IV SA/Wa 78/15
WyrokWSA w Warszawie2015-05-08
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Paweł Groński, Krystyna Napiórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, powołując się na potencjalne znaczące negatywne oddziaływanie planowanej inwestycji na obszar Natura 2000, stosując zasadę przezorności, bez przeprowadzenia oceny oddziaływania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo stwierdzenie, iż teren inwestycji może stanowić miejsce żerowania chronionych ptaków, a przedsięwzięcie może oddziaływać na obszar Natura 2000, nie wypełnia dyspozycji art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Organ uzgadniający ma wykazać, że realizacja inwestycji w sposób istotny zagraża gatunkom chronionym. W przypadku budowy domu jednorodzinnego, nie można powoływać się na zasadę przezorności w rozumieniu art. 6 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, jeśli nie wykazano, że inwestycja zlokalizowana jest w korytarzu ekologicznym i nie udowodniono istotnego zagrożenia dla celów ochrony obszaru Natura 2000.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i gospodarczego na działce położonej w Obszarze Chronionego Krajobrazu "P." oraz w granicach obszaru Natura 2000 P. Organy ochrony przyrody odmówiły uzgodnienia, uznając, że inwestycja może znacząco oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, powołując się na zasadę przezorności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących terminów uzgodnień, oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 oraz naruszenie zasady równości wobec prawa i KPA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od GDOŚ na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Groński, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2015 r. sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego W. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu zażalenia W. G. na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działce o numerze geodezyjnym [...], położonej w obrębie B., w gminie B., w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu "P." oraz w granicach obszaru Natura 2000 P.([...]), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w dniu [...] lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił poprzednie postanowienia Organów obu instancji (sygn. akt IV SA/Wa 2912/13). Następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Organ odwoławczy podał, że planowana do realizacji inwestycja znajduje się na działce o numerze geodezyjnym [...], położonej w obrębie B., w B., w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu "P.", którego funkcjonowanie reguluje rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "P." (Dz. Urz. Woj. [..]. Nr [...], poz. [...] ze zm.), a także w granicach obszaru Natura 2000 P.([...]), stanowiącego jednocześnie obszar specjalnej ochrony ptaków, wyznaczony rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia [...]lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. nr [...] poz. [...] ze zm.) i projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk zatwierdzony przez Komisję Europejską.
W przypadku pokrywania się obszarów Natura 2000 z innymi formami ochrony przyrody, organ ochrony przyrody przy uzgadnianiu inwestycji tam zlokalizowanych winien w pierwszej kolejności zbadać, czy realizacja przedsięwzięcia nie naruszy zakazów, zawartych w aktach prawa miejscowego ustanawiających (wyznaczających) inne niż Natura 2000 obszary ochrony przyrody. Następnie organ ten powinien uwzględnić wpływ danej inwestycji na obszar Natura 2000. Wskazana kolejność postępowania przy uzgadnianiu warunków zabudowy pozwoli uniknąć przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, w sytuacji, gdy z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że jest to zbędne, gdyż inwestycja na danym terenie, z uwagi na naruszenie zakazów tam obowiązujących, nie może i tak zostać zrealizowana.
W niniejszej sprawie istotne było wyjaśnienie, czy planowana inwestycja nie stoi w sprzeczności z regulacjami ustawy o ochronie przyrody, wynikającymi z utworzenia Obszaru Chronionego Krajobrazu "P.", w szczególności w kontekście obowiązujących na tym obszarze zakazów związanych z ochroną przyrody. Enumeratywny katalog zakazów obowiązujących na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu "P." został wyartykułowany w § 5 ust. 1 ww. Rozporządzenia nr [...] Wojewody [...].
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że z uwagi na charakter planowanej inwestycji brak jest podstaw do rozpatrywania w niniejszej sprawie zakazów określonych w pkt 1 i 3 tego rozporządzenia. W ocenie organu odwoławczego z analizy kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej, stanowiącej załącznik do projektu decyzji o warunkach zabudowy oraz ortofotomapy wynika, że inwestycja ta nie narusza zakazu określonego w pkt 2 ww. Rozporządzenia. W trakcie oględzin terenu odnotowano występowanie na terenie rzeczonej działki plantacji choinek w wieku ok. 7 lat, ogrodzonej płotem z siatki typu leśnego. Zadrzewienia te nie stanowią jednak zadrzewień śródpolnych, o których mowa w ww. zakazie, dlatego też zakaz ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. W opinii organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie ma również zastosowania zakaz dotyczący wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu (pkt 4 ww. Rozporządzenia). W sąsiedztwie nie występują obszary podmokłe, którym mogłaby zagrozić inwestycja, tym samym zakaz określony w pkt 5 Rozporządzenia także nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Na terenie przedmiotowej działki nie występują naturalne zbiorniki wodne, starorzecza, ani też obszary wodno-błotne. W związku z tym w niniejszej sprawie nie ma zastosowania zakaz określony w pkt 6.
Odnosząc się do zakazu określonego w pkt 7 ww. Rozporządzenia, GDOŚ wskazał, że na działkach sąsiednich, tj. działkach o nr ewid. [...] i [...] zlokalizowany jest zbiornik wodny. Zbiornik ten stanowi "inny zbiornik wodny" w myśl powołanego zakazu. Pomiary na załącznikach graficznych do projektu decyzji wskazują, iż wyznaczony teren nie znajduje się w pasie szerokości 100 m od linii brzegu tego zbiornika wodnego. W związku z powyższym zakaz określony w pkt 7 nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania.
Organ odwoławczy wskazał, że w związku z tym, że planowane przedsięwzięcie nie narusza żadnego z zakazów określonych w ww. rozporządzeniu, koniecznym jest rozpatrzenie przez organ ochrony przyrody, czy inwestycja ta może znacząco oddziaływać na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 P..
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uznał, że realizacja przedmiotowej inwestycji może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 P., a tym samym stwierdził, iż rozstrzygnięcie przyjęte przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B., w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], było prawidłowe.
Zaznaczył, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zabrania się podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000, lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. W przypadku obszaru Natura 2000 P., który jest jednocześnie obszarem specjalnej ochrony ptaków jak i projektowanym specjalnym obszarem ochrony siedlisk, należy rozważyć możliwość oddziaływania przedmiotowej inwestycji zarówno na gatunki ptaków, jak i na siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt innych niż ptaki, dla których ochrony wyznaczono oraz zaproponowano ten obszar z największych zagrożeń dla celów jednym z zagrożeń dla przedmiotów
Zgodnie ze Standardowym Formularzem Danych (SDF) obszar Natura 2000 P. obejmuje polską część P. w granicach zwartego kompleksu leśnego. Jednym z ważniejszych celów ochrony w ww. obszarze Natura 2000 jest zachowanie, a miejscami przywrócenie, ekstensywnie użytkowanych terenów rolniczych.
Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa inwestycja planowana jest do realizacji na działce nr [...] w obrębie B., gmina B.. Z analizy materiału dowodowego (w tym map terenu, ortofotomapy) wynika, iż znajduje się na ona na terenie otwartym, w bezpośrednim sąsiedztwie łąk, terenów rolnych i skupisk zadrzewień śródpolnych, co potwierdziły wyniki oględzin przeprowadzonych przez Organ I instancji. Najbliższa zabudowa występuje w odległości ok. 130 m (wyniki oględzin RDOŚ w B.), przy czym jest to wyjątek, bowiem pozostałe tereny sąsiednie to obszary niezabudowane. Zabudowa mieszkaniowa/zagrodowa zlokalizowana jest natomiast na południe od działki o nr ewid. [...], w pasie terenu obejmującym miejscowość S. (zabudowa zwarta). Jest więc to teren stanowiący strefę przejściową pomiędzy przyrodą P., a zabudową wsi.
Obszar inwestycji i jego sąsiedztwo, ze względu na znajdującą się tam mozaikę zróżnicowanego krajobrazu rolniczego, terenów otwartych, zbiorników wodnych, jest atrakcyjnym obszarem dla wielu gatunków ptaków, w tym będących przedmiotami ochrony w obszarze Natura 2000, jak orlik krzykliwy, jarzębatka, gąsiorek czy derkacz, a także wspomnianych wyżej gatunków bezkręgowców.
Organ wskazał, że orlik krzykliwy jest w Polsce bardzo nielicznym ptakiem i wykazującym silne przywiązanie do miejsca lęgowego. Na terenie obszaru Natura 2000 P. jednym z głównych zagrożeń tego gatunku jest presja urbanizacyjna na polany śródleśne, a także na pastwiska i łąki na obrzeżach puszczy. Grozi ona niszczeniem bardzo już ograniczonych zasobów żerowisk i obniżeniem się liczebności populacji gatunku. Podobnie jak derkacz, orlik krzykliwy to gatunek, który nigdy nie wykorzystuje do gnieżdżenia czy żerowania działek zabudowanych. Wymagają one dużych terytoriów, na których mogą zbierać pokarm, wobec czego zabudowa nawet stosunkowo niewielkiego obszaru, zmiana sposobu lub intensywności jego użytkowania pociągać za sobą może ryzyko, że ptaki te będą musiały przenieść się w inne rejony lub przestaną gniazdować. W związku z tym, jednym z ważniejszych celów ochrony tego gatunku jest zachowanie, a miejscami przywrócenie, ekstensywnie użytkowanych terenów rolniczych, szczególnie położonych przy brzegach lasów, poprzez wypas lub koszenie. Areał łowiecki orlika krzykliwego nie jest rozległy. Samice najintensywniej eksplorują powierzchnię do 1 km od gniazda, samce do 3 km. Inwestycje budowlane projektowane w otwartym krajobrazie rolniczym w oddaleniu od zwartej zabudowy powodują całkowite wyeliminowanie z areału łowieckiego terenu w promieniu ok. 300 m od zabudowań, co przekłada się na teren ok. 25-30 ha. Takich konsekwencji nie powodują projekty lokalizowane w obrębie istniejącej zwartej zabudowy, zatem w ostojach orlika krzykliwego nie powinno się promować rozproszonego modelu zagospodarowania przestrzennego.
W ocenie organu odwoławczego w świetle powyższych wyjaśnień, zarzuty Strony skarżącej przedstawione w uzasadnieniu zażalenia, iż orlik krzykliwy nie jest gatunkiem płochliwym, uznać należy za bezpodstawne. Zaznaczono, że fakt nałożenia na Inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 nie przesądza o niemożności zrealizowania inwestycji.
Odnosząc się natomiast do drugiej przedstawionej przez Inwestora pozycji: Ochrona orlika, Wydawnictwo Lasy Państwowe, wskazano, z monitoringu prowadzonego od wiosny 2010 roku wynika, że w ciągu ostatnich 20 lat z P. i jej okolic zniknęło około 20 par orlików. Przyczyną są: - rosnąca penetracja ludzka, powodująca płoszenie ptaków w sezonie lęgowym, - intensyfikacja gospodarki rolnej na glebach żyznych i jednoczesne zarzucanie użytkowania gleb ubogich poprzez ugorowanie i zalesianie, - osuszanie podmokłych łąk i nieużytków.
Odnosząc się natomiast do przedstawionych przez Skarżącego oświadczeń M. T. i W. S. (dotyczących orlika krzykliwego i derkacza) organ stwierdził, iż z uwagi na fakt, że przedstawione w opiniach informacje nie znajdują poparcia w źródłach naukowych, a wobec bogatej literatury w zakresie biologii orlika krzykliwego (wskazującej na jego inne zachowania) należało odmówić im wartości dowodowej.
Zdaniem organu odwoławczego, z uwagi na lokalizację zamierzenia inwestycyjnego (tereny kluczowe dla zachowania różnorodności biologicznej), nawet niewielka skala inwestycji będzie miała pośredni znaczący zasięg oddziaływania, który może stanowić potencjalne zagrożenie dla właściwego stanu ochrony obszaru Natura 2000 z punktu widzenia celów jego ochrony, poprzez powodowanie nadmiernego kurczenia się funkcjonalnych zasobów żerowiskowych. Konsekwencją realizacji inwestycji byłoby również wyłączenie części jednej z kluczowych polan puszczańskich, wykorzystywanej jako żerowisko oraz potencjalny teren lęgowy przez inne gatunki będące przedmiotami ochrony omawianego Obszaru, występującymi w zasięgu oddziaływania inwestycji, w tym: derkacza, gąsiorka i jarzębatki.
Wskazano, że lokalizacja przedmiotowej inwestycji oraz uwarunkowania przestrzenne i przyrodnicze omawianego terenu, nie pozwalają z całą pewnością wykluczyć znacznej roli tego obszaru dla gatunków zwierząt (w tym ptaków), stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 P.. Zastosowanie ma tutaj tzw. "zasada przezorności" mówiąca, iż jeśli nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może być ono znaczące. Zasada ta, zgodnie z art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze. zm.), nakazuje podjęcie działań zapobiegawczych zawsze wtedy, kiedy nie został dowiedziony brak negatywnych oddziaływań na środowisko. Wykazanie owego braku negatywnego oddziaływania jest przy tym obowiązkiem podmiotu, który zamierza podjąć określoną działalność.
W ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska planowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 P. ([...]) i tym samym konieczne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania omawianej inwestycji na ten obszar Natura 2000
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. G., zarzucając wydanie z naruszeniem:
1. art.53 ust. 5 w zw. z art.60 ust 1 ustawy z dnia 27.03.2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegające na wydaniu zaskarżonego postanowienia z naruszeniem terminu określonego w art 53 ust.5 ustawy,
2. naruszenie art.33 ust. 1 ustawy z dnia 16.04.2004 roku o ochronie, art. 6 ust 3 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21.05.1992 roku w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory polegające na przyjęciu, że planowane zamierzenie inwestycyjne może stanowić potencjalne zagrożenie dla właściwego stanu ochrony obszaru Natura 2000 oraz odmowie uzgodnienia warunków zabudowy w zakresie 1 ochrony przyrody dla inwestycji, bez przeprowadzania oceny określonej w tym przepisie,
3. naruszenie art.32 Konstytucji polegające na pogwałceniu konstytucyjnej zasady równości wobec prawa,
4. naruszenie art. 7, art 77 § 1 i art. 80 Kpa, polegające na nie dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i nie rozpoznaniu całego zgromadzonego materiału dowodowego.
Podnosząc powyższe naruszenia wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień i zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przypisanych.
Skarżący podniósł, że brak presji człowieka na P. spowodował zanik żerowisk dla wielu gatunków ptaków. Zaprzestanie tradycyjnej gospodarki rolnej spowodowało, że wysoka roślinność utrudnia, a wręcz uniemożliwia żerowanie wielu gatunkom ptaków.
Skarżący zarzucił, że dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wydając zaskarżone postanowienie, organ II instancji pominął kwestię wydania orzeczenia z naruszeniem art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także art.33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody i art.6 ust.3 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21-05-1992 roku w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, poprzez nie uwzględnienie, że w nieznacznej odległości od zamierzenia inwestycyjnego już występują budynki mieszkalne i w tej sytuacji odmowa uzgodnienia bez przeprowadzenia oceny określonej w art.6 ust.3 Dyrektywy narusza te przepisy.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w niniejszej sprawie orzekały już Sądy Administracyjne. Wyrokiem z dnia 1 października 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1043/12 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2012 r., uchylającego postanowienia obu instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu skargi WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. IV SA/Wa 2912/13 poprzednie uchylił poprzednie postanowienia organów orzekających w sprawie.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 1 października 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia wziął pod uwagę wyłącznie treść art. 53 ust. 5 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym uzgodnień dokonuje się w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie. Nie wziął natomiast pod uwagę, że do uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska zastosowanie ma przepis art. 53 ust. 5c w zw. z art. 60 ust. 1a powołanej ustawy, zgodnie z którym regionalny dyrektor ochrony środowiska ma 21 dni na wyrażenie swojego stanowiska.
Natomiast w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że Sąd z urzędu stwierdza, że opinia ekspercka, która posłużył się organ, została sporządzona przez stronę postępowania głównego, prowadzonego w tej sprawie, a jego interes jest przeciwstawny względem zamiarów skarżącego. GDOŚ zobowiązany był więc do dokonania analizy prawidłowości stanowiska I. instancji - co do niezbędności uprzedniego przeprowadzenia oceny planowanego zamiaru inwestycyjnego w zakresie możliwości spowodowania ryzyka znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 P. ptasi i siedliskowy - w sposób obiektywny i zindywidualizowany. Dokonanie tego zważywszy, iż RDOŚ nie przeprowadził w tym zakresie prawidłowego postępowania wyjaśniającego i sprawa wymagała rozstrzygnięcia właściwie od samego początku, mogło wiązać się z naruszeniem art. 15 K.p.a. W ocenie Sądu, zadaniu temu GDOŚ nie sprostał. Sąd wskazał m.in., że GDOŚ nieprawidłowo ustalił odległość zamierzonej zabudowy od najbliższych zabudowań wskazując, że wynosi ona 300 m. Skoro położenie nieruchomości na tym obszarze miało tak istotne znaczenie, to mylna informacja podana w zaskarżonej decyzji w tym przedmiocie naruszyła, zdaniem Sądu wówczas orzekającego, art. 7, 77 § 1 oraz § 3 K.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy podkreślić, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie, na mocy art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest związany powyższą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania.
Kwestia natomiast terminu jaki ma organ uzgadniający na zajęcie stanowiska została przesądzona w wyroku NSA z dnia 1 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1043/12.
Stwierdzić zatem należy, że Sąd w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności oceniał, czy organy orzekające w sprawie zastosowały się do wiążących go wytycznych wyrażonych w poprzednim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, czyli prawidłowo ustaliły stan faktyczny i poczynione ustalenia powiązały z przepisami prawa materialnego. W ocenie Sądu stan faktyczny w sprawie został ustalony w sposób zgodny z wytycznymi Sądu płynącymi z poprzedniego wyroku – w szczególności organy prawidłowo ustaliły odległości planowanej inwestycji od najbliższym budynków.
Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 8 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzje o ustaleniu warunków zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż park narodowy i otulina tego parku - obszaru objętego ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Teren inwestycji znajduje się jednocześnie: na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu "P." na obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 oraz specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000 P..
Obowiązkiem organów orzekających w niniejszej sprawie była zatem ocena dopuszczalności inwestycji pod kątem rygorów obowiązujących w każdej z wyżej wymienionych form ochrony przyrody.
Jak trafnie zauważył organ teren planowanej inwestycji położony jest na obszarze objętym rozporządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu "P." (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...] ze zm.), jednak jej realizacja nie spowoduje naruszenia zapisów tego aktu.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.) zabrania się podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000, lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Powołany przepis zobowiązuje organy do wykazania, że planowana inwestycja może znacząco oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000. Z uwagi na to, iż pojęcie znaczącego negatywnego oddziaływania jest przykładem zwrotu nieostrego, któremu w zależności od konkretnej sytuacji może być nadawany inny zakres znaczeniowy, organ w każdym przypadku dokonywania takiej oceny powinien zatem precyzyjnie wskazać, czym kierował się w tym zakresie (A. Habuda, Decyzje w ochronie (w:) Prawo i polityka w ochronie środowiska, red. H. Lisicka, Wrocław 2006, s. 63-71). Wskazać przy tym należy, iż z żadnego z przepisów prawa nie wynika wprost, jakie przedsięwzięcia mogą w znacząco negatywny sposób oddziaływać na obszary Natura 2000. Pewną praktyczną pomocą w tym zakresie powinno zatem być odwołanie się do wynikającej z art. 6 Prawa ochrony środowiska zasady przezorności. Na podstawie takiej właśnie zasady organy orzekające w sprawie odmówiły uzgodnienia planowanej inwestycji.
W ocenie Sądu samo stwierdzenie, że teren lokalizacji planowanego przedsięwzięcia może stanowić miejsce żerowania i okresowego siedliska chronionych ptaków, a przedsięwzięcie może oddziaływać na obszar Natura 2000, nie wypełnia dyspozycji art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Organ uzgadniający ma bowiem wykazać, że realizacja planowanej inwestycji w sposób istotny zagrażać będzie gatunkom, dla których wyznaczono obszar ochronny. Organy orzekające w niniejszej sprawie w sposób przekonujący nie przedstawiły takiego stanowiska. Zauważyć także należy, że organy po przeprowadzeniu oględzin terenu nie stwierdziły na obszarze planowanej inwestycji gniazd gatunków chronionych. Z akt sprawy wynika, że obecnie na terenie planowanej inwestycji rosną świerki – a teren ogrodzony jest siatką leśną. Na plantacji, obok świerków, występuje roślinność łąkowa.
Sąd rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. II OSK 1587/10, z którego wynika, że jeżeli dane przedsięwzięcie jest zaliczane do przedsięwzięć innych, czyli takich, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, to należy wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, o ile dane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na dany obszar Natura 2000. Budowa domu jednorodzinnego, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, nie jest tego rodzaju przedsięwzięciem (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2011 r., II OSK 1300/10), dlatego w takim wypadku nie można powoływać się na zasadę przezorności w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, gdyż ocena oddziaływania danego przedsięwzięcia na przedmiotowe obszary Natura 2000 powinna ograniczać się do gatunków i siedlisk będących przedmiotem ochrony na oznaczonym obszarze Natura 2000. Ponadto z ustaleń faktycznych musiałoby wynikać, że projektowane przedsięwzięcie ma być zlokalizowane w korytarzu ekologicznym w rozumieniu art. 5 punkt 2 ustawy o ochronie przyrody, czego w przedmiotowej sprawie nie wykazano.
Organ uzgadniający nie wykazał zatem, że realizacja planowanej inwestycji w sposób istotny zagrażać będzie gatunkom, dla których wyznaczono obszar ochronny Z powyższej argumentacji organu nie wynika, aby przedmiotowe przedsięwzięcie mogło znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony Natura 2000, aby niosło ze sobą ryzyko istotnego oddziaływania, naruszającego założenia ochrony danego obszaru Natura 2000. Realizacja budowy domu jednorodzinnego wraz z budynkiem gospodarczym na obszarze Natura 2000 nie może być wykluczona jedynie z tej przyczyny, bowiem nie jest to obszar specjalny o charakterze ekologicznym, w obrębie którego obowiązuje specjalny reżim prawny, taki jak dla parku narodowego, czy rezerwatu przyrody (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2011 r., II OSK 1587/10). Samo położenie planowanej inwestycji w obszarze Natura 2000 nie stanowi wystarczającej przesłanki do odmowy uzgodnienia, nawet z powołaniem się organu na zasadę przezorności z art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał za zasadny zarzut dotyczący art. 33 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Organy nie wyjaśniły w sposób przekonujący, dlaczego w przedmiotowej sprawie zasada przezorności nakazuje odmówić uzgodnienia warunków zabudowy.
Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.
W pkt 2 orzeczono na podstawie art. 152, zaś w pkt 3 na podstawie art. 200 i 205 § 1 tej ustawy.
Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organy zastosują się do jego wytycznych, w szczególności dokonają oceny planowanej inwestycji pod kątem spełniania przesłanek z art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło