I SA/Kr 544/15

WyrokWSA w Krakowie2015-05-14

Skład orzekający: Waldemar Michaldo, Piotr Głowacki, Stanisław Grzeszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi może nakładać obowiązek podania imienia i nazwiska osób zamieszkujących nieruchomość oraz wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych, a także zawierać pouczenie o odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały rady gminy dotyczącej wzoru deklaracji o opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Uchwała ta naruszała przepisy prawa materialnego, w tym ustawę o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawę o ochronie danych osobowych, poprzez nakładanie obowiązków wykraczających poza delegację ustawową. W szczególności, sąd uznał za niedopuszczalne żądanie podawania imion i nazwisk wszystkich mieszkańców, wyrażania zgody na przetwarzanie danych osobowych oraz zamieszczania pouczeń o odpowiedzialności karnej za podanie niezgodnych danych, gdyż przepisy te nie znajdowały oparcia w ustawie.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Gorlicach wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta Gorlice dotyczącą wzoru deklaracji o opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zarzucił uchwale naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy o ochronie danych osobowych. Główne zarzuty dotyczyły nakładania obowiązku podania imion i nazwisk wszystkich mieszkańców, wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych oraz zamieszczenia pouczenia o odpowiedzialności karnej za podanie niezgodnych danych. Rada Miasta Gorlice wniosła o oddalenie skargi, wskazując m.in. na zmianę uchwały.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność załączników do zaskarżonej uchwały w określonych częściach, dotyczących wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz jej załączników.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 544/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 maja 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo (spr.), Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r., sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Gorlicach, na uchwałę Rady Miasta Gorlice, z dnia 26 kwietnia 2012 r. Nr 233.IXI/2012, w sprawie: wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, I. stwierdza nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały zatytułowanego "Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" w części dotyczącej rubryki oznaczonej literą "H" w zakresie oświadczenia, co do świadomości osoby składającej deklarację o odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, II. stwierdza nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały zatytułowanego "Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" w części dotyczącej pouczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych; III. stwierdza nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały zatytułowanego "Załącznik nr 1 do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – Wykaz osób zamieszkujących dana nieruchomość na terenie Gorlic"; IV. stwierdza nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały zatytułowanego "Załącznik nr 3 do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - Oświadczenie na potrzeby sporządzenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" w części dotyczącej rubryki oznaczonej symbolem "D" zatytułowanej "Wykaz osób zamieszkałych w danym lokalu"; V. stwierdza nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały zatytułowanego "Załącznik nr 3 do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - Oświadczenie na potrzeby sporządzenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" w części dotyczącej pouczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych; VI. stwierdza nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały zatytułowanego "Załącznik nr 3 do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - Oświadczenie na potrzeby sporządzenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" w części dotyczącej rubryki oznaczonej literą "F" w zakresie oświadczenia, co do świadomości osoby składającej deklarację o odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, VII. stwierdza nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały zatytułowanego "Załącznik nr 4 do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - Oświadczenie na potrzeby sporządzenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" w części dotyczącej rubryki oznaczonej literą "E" w zakresie oświadczenia, co do świadomości osoby składającej deklarację o odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, VIII. stwierdza nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały zatytułowanego "Załącznik nr 4 do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - Oświadczenie na potrzeby sporządzenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" w części dotyczącej objaśnienia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych; Prokurator Rejonowy w Gorlicach wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę numer 233/XIX/2012 Rady Miasta Gorlice z dnia 26 kwietnia 2012 roku w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości. Prokurator zaskarżonej uchwale zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego: art. 18 ust. 1, art. 40 ust. 1, art. 41 oraz art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2002 r. nr 142 z późn. zm.), art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391 ze zm.) oraz art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926.ze zm.) poprzez: - nałożenie na składającego deklarację w załączniku do uchwały stanowiącym wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wzór załączników do tej deklaracji obowiązku podania imienia i nazwiska osób zamieszkujących daną nieruchomość na ternie Gorlic, - nałożenie we wzorze deklaracji obowiązku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych przez składającego deklarację dla celów związanych z ustalaniem opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi poprzez podpisanie deklaracji, podczas gdy dane te nie są niezbędne do ustalenia opłaty, - nałożenie obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. W oparciu o powyższe zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części. W uzasadnieniu wywiedzionej skargi skarżący wskazał, że delegacja ustawowa do wydania przedmiotowej uchwały została zawarta w art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który to przepis wskazuje na upoważnienie rady gminy do uchwalenia aktu prawa miejscowego w postaci deklaracji za gospodarowanie odpadami komunalnymi, składanej przez właścicieli nieruchomości. Zdaniem Prokuratora uchwała nakładająca na składającego deklarację obowiązek podania opisanych wyżej danych oraz złożenia oświadczeń o podanej wyżej treści jest sprzeczna z prawem. W ocenie skarżącego dane wymagane do wskazania w załączniku do przedmiotowej uchwały, takie jak imiona i nazwiska osób zamieszkujących daną nieruchomość nie są danymi niezbędnymi do prawidłowego obliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami, albowiem do jej naliczenia wystarczające jest podanie jedynie liczby domowników. Z kolei postanowienie, zgodnie z którym poprzez podpisanie deklaracji, podmiot ją składający wyraża zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych dla celów związanych z ustaleniem należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi narusza art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych oraz art. 6n ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, która to ustawa nie uprawnia do tworzenia nowych zbiorów ewidencyjnych. Skarżący przytoczył treść art. 2 ust. 2, art. 7 ust. 2 oraz art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, z których nie wynika kompetencja gminy do nałożenia na składającego deklarację obowiązku złożenia oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych. Dodatkowo Prokurator wskazał, że zawarte w załącznikach do uchwały pouczenia o odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym również nie znajdują upoważnienia ustawowego w regulacjach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Penalizacja określonych zdarzeń może bowiem nastąpić wyłącznie wprost przepisami rangi ustawowej. Autor skargi zaznaczył, iż podstawy prawnej dla wprowadzenia przedmiotowej klauzuli brak nie tylko na gruncie analizowanej ustawy ale także w art. 233 k.k. W tym zakresie skarżący podniósł, iż warunkiem odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest bowiem by przepis ustawy, na podstawie której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. W ocenie Prokuratora jeśli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań) to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru deklaracji, winien przewidzieć w treści upoważnienia wymóg pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań). W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Gorlice reprezentowana przez Burmistrza Miasta działającego przez pełnomocnika wniosła o oddalenie w całości przedmiotowej skargi. Na wstępie strona przeciwna wskazała, że zaskarżona uchwała przestała obowiązywać w związku z uchwaleniem w dniu 26 marca 2015 roku uchwały Rady Miasta Gorlice nr 48/VII/2015, w której ustalono nowy wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podniesiono także, że art. 6n ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przewiduje, że rada gminy może określić wykaz dokumentów potwierdzających dane zawarte w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zdaniem pełnomocnika organu, skoro zatem została przyznana taka kompetencja, zgodnie z którą wydaje się, iż można ustalić jako wspomniane dokumenty np. zaświadczenie o zameldowaniu konkretnych osób, to tym bardziej rada gminy miała kompetencje do ustalenia mniej uciążliwego obowiązku w postaci ustalenia wzoru imiennego wykazu osób zamieszkujących nieruchomość. Oświadczenie takie mieści się bowiem w pojęciu "dokumentu potwierdzającego dane zawarte w deklaracji". W zakresie zarzutu dotyczącego zamieszczenia pouczenia o grożącej odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia na podstawie art. 233 kodeksu karnego, strona przeciwna wskazała, że we wzorze deklaracji brak jest podania, że odpowiedzialność za składanie fałszywych zeznań wynika ze wskazanego przepisu. Równocześnie zdaniem pełnomocnika strony przeciwnej odpowiedzialność taka obiektywnie istnieje, bowiem zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 186 ze zm.) podatnik, który uchylając się od opodatkowania nie ujawnia organowi podatkowemu przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nie składa deklaracji, przez co naraża podatek na uszczuplenie podlega karze. Według odesłania wynikającego z art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Zdaniem pełnomocnika wskazanie istnienia odpowiedzialności za złożenie nieprawdziwego oświadczenie nie stanowi przekroczenia przepisów prawa. Odnośnie zawarcia w deklaracji klauzuli o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych, strona przeciwna zgodziła się ze skarżącym, że brak było podstaw do jej zamieszczenia i że nie było ono potrzebne. Z tego względu nie jest konieczne uchylenie wskazanego przepisu, ponieważ nie stanowi on rażącego naruszenia prawa, nie wywołując de facto żadnych skutków prawnych. Pełnomocnik wskazał również, że stanowisko organu zostało niejako potwierdzone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1551/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W myśl przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Jednocześnie zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd ten nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną ich podstawą prawną. Skarga Prokuratora Rejonowego w Gorlicach jest zasadna i prowadzi do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części niezgodnej z obowiązującymi przepisami prawa, które narusza w sposób istotny. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest uchwała Rady Miasta w Gorlicach z dnia 26 kwietnia 2012 roku numer 233/XIX/2012 w przedmiocie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie opadami komunalnymi. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że fakt, iż zaskarżona uchwała została zmieniona przez Radę Miasta w Gorlicach uchwałą z dnia 26 marca 2015 r. nr 48/VII/2015 nie stanowi przeszkody w merytorycznym rozpoznaniu skargi. W uchwale z dnia 14 września 1994 r., sygn. akt W 5/94 dotyczącej wykładni art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie". Skuteczne uchylenie (zmiana) uchwały inną, kolejną uchwałą wywołuje bowiem jedynie skutek na przyszłość (ex nunc) i przerywa działanie skutków prawnych uchwały poprzedniej jedynie od daty wejścia w życie uchwały uchylającej. Zważywszy więc na różne skutki uchylenia (zmiany) i stwierdzenia nieważności uchwały, oraz na fakt, że efekty czynności podejmowanych na podstawie kwestionowanych zapisów uchwały mogły i mogą funkcjonować w obrocie prawnym, uznać należało, że skarga Prokuratora nie jest bezprzedmiotowa. Uchylenia (zmiany) uchwały nie można bowiem utożsamiać z uwzględnieniem skargi, a skutki stwierdzenia nieważności uchwały polegające na orzeczeniu o jej nieważności od daty jej podjęcia, są dalej idące niż uchylenie uchwały wywierające skutki od daty uchylenia. Uchylenie (zmiana) uchwały przez radę gminy oznacza bowiem wyeliminowanie zaskarżonej uchwały ze skutkiem od daty jej uchylenia (ex nunc), natomiast w przypadku stwierdzenia jej nieważności, skutek ten powstaje od chwili jej podjęcia (ex tunc). Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 594). Zgodnie z art. 91 ust. 1 zdanie 1 tej ustawy, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie utrwalony jest pogląd, iż tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały (aktu) organu gminy. Do naruszenia takiego zaliczyć należy: naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97). W ocenie Sądu, Rada Miasta w Gorlicach podejmując zaskarżoną uchwałę dopuściła się istotnego naruszenia przepisów prawa, polegającego na obowiązkowym zamieszczeniu we wzorze deklaracji stanowiącej załącznik do zaskarżonej uchwały oraz w załącznikach nr 1, 3 oraz nr 4 do przedmiotowej deklaracji danych, które nie znajdują umocowania w ustawowej delegacji do ich umieszczenia. Stosownie do treści art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym na podstawie upoważnień ustawowych, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na terenie gminy. Wykonawczy charakter aktu prawa miejscowego oraz zasada prymatu nad nim ustawy w hierarchii źródeł prawa, obligują organ realizujący ustawową normę kompetencyjną w zakresie tworzenia aktu prawa miejscowego do wydawania tych aktów wyłącznie w granicach upoważnienia ustawowego, celem uszczegółowienia zapisów ustawowych. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów. Zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.), który na dzień jej wydania stanowił, że: 1. Rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji. 2. Rada gminy w uchwale, o której mowa w ust. 1, może określić wykaz dokumentów potwierdzających dane zawarte w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Podkreślić należy, że ustawowe wyliczenie zagadnień przekazanych radzie gminy do uregulowania w drodze uchwały w sprawie wzoru deklaracji jest wyczerpujące, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 527/06; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 59/07). Oznacza to, że w podejmowanym, na podstawie cytowanych przepisów, akcie prawa miejscowego nie można zamieszczać postanowień, które wykraczają poza treść tych przepisów. Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna zatem zawierać jedynie takie dane, które konieczne są do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty. W ocenie Sądu, nie znajduje umocowania w delegacji ustawowej zamieszczenie: we wzorze deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowiącej załącznik do uchwały w części dotyczącej rubryki oznaczonej symbolem H, a także w załączniku nr 3 do wskazanej deklaracji w części dotyczącej rubryki oznaczonej literą "F", oraz w załączniku nr 4 do wskazanej deklaracji w części dotyczącej rubryki oznaczonej symbolem E, zatytułowanych "Oświadczenie i podpis składającego deklarację/osoby reprezentującej składającego deklarację" oświadczenia osoby składającej deklarację o treści: "Oświadczam, że jestem świadomy/a odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym". Wskazać należy, że normy zawarte w art. 6n ust. 1-2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie stwarzają jakichkolwiek podstaw do wprowadzenia do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości, klauzuli, zgodnie z którą podmiot podpisujący deklarację oświadczałby, że jest świadomy odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Kwestionowana klauzula nie stanowi bowiem objaśnienia dotyczącego sposobu wypełnienia deklaracji. Podkreślić należy, że warunkiem odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest wskazanie na przepis rangi ustawowej, który przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Innymi słowy, jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty, rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas, w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru deklaracji, winien przewidzieć w treści upoważnienia wymóg pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań). Takiego rygoru ustawodawca nie wskazał w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Odnośnie zaś zamieszczenia w deklaracji innych pouczeń należy mieć na uwadze, że upoważnienie ustawowe dopuszcza tylko jedno, a mianowicie że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Wprowadzenie do deklaracji kwestionowanego oświadczenia oznacza zatem przekroczenie upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 6n ust. 1 pkt 1 ustawy. Nadto, odnosząc się do stanowiska zawartego w odpowiedzi na skargę, wyjaśnić należy, że właściciele nieruchomości zobowiązani do składania deklaracji nie posiadają statusu podatnika, w rozumieniu art. 7 § 1 Ordynacji podatkowej, czego konsekwencją jest brak podstaw do stosowania wobec nich przepisów tej ustawy, a w konsekwencji możliwości przypisania im odpowiedzialności z art. 54 § 1 ustawy z dnia 10 września 199 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r., poz. 186 z późn. zm.). Wskazać należy, że także pouczenie, iż składający deklarację wyraża zgodę na przetwarzanie danych osobowych dla potrzeb naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (wzór deklaracji stanowiącej załącznik do uchwały i załączniki do przedmiotowej deklaracji nr 3 i 4) nie znajduje umocowania w kompetencjach nadanych prawodawcy lokalnemu w obowiązujących przepisach. Regulacja ta narusza art. 6n ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych przepisy w niej zawarte stosuje się do przetwarzania danych osobowych w kartotekach, skorowidzach, księgach, wykazach i innych zbiorach ewidencyjnych. Natomiast pod pojęciem przetwarzania danych osobowych, zgodnie z treścią art. 7 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych rozumie się jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych. Złożona przez zobowiązanego deklaracja uprawnia organ gminy do ewentualnego wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, lub wystawienia tytułu wykonawczego, lecz nie do tworzenia nowych zbiorów ewidencyjnych. W art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych wymienione zostały przesłanki legalności przetwarzania danych osobowych. Przykładowo art. 23 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wskazuje zgodę jako przesłankę zgodności z prawem przetwarzania danych osobowych. Zgoda jest jednak jednym z możliwych, ale nie jedynym warunkiem legalizującym przetwarzanie danych. Nie jest zatem konieczne jej pozyskiwanie, gdy spełniony jest jeden z pozostałych warunków z art. 23 ust. 1 ustawy, zwłaszcza gdy przetwarzanie danych osobowych znajduje podstawę w stosownych przepisach prawa. Tym samym ustalenie we wzorze deklaracji oraz jej załącznikach de facto obowiązku oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych na potrzeby wykonywania zadań wynikających z realizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest zbędne i wykracza poza zakres kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do kształtowania zawartości uchwały ustalającej wzór deklaracji. Mając na uwadze podniesione powyżej argumenty uznać należy, że zaskarżona uchwała istotnie narusza art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji oraz art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a także zasady praworządności i legalności wynikające z art. 7 Konstytucji RP, wedle których organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza, że mogą czynić tylko to, na co prawo wyraźnie im zezwala lub co wyraźnie nakazuje. W konsekwencji organ naruszył w sposób istotny art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Również w zakresie załącznika nr 1 do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – Wykaz osób zamieszkujących daną nieruchomość na terenie Gorlic" oraz załącznika nr 3 do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - Oświadczenie na potrzeby sporządzenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi" w części dotyczącej rubryki oznaczonej symbolem "D" zatytułowanej "Wykaz osób zamieszkałych w danym lokalu"; w zakresie w jakim nakładają one obowiązek wskazania danych osobowych (imienia i nazwiska) osób zamieszkujących daną nieruchomość, na której powstają odpady komunalne zasadne jest stwierdzenie nieważności kontrolowanej uchwały, albowiem powyższe stanowi przejaw przekroczenia upoważnienia wynikającego z art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Podanie danych personalnych tych osób nie stanowi informacji niezbędnych do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. Wystarczającą do tego informacją będzie podanie ilości osób zamieszkujących daną nieruchomość. To nie dane osobowe, lecz ilość osób ma znaczenie dla ustalenia wysokości opłaty. Przykładowo to, czy składający deklarację poda np. 10 osób i dodatkowo wskaże każdą z nich z imienia i nazwiska, czy też wskaże jedynie liczbę 10 osób – nie ma znaczenia dla ustalenia wysokości opłaty. Jak już zaznaczono powyżej, deklaracja w sprawie wzoru opłat za gospodarowanie odpadami nie może służyć innym celom niż tylko obliczeniu przez składającego taką deklarację opłaty. ( por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27.04.2015r. sygn. akt I SA/Kr 464/15, wyrok WSA w Krakowie z dnia 31.03.2015r., I SA/Kr sygn. akt 181/15, wyrok WSA w Krakowie z dnia 5.06.2014r. sygn. akt II SA/Kr 653/14) Mając na uwadze przedstawione powyżej rozważania, Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w punktach od I do IX sentencji wyroku stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w omówionej wyżej części jako naruszającą w chwili jej wydania art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w związku z art. 2 ust. 2 i art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło