane szczelne ogrodzenia uniemożliwiające wtargnięcie zwierząt. W przypadku zaobserwowania płazów lub gadów na budowie będą one przenoszone do optymalnych siedlisk w pobliżu przedsięwzięcia. W razie wystąpienia na terenie inwestycji gatunków chronionych wnioskodawca będzie musiał uzyskać zgodę Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na zniszczenie siedlisk gatunków chronionych. W odniesieniu do planowanej inwestycji nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia powtórnej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 powołanej ustawy, gdyż zebrane w toku postępowania dowody wykazały jednoznacznie brak negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Kolegium podkreśliło, że inwestycja w dużym stopniu wpłynie na poprawę przepustowości istniejącego układu drogowego w tym rejonie miasta oraz na wzrost bezpieczeństwa ruchu kołowego i pieszego, z uwagi na przewidziane rozwiązania komunikacyjne. Przekonywało, że z uwagi na przewidziane zagospodarowanie obszaru sąsiadującego z planowanym przedsięwzięciem i rozwój infrastruktury technicznej wartość okolicznych nieruchomości dodatkowo wzrośnie, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt możliwości ich zagospodarowania związanego z działalnością gospodarczą. Ostatecznie w opinii organu odwoławczego po zrealizowaniu przez inwestora wszystkich warunków zawartych w przedłożonych dokumentach, planowane przedsięwzięcie będzie zgodne z wymaganiami przepisów o ochronie środowiska. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. M. zarzuciła Kolegium oparcie się wyłącznie na raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i bezkrytyczne przyjęcie zawartych w nim tez bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, mimo, iż jest do tego zobowiązane na podstawie art. 7 kpa. W efekcie błędnie uznano, że jej nieruchomość znajdująca się jedynie kilka metrów od przedmiotowej inwestycji leży poza obszarem jej oddziaływania, mimo drżenia szyb w domu, oddalonym od ul. N. o około 35 m. W ocenie skarżącej niezrozumiałe jest rozdzielne traktowanie inwestycji I. i inwestycji drogowej objętej niniejszym postępowaniem w zakresie ochrony środowiska. Realizacja przedmiotowej inwestycji budowlanej nierozerwalnie związana jest bowiem z realizacją dróg publicznych ul. D. i ul. N. prowadzoną przez organy Gminy L. Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji w zw. § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 13 ustawy o udostępnianiu informacji, oba przedsięwzięcia powinny być rozważane jako jedna inwestycja. Niedopuszczalnym jest rozdzielenia powiązanych ze sobą technologicznie przedsięwzięć i ocena ich oddziaływania na środowisko osobno zamiast kumulatywnie. Zwróciła uwagę, że w sprawie zachodzi potrzeba sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko z racji konieczności zapewnienia przewidzianej przepisami prawa właściwej ochrony środowiska przyrodniczego, a także zapewnienia właściwej ochrony przed hałasem i innymi emisjami pochodzącymi ze znacznie zwiększonego natężenia ruchu, jaki będzie generować planowana inwestycja drogowa na sąsiadującą zabudowę mieszkaniową, a także będąca jej przyczyną budowa obiektów I. Ponadto realizacja inwestycji drogowej na jej działce wiąże się z koniecznością dokonania wycinki kilkudziesięciu rosnących na niej drzew stanowiących siedliska lęgowe i gniazda wielu gatunków ptaków, tym bardziej po dokonanej wycince drzewostanu i krzewów na terenie objętym inwestycją I. Ponadto inwestycja w znaczny sposób zwiększy ( prawdopodobnie do około 9000 pojazdów na dobę) i przybliży ruch kołowy do jej budynku mieszkalnego. Natężenie hałasu przekroczy dopuszczalną normę 40 - 50 dB w porze dziennej. To z kolei wymuszałoby zapewnienie realizacji odpowiednich urządzeń zabezpieczających przed nadmiernym hałasem, o czym winien ostatecznie rozstrzygnąć raport. Analogiczne zastrzeżenia dotyczą zwiększonej emisji toksycznych spalin pochodzących z oczekujących na wyjazd w niecce terenowej samochodów wyjeżdżających z obiektów I. Skarżąca nie zgodziła się z oceną organu, według którego negatywne oddziaływania występujące na etapie realizacji inwestycji ustąpią wraz z ukończeniem prac budowlanych. Oddanie przedmiotu inwestycji do użytku publicznego spowoduje zwielokrotniony ruch samochodów osobowych i dostawczych w pobliżu jej nieruchomości. Także zwiększony ruch pieszych w pobliżu i po jej posesji, będzie miał ogromny wpływ na stan terenu, jest to bowiem teren otwarty. Kolegium nie przedstawiło natomiast jakikolwiek dowodów na poparcie twierdzenia, że wartość nieruchomości znajdujących się w pobliżu przedmiotowej nieruchomości wzrośnie. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoją dotychczasową argumentację i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zupełnie niezrozumiała jest sugestia skarżącej o potrzebie sporządzenia w sprawie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, skoro w rzeczywistości raport taki, wraz z uzupełnieniem, został przez inwestora przedstawiony, a sama skarżąca zarzuciła organom jego bezkrytyczne przyjęcie. Trafność zajętego przez organ stanowiska, co do konieczności sporządzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, nie nasuwa natomiast żadnych zastrzeżeń. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U z 2013r. poz. 1235 ze zmianami ) przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 tej ustawy. Z kolei według tego przepisu obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, który powinien łącznie uwzględnić uwarunkowania wymienione w treści art. 63 ust. 1 pkt.1 ustawy, przy czym wspomniane postanowienie wydaje się, zarówno w sytuacji stwierdzenia tego obowiązku, jak też w sytuacji nie stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ( art. 63 ust. 1 pkt 2 ). Stosownie do §3 ust. 1 pkt 54 lit. b) i pkt 56 lit. b) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz. U Nr 213, poz. 1397 ) przedsięwzięcia takie jak centra handlowe wraz z towarzyszącą im infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 2 ha na obszarach innych, niż wymienione w lit. a), a więc nie znajdujących się na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy oraz parkingi samochodowe lub zespoły parkingów w tym na potrzeby planowanych, realizowanych lub zrealizowanych przedsięwzięć, o których mowa w pkt 50, 52-55 i 57 wraz z towarzyszącą im infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej, niż 0,5 ha na obszarach innych, niż wymienione w lit. a ), czyli objętych formami ochrony przyrody analogicznie, jak w pkt 54 lit. b), zostały zaliczone do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko. Biorąc pod uwagę powyższe zapisy organ stosując się do wymogu zawartego w art. 64 ust. 1 ustawy uzyskał w tej sprawie opinie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. Nie są one wprawdzie wiążące dla organu, ale z pewnością, z uwagi na posiadaną przez nie specjalistyczną wiedzę, mają istotny wpływ na projektowaną przez niego ocenę. W literaturze i orzecznictwie zwraca się uwagę, że dowodząc konieczności sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko lub zajmując stanowisko negatywne, organ powinien kierować się przede wszystkim tzw. zasadą przezorności. Zasada ta zobowiązuje, aby każdy, kto planuje, wyraża zgodę lub podejmuje działalność, której negatywne działanie nie jest w pełni rozpoznane ze względu na niedostatki wiedzy, deficyt informacji, brak pełnych danych statystycznych, niemożność wykonania analiz czy rozbieżność opinii ekspertów, podjął wszelkie środki zapobiegawcze, czy też ograniczające negatywne oddziaływanie inwestycji na środowisko. Te zaś powinny zostać określone w sporządzonym raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który stanowi kluczowy dowód w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla danego przedsięwzięcia. W ten właśnie sposób postąpił organ, który dysponując odmiennymi opiniami państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. skłonił się do poglądu przemawiającego za koniecznością przedstawienia przez inwestora raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wbrew przekonaniu skarżącej również wywiedzione na jego tle wnioski, sprowadzające się do wykazania, że przedsięwzięcie na żadnym z etapów realizacyjnych ( budowa, eksploatacja, likwidacja ) nie wpłynie w znaczącym stopniu na pogorszenie się stanu środowiska i nie ma przeciwwskazań do jego realizacji w proponowanym zakresie, zasługują na akceptację. Raport ze stycznia 2012r. uzupełniony w styczniu 2013r. szczegółowo charakteryzuje planowane przedsięwzięcie, uwzględnia jego specyfikę, do której dostosowuje charakter i wielkość oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Został sporządzony przez osoby posiadające specjalistyczną wiedzę, jest kompletny i spójny, spełnia ustawowe wymagania, co do jego zawartości, o których stanowi art. 66 ustawy, opisuje i ocenia we właściwy sposób, przy uwzględnieniem charakteru inwestycji, bezpośrednie i pośrednie skutki przedsięwzięcia dla ludzi, fauny i flory, gleby, powietrza, klimatu i krajobrazu, dóbr materialnych i dziedzictwa kultury oraz oddziaływania między tymi elementami. W tym kontekście nietrafny jest eksponowany w skardze zarzut rozdzielenia przedmiotowej inwestycji z inwestycją polegającą na realizacji dróg publicznych ul. D. i ul. N. prowadzoną przez Gminę L. Zdaniem skarżącej, skoro istnieje pomiędzy nimi nierozerwalny związek, polegający na zorganizowaniu dojazdu przez ulice do Centrum Handlowego, oba przedsięwzięcia powinny być rozważane jako jedna inwestycja. Niedopuszczalnym, w ocenie skarżącej, jest rozdzielenie powiązanych ze sobą technologicznie przedsięwzięć i ocenia ich oddziaływania na środowisko osobno zamiast kumulatywnie. Prawdą jest, że stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeśli są realizowane przez różne podmioty. Celem przytoczonej regulacji ma być przeciwdziałanie dzieleniu przedsięwzięcia wymagającego oceny środowiskowej na kilka mniejszych zamierzeń, które ze względu na swoje jednostkowe parametry takiej oceny nie wymagają i są realizowane jednocześnie lub etapowo w ramach formalnie odrębnych procesów inwestycyjnych jedynie w tym celu, by uniknąć przeprowadzania oceny całego podzielonego tak przedsięwzięcia. Jednak już sama treść tego przepisu jasno wskazuje, że chodzi tu o sytuacje, gdy w rzeczywistości organ nie decyduje się na przeprowadzenie oceny, nie ma natomiast zastosowania w razie narzucenia inwestorowi tego obowiązku. Jasno i klarownie problem ten wyłożył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 stycznia 2015r. (sygn. akt II OSK 1605/13 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) dowodząc, że zarzut określany jako salami slicing mógłby być rozważany tylko w sytuacji, gdyby obowiązek przeprowadzenia oceny nie został nałożony, gdyż wtedy zaliczenie planowanego zamierzenia inwestycyjnego do grupy przedsięwzięć potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko miałoby konsekwencje prawne, sprowadzające się do odstąpienia od środowiskowego postępowania specjalistycznego,w którym można byłoby dokładnie zbadać wpływ tego zamierzenia na środowisko przed podjęciem decyzji inwestycyjnej (realizacyjnej). Zgłoszone zastrzeżenie nie mogłoby zostać uwzględnione, także z tego powodu, że pomiędzy budową Centrum, a budową dróg nie zachodzi powiązanie technologiczne, wymuszające konieczność traktowania ich jako jednej inwestycji. Jeśli założyć, że pojęcie technologii oznacza sposób wytworzenia określonych dóbr, to nie sposób potwierdzić tezy, zgodnie z którą wzniesienie trzykondygnacyjnej galerii handlowej, jednokondygnacyjnego hipermarketu oraz trzykondygnacyjnego sklepu I. wraz z budową infrastruktury technicznej i parkingami jest powiązane technologicznie z budową i przebudową konkretnych ulic. Istotne wydaje się tutaj również kryterium samodzielnej funkcjonalności, które powinno być brane od uwagę przy ocenie wzajemnych powiązań pomiędzy poszczególnymi przedsięwzięciami. Jeśli zatem każde z nich spełniać będzie po zrealizowaniu zamierzony cel nie ma powodu kwestionować ich odrębności. Uzasadnione jest w tej sytuacji twierdzenie, że pomiędzy planowaną inwestycją, a budową ulic N. i S. oraz zjazdów z al. S. P. i przebudową odcinka drogi serwisowej. zachodzi jedynie związek funkcjonalny. Trzeba jednak zauważyć, że w raporcie analiza emisji zanieczyszczeń oraz oddziaływania akustycznego obejmowała nie tylko ruch komunikacyjny związany z obsługą Centrum Handlowego "I.", ale uwzględniono również uciążliwości związane z całym okolicznym układem komunikacyjnym ( k 68 raportu ), przyjmując do obliczeń czas pracy obiektu, 5 – krotną wymianę pojazdów na planowanych 3085 miejscach parkingowych i zużycie paliwa. Organy rozważyły wpływ przedsięwzięcia na zdrowie ludzi w kontekście emisji zanieczyszczeń, spowodowanych ruchem pojazdów, pieców piekarniczych i zespołu prądotwórczego. Opierano się na szczegółowych wyliczeniach rozkładu stężeń zanieczyszczeń w powietrzu w oparciu o metody zgodne z referencyjnymi metodykami modelowania poziomów substancji w powietrzu określonymi w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska z dnia 26 stycznia 2010r. w sprawie wartości odniesienia do niektórych substancji w powietrzu ( Dz. U nr 16, poz. 87 ) zamieszczonych w raporcie. Obliczono w sieci obliczeniowej rozkład maksymalnych stężeń substancji w powietrzu uśrednionych dla 1 godziny, z uwzględnieniem statystyki warunków meteorologicznych. Dokonano ich sprawdzenia i uznano, że przedsięwzięcie nie narusza obowiązujących także w tym zakresie norm i nie wpłynie na przekroczenie standardów jakości powietrza poza jego granicami ( k.76 raportu ). Do analizy oddziaływania akustycznego również przyjęto skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z ruchem na al. S. P. oraz ulicy N. Także w tym przypadku oparto się na założeniu, że na terenie Centrum będzie znajdować się 3088 miejsc parkingowych, a ilość przyjeżdżających samochodów wyniesie 15425 pojazdów, co daje 5- krotność wymiany samochodu na każdym miejscu parkingowym w ciągu godziny. Podano także natężenie ruchu na okolicznych trasach, przyjmując do obliczeń 8 najbardziej niekorzystnych godzin w ciągu dnia i jedną najbardziej niekorzystną godzinę w nocy. Dane te odniesiono do dwóch kierunków dojazdu i rozłożono na pory dnia, w których Centrum będzie funkcjonować. Prognozowanie hałasu przeprowadzono za pomocą programu LEQ Professional służącego do prognozowania poziomu wokół zakładów przemysłowych ( k.89 raportu ). Analiza akustyczna skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia, przy uwzględnieniu także stacjonarnych źródeł hałasu ( urządzeń wentylacyjnych) i ruchu na drogach dojazdowych, poparta szczegółowymi obliczeniami i symulacjami komputerowymi, zamieszczonymi w raporcie wskazuje, że immisja hałasu kształtować się będzie w przedziale od 56,3 dB do 60,8 dB w porze dziennej oraz od 49,8 dB do 54,7 dB w porze nocnej, co oznacza zachowanie na etapie jego eksploatacji dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku wynoszących 61 dB w ciągu dnia i 56 dB w porze nocnej dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz 65 dB w dzień i 56 dB w nocy dla terenów zabudowy mieszkaniowo – usługowej. określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U z 2014r., poz. 112, k. 114 raportu). Przekonujące są również motywy uzasadnienia stanowiska organu, którego zdaniem inwestycja nie wpłynie negatywnie na stan siedlisk przyrodniczych oraz zostanie zachowana integralność i spójność obszarów chronionych. Powyższą konkluzję wywiedziono w oparciu o charakterystykę obszaru, na której ma być realizowana, a szczegółowo opisanej w raporcie, gdzie wskazano, że jest to rozległy fragment otwartego krajobrazu z dużym udziałem terenów zurbanizowanych. Znaczną jego część stanowią nieużytki porolne w różnym stadium sukcesji, które zajmują centralną, przeważającą część terenu planowanej inwestycji. W większości zachowany jest tu nadal otwarty charakter krajobrazu, z dominacją roślinności niskiej otoczony od południa i wschodu zabudową i towarzysząca jej roślinnością, od zachodu polami i ogródkami działkowymi, natomiast od północy niewielkim kompleksem leśnym. Według raportu niemal zupełnie zostały tutaj zatarte dawne elementy układu pól i obecnie jest to stosunkowo jednolity obszar nieużytków. Przedsięwzięcie usytuowane jest poza obszarami podlegającymi ochronie, w tym obszarami Natura 2000. Najbliżej położony jest potencjalny specjalny obszar ochrony siedlisk "B. J." położony w odległości 4,4 km w kierunku wschodnim oraz specjalny obszar siedlisk Natura 2000 " Ś." znajdujący się w odległości 9,2 km w kierunku południowo – wschodnim od inwestycji. Pozostałe obszary chronione znajduja się w odległości 2,1 km w kierunku północnym od terenu inwestycji ( Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny C. ), 7km ( C. Obszar chronionego Krajobrazu ) i 8 km ( rezerwat Leśny Stasin ). Nie ma tu obszarów mających znaczenie historyczne, kulturowe albo archeologiczne. Raport stwierdza wprawdzie, że w trakcie realizacji inwestycji zniszczone zostaną całkowicie zbiorowiska występujące na nieużytkach porolnych oraz w dawnych sadach i w otoczeniu zabudowy, to jednak będzie to oddziaływanie nieznaczące dla walorów florystycznych tego obszaru z uwagi na występujące tu pospolite gatunki pospolite lub obce inwazyjne. W raporcie zwrócono uwagę, że największą stratą będzie konieczność wycięcia dużych drzew, zarówno w obrębie niewielkiego kompleksu leśnego o charakterze grądu, znajdującego się w północnej części obszaru oraz pojedyńczych drzew towarzyszących zabudowie. Jest to również najatrakcyjniejsze i najcenniejsze siedlisko w rejonie. Mimo to raport stwierdza, że przedsięwzięcie nie zredukuje obszaru występowania kluczowych gatunków i nie naruszy równowagi pomiędzy kluczowymi gatunkami, dla których wyznaczono obszary chronione. Nie spowoduje także zaburzeń, które wpłyną na wielkość populacji, zagęszczenie lub równowagę pomiędzy kluczowymi gatunkami, dla których powołano obszary Natura 2000. Nie spowoduje żadnych chwilowych lub trwałych zmian w funkcjonowaniu kluczowych czynników ekologicznych warunkujących trwałość siedlisk przyrodniczych ( k. 45 raportu ). Organ wyczerpująco odniósł się i opisał również kwestie odnoszące się utylizacji odpadów, odprowadzania ścieków, wód opadowych i roztopowych. W świetle rozważań organów przekonujące jest stwierdzenie, że w sposób prawidłowy ustalono wpływ przedsięwzięcia na środowisko i jego wpływ na zdrowie ludzi, dokonując przy tym właściwego wyważenia interesu publicznego i zachowania ogólnej spójności obszarów podlegających ochronie. Takie też wnioski zawiera sporządzony w sprawie raport, z którego jednoznacznie wynika, że przedsięwzięcie na żadnym etapie nie wpłynie w znaczący sposób na pogorszenie stanu środowiska. W żadnym razie odmiennej oceny stanowiska organów nie sposób upatrywać w powoływanej przez skarżącą nierzetelności ustaleń raportu. Rzeczywiście w orzecznictwie zgodnie podkreśla się, że skoro raport jest dokumentem prywatnym, opracowanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, musi podlegać wszechstronnej i wnikliwej ocenie przy zachowaniu reguł dowodowych. Chodzi tu zwłaszcza o ocenę, czy raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Jest to niezbędne do wyznaczania konkretnych wymagań ochrony środowiska, które muszą być uwzględnione na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego m.in. w pozwoleniu na budowę ( wyrok NSA z dnia 14 listopada 2012r., sygn. akt II OSK 1238/11 opubl. w CBOSA). Jednocześnie jednak zwraca się uwagę, że chociaż raport może być w zasadzie sporządzony przez każdą osobę, to jednak musi ona posiadać określoną specjalistyczną wiedzę z dziedziny, z którą planowane przedsięwzięcie się wiąże. Uzasadnienia dla takiej oceny upatruje się, z czym trudno się nie zgodzić, w charakterze raportu, który dla zawarcia w nim treści określonej w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko takiej wiedzy niewątpliwie wymaga. Wynika to przede wszystkim z kompleksowości spojrzenia na przedsięwzięcie i jego analizy pod względem powiązania ze sobą aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych. Stąd też zastrzeżenia zgłaszane do raportu nie mogą polegać jedynie na gołosłownych przypuszczeniach czy hipotezach, ale powinny zostać poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże na wady raportu ( wyroki NSA z dnia 18 marca 2009r., sygn. akt II OSK 383/08, z dnia 3 lutego 2015r., sygn. akt II OSK 1606/13, z dnia 11 lipca 2013r., sygn. akt II OSK 639/13, z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 464/11, z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2564/12 opubl. w CBOSA). Tym bardziej, że organ przed wydaniem decyzji dysponował postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. z dnia 31 stycznia 2013r. uzgadniającym realizację przedsięwzięcia pod względem ochrony środowiska. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2013 r. (sygn. akt II OSK 1862/11 opubl. LEX nr 1358431), jeśli w danej sprawie przedstawiony został raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który w ocenie organu odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest koniecznym szczegółowa ocena jego wartości dowodowej w sytuacji, gdy organ administracji publicznej dokonał oceny, że jest on zupełny pod względem formalnym i merytorycznym. Organ nie jest zobowiązany do badania i ustalania parametrów w oparciu o wiedzę specjalistyczną w sytuacji, gdy dysponuje opinią, którą uważa za wiarygodną. Z tych samych powodów ograniczona musi być także ocena raportu dokonywana przez sąd administracyjny (wyrok NSA z dnia 1 marca 2013r., sygn. akt II OSK 2105/11 opubl. w CBOSA). Jeśli zatem skarżąca ograniczyła się jedynie do wskazania bezkrytycznego przyjęcia przez organy raportu, kluczowego przecież dowodu w sprawie, bez przeciwstawienia mu innego dowodu, nie ma podstaw do poparcia tezy o jego nierzetelności. Przy takim założeniu nie może okazać się skuteczny również zarzut dotyczący obniżenia wartości nieruchomości znajdujących się w otoczeniu Centrum Handlowego. Istotny jest, zauważony przez organy rozpoznające sprawę fakt, że inwestycja znajduje się na terenie przeznaczonym do prowadzenia tego rodzaju działalności gospodarczej. Należy zatem zakładać jego zwykle oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie, z czym muszą się liczyć także ich właściciele. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zmianami ) skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło