I OSK 1250/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-05-13
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Irena Kamińska, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej i umorzenie postępowania w pierwszej instancji przez organ odwoławczy skutkuje obowiązkiem ponownego rozpoznania wniosku przez organ pierwszej instancji, czy też zamyka postępowanie w sprawie?Ratio decidendi
Uchylenie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej i umorzenie postępowania w pierwszej instancji przez organ odwoławczy stanowi decyzję kasacyjną, która ostatecznie zamyka sprawę i przesądza o braku obowiązku oraz możliwości ponownego rozpoznania wniosku przez organ pierwszej instancji. W związku z tym organ nie pozostaje w bezczynności.Stan faktyczny
E. Ż. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej decyzji o warunkach zabudowy. Burmistrz odmówił udostępnienia części informacji ze względu na ochronę prywatności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza i umorzyło postępowanie. Po tym Burmistrz pozostawał w bezczynności, co skutkowało kolejnymi skargami E. Ż. na bezczynność. Sądy administracyjne początkowo odrzucały skargi, wskazując na właściwość sądów powszechnych, następnie jednak, po zmianie przepisów, zaczęły rozpoznawać skargi merytorycznie. Ostatecznie WSA w Krakowie oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną Sieci Obywatelskiej - Watchdog Polska.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Sieci Obywatelskiej - Watchdog Polska. Zasądzono od Sieci Obywatelskiej - Watchdog Polska na rzecz Burmistrza Miasta Rabka-Zdrój kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia NSA Irena Kamińska sędzia del. NSA Jerzy Krupiński (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Sieci Obywatelskiej - Watchdog Polska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt II SAB/Kr 301/13 w sprawie ze skargi E. Ż. na bezczynność Burmistrza Miasta Rabka - Zdrój w przedmiocie udzielenia informacji publicznej z wniosku E. Ż. z dnia [...] stycznia 2009 r. 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Sieci Obywatelskiej - Watchdog Polska na rzecz Burmistrza Miasta Rabka-Zdrój kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 301/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę E. Ż. na bezczynność Burmistrza Miasta Rabka-Zdrój w związku z wnioskiem strony z dnia [...] stycznia 2009 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Wyrok wydany został w następujących, ustalonych przez Sąd I instancji, okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
E. Ż. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2009 r. (data wpływu 26 stycznia 2009 r.) wystąpił do Burmistrza Miasta Rabka-Zdrój, w oparciu o art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (obecnie: Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p., z wnioskiem o udostępnienie informacji, obejmującej zbiorcze dane dotyczące decyzji o warunkach zabudowy wydanych w postępowaniach wszczętych w okresie od dnia 2 października 2005 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. dla terenu Gminy Rabka-Zdrój w formie przekształconej, tj. tabelarycznego zestawienia zawierającego: 1) datę wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, 2) datę wydania decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy, 3) sygnaturę decyzji, 4) rozstrzygnięcie (decyzja pozytywna lub negatywna), 5) rodzaj inwestycji i 6) lokalizację inwestycji (adres, numer działki ewid.). Burmistrz Miasta Rabka-Zdrój w dniu [...] lutego 2009 r. wydał decyzję nr [...] odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w części dotyczącej udostępnienia informacji o lokalizacji inwestycji objętych powyższymi decyzjami o warunkach zabudowy, tj. adresu oraz numeru ewidencyjnego działki. W uzasadnieniu podał, że powyższe naruszałoby prywatność właścicieli działek, która podlega ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] uchyliło powyższą decyzję oraz umorzyło postępowanie pierwszej instancji w sprawie odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej. W uzasadnieniu organ podał, że w jego ocenie informacje o oznaczeniu nieruchomości, dla których wydane zostały decyzje o warunkach zabudowy, nie naruszają sfery prywatności. Umorzenie postępowania w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej oznacza zaś, że z momentem doręczenia, organ I instancji winien rozpatrzyć wniosek o udzielenie żądanych informacji. Zaznaczono przy tym, że organ nie może – w identycznych okolicznościach prawnych i faktycznych – odmówić wnioskodawcy udzielenia informacji powołując się na taką samą podstawę prawną, jak w skarżonej decyzji.
W skardze wniesionej na bezczynność Burmistrza Miasta Rabka-Zdrój E. Ż. wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji, ukarania dyscyplinarnego pracownika odpowiedzialnego za niezałatwienie sprawy w terminie zgodnie z art. 38 K.p.a. oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił, że od otrzymania wiążącego rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu do dnia złożenia skargi, Burmistrz Miasta Rabka-Zdrój uchyla się od ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej w tym zakresie. Nie wydał też ponownej decyzji o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji, pozostając tym samym w bezczynności.
Burmistrz Miasta Rabka - Zdrój wskazał między innymi na treść decyzji z dnia [...] lutego 2009 r., znak [...], którą odmówił wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej obejmującej zbiorcze dane dotyczące decyzji o warunkach zabudowy w części dotyczącej udostępnienia informacji o lokalizacji inwestycji objętych powyższymi decyzjami o warunkach zabudowy, tj. adresu oraz numeru ewidencyjnego działki. Burmistrz podniósł, że zgodnie z art. 22 ust. 1 i ust. 3 u.d.i.p. podmiotowi, któremu odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie takiej informacji. Tym samym skarga, a w szczególności zawarte w niej żądanie zobowiązania Burmistrza Miasta Rabka-Zdrój w terminie określonym przez sąd do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, nie może być rozstrzygnięte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Skarga, choć w swych podstawach prawnych i żądaniu jest skargą na bezczynność, to jednak tylko sąd powszechny może udostępnić skarżącemu wnioskowaną przez niego informację publiczną, zatem skarga w niniejszej sprawie winna być odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Burmistrz wskazał, że jego zdaniem wobec wyraźnego zastrzeżenia kompetencji dla sądu powszechnego w sprawach określonych w art. 22 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wyłączona jest kontrola instancyjna organu drugiej instancji w sprawach decyzji odmawiających udostępnienia informacji publicznej ze względu na okoliczności wymienione w art. 22 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powyższe stanowisko powoduje, że do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd powszechny organ nie pozostaje w bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązując wyrokiem z dnia 19 października 2009 r., sygn. akt II SAB/Kr 63/09 Burmistrza Miasta Rabka-Zdrój do wydania aktu lub podjęcia czynności w sprawie wniosku z dnia [...] stycznia 2009 r. w części dotyczącej lokalizacji inwestycji objętych decyzjami (adres, numer działki) stwierdził, że od dnia 20 maja 2009 r. wniosek skarżącego nie został rozpoznany w sposób wskazany w ustawie, a bezczynność organu nie ustała także po wniesieniu skargi do Sądu. Regulacje zawarte art. 22 ust. 2-3 u.d.i.p. mają charakter procesowy i dotyczą spraw przed sądem powszechnym, wprowadzając mechanizm dochodzenia dostępu do informacji publicznej na drodze powództwa do sądu powszechnego, konkurencyjny w stosunku do sądowoadministracyjnej kontroli legalności działania podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Przesłanką dopuszczalności powództwa do sądu powszechnego jest przy tym wyłącznie odmowa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna. Sąd podkreślił, że brak ostatecznej decyzji odmownej oznacza kognicję sądu administracyjnego w każdej sprawie zainicjowanej skargą na bezczynność organu władzy publicznej w udostępnieniu informacji publicznej. W ocenie orzekającego wówczas Sądu taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie w związku z treścią ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], którą uchylono decyzję Burmistrza Miasta Rabka-Zdrój z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]. Brak było zatem przesłanek do odrzucania skargi na podstawie art. 58 §1 pkt 1 P.p.s.a. W dalszej części uzasadnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dokonując oceny, czy organ pozostaje w niniejszej sprawie w bezczynności stwierdził, że żądana przez skarżącego informacja ma w spornej części charakter informacji publicznej. Wniosek E. Ż. z dnia [...] stycznia 2009 r. należało zatem rozpoznać na zasadach przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Burmistrz Miasta Rabka-Zdrój jako organ władzy publicznej był w jej posiadaniu, przy czym realizacja wniosku wymagała przetworzenia danych. Dla oceny zasadności skargi istotne znaczenie ma fakt wydania ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu, którą uchylono decyzję Burmistrza Miasta Rabka-Zdrój z dnia [...] lutego 2009 r. w całości i umorzono postępowanie w pierwszej instancji w sprawie odmowy udostępnienia wnioskodawcy żądanej informacji publicznej. Badanie legalności decyzji organu drugiej instancji przekracza granice niniejszej sprawy. Istotnym jest natomiast, że akt ten pozostaje w obrocie prawnym. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu drugiej instancji ma charakter wiążący. Decyzja Kolegium powoduje w skutkach stan powagi rzeczy osądzonej w sprawie, w której wydano decyzję Burmistrza Miasta Rabka – Zdrój o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Zasada ta dotyczy bowiem także decyzji o umorzeniu postępowania. W ocenie Sądu wydanie w przedmiotowej sprawie w toku instancji decyzji ostatecznej obligowało Burmistrza Miasta Rabka - Zdrój do rozpoznania wniosku skarżącego w spornej części na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Od tego wyroku skargę kasacyjną wniósł Burmistrz Miasta Rabka-Zdrój i Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 71/10, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i odrzucił skargę. W uzasadnieniu tego postanowienia NSA wskazał, że w sytuacji, gdy podmiot do którego zwrócono się o udostępnienie informacji publicznej, odmawia jej udostępnienia i powołuje się na konstytucyjnie chronione prawo do prywatności, sądem właściwym jest zawsze sąd powszechny. Okolicznością przesądzającą o właściwości sądu powszechnego w niniejszej sprawie jest fakt powołania się w decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej na potrzebę ochrony prawa do prywatności właścicieli działek. Dla ustalenia właściwości sądu w niniejszej sprawie nie ma znaczenia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie w pierwszej instancji. Kluczowe znaczenie ma bowiem to, jakie ograniczenie, czy też przesłanka stanowiły podstawę odmowy prawa dostępu do informacji publicznej, żądanej we wniosku z dnia [...] stycznia 2009 r. W sytuacji, gdy podstawą odmowy udostępnienia informacji publicznej było, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, prawo do prywatności – wyłączona jest kognicja sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrzenia nie tylko skargi na decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, gdy podstawą odmowy było prawo do prywatności, ale nie jest właściwy również do rozpatrzenia skargi na bezczynność organu w sprawie dotyczącej ponownego rozpoznania tego samego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w odniesieniu do którego odmowę uzasadniono prawem do prywatności, tj. jedną z podlegających ochronie wartości wymienionych w art. 22 u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że kryterium rozróżnienia pomiędzy sądami administracyjnymi a sądami powszechnymi w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej stanowi podstawa faktyczna odmowy udostępnienia takiej informacji. Podkreśla się, że oba tryby, tj. droga sądowoadministracyjna i postępowanie cywilne wykluczają się nawzajem, bowiem Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej nie dopuszcza dualizmu w zakresie przysługujących środków prawnych. Użyte w art. 22 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej określenie "z powołaniem się" ma takie znaczenie, iż wystarczy, że podmiot dysponujący informacją powołał się na wymieniony w tym przepisie przedmiot ochrony, aby wyłączyć możliwość kontroli decyzji przez sąd administracyjny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego również w odniesieniu do skargi na bezczynność organu w przedmiocie ponownego rozpoznania wniosku, co do którego odmówiono już decyzją udostępnienia informacji publicznej ze względu na prawo do prywatności, brak jest kognicji sądu administracyjnego. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji błędnie wywiódł w zaskarżonym wyroku, iż wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie w I instancji (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.) skutkuje koniecznością ponownego rozpoznania wniosku strony. Uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w I instancji stanowi typową decyzję kasacyjną, ostatecznie zamykającą sprawę będącą przedmiotem postępowania i przesądza o braku obowiązku i możliwości ponownego rozpoznania tego samego wniosku.
Skarżący w dniu 17 maja 2010 roku wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z nową skargą na bezczynność Burmistrza Miasta Rabka-Zdrój w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 23 stycznia 2009 r. W skardze tej podkreślił, że postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2010 r., nie będąc wyrokiem rozstrzygającym merytorycznie sprawę sądowoadministracyjną, nie powodowało skutku powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 P.p.s.a., a zatem pozwalało na przeprowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie z nowej skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 63/10, odrzucił skargę z dnia 17 maja 2010 r. W uzasadnieniu przyznano wprawdzie rację argumentacji skarżącego, że postanowienie, w którym sąd orzekł o odrzuceniu skargi nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, jednakże równocześnie - w oparciu o art.170 P.p.s.a. - wywiedziono argument o związaniu składu rozstrzygającego taką "nową" skargę wykładnią prawa zawartą w uzasadnieniu prawomocnego postanowienia o odrzuceniu wcześniejszej skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1621/10, oddalił skargę kasacyjną wniesioną od powyższego postanowienia, po raz kolejny wskazując, że skoro postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 71/10 wskazano iż zgodnie z przepisem art.22 ust. 1 u.d.i.p. właściwym rzeczowo we wszystkich sprawach związanych z odmową udostępnienia informacji publicznej w oparciu o powołanie się na prawo do prywatności był sąd powszechny, a nie sąd administracyjny, to stanowisko takie pozostaje wiążące również w kolejnych sprawach sądowoadministracyjnych wszczynanych nowymi skargami na trwającą dalej bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia tej samej informacji publicznej, której udostępnienia odmówiono pierwotnie decyzją wydaną z powołaniem się na ochronę prawa do prywatności.
Pismem z dnia 21 października 2013 r. E. Ż. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kolejną skargę na bezczynność Burmistrza Miasta Rabka-Zdrój w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia [...] września 2009 r. W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że z uwagi na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wydanych w sprawie postanowieniach z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 71/10 oraz z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1621/10, zgodnie z którymi jedyną ścieżką prawną dla dalszego dochodzenia prawa dostępu do informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia [...] stycznia 2009 r. pozostaje droga powództwa o udostępnienie informacji przed sądem powszechnym, skarżący w dniu [...] kwietnia 2012 roku wystąpił do Sądu Rejonowego w N. T. z pozwem przeciwko Burmistrzowi Miasta Rabka-Zdrój o udostępnienie informacji żądanej we wniosku z dnia [...] stycznia 2009 r. Sąd Rejonowy w N. T. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...], odrzucił jednak pozew, wskazując że skarżący, występując z powództwem o udostępnienie informacji w dniu [...] kwietnia 2012 roku przeoczył istotną zmianę stanu prawnego jaka miała miejsce w okresie pomiędzy odrzuceniem przez sąd administracyjny skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji a wniesieniem przez skarżącego powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie informacji. W ślad za tym stanowiskiem wskazano, iż art. 22 u.d.i.p. został uchylony z dniem 29 grudnia 2011 r., a zatem począwszy od tej daty sądem właściwym dla wszelkich spraw owiązanych z udostępnieniem informacji publicznej, w tym również spraw w których odmówiono udostępnienia informacji z powołaniem się na ochronę prywatności, staje się sąd administracyjny. Skarżący wskazał nadto, że Sąd Rejonowy w N. T., podzielając stanowisko skarżącego, w wyroku z dnia [...] maja 2012 r., sygn. akt [...], skazującym Burmistrz Miasta Rabka-Zdrój E. P. na karę grzywny za umyślne niezgodne z prawem pozbawianie skarżącego dostępu do informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia [...] stycznia 2009 roku, zobowiązał jednocześnie na mocy art. 72 § 1 pkt 8 K.k. oskarżoną do udostępnienia skarżącemu informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia [...] stycznia 2009 roku. W wyniku wniesienia apelacji od tego wyroku Sąd Okręgowy w N. S. wyrokiem z dnia [...] września 2012 r., sygn. akt [...], zmienił powyższy wyrok i uniewinnił Burmistrza Miasta Rabka-Zdrój E.P. od zarzutu nieudostępnienia informacji publicznej skarżącemu. Sąd Najwyższy rozpoznając kasację wniesioną przez E. Ż. od powyższego wyroku orzekł, że była ona bezpodstawna, gdyż wykładnia dokonana przez Sąd Okręgowy w N. S. nie stanowi rażącego naruszenia prawa, a sądu kasacyjnego nie należy traktować jak kolejnej instancji odwoławczej.
Skarżący zarzucił, że obecnie trwa nadal sytuacja, w której Burmistrz Miasta Rabka-Zdrój, po otrzymaniu w dniu [...] maja 2009 r. wraz ze zwrotem akt sprawy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] maja 2009 r., nie rozpoznaje ponownie wniosku o udostępnienie informacji, twierdząc, że nie ma takiego obowiązku. W ocenie Burmistrza umorzenie przez organ odwoławczy postępowania administracyjnego w sprawie odmowy udostępnienia informacji jest równoznaczne z umorzeniem postępowania w sprawie udostępnienia informacji wszczętego wnioskiem z dnia [...] stycznia 2009 r., a ponadto dysponent żądanej informacji nie jest związany stanowiskiem organu odwoławczego zawartym w decyzji uchylającej odmowę udostępnienia informacji i umarzającej postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia informacji.
Skarżący podniósł, że skargi, które wnosił na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej były odrzucane przez sądy, z uwagi na to, iż sprawy z tych skarg nie podlegały kognicji sądów. Równocześnie skarżący podniósł, że orzeczenia o odrzuceniu skargi, nie będące wyrokiem rozstrzygającym merytorycznie sprawę sądowoadministracyjną, nie powodują skutku powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 P.p.s.a., a zatem nie stoją na przeszkodzie przeprowadzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie z niniejszej skargi. Naruszenie powagi rzeczy osądzonej miałoby bowiem miejsce wyłącznie wtedy, gdyby skarga została wniesiona na akt lub czynność w sprawie, w której postępowanie jest w toku lub zostało zakończone prawomocnym wyrokiem. Odrzucenie skargi, zapadające w formie postanowienia, nie powoduje skutku w postaci powagi rzeczy osądzonej po uprawomocnieniu się postanowienia odrzucającego skargę.
Nadto skarżący podniósł, że z uwagi na zmianę stanu prawnego z dniem 29 grudnia 2011 roku, wprowadzoną ustawą z dnia 16 września 2011 roku o zmianie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r., nr 205, poz. 1195), uchylony został przepis art. 22 u.d.i.p., który to przepis stał się podstawą wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia o odrzuceniu skargi. Tym samym orzeczenie to nie może już wiązać sądów administracyjnych przy rozstrzyganiu niniejszej skargi w oparciu o art. 170 P.p.s.a. Dodatkowo skarżący zauważył, że wyłącznie w stosunku do postępowań sądowych wszczętych i niezakończonych przed dniem 29 grudnia 2011 r. można było stosować przepis art. 22 u.d.i.p., derogujący na sądy powszechne właściwość rzeczową w sprawach związanych z odmową udostępnienia informacji publicznej opartą na powołanie się na ochronę prawa do prywatności.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta Rabka-Zdrój wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie w I instancji nie skutkuje koniecznością ponownego rozpoznania wniosku strony. Uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w I instancji stanowi typową decyzję kasacyjną, ostatecznie zamykającą sprawę będącą przedmiotem postępowania i przesądza o braku obowiązku i możliwości ponownego rozpoznania tego samego wniosku. Zdaniem Burmistrza jest bezspornym, że sprawa z wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2009 r. została prawomocnie osądzona. W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje okoliczność, że postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2010 r. oraz z dnia 26 października 2010 r. nie korzystają z waloru powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 P.p.s.a., bowiem norma wyrażona w art. 58 § 1 pkt 4 in fine P.p.s.a. wyłącza możliwość merytorycznego rozpoznania przez sądy administracyjne spraw, które uprzednio zostały już prawomocnie osądzone.
Alternatywnie organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę i przedstawiając w uzasadnieniu przebieg dotychczasowego postępowania podkreślił, że obecna skarga E. Ż. jest kolejną już skargą na bezczynność Burmistrza Miasta Rabka-Zdrój w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, żądanej przez skarżącego we wniosku z dnia [...] stycznia 2009 r., przy czym skarga rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie pod sygnaturą II SAB/Kr 63/09, a następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny pod sygnaturą I OSK 71/10 oraz skarga wniesiona w niniejszej sprawie, podlegały ocenie na gruncie odmiennych stanów prawnych. W poprzednio obowiązującym stanie prawnym podmiotowi, któremu odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż informacja niejawna, tajemnica skarbowa lub tajemnica statystyczna, przysługiwało w myśl art. 22 ust.1 u.d.i.p. prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie takiej informacji. Zgodnie zaś z art. 22 ust. 3 u.d.i.p. sądem właściwym do orzekania w sprawach, o których mowa w ust.1 tego artykułu był sąd rejonowy właściwy ze względu na siedzibę podmiotu, który odmówił udostępnienia informacji publicznej. Od chwili uchylenia wspomnianego przepisu prawa, w przypadku odmowy prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż informacja niejawna, tajemnica skarbowa lub tajemnica statystyczna, podmiotowi, któremu odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej nie przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego. Obecnie sądowa kontrola legalności takiej odmowy, podobnie z resztą jak rozpoznanie skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej należy wyłącznie do kognicji sądu administracyjnego. Wytyczne zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 71/10, odnosiły się wprost do stanu prawnego obowiązującego w dacie wyrokowania. Z uwagi na uchylenie wskazanego art. 22 u.d.i.p. z dniem 29 grudnia 2011 r. wskazania te w zakresie, w jakim odnosiły się do właściwości sądu powszechnego przestały obowiązywać. Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, iż przy rozpoznawaniu spraw ze skarg na bezczynność organu, sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia. Zgodnie z treścią art. 58 § 4 P.p.s.a. sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1 (tj. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego), jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Powyższe oznacza zatem, że w sytuacji wcześniejszego uznania się w danej sprawie przez sąd powszechny za niewłaściwy, sąd administracyjny nie ma prawa do odrzucenia skargi z powodu swej niewłaściwości. Sąd podzielił też stanowisko skarżącego, że odrzucenie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2010 r. nie powoduje skutku powagi rzeczy osądzonej oraz, że z uwagi na zmianę stanu prawnego, postanowienie to nie może już wiązać sądów administracyjnych przy rozstrzyganiu niniejszej. Sąd jest jednak związany stanowiskiem procesowym wyrażonym w postanowieniu z dnia 16 kwietnia 2010 r., ponieważ stan faktyczny sprawy oraz stan prawny w oparciu, o który zostało to stanowisko sformułowane nie uległ zmianie. Zgodnie z treścią art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. W postanowieniu z dnia 16 kwietnia 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie w I instancji (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.) nie skutkuje koniecznością ponownego rozpoznania wniosku strony. Uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w I instancji stanowi typową decyzję kasacyjną, ostatecznie zamykającą sprawę będącą przedmiotem postępowania i przesądza o braku obowiązku i możliwości ponownego rozpoznania przez organ tego samego wniosku. Bez znaczenia jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu wyrażone w uzasadnieniu pozostającej w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] maja 2009 r., z którego wynika, iż umorzenie postępowania w sprawie z wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2009 r. uzasadnione było tym, iż udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną, zaś postępowanie administracyjne może być prowadzone jedynie w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, gdyż Sąd zobligowany jest w zakresie orzekania do przestrzegania wskazań zawartych w prawomocnym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyjątkiem od takiej sytuacji jest opisana wcześniej zmiana stanu prawnego, która pozwoliła uznać Sądowi skargę E. Ż. za dopuszczalną, a tym samym dokonać jej merytorycznego rozpoznania.
Skargę kasacyjna od powyższego wyroku wywiodła uczestnicząca w postępowaniu Sieć Obywatelska – Watchdog Polska w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania wpływające istotnie na wynik sprawy, a w szczególności:
1. naruszenie przepisu art. 149 § 1 P.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, gdy organ pozostaje w bezczynności wbrew ustawowemu obowiązkowi udzielenia informacji wbrew nakazowi wynikającemu z ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] maja 2009 r.;
2. naruszenie przepisu art. 151 P.p.s.a. na skutek bezzasadnego oddalenia skargi;
3. naruszenie przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 170 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. na skutek zaniechania merytorycznego rozpoznania skargi przez Sąd I instancji;
W oparciu o powyższe wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji i o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej szczegółowo przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania, podkreślając, że obecnie trwa nadal sytuacja, w której Burmistrz Miasta Rabka-Zdrój – wbrew wskazaniom zawartym w ostatecznej decyzji SKO w Nowym Sączu – nie udzielił spornej informacji publicznej. W dalszej części uzasadnienia wskazano na prawidłowość rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji oraz - posługując się poglądami wyrażanymi w piśmiennictwie i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – wywodzono, że tego rodzaju decyzja otwiera ponownie drogę do zakończenia postępowania w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Pogląd, na który powołał się Sąd I instancji, został wyrażony jedynie na marginesie postanowienia NSA z dnia 16 kwietnia 2010 r. i nie powinien wpływać na konieczność samodzielnej oceny przez ten Sąd jakie były skutki wydania przez SKO w Nowym Sączu decyzji umarzającej postępowanie. Postanowienie o odrzuceniu skargi, nie będąc wyrokiem rozstrzygającym merytorycznie sprawę sądowoadministracyjną, nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 P.p.s.a., a zatem poglądy prawne zawarte w takim orzeczeniu nie są wiążące w myśl przepisu art. 170 P.p.s.a. Powołano się w tej mierze na stanowisko piśmiennictwa i orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Na tej podstawie wyrażono pogląd, że związanie prawomocnym orzeczeniem nie oznacza związania oceną prawną wyrażoną w jego uzasadnieniu. Podkreślono przy tym, że przedmiotem postanowienia z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 71/10, było jedynie odrzucenie skargi z przyczyn formalnych, podczas gdy w niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania była bezzasadność skargi. Sąd I instancji nie był zatem związany spornymi poglądami i zgodnie z przepisem art. 134 P.p.s.a. zobowiązany był do zbadania skargi w pełnym zakresie.
W końcowym fragmencie uzasadnienia skarżąca wnosiła o zawarcie w uzasadnieniu przyszłego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, jaki zapadnie w sprawie w wyniku rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej, jednoznacznego stanowiska w zakresie skutków jakie niesie dla przedmiotowej sprawy prawomocna i ostateczna decyzja SKO w Nowym Sączu z dnia [...] maja 2009 r., a to z uwagi na związanie organu wskazaniami co do dalszego postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – powoływanej nadal jako P.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.
Rozpoznając zatem sprawę w granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była zarzucona przez skarżącego E. Ż. bezczynność organu administracji publicznej – Burmistrza Miasta Rabka-Zdrój w zakresie obowiązku udzielenia informacji publicznej.
Sprawa ta wielokrotnie stawała się przedmiotem orzekania przez sądy administracyjne i zasadnicza kontrowersja jaka wynikła w sprawie dotyczy zagadnienia wzajemnych relacji uprzednio wydanych orzeczeń sądowoadministracyjnych z postępowaniem wszczętym skargą E. Ż. z dnia [...] października 2013 r., wniesioną w rozpatrywanej sprawie oraz wpływu wyrażonych w tych orzeczeniach poglądów na przebieg dalszego postępowania.
Przebieg dotychczasowego postępowania został szczegółowo opisany w części wstępnej uzasadnienia i z tego punktu widzenia stan faktyczny sprawy nie budzi żadnych zasadniczych wątpliwości. Skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie nie podniosło zarzutu wadliwości ustaleń faktycznych, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny jest tymi ustaleniami związany.
W myśl przepisu art. 170 P.p.s.a. "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby". Przepis ten tylko pozornie dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Chodzi tu przy tym o wszelkiego rodzaju orzeczenia, a więc nie tylko o wyroki, które skutkują powagą rzeczy osądzonej. Podmiotami związanymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe.
W piśmiennictwie i orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że ratio legis przepisu art. 170 polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (zob. B. Dauter: komentarz LEX 2013, oraz przywołany tam wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., IV SA 2543/98, LEX nr 48643).
Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie – także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Wprawdzie wynikający z niej stan związania ograniczony jest co do zasady tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów, ale dla prawidłowego odczytania treści tej sentencji nie można nie kierować się treścią uzasadnienia. W niektórych sytuacjach będzie to nawet konieczne (zob. B. Dauter op. cit.). Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia ma znaczenie dopiero wtedy, gdy sąd, stwierdziwszy, że w sprawie nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej, przystępuje do merytorycznego rozpoznania sprawy. Stan taki miał miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż w ocenie Sądu I instancji wcześniej wydane w sprawie postanowienia nie spowodowały stanu res iudicata.
Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63).
Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1939/12 (dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOSA) trafnie stwierdzono, że co do zasady mocą wiążącą i powagą rzeczy osądzonej objęta jest jedynie sentencja wyroku, a nie jej uzasadnienie. Jednakże powaga rzeczy osądzonej rozciąga się również na motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia, niezbędne do określenia jego zakresu. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku. Stanowisko przeciwne, uznające możliwość czynienia przez organy administracji publicznej ustaleń sprzecznych z treścią prawomocnego orzeczenia sądu, jest nie do pogodzenia z wypływającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz określoną w art. 7 Konstytucji RP zasadą legalizmu. Podobnie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I GSK 446/13 (dostępny w CBOSA) podkreślono, że związanie wynikające z przepisu art. 170 P.p.s.a. odnosi się do sentencji wyroku, tym niemniej dla prawidłowego odczytania jej treści trzeba kierować się jego uzasadnieniem. Moc wiążąca orzeczenia oznacza, że trzeba przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Odnosząc się do tej części zarzutów skarżącego, która dotyczy rozumienia art. 170 P.p.s.a. należy wskazać, że wykładnia prawa o której mowa w tym przepisie z całą pewnością obejmuje prawo materialne, jak i prawo procesowe.
Przypomnieć przy tym należy, że wiążąca moc orzeczenia sądowego wynika nie tylko z przywoływanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i w skardze kasacyjnej przepisu art. 170 P.p.s.a., ale także z przepisu art. 153 P.p.s.a., w myśl którego "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia". Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne (zob. A. Kabat LEX Komentarz). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 15 marca 2012 r., II OSK 1261/10 (publ. w ONSAiwsa z 2013, nr 1, poz. 7), stwierdził, że ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. Z kolei wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci m. in. uchybień procesowych (por. A. Kabat j.w.).
Wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego ocena prawna oraz wskazania wiążą nie tylko ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia, ale ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt III RN 130/97, zam. w OSP z 1999, z. 5, poz. 101, z glosą B. Adamiak). Taką oceną związany jest zarówno skład orzekający rozpoznający skargę, jak i skład powiększony wyjaśniający w tej sprawie wątpliwość prawną w trybie art. 49 ust. 2 ustawy o NSA. Oznacza to, że wątpliwość prawna objęta oceną prawną nie może być przedmiotem wyjaśnienia w tej samej sprawie w trybie art. 49 ust. 2 ustawy o NSA. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 21 czerwca 1999 r., sygn. akt OPS 4/99 (publ. w ONSA z 1999, nr 4, poz. 118) na tle nieobowiązującego już przepisu art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ale zachował on swoją aktualność także na gruncie przepisów obecnie obowiązujących.
Należy mieć na uwadze, że wskazania co do dalszego postępowania są z reguły wynikiem określonej wykładni przepisów prawa materialnego lub procesowego i wobec tego, takiej wykładni – determinującej takie wiążące wskazania – nie można traktować, jak chce tego skarżący kasacyjnie, jako marginalną czy też wyrażona poza głównym nurtem rozpatrywanej sprawy. Wskazania te mogą przy tym przybierać nie tylko formę wskazań pozytywnych (nakazujących określone zachowanie organu) ale i negatywnych, tj. – jak w rozpoznawanej sprawie – przesądzających o braku podstaw do dalszego procedowania.
Trzeba przy tym zauważyć, że przepis art. 153 P.p.s.a. posługuje się pojęciem "sprawy" w znaczeniu szerokim, a więc obowiązującym nie tylko konkretne, toczące się postępowanie sądowoadministracyjne, ale wszelkie późniejsze postępowania toczące się przed organami administracyjnymi i sądami administracyjnymi wszystkich instancji, w przedmiocie stanowiącym przyczynek wydanego orzeczenia.
W przywoływanym już postanowieniu z dnia 26 października 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny zasadnie zwrócił uwagę, że w istocie skarga na bezczynność z dnia 17 maja 2010 r. wszczęła nową sprawę sądowoadministracyjną [dotyczącą innego okresu bezczynności], ale jednocześnie jest ona tożsama ze skargą z dnia 19 czerwca 2009 r., bowiem dotyczy bezczynności Burmistrza Miasta Rabka-Zdrój w zakresie rozpatrzenia tego samego wniosku E. Ż. z dnia [...] stycznia 2009 r. o udostępnienie informacji publicznej obejmującej zbiorcze dane dotyczące decyzji o warunkach zabudowy wydanych w postępowaniach wszczętych w okresie od dnia 2 października 2005 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. (...).
To samo należy powiedzieć o sprawie wywołanej skargą z dnia 21 października 2013 r., a zatem jest to kolejna skarga na bezczynność organu wniesiona w tym samym przedmiocie, co implikuje stwierdzenie, że poglądy prawne i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniach postanowień z dnia 16 kwietnia 2010 r. (sygn. akt I OSK 71/10) i z dnia 26 października 2010 r. (sygn. akt I OSK 1621/10) są wydane w tej samej sprawie w rozumieniu przepisu art. 153 P.p.s.a. Oznacza to, że są one wiążą cenie tylko dla organów ale i sądu administracyjnego I i II instancji, rozpatrującego niniejszą sprawę sądowoadministracyjną – w zakresie w jakim nie doszło do zmiany stanu prawnego.
Odnosi się to w szczególności do poglądu wyrażonego w końcowej części uzasadnienia postanowienia z dnia 16 kwietnia 2010 r. w myśl którego "uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w I instancji stanowi typową decyzję kasacyjną, ostatecznie zamykającą sprawę będącą przedmiotem postępowania i przesądza o braku obowiązku i możliwości ponownego rozpoznania tego samego wniosku". Zastosowanie się przez Sąd I instancji do tego poglądu i oddalenie skargi nie może być zatem uznane – wbrew wywodom autora skargi kasacyjnej – za naruszające przepis art. 170 P.p.s.a.
Na marginesie można przy tym stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę kasacyjną, w pełni powyższy pogląd podziela. Brak jest bowiem jakichkolwiek racjonalnych podstaw do dzielenia postępowania, wywołanego wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, na część, do której odnosi się decyzja organu odwoławczego rozpatrującego odwołanie od decyzji odmawiającej udostępnienia takiej informacji oraz na część, do której ta decyzja się nie odnosi. Nie ma przy tym jakichkolwiek przeszkód by w takim wypadku – w razie uwzględnienia odwołania - organ odwoławczy zastosował regulację przepisu art. 138 § 2 K.p.a., co powodowało będzie konieczność ponownego rozpoznania wniosku, w tym także stwarzało będzie możliwość zakończenia postępowania w drodze czynności materialno-technicznej udostępnienia żądanej informacji.
W świetle powyższego nie jest usprawiedliwiony zarzut kasacyjny naruszenia przepisu art. 149 § 1 P.p.s.a., gdyż zgodnie z treścią ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] maja 2009 r. postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej (bez znaczenia jest tu, że użyto określenia "w sprawie odmowy udostępnienia"), wywołane wnioskiem strony z dnia [...] stycznia 2009 r., zostało umorzone i w związku z tym przed organem I instancji nie toczy się żadne postępowanie ani też organ ten nie miał obowiązku podejmować jakichkolwiek dalszych czynności w związku z tym wnioskiem. To zaś powoduje, że organ ten nie pozostaje w bezczynności w rozumieniu tego przepisu.
Nie jest zasadny również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 151 P.p.s.a. na skutek oddalenia skargi, jako że przepis ten mógłby być naruszony tylko w przypadku, gdyby zasadnicze zarzuty kasacyjne zostały uwzględnione.
W tym stanie rzeczy skargę kasacyjną, na mocy art. 184 P.p.s.a., jako opartą na nieusprawiedliwionych podstawach, należało oddalić.
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło