II SAB/Kr 301/13
WyrokWSA w Krakowie2014-01-09
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Mariusz Kotulski, Waldemar Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej, gdy odmowa udostępnienia tej informacji w poprzednim postępowaniu została uzasadniona ochroną prawa do prywatności, a następnie uchylono decyzję odmawiającą i umorzono postępowanie?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej, jeśli w pierwotnym postępowaniu odmowa udostępnienia informacji została uzasadniona ochroną prawa do prywatności, nawet jeśli decyzja odmawiająca została następnie uchylona, a postępowanie umorzone. W takiej sytuacji właściwy jest sąd powszechny. Jednakże, po uchyleniu przepisu art. 22 u.d.i.p., który kierował takie sprawy do sądów powszechnych, właściwość wraca do sądów administracyjnych. Niemniej jednak, prawomocne postanowienie NSA, że uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w I instancji kończy sprawę, jest wiążące dla sądu administracyjnego w zakresie oceny bezczynności organu.Stan faktyczny
Skarżący E. Z. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej decyzji o warunkach zabudowy. Burmistrz odmówił udostępnienia danych o lokalizacji inwestycji, powołując się na ochronę prywatności. SKO uchyliło decyzję Burmistrza i umorzyło postępowanie. Burmistrz nadal nie udostępnił informacji, co skutkowało skargą na bezczynność. Sprawa przeszła przez WSA i NSA, które początkowo uznały właściwość sądu powszechnego, a następnie, po zmianie przepisów, WSA rozpoznało kolejną skargę na bezczynność, ale oddaliło ją, uznając, że sprawa została definitywnie zakończona decyzją SKO i postanowieniem NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi E. Z. na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w sprawie udzielenia informacji publicznej z wniosku E. Z. z dnia 23 stycznia 2009 r. skargę oddala.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 19 października 2009r. sygn. akt II SAB/Kr 63/09 po rozpatrzeniu sprawy ze skargi E. Z. na bezczynność Burmistrza Miasta [...] zobowiązał Burmistrza Miasta [...] do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w sprawie z wniosku E. Z. z dnia 23 stycznia 2009 r. o udostępnienie informacji publicznej obejmującej zbiorcze dane dotyczące decyzji o warunkach zabudowy wydanych w postępowaniach wszczętych w okresie od dnia 2 października 2005 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. dla terenu Gminy, w części dotyczącej lokalizacji inwestycji objętych tymi decyzjami (adres, numer działki) oraz zasądził od Burmistrza Miasta [...] na rzecz skarżącego E. Z. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.
E. Z. wnioskiem z dnia 23 stycznia 2009 r. (data wpływu 26 stycznia 2009 r.) wystąpił do Burmistrza Miasta [...], w oparciu o art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwanej dalej u.d.i.p., z wnioskiem o udostępnienie informacji, obejmującej zbiorcze dane dotyczące decyzji o warunkach zabudowy wydanych w postępowaniach wszczętych w okresie od dnia 2 października 2005 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. dla terenu Gminy [...] w formie przekształconej, tj. tabelarycznego zestawienia zawierającego 1) datę wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, 2) datę wydania decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy, 3) sygnaturę decyzji, 4) rozstrzygnięcie (decyzja pozytywna lub negatywna), 5) rodzaj inwestycji i 6) lokalizację inwestycji (adres, numer działki ewid.).
Burmistrz Miasta [...] w dniu 10 lutego 2009 r. wydał decyzję nr [...] odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w części dotyczącej udostępnienia informacji o lokalizacji inwestycji objętych powyższymi decyzjami o warunkach zabudowy, tj. adresu oraz numeru ewidencyjnego działki. W uzasadnieniu podał, że powyższe naruszałoby prywatność właścicieli działek, która podlega ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 11 maja 2009 r. nr [...] uchyliło powyższą decyzję oraz umorzyło postępowanie pierwszej instancji w sprawie odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej.
W uzasadnieniu organ podał, że w jego ocenie informacje o oznaczeniu nieruchomości, dla których wydane zostały decyzje o warunkach zabudowy, nie naruszają sfery prywatności. Umorzenie postępowania w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej oznacza zaś, że z momentem doręczenia, organ I instancji winien rozpatrzyć wniosek o udzielenie żądanych informacji. Zaznaczono przy tym, że organ nie może – w identycznych okolicznościach prawnych i faktycznych – odmówić wnioskodawcy udzielenia informacji powołując się na taką samą podstawę prawną, jak w skarżonej decyzji.
W skardze wniesionej na bezczynność Burmistrza Miasta [...] E. Z. wniósł o zobowiązania organu do udostępnienia żądanej informacji, ukarania dyscyplinarnego pracownika odpowiedzialnego za niezałatwienie sprawy w terminie zgodnie z art. 38 k.p.a. oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił, że od otrzymania wiążącego rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do dnia złożenia skargi, Burmistrz Miasta [...] uchyla się od ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej w tym zakresie. Nie wydał też ponownej decyzji o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji, pozostając tym samym w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta [...] wniósł o jej odrzucenie, względnie - o oddalenie skargi.
Przedstawiając szczegółowo dotychczasowy przebieg postępowania od momentu złożenia przez skarżącego wniosku o udostępnienie informacji Burmistrz wskazał między innymi na treść decyzji z dnia 10 lutego 2009 r. znak [...], którą odmówił wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej obejmującej zbiorcze dane dotyczące decyzji o warunkach zabudowy w części dotyczącej udostępnienia informacji o lokalizacji inwestycji objętych powyższymi decyzjami o warunkach zabudowy, tj. adresu oraz numeru ewidencyjnego działki. Burmistrz podniósł, że zgodnie z art. 22 ust. 1 i ust. 3 u.d.i.p. podmiotowi, któremu odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie takiej informacji. Tym samym skarga, a w szczególności zawarte w niej żądanie zobowiązania Burmistrza Miasta [...] w terminie określonym przez sąd do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej nie może być rozstrzygnięte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Skarga, choć w swych podstawach prawnych i żądaniu jest skargą na bezczynność, to jednak tylko sąd powszechny może udostępnić skarżącemu wnioskowaną przez niego informację publiczną, zatem skarga w niniejszej sprawie winna być odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Dodatkowo Burmistrz Miasta [...] podniósł, że zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem sądowym niedopuszczalne jest nakazanie organowi administracji, przez inny organ (w tym także organ wyższego stopnia w postępowaniu administracyjnym) udzielania informacji znajdującej się w jego posiadaniu.
Burmistrz Miasta [...] wskazał, że jego zdaniem wobec wyraźnego zastrzeżenia kompetencji dla sądu powszechnego w sprawach określonych w art. 22 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wyłączona jest kontrola instancyjna organu drugiej instancji w sprawach decyzji odmawiających udostępnienia informacji publicznej ze względu na okoliczności wymienione w art. 22 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powyższe stanowisko powoduje, że do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd powszechny organ nie pozostaje w bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązując wyrokiem z dnia 19 października 2009 r. sygn. akt II SAB/Kr 63/09 Burmistrza Miasta [...] do wydania aktu lub podjęcia czynności w sprawie wniosku z dnia 23 stycznia 2009 r. w części dotyczącej lokalizacji inwestycji objętych decyzjami (adres, numer działki) stwierdził, że od dnia 20 maja 2009 r. wniosek skarżącego nie został rozpoznany w sposób wskazany w ustawie, a bezczynność organu nie ustała także po wniesieniu skargi do Sądu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd w pierwszej kolejności ustosunkował się do wniosków organu o odrzucenie skargi. W odniesieniu do zarzutu braku właściwości sądu administracyjnego, powołano się na przepis art. 21 u.d.i.p., który stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22 przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, zaś skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Dalej Sąd wskazał, że art. 22 u.d.i.p ust. 1 przewiduje, iż podmiotowi, któremu odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna, przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie takiej informacji. Regulacje zawarte art. 22 ust. 2-3 u.d.i.p. mają charakter procesowy i dotyczą spraw przed sądem powszechnym. Powołany przepis art. 22 ust. 1 u.d.i.p. wprowadza mechanizm dochodzenia dostępu do informacji publicznej na drodze powództwa do sądu powszechnego, konkurencyjny w stosunku do sądowoadministracyjnej kontroli legalności działania podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Przesłanką dopuszczalności powództwa do sądu powszechnego jest przy tym wyłącznie odmowa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna. Artykuł 16 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji. Zgodnie zaś z treścią, art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni, 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Ta ostatnia regulacja wskazuje wprost na zaskarżalność decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, na zasadach przewidzianych w art. 127 § 1 - 3 k.p.a. Przepis art. 78 Konstytucji RP stanowi, że każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Regulacja z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. pozostaje w zgodzie z powyższą normą konstytucyjną zawartą w zdaniu pierwszym, przy czym tak w samej ustawie o dostępie do informacji publicznej, jak i innych aktach prawnych rangi ustawowej brak przepisów prowadzących do wniosków odmiennych, niż wynikające z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Sąd podkreślił, że brak takiej ostatecznej decyzji odmownej oznacza kognicję sądu administracyjnego w każdej sprawie zainicjowanej skargą na bezczynność organu władzy publicznej w udostępnieniu informacji publicznej, zaś ma ona charakter wyłączny.
W ocenie orzekającego wówczas Sądu taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie w związku z treścią ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 maja 2009 r. nr [...], którą uchylono decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 10 lutego 2009 r. nr [...]. Brak zatem przesłanek do odrzucania skargi na podstawie art. 58 §1 pkt 1 P.p.s.a.
W dalszej części uzasadnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dokonując oceny, czy organ pozostaje w niniejszej sprawie w bezczynności stwierdził, że żądana przez skarżącego informacja ma w spornej części charakter informacji publicznej. Wniosek E. Z. z dnia 23 stycznia 2009 r. należało zatem rozpoznać na zasadach przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Burmistrz Miasta [...] jako organ władzy publicznej był w jej posiadaniu, przy czym realizacja wniosku wymagała przetworzenia danych. Powyższe jako bezsporne pozostaje poza szerszymi rozważaniami, podobnie jak mające taki charakter okoliczności dotyczące podejmowanych w tej sprawie czynności, składanych pism, wydawanych aktów administracyjnych i ich treści.
W uzasadnieniu omawianego wyroku WSA w Krakowie podkreślił, że dla oceny zasadności skargi istotne znaczenie ma fakt wydania ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 maja 2009 r. nr [...], którą uchylono decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 10 lutego 2009 r. nr [...] w całości i umorzono postępowanie w pierwszej instancji w sprawie odmowy udostępnienia wnioskodawcy żądanej informacji publicznej. Badanie legalności decyzji organu drugiej instancji przekracza granice niniejszej sprawy. Istotnym jest natomiast, że akt ten pozostaje w obrocie prawnym. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu drugiej instancji ma charakter wiążący. Decyzja Kolegium powoduje w skutkach stan powagi rzeczy osądzonej w sprawie, w której wydano decyzję Burmistrza Miasta [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Zasada ta dotyczy bowiem także decyzji o umorzeniu postępowania.
W ocenie Sądu wydanie w przedmiotowej sprawie w toku instancji decyzji ostatecznej obligowało Burmistrza Miasta [...] do rozpoznania wniosku skarżącego w spornej części na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Wniosek winien był on rozpoznać w terminach określonych w powyższej ustawie dla udostępnienia informacji publicznej lub wydania decyzji, liczonych od dnia doręczenia Burmistrzowi Miasta [...] decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 maja 2009 r., przy czym przy zachowaniu identycznych okoliczności prawnych i faktycznych nie może odmówić wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej powołując taką samą podstawę prawną jak w uchylonej decyzji.
Od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 października 2009 r. sygn. akt II SAB/Kr 63/09 skargę kasacyjną wniósł Burmistrz Miasta [...], zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i odrzucenie skargi lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez nie odrzucenie skargi i w konsekwencji jej rozpoznanie pomimo, że sprawa nie należała do właściwości sądu administracyjnego, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.;
- art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez nie odrzucenie skargi i w konsekwencji jej rozpoznanie, pomimo że skarżący nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa na podstawie art. 101a ust. 1 w związku z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), przez co wypełniona została dyspozycja art 174 pkt 2 p.p.s.a.;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w związku z art. 6 przy zastosowaniu art. 138 § 1 pkt 2 zdanie drugie k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ pomimo decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 maja 2009 r. znak: [...] uchylającej decyzję organu i umarzającej postępowanie w I instancji, miał obowiązek rozpoznać wniosek skarżącego z dnia 29 stycznia 2009 r. (winno być z dnia 23 stycznia 2009 r.) w spornej części na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 p.p.s.a.
W uzasadnieniu obszernej skargi kasacyjnej jej autor na wstępie przytoczył wybrane fragmenty zaskarżonego wyroku. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wskazał, że sentencja zaskarżonego wyroku z uwzględnieniem treści uzasadnienia powoduje, iż organ ma obowiązek udostępnienia informacji chronionych prawem do prywatności, co prowadzi do naruszenia art. 22 u.d.i.p. Organ w warunkach niniejszej sprawy zobowiązany jest wydać skarżącemu informację publiczną objętą prawem do prywatności, tj. adres i nr działki ewid. Pomimo, że sentencja zaskarżonego wyroku zobowiązuje organ do wydania aktu lub podjęcia czynności zostawiając mu alternatywę, to treść uzasadnienia wiążąca organ, nie pozostawia już żadnego wyboru (przy czym przy zachowaniu identycznych okoliczności prawnych i faktycznych nie może odmówić wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej powołując taką samą podstawę prawną jak w uchylonej decyzji).
Skarżący kasacyjnie podniósł ponadto, iż jest oczywistym, że warunkach niniejszej sprawy, organ mógłby odmówić skarżącemu żądanej informacji, tylko ze względu na prywatność osób fizycznych, a to wyklucza treść uzasadnienia, bowiem na tej podstawie organ już odmówił skarżącemu dostępu do żądanej informacji publicznej. Wobec powyższego zaskarżony wyrok wprost prowadzi do udostępnienia skarżącemu informacji objętej ochroną prawa do prywatności. W konsekwencji wyroku skarżący otrzyma informację, którą mógłby uzyskać jedynie poprzez prawomocny wyrok sądu powszechnego. Zdaniem organu w sytuacji, gdy uwzględnienie skargi na bezczynność może prowadzić do udostępnienia informacji publicznej objętej ochroną prawa do prywatności sądy administracyjne mają obowiązek odrzucić skargę. Skarga choć w swych podstawach prawnych i żądaniu była skargą na bezczynność, to jednak tylko sąd powszechny mógł udostępnić skarżącemu wnioskowaną przez niego informację publiczną.
W ocenie autora skargi kasacyjnej, wbrew stanowisku WSA, organ nie był zobowiązany do wydawania skarżącemu jakichkolwiek informacji lub podjęcia innych czynności. Decyzja Kolegium z dnia 11 maja 2009 r. jest decyzją uchylającą decyzję organu I instancji i umarzającą postępowanie w I instancji, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 zdanie drugie k.p.a. Tym samym przestała istnieć decyzja organu I instancji odmawiająca udostępnienia informacji publicznej oraz samo postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego z dnia 23 stycznia 2009 r. Wobec powyższego przestał istnieć obowiązek podejmowania jakichkolwiek dalszych działań przez organ. Umorzenie postępowania w I instancji powoduje, że organ nie ma obowiązku dalszego rozpatrywania wniosku, który legł u podstaw wszczęcia umorzonego postępowania. Umorzenie postępowania powoduje, iż choć sprawa objęta wnioskiem nie została merytorycznie rozpoznana, to z punktu widzenia proceduralnego (formalnoprawnego) sprawa została rozstrzygnięta i zakończona.
Rozpoznając powyższą skargę Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 71/10 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i odrzucił skargę.
W uzasadnieniu tego postanowienia NSA wskazał, że w sytuacji, gdy podmiot do którego zwrócono się o udostępnienie informacji publicznej, odmawia jej udostępnienia i powołuje się na konstytucyjnie chronione prawo do prywatności, sądem właściwym jest zawsze sąd powszechny. Okolicznością przesądzającą o właściwości sądu powszechnego w niniejszej sprawie jest fakt powołania się w decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej na potrzebę ochrony prawa do prywatności właścicieli działek. Dla ustalenia właściwości sądu w niniejszej sprawie nie ma znaczenia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie w pierwszej instancji. Kluczowe znaczenie ma bowiem to, jakie ograniczenie, czy też przesłanka stanowiły podstawę odmowy prawa dostępu do informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 23 stycznia 2009 r. W sytuacji, gdy podstawą odmowy udostępnienia informacji publicznej było, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, prawo do prywatności – wyłączona jest kognicja sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrzenia nie tylko skargi na decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, gdy podstawą odmowy było prawo do prywatności, ale nie jest właściwy również do rozpatrzenia skargi na bezczynność organu w sprawie dotyczącej ponownego rozpoznania tego samego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w odniesieniu do którego odmowę uzasadniono prawem do prywatności, tj. jedną z podlegających ochronie wartości wymienionych w art. 22 u.d.i.p..
W takim przypadku wnioskodawcy przysługuje prawo wystąpienia do sądu powszechnego z powództwem o udostępnienie żądanej informacji publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że kryterium rozróżnienia pomiędzy sądami administracyjnymi a sądami powszechnymi w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej stanowi podstawa faktyczna odmowy udostępnienia takiej informacji. Podkreśla się, że oba tryby, tj. droga sądowoadministracyjna i postępowanie cywilne wykluczają się nawzajem, bowiem Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej nie dopuszcza dualizmu w zakresie przysługujących środków prawnych. Użyte w art. 22 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej określenie "z powołaniem się" ma takie znaczenie, iż wystarczy, że podmiot dysponujący informacją powołał się na wymieniony w tym przepisie przedmiot ochrony, aby wyłączyć możliwość kontroli decyzji przez sąd administracyjny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego również w odniesieniu do skargi na bezczynność organu w przedmiocie ponownego rozpoznania wniosku, co do którego odmówiono już decyzją udostępnienia informacji publicznej ze względu na prawo do prywatności, brak jest kognicji sądu administracyjnego.
Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji błędnie wywiódł w zaskarżonym wyroku, iż wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie w I instancji (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) skutkuje koniecznością ponownego rozpoznania wniosku strony. Uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w I instancji stanowi typową decyzję kasacyjną, ostatecznie zamykającą sprawę będącą przedmiotem postępowania i przesądza o braku obowiązku i możliwości ponownego rozpoznania tego samego wniosku.
Skarżący w dniu 17 maja 2010 roku wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z nową skargą na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 23 stycznia 2009 r.
W skardze tej skarżący podkreślił, że w jego ocenie postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2010 roku sygn. akt I OSK 71/10, nie będąc wyrokiem rozstrzygającym merytorycznie sprawę sądowoadministracyjną, nie powodowało skutku powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a., a zatem pozwalało na przeprowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie z nowej skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Rozpoznając na posiedzeniu niejawnym sprawę z nowej skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 czerwca 2010 roku sygn. akt II SAB/Kr 63/10 odrzucił skargę z dnia 17 maja 2010 r. W orzeczeniu tym przyznano wprawdzie rację argumentacji skarżącego, że postanowienie, w którym sąd orzekł o odrzuceniu skargi nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, co znalazło potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2009 roku sygn. akt II OZ 589/09, gdzie Sąd dopuścił możliwość wniesienia "nowej" skargi w sprawie zakończonej postanowieniem o odrzuceniu wcześniejszej skargi, jednakże równocześnie w oparciu o art.170 p.p.s.a. wyprowadzono argument o związaniu składu rozstrzygającego taką "nową" skargę wykładnią prawa zawartą w uzasadnieniu prawomocnego postanowienia o odrzuceniu wcześniejszej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ślad za stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2010 roku sygn. akt I OSK 71/10 przyjął w omawianym postanowieniu, że sprawa z nowej skargi z dnia 17 maja 2010 r. na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 23 stycznia 2009 r., również była wyłączona z kognicji sądów administracyjnych w oparciu o obowiązujący w momencie rozpoznawania tej nowej skargi na bezczynność przepis art. 22 u.d.i.p. z uwagi na okoliczność, że w pierwotnej decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej wydanej przez Burmistrza Miasta [...] w dniu 10 lutego 2009 roku znak [...] powołano się na ochronę prywatności właścicieli działek objętych rejestrem decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 października 2010 r. sygn. akt I OSK 1621/10 oddalił skargę kasacyjną wniesioną od powyższego postanowienia, po raz kolejny wskazując że skoro postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2010 roku sygn. akt I OSK 71/10 wskazano że zgodnie z przepisem art.22 ust. 1 u.d.i.p. właściwym rzeczowo we wszystkich sprawach związanych z odmową udostępnienia informacji publicznej w oparciu o powołanie się na prawo do prywatności był sąd powszechny, a nie sąd administracyjny, to stanowisko takie pozostaje wiążące również w kolejnych sprawach sądowoadministracyjnych wszczynanych nowymi skargami na trwającą dalej bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia tej samej informacji publicznej, której udostępnienia odmówiono pierwotnie decyzją wydaną z powołaniem się na ochronę prawa do prywatności.
Pismem z dnia 21 października 2013 r. E. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 23 września 2009 r. (obejmującej lokalizację oraz oznaczenie ewidencyjne nieruchomości dla których Burmistrz Miasta [...] wydał decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy w postępowaniach administracyjnych wszczętych w okresie od 2 października 2005 r. do 31 grudnia 2008 r.).
W obszernej skardze, E. Z. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że z uwagi na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wydanych w sprawie postanowieniach z dnia 16 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 71/10 oraz z dnia 26 października 2010 r. sygn. akt I OSK 1621/10 zgodnie z którymi jedyną ścieżką prawną dla dalszego dochodzenia prawa dostępu do informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 23 stycznia 2009 roku pozostaje droga powództwa o udostępnienie informacji przed sądem powszechnym, skarżący w dniu 2 kwietnia 2012 roku wystąpił do Sądu Rejonowego w N. z pozwem przeciwko Burmistrzowi Miasta [...] o udostępnienie informacji żądanej we wniosku z dnia 23 stycznia 2009 roku. Sąd Rejonowy w N. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 roku sygn. akt [...] odrzucił jednak pozew o udostępnienie informacji wskazując że skarżący, występując z powództwem o udostępnienie informacji w dniu 2 kwietnia 2012 roku przeoczył istotną zmianę stanu prawnego jaka miała miejsce w okresie pomiędzy odrzuceniem przez sąd administracyjny skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji a wniesieniem przez skarżącego powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie informacji.
W ślad za tym stanowiskiem wskazano, iż art.22 u.d.i.p. został uchylony z dniem 29 grudnia 2011 roku, a zatem począwszy od tej daty sądem właściwym dla wszelkich spraw owiązanych z udostępnieniem informacji publicznej, w tym również spraw w których odmówiono udostępnienia informacji z powołaniem się na ochronę prywatności, staje się sąd administracyjny.
Skarżący wskazał nadto, że Sąd Rejonowy w N. w, podzielając stanowisko skarżącego, w wyroku z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt II K 700/11 skazującym Burmistrz Miasta [...] E. P. na karę grzywny za umyślne niezgodne z prawem pozbawianie skarżącego dostępu do informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 23 stycznia 2009 roku, zobowiązał jednocześnie na mocy art. 72 § 1 pkt 8 kodeksu karnego oskarżoną E. P. do udostępnienia skarżącemu informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 23 stycznia 2009 roku.
W wyniku wniesienia apelacji od tego wyroku Sąd Okręgowy w N. wyrokiem z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt [...] zmienił powyższy wyrok Sądu Rejonowego w N. i uniewinnił Burmistrza Miasta [...] E. P. od zarzutu nieudostępnienia informacji publicznej skarżącemu.
Sąd Najwyższy rozpoznając kasację wniesioną przez E. Z. od powyższego wyroku orzekł, że była ona bezpodstawna, gdyż wykładnia dokonana przez Sąd Okręgowy w N. nie stanowi rażącego naruszenia prawa, a sądu kasacyjnego nie należy traktować jak kolejnej instancji odwoławczej.
Skarżący zarzucił, że obecnie trwa nadal sytuacja w której Burmistrz Miasta [...], po otrzymaniu w dniu 20 maja 2009 r. wraz ze zwrotem akt sprawy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 maja 2009 r. znak [...] uchylającej pierwotną odmowę udostępnienia informacji publicznej żądanej przez skarżącego we wniosku z dnia 23 stycznia 2009 r. i umarzającej postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia informacji, nie rozpoznaje ponownie wniosku o udostępnienie informacji twierdząc, że nie ma takiego obowiązku gdyż w ocenie Burmistrza Miasta [...] umorzenie przez organ odwoławczy postępowania administracyjnego w sprawie odmowy udostępnienia informacji jest równoznaczne z umorzeniem postępowania w sprawie udostępnienia informacji wszczętego wnioskiem z dnia 23 stycznia 2009 r., a ponadto dysponent żądanej informacji nie jest związany stanowiskiem organu odwoławczego zawartym w decyzji uchylającej odmowę udostępnienia informacji i umarzającej postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia informacji.
Skarżący podniósł, że skargi, które wnosił na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej były odrzucane przez sądy, z uwagi na to, iż sprawy z tych skarg nie podlegały kognicji sądów. Równocześnie skarżący podniósł, że orzeczenia o odrzuceniu skargi, nie będące wyrokiem rozstrzygającym merytorycznie sprawę sądowoadministracyjną, nie powodują skutku powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a., a zatem nie stoją na przeszkodzie przeprowadzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie z niniejszej skargi. Naruszenie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) miałoby bowiem miejsce wyłącznie wtedy, gdyby skarga została wniesiona na akt lub czynność w sprawie, w której postępowanie jest w toku lub zostało zakończone prawomocnym wyrokiem. Odrzucenie skargi, zapadające w formie postanowienia, nie powoduje skutku w postaci powagi rzeczy osądzonej po uprawomocnieniu się postanowienia odrzucającego skargę.
Tym samym, w ocenie skarżącego, art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. nie wyłącza możliwości rozpoznania merytorycznego sprawy z niniejszej skargi, gdyż sprawa będąca przedmiotem niniejszej skargi nie została rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem.
Nadto skarżący podniósł, że z uwagi na zmianę stanu prawnego z dniem 29 grudnia 2011 roku, wprowadzoną ustawą z dnia 16 września 2011 roku o zmianie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2011 r. nr 205 poz. 1195), uchylony został przepis art. 22 u.d.i.p., który to przepis stał się podstawą wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 16 kwietnia 2010 r. postanowienia sygn. akt I OSK 71/10 o odrzuceniu skargi.
Tym samym orzeczenie to nie może już wiązać sądów administracyjnych przy rozstrzyganiu niniejszej skargi w oparciu o art. 170 p.p.s.a. Dodatkowo skarżący zauważył, że w przepisach przejściowych powołanej powyżej ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz niektórych innych, a konkretnie w art.10 ust. 1 tej ustawy, jednoznacznie wskazano że wyłącznie w stosunku do postępowań sądowych wszczętych i niezakończonych przed dniem 29 grudnia 2011 r. można było stosować przepis art. 22 u.d.i.p., derogujący na sądy powszechne właściwość rzeczową w sprawach związanych z odmową udostępnienia informacji publicznej opartą na powołanie się na ochronę prawa do prywatności.
Na końcu skarżący podniósł, że cyt. "Burmistrz Miasta [...] doskonale wiedział że powinien w tej sytuacji udostępnić wnioskodawcy żądaną informację, i informację udostępniał. Obecnie jednak Burmistrz Miasta [...] tworzy nowe teorie mające służyć temu organowi wyłącznie jako pretekst dla nieudostępnienia skarżącemu informacji żądanej we wniosku z dnia 23 stycznia 2009 roku, gdyż Burmistrz Miasta [...] jest przekonany że informacja ta nie powinna zostać udostępniona skarżącemu."
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta [...] wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie.
W obszernej odpowiedzi na skargę Burmistrz przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania, podkreślając, że w postanowieniu z dnia 16 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 71/10 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, iż błędny jest pogląd zgodnie z którym wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie w I instancji (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) skutkuje koniecznością ponownego rozpoznania wniosku strony. Uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w I instancji stanowi typową decyzję kasacyjną, ostatecznie zamykającą sprawę będącą przedmiotem postępowania i przesądza o braku obowiązku i możliwości ponownego rozpoznania tego samego wniosku.
Organ podniósł, że w skardze złożonej w dniu 21 października 2013 r. skarżący po raz trzeci domaga się udostępnienia informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 23 stycznia 2009 r. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, iż treść art. 171 p.p.s.a. ustanawia powagę rzeczy osądzonej wyłącznie wobec prawomocnych wyroków, a zatem, że istnieje możliwość złożenia ponownej skargi do sądu administracyjnego, jeżeli sąd administracyjny w poprzednim postępowaniu sądowoadministracyjnym nie wydał w sprawie wyroku, lecz postanowienie – Burmistrz podniósł, że przyjęcie takiego poglądu spowoduje, że sprawę objętą wnioskiem skarżącego z dnia 23 stycznia 2009 r. nie uda się nigdy zakończyć, na co dobitnym dowodem jest trzecia już skarga skarżącego.
Burmistrz wskazał nadto, że zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jest oczywistym, że przez pojęcie orzeczenia należy rozumieć także postanowienie, a więc również postanowienie wydane w uprzednim postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 71/10, oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r. o sygn. akt: I OSK 1621/10. Wobec powyższego rozpatrując obecną trzecią skargę skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie będzie związany prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2010 o sygn. akt: I OSK 71/10 oraz wskazanymi postanowieniami z dnia 29 czerwca 2010 r. i 26 października 2010 r.
Zdaniem Burmistrza jest bezspornym, że sprawa z wniosku skarżącego z dnia 23 stycznia 2009 r. została prawomocnie osądzona. W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje okoliczność, że postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2010 r. oraz z dnia 26 października 2010 r. nie korzystają z waloru powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a., bowiem norma wyrażona w art. 58 § 1 pkt 4 in fine p.p.s.a. wyłącza możliwość merytorycznego rozpoznania przez sady administracyjne spraw, które uprzednio zostały już prawomocnie osądzone.
Z punktu widzenia treści art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. bez znaczenia pozostaje okoliczność jakim orzeczeniem zakończyła się sprawa, czy zakończyła się wydaniem wyroku czy postanowienia i czy korzystają one z waloru powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. Warunkiem jest jedynie by sprawa objęta skargą toczyła się pomiędzy tymi samymi stronami i była prawomocnie zakończona.
Gdyby wyżej wymienione zarzuty nie uzyskały aprobaty Sądu, organ wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 maja 2009 r., jest decyzją uchylającą decyzję organu I instancji i umarzającą postępowanie w I instancji. Tym samym przestała istnieć decyzja organu I instancji odmawiająca udostępnienia informacji publicznej oraz samo postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego z dnia 23 stycznia 2009 r. Wobec powyższego przestał istnieć obowiązek podejmowania jakichkolwiek dalszych działań przez organ. Umorzenie postępowania w I instancji powoduje, że organ nie ma obowiązku dalszego rozpatrywania wniosku, który legł u podstaw wszczęcia umorzonego postępowania. Umorzenie postępowania powoduje, iż choć sprawa objęta wnioskiem nie została merytorycznie rozpoznana, to z punktu widzenia proceduralnego (formalnoprawnego) sprawa została rozstrzygnięta i zakończona.
Zdaniem organu nie ma podstaw prawnych twierdzenie, że umorzenie postępowania w I instancji skutkuje koniecznością ponownego rozstrzygnięcia wniosku, który legł u podstaw umorzonego postępowania w I instancji. Takie twierdzenie byłoby zasadne jedynie w sytuacji, w której organ II instancji wydałby decyzję o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę między innymi w zakresie orzekania w sprawach skarg na bezczynność.
Przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Rozpoznawana skarga jest jednak bezzasadna i jako tak nie może zostać uwzględniona.
Rozpoznając przedmiotową sprawę wyjaśnić należy, iż obecna skarga E. Z. datowana na 21 października 2013 r. jest kolejną już skargą na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej żądanej przez skarżącego we wniosku z dnia 23 stycznia 2009 r.
Jak już to zostało przypomniane w części historycznej niniejszego uzasadnienia sprawa bezczynności Burmistrza Miasta [...] dotycząca udostępnienia informacji żądanych we wniosku E. Z. z dnia 23 stycznia 2009 r. była już przedmiotem dwukrotnego orzekania zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (sprawy o sygnaturze II SAB/Kr 63/09 i II SAB/Kr 63/10) jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny (sprawy o sygnaturze I OSK 71/10 oraz I OSK 1621/10).
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że rozpoznając przedmiotowy wniosek Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia 10 lutego 2009 r. znak: [...] odmówił E. Z. udostępnienia informacji żądanych w jego wniosku z dnia 23 stycznia 2009 r., uzasadniając to ochroną prywatności osób trzecich.
Na skutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 11 maja 2009 r. znak: [...] uchyliło powyższą decyzję z dnia 10 lutego 2009 r. i umorzyło postępowanie w I instancji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Kolegium stanęło na stanowisku, iż żądane przez skarżącego informacje dotyczące zbiorczych danych o wydanych decyzjach o warunkach zabudowy oraz lokalizacji inwestycji objętych tymi decyzjami stanowią niewątpliwie informacje publiczne, nie naruszające w żaden sposób niczyjej sfery prywatności. Umorzenie postępowania przez organ odwoławczy wynikało z faktu, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami możliwość prowadzenia postępowania i wydania decyzji możliwa była jedynie w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 16 u.d.i.p). Samo udostępnienie informacji publicznej stanowi bowiem czynność materialno-techniczną. W uzasadnieniu powyższej decyzji Kolegium wskazało, iż z chwilą doręczenia niniejszej decyzji, Burmistrz Miasta [...] winien rozpatrzyć wniosek o udzielnie informacji publicznej. Równocześnie Kolegium zaznaczyło, iż organ I instancji, przy zachowaniu tych samych okoliczności faktycznych i prawnych nie może odmówić wnioskodawcy udzielenia informacji, powołując taką samą podstawę prawną jak w uchylonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 19 października 2009r. sygn. akt II SAB/Kr 63/09, uznając, że organ w dalszym ciągu pozostaje w bezczynności, bowiem wniosek skarżącego do czasu orzekania nie został rozpoznany, zobowiązał Burmistrza Miasta [...] do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w zakresie ww. wniosku skarżącego.
Zdaniem orzekającego wówczas WSA w Krakowie wydanie w przedmiotowej sprawie ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 maja 2009 r. obligowało Burmistrza Miasta [...] do rozpoznania wniosku skarżącego na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Sąd wskazał przy tym, że żądane przez skarżącego informacje mają w części spornej charakter informacji publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną wniesioną od ww. wyroku przez Burmistrza Miasta [...], postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 71/10 uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę. NSA w przedmiotowym orzeczeniu stanął na stanowisku, że realizacja wytycznych zawartych w zaskarżonym wyroku sądu I instancji będzie prowadziła do naruszenia obowiązującego wówczas przepisu art. 22 u.d.i.p. bowiem organ zobowiązany będzie udzielić skarżącemu informacji objętej prawem do prywatności (tj. adres i nr działki). W konsekwencji wydanego wyroku skarżący otrzyma więc informację, którą mógłby uzyskać jedynie poprzez prawomocny wyrok sądu powszechnego. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania zarówno skargi na decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej gdy podstawą odmowy było prawo do prywatności, jak i skargi na bezczynność organu w przypadku gdy odmowę udostępnienia informacji uzasadniono prawem do prywatności.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że skarga rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie pod sygnaturą II SAB/Kr 63/09, a następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny pod sygnaturą I OSK 71/10 oraz skarga wniesiona w niniejszej sprawie, podlegały ocenie na gruncie odmiennych stanów prawnych.
W obecnym stanie prawnym przepis art. 22 u.d.i.p. nie obowiązuje, bowiem został uchylony z dniem 29 grudnia 2011 r. przez art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 204, poz. 1195). W poprzednio obowiązującym stanie prawnym podmiotowi, któremu odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż informacja niejawna, tajemnica skarbowa lub tajemnica statystyczna, przysługiwało w myśl art.22 ust.1 u.d.i.p. prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie takiej informacji. Zgodnie zaś z art.22 ust.3 u.d.i.p. sądem właściwym do orzekania w sprawach, o których mowa w ust.1 tego artykułu był sąd rejonowy właściwy ze względu na siedzibę podmiotu, który odmówił udostępnienia informacji publicznej.
Od chwili uchylenia wspomnianego przepisu prawa w przypadku odmowy prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż informacja niejawna, tajemnica skarbowa lub tajemnica statystyczna, podmiotowi, któremu odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej nie przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego. Obecnie sądowa kontrola legalności takiej odmowy, podobnie z resztą jak rozpoznanie skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej należy wyłącznie do kognicji sądu administracyjnego.
Nadmienić należy także, iż jak wynika z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy skarżący kierując się stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w postanowieniu z dnia 16 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 71/10 wystąpił z powództwem o udostępnienie żądanej informacji do sądu powszechnego, w tym wypadku do Sądu Rejonowego w N.. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. sygn. akt [...] wskazany Sąd Rejonowy odrzucił jego pozew o udostępnienie informacji z uwagi na zaistniałą zmianę stanu prawnego tj. uchylenie art. 22 u.d.i.p., a tym samym brak właściwości sądu powszechnego do rozstrzygania w zakresie odmowy udzielania informacji publicznej z powołaniem się prawo do prywatności.
Należy wyjaśnić, iż wytyczne zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 71/10 odnosiły się wprost do stanu prawnego obowiązującego w dacie wyrokowania. Z uwagi na uchylenie wskazanego art. 22 u.d.i.p. z dniem 29 grudnia 2011 r. wskazania te w zakresie, w jakim odnosiły się do właściwości sądu powszechnego przestały obowiązywać. Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, iż przy rozpoznawaniu spraw ze skarg na bezczynność organu, sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia.
Dodatkowo przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 58 § 4 p.p.s.a. sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1 (tj. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego), jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Powyższe oznacza zatem, że W sytuacji wcześniejszego uznania się w danej sprawie przez sąd powszechny za niewłaściwy, sąd administracyjny nie ma prawa do odrzucenia skargi z powodu swej niewłaściwości.
Równocześnie odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skarżącego, iż odrzucenie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 71/10 nie powoduje skutku powagi rzeczy osądzonej oraz, że z uwagi na zmianę stanu prawnego wprowadzoną z dniem 29 grudnia 2011 r. polegającą na uchyleniu przepisu art. 22 u.d.i.p., który był podstawą wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 16 kwietnia 2010 r. - postanowienie to nie może już wiązać sądów administracyjnych przy rozstrzyganiu niniejszej skargi - wskazać należy, że rację ma skarżący, iż orzeczenie o odrzuceniu skargi nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej (nie stwarza stanu rei iudicatae) Pogląd ten znajduje potwierdzenie w licznym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 39/06, z dnia 6 kwietnia 2007 r., sygn. akt II FZ 175/07, z dnia 16 lipca 2009 r., sygn. akt II OZ 589/09). Niemniej jednak należy raz jeszcze podkreślić, iż pomiędzy wyrokami wydanymi w sprawach o sygnaturach II SAB/Kr 63/09 oraz I OSK 71/10 (jak również II SA/Kr 63/10 i I OSK 71/10), a w sprawie niniejszej doszło do zmiany stanu prawnego. Wskazania zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2010 r. nie wiążą zatem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w zakresie, w jakim wskazują na właściwości sądu powszechnego jako właściwego do rozpoznania skargi w sprawie bezczynności. Tym samym należy uznać, iż skarga E. Z. jest dopuszczalna i jako taka podlega merytorycznemu rozpoznaniu .
W pozostałym jednak zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie jest związany stanowiskiem NSA wyrażonym w postanowieniu z dnia 16 kwietnia 2010r. sygn. akt I OSK 71/10 ponieważ stan faktyczny sprawy oraz stan prawny w oparciu, o który zostało to stanowisko sformułowane nie uległ zmianie.
Podkreślić bowiem należy, iż zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Jak wskazano w Komentarzu do art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi autorstwa B. Dautera (LEX, 2013 Stan prawny: 2013-04-30 Numer: 148448) artykuł 170 p.p.s.a. dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Podmiotami tymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe. Orzeczenie wiąże również inne osoby, ale tylko w wypadkach przewidzianych w ustawie. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63) . Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 marca 2012 r. I SA/Gl 72/12).
W postanowieniu z dnia 16 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 71/10 Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że sąd I instancji błędnie wywiódł, iż wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i umarzającej postępowanie w I instancji (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) skutkuje koniecznością ponownego rozpoznania wniosku strony. Uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w I instancji stanowi typową decyzję kasacyjną, ostatecznie zamykającą sprawę będącą przedmiotem postępowania i przesądza o braku obowiązku i możliwości ponownego rozpoznania tego samego wniosku - przez Burmistrza Miasta [...].
W świetle zacytowanego fragmentu postanowienia należy stwierdzić, iż nie można obecnie zarzucić Burmistrzowi Miasta [...] bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 23 stycznia 2009 r.. Naczelny Sąd Administracyjny stanął bowiem na stanowisku, iż uchylenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 11 maja 2009 r. decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia 10 lutego 2009r. i umorzenie postępowanie w pierwszej instancji – zakończyło definitywnie przedmiotowe postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej, które zostało zainicjowane opisanym wyżej wnioskiem. W tym miejscu należy także zauważyć, iż przedmiotowe stanowisko NSA jest wiążące nie tylko dla orzekającego w niniejszej sprawie WSA w Krakowie, ale także w świetle dyspozycji art. 170 p.p.s.a. dla organu tj. Burmistrza Miasta [...].
Podkreślić w tym miejscu należy, iż znane jest Sądowi rozpoznającemu obecnie przedmiotową sprawę stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wyrażone w uzasadnieniu pozostającej w obrocie prawnym decyzji z dnia 11 maja 2009 r., z którego wynika, iż umorzenie postępowania w sprawie z wniosku skarżącego z dnia 23 stycznia 2009 r. uzasadnione było tym, iż udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną, zaś postępowanie administracyjne może być prowadzone jedynie w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, niemniej jednak, jak wskazano powyżej, Sąd zobligowany jest w zakresie orzekania do przestrzegania wskazań zawartych w prawomocnym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyjątkiem od takiej sytuacji jest opisana wcześniej zmiana stanu prawnego, która pozwoliła uznać Sądowi skargę E. Z. za dopuszczalną, a tym samym dokonać jej merytorycznego rozpoznania.
Mając na uwadze przedstawione powyżej rozważania stwierdzić należy, że Sąd zobligowany był na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić skargę E. Z. na bezczynność Burmistrza Miasta [...] w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 23 stycznia 2009 r..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło