II SA/Wa 1792/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Adam Lipiński Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia przewodu habilitacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...], 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącego T. L. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] marca 2013 r. [...] T. L. zwrócił się z wnioskiem do Dziekana Wydziału [...] Politechniki [...] o wszczęcie procedury habilitacyjnej. W dalszej części wniosku stwierdził, że "Powołując się na art. 33 ust. 2 Ustawy z dnia 18.03.2011 o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki proszę, by moja procedura habilitacyjna została przeprowadzona zgodnie z Ustawą z dnia 14.03.2003". Rada Wydziału [...] Politechniki [...] uchwałą z dnia [...] września 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) oraz na podstawie opinii zespołu ds. przewodu habilitacyjnego i opinii własnej, odmówiła skarżącemu T. L. wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Skarżący w dniu [...] października 2013 r. złożył odwołanie od powyższej uchwały do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, zaś Rada Wydziału [...] Politechniki [...] uchwałą z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] podtrzymała zaskarżoną uchwałę. Następnie Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], mając za podstawę art. 21 ust. 2 w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 1 cytowanej już wyżej ustawy o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. W uzasadnieniu wskazała, że Sekcja Nauk Technicznych w dniu [...] czerwca 2014 r. po zapoznaniu się z odwołaniem skarżącego oraz po wysłuchaniu dwóch negatywnych opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, której dotyczy odwołanie, przy czym wynik głosowania przedstawiał się następująco: za uchyleniem uchwały – 1 głos, przeciw – 28 głosów, wstrzymujących się – 0 głosów. Natomiast Prezydium Centralnej Komisji w dniu [...] czerwca 2014 r., po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać w mocy tę uchwałę przy następującym wyniku głosowania: za uchyleniem uchwały – 0 głosów, przeciw – 10 głosów, wstrzymujących się – 0 głosów. Sekcja Nauk Technicznych odmówiła poparcia odwołania wniesionego przez skarżącego, a jako zasadnicze argumenty przyjęła: – rozprawa habilitacyjna zawiera materiał z wąskiej dziedziny i ma charakter obszernego raportu, prezentującego rozwiązanie na poziomie projektu, – dorobek publikacyjny skarżącego jest skromny, a spośród 49 prac tylko 3 zostały opublikowane w czasopismach wyróżnionych w JCR, niezwiązanych jednak z dyscypliną telekomunikacja, – większość publikacji konferencyjnych ma znikome znaczenie naukowe, – w swoim odwołaniu skarżący powołał się jedynie na art. 21 ust 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki i korzystając z prawa odwołania się od decyzji Rady Wydziału [...] Politechniki [...] nie przedstawił żadnych argumentów merytorycznych. Stąd też Sekcja Nauk Technicznych nie poparła odwołania, które to stanowisko należało podzielić. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący T. L. podał, że odwołanie od decyzji Rady Wydziału [...] Politechniki [...] zostało złożone przez niego w dniu [...] października 2014 r., a decyzję z Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów utrzymującą odmowę wszczęcia przewodu habilitacyjnego przez Radę Wydziału [...] Politechniki [...] otrzymał w dniu [...] września 2014 r., zatem maksymalny termin oczekiwania na odpowiedź został przekroczony o przeszło miesiąc. Ponadto budzi zastanowienie, dlaczego decyzją nosząca datę z [...] czerwca wysłana została dopiero 1 września. Następnie wskazał, że odwołując się od decyzji Rady Wydziału [...] Politechniki [...] nie przedstawił żadnych argumentów merytorycznych, ponieważ nie dostał żadnego uzasadnienia podjętej decyzji. W dalszej części nie zgodził się z opiniami recenzentów powołanych przez Centralną Komisję, bowiem w czasopismach wyróżnionych przez JCR (lista A) znajduje się 5 prac dotyczących telekomunikacji, a nie 3, a następnie podał ich wykaz. W dalszej części wskazał, że w merytorycznej ocenie jego dorobku przez recenzentów powołanych przez Centralną Komisję nie uwzględniono 4 patentów (ostatni patent został udzielony już po rozpatrzeniu wniosku przez Wydział [...] Politechniki [...]), których jest współautorem, powiązanych bezpośrednio z jego rozprawą. Podał również, że starał się w pierwszej kolejności o wszczęcie przewodu habilitacyjnego na Wydziale [...] w 2011 r. i Rada Wydziału [...] Politechniki [...] była o tym przez niego poinformowana. Na Wydziale [...][...] został powołany Zespół do oceny jego dorobku naukowego w składzie: prof. dr hab. inż. P. G.– przewodniczący, prof. dr hab. J. K., prof. dr hab. inż. B. S., który pozytywnie zaopiniował jego dorobek naukowy i załączył kserokopie opinii. W dniu [...] czerwca 2012 r. odbyła się Rada Wydziału [...], na której głosowany był wniosek o wszczęcie jego przewodu habilitacyjnego, zaś wynik tajnego głosowania przedstawiał się następująco: 7 osób za wszczęciem, 6 przeciw, 8 się wstrzymało, o czym poinformował go ustnie prof. dr hab. inż. M. W., jak i o tym, że nie podjęto uchwały o wszczęciu przewodu. Następnie w rozmowie Dziekan zaproponował mu przeniesienie wniosku na inną Radę Wydziału i przekazał listę Rad Wydziałów z prawami do habilitacji w dziedzinie telekomunikacji. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodała, że 6-cio miesięczny termin rozpatrzenia odwołania ma charakter instrukcyjny i jego przekroczenie nie ma wpływu na wynik sprawy, a następnie wskazano na odrębności w procedowaniu i sam jego charakter przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Otóż w dniu złożenia wniosku przez skarżącego dr inż. T. L. z dnia [...] marca 2013 r. o wszczęcie procedury habilitacyjnej, obowiązywały nowe przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), które zostały znowelizowane ustawą z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 455). Według przepisu art. 18 ust. 1 przed nowelizacją, przewód habilitacyjny przeprowadza i stopień doktora habilitowanego nadaje: 1) w szkole wyższej – rada wydziału lub rada innej jej jednostki organizacyjnej; 2) w innej placówce naukowej – rada naukowa. Z kolei w myśl ust. 2 tegoż przepisu, czynności przewodu habilitacyjnego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej w przedmiocie: 1) wszczęcia przewodu habilitacyjnego; 2) wyznaczenia recenzentów; 3) dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego; 4) przyjęcia kolokwium habilitacyjnego; 5) nadania stopnia doktora habilitowanego. Według zaś ust. 3 powyższego przepisu, w przypadku podjęcia przez radę jednostki organizacyjnej uchwały o niedopuszczeniu do kolokwium habilitacyjnego rozprawa habilitacyjna nie może stanowić podstawy do wszczęcia przewodu habilitacyjnego w innej jednostce organizacyjnej, zaś przed podjęciem przez radę jednostki organizacyjnej uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego osoba ubiegająca się o nadanie tego stopnia wygłasza na posiedzeniu tej rady wykład habilitacyjny (4). Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 2 pkt 14) cytowanej już wyżej ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw, w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 oraz z 2010 r. Nr 96, poz. 620 i Nr 182, poz. 1228) wprowadza się następujące zmiany: 14) art. 18 otrzymuje brzmienie: Art. 18. Stopień doktora habilitowanego nadaje: 1) w szkole wyższej – rada wydziału lub rada innej jednostki organizacyjnej szkoły wyższej; 2) w innej jednostce organizacyjnej – rada naukowa. Zatem, jak wynika z powyższego, nastąpiły diametralne zmiany jeśli chodzi o tryb procedowania w zakresie nadania stopnia doktora habilitowanego, bowiem godzi się w tym miejscu zasygnalizować, że pkt 15 ustawy nowelizującej, po art. 18 dodano art. 18a ust. 1 w brzmieniu: "Postępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji". Stąd też w myśl poprzednio obowiązujących przepisów, rada jednostki organizacyjnej podejmowała uchwałę m.in. w przedmiocie wszczęcia przewodu habilitacyjnego, zaś w myśl przepisów obowiązujących po nowelizacji, postępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego. Natomiast – jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie i co zostało już omówione w stanie faktycznym – Rada Wydziału [...] Politechniki [...] uchwałą z dnia [...] września 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) oraz na podstawie opinii zespołu ds. przewodu habilitacyjnego i opinii własnej, odmówiła skarżącemu T. L. wszczęcia przewodu habilitacyjnego, tj. procedowano według przepisów przed nowelizacją ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Dodać w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 38 ustawy o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw, powyższa ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2011 r., zaś w myśl art. art. 33 ust. 2, w okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego albo tytułu profesora, mogą być prowadzone przewody doktorskie i habilitacyjne oraz postępowania o nadanie tytułu profesora na podstawie przepisów dotychczasowych albo przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne oraz postępowania o nadanie tytułu profesora na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Skoro zatem skarżący T. L. złożył wniosek o wszczęcie procedury habilitacyjnej w dniu [...] marca 2013 r., to tym samym miał możliwość wyboru procedowania, o którym mowa w powyższym przepisie, tj. w art. ust. 2 ustawy nowelizującej. Rzecz jednak w tym, że Rada Wydziału [...] Politechniki [...] w sposób arbitralny, dowolny i niczym nieuzasadniony, zastosowała przepisy ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki sprzed nowelizacji (przepisy dotychczasowe), bowiem wydała ona uchwałę odmawiającą skarżącemu wszczęcia przewodu habilitacyjnego, czego nie przewidują przepisy znowelizowane. Tymczasem zauważyć należy, że skarżący w swoim wniosku z dnia [...] marca 2013 r. nie wypowiedział się co do tego, czy przewód habilitacyjny ma być prowadzony na podstawie "przepisów dotychczasowych", czy też na podstawie "przepisów ustawy, o której mowa w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą" (art. 33 ust. 2 ustawy nowelizującej). Wskazał jedynie, by procedura habilitacyjna "została przeprowadzona zgodnie z Ustawą z dnia 14.03.2003". A przecież zarówno procedowanie na podstawie "przepisów dotychczasowych", jak i na podstawie "przepisów ustawy, o której mowa w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą", odbywa się na podstawie tej samej ustawy "z dnia 14.03.2003", tj. na podstawie ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Innymi słowy, skarżący nie wypowiedział się w sposób dostatecznie precyzyjny, a w zasadzie w ogóle się w tej kwestii nie wypowiedział, wedle jakich przepisów należy procedować w jego sprawie. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie administracyjne wszczyna się m. in. na żądanie strony, zaś w myśl art. 18a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, postępowanie habilitacyjne (podobnie jak w art. 61 § 1 k.p.a.) wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego. Żądanie takie określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości co do treści żądania przez stronę, co w świetle omówionego już wyżej wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2013 r. miało bezspornie miejsce, należy domagać się od strony sprecyzowania. Wówczas sprawa administracyjna może być rozpoznana zgodnie z jego intencją i interesem. Sformułowane przez stronę żądanie wszczęcia postępowania określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości, sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, publ. ONSA z 1990, nr 2 – 3, poz. 47 oraz z dnia 9 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 599/06). Innymi słowy, organ nie jest uprawniony do dowolnej oceny żądania, podobnie jak niedopuszczalna jest samowolna zmiana przez organ administracji żądania wyraźnie i jednoznacznie sprecyzowanego przez stronę. Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli podmiotu, od którego pochodzi. Postępowaniu temu towarzyszy należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W przeciwnym razie mamy do czynienia z naruszeniem art. 7 i art. 9 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2002 r. sygn. akt I SA 2188/00, niepubl., oraz z dnia 9 marca 2007 r. sygn. akt I OSK 599/06). Wskazać również na koniec należy na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt II GSK 510/08, który w tezie nr 2 stwierdził: "Jeżeli jednak żądanie strony jest uznawane za niewystarczająco precyzyjne, czy też niewłaściwie sformułowane, to obowiązkiem organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie jest wezwanie (przed wydaniem rozstrzygnięcia) do usunięcia występujących zdaniem organu braków lub nieścisłości w sformułowaniu żądania, z informacją o przyczynach prezentowanej oceny wniosku w świetle obowiązującego prawa i pouczeniem, o konsekwencjach takiego stanu rzeczy w razie niezastosowania się do wezwania organu przy rozstrzyganiu sprawy". Reasumując, dokładne określenie rodzaju sprawy pozwala na prawidłowe wyznaczenie normy prawa materialnego lub procesowego, co ma istotne znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Zatem wobec istniejących wątpliwości co do treści żądania wniosku z dnia [...] marca 2013 r. organ winien, mając na względzie także postanowienia art. 7 – 9 k.p.a., zwrócić się do skarżącego o zajęcie jednoznacznego stanowiska, co do treści wniosku wszczynającego postępowanie, wyjaśniając jednocześnie treść i różnice pomiędzy poszczególnymi trybami postępowania, o których mowa w art. 33 ust. 2 ustawy nowelizującej, bowiem wobec braku sprecyzowanego żądania skarżącego nie wiadomo jaki powinien być tryb postępowania, a tym samym nie wiadomo, czy wydana uchwała odpowiada zgłoszonemu żądaniu. Realizacja zasad wyrażonych w przytoczonych przepisach, w okolicznościach niniejszej sprawy, winna polegać na naprowadzeniu strony postępowania na takie działania procesowe, które w efekcie mogłyby doprowadzić do rezultatu zgodnego nie tylko z jej oczekiwaniami, ale także zgodnego z interesem społecznym przy jednoczesnym poszanowaniu obowiązującego porządku prawnego. Rozpoznając zatem na nowo niniejszą sprawę, organ będzie miał na uwadze poczynione powyżej ustalenia Sądu i w pierwszej kolejności zwróci się do skarżącego o sprecyzowanie wniosku z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie, czy postępowanie habilitacyjne ma być prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, czy też na podstawie przepisów tej ustawy, lecz w brzmieniu nadanym wskazaną już wyżej ustawą nowelizującą. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 152 i art. 132, cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.