I OSK 2683/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-02-14
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Roman Ciąglewicz, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, prawidłowo ustalił stan faktyczny, opierając się wyłącznie na dostępnej dokumentacji, czy też powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, w tym przesłuchać świadków?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ administracji publicznej, odmawiając przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego. W sytuacji, gdy dostępna dokumentacja była niepełna lub budziła wątpliwości, organ powinien podjąć wszelkie możliwe działania i wykorzystać dostępne środki dowodowe, w tym przesłuchać przełożonych i innych policjantów, aby zweryfikować twierdzenia policjanta i prawidłowo ustalić stan faktyczny.Stan faktyczny
L.P., funkcjonariusz Policji, domagał się przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby. Organy administracji odmówiły przyznania ekwiwalentu, uznając, że liczba godzin nadliczbowych nie została wystarczająco udokumentowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę L.P. na decyzję Komendanta Głównego Policji. L.P. złożył skargę kasacyjną, zarzucając sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej i niewystarczający materiał dowodowy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 18 lipca 2014 r. i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 31 marca 2014 r. Zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz L.P. kwotę 180 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1643/14 w sprawie ze skargi L.P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 18 lipca 2014 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 31 marca 2014 r. nr [..]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz L.P. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 15 maja 2015 r. o sygn. akt II SA/Wa 1643/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę L.P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 18 lipca 2014 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Komendant Główny Policji decyzją nr [..]z dnia 31 marca 2014 r., na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji po rozpatrzeniu wniosku L.P. o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za niewykorzystany przez wymienionego, czas wolny od służby, odmówił przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby ponad wymiar 567 godzin i 15 minut.
L.P. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Komendant Główny Policji decyzją nr [..] z dnia 18 lipca 2014 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 31 marca 2014 r.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o Policji czas pełnienia służby policjanta jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku. W myśl ust. 2 cytowanego artykułu zadania służbowe policjanta powinny być ustalone w sposób pozwalający na ich wykonanie w ramach 40-godzinnego tygodnia służby, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym. Natomiast stosownie do art. 33 ust. 3 powołanego aktu prawnego w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze albo może mu być przyznana rekompensata pieniężna, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1.
Rozkład czasu służby funkcjonariuszy Policji i tryb udzielania czasu wolnego w zamian za służbę w wymiarze przekraczającym 40 godzin tygodniowo został określony w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1471).
Zgodnie z § 8 ust. 1 powyższego rozporządzenia przedłużenie czasu służby policjanta może nastąpić w szczególności ze względu na konieczność: 1) wykonywania rozpoczętych czynności dochodzeniowo-śledczych, operacyjno -rozpoznawczych oraz administracyjno-porządkowych, jeżeli nie mogą one zostać przerwane; 2) zapewnienia ciągłości służby na stanowiskach, na których wymagane jest utrzymywanie pełnienia służby w sposób ciągły; 3) realizacji innych spraw niecierpiących zwłoki. Natomiast na podstawie § 8 ust. 2 tego rozporządzenia, przedłużenie czasu służby następuje na polecenie kierownika komórki organizacyjnej, w której policjant pełni służbę, a o wydanym poleceniu kierownik zawiadamia przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Stosownie zaś do § 9 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia za przedłużony czas służby przekraczający normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji policjantowi udziela się w tym samym wymiarze czasu wolnego. Natomiast § 9 ust. 5 tego aktu prawnego stanowi, że czas wolny w zamian za służbę pełnioną poza rozkładem czasu służby policjant jest obowiązany wykorzystać do dnia zwolnienia ze służby, a przełożony właściwy w sprawach osobowych ma obowiązek mu to zapewnić. Ponadto zgodnie z § 9 ust. 6 cytowanego rozporządzenia przełożony właściwy w sprawach osobowych prowadzi ewidencję czasu służby policjantów przy pomocy wskazanych przez niego kierowników komórek organizacyjnych.
Warunkiem koniecznym do tego, aby czas służby został uznany za ponadnormatywny jest polecenie służbowe kierownika komórki organizacyjnej, w której policjant pełni służbę. Jednocześnie czas służby przekraczający normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji powinien zostać odpowiednio udokumentowany w ewidencji czasu służby.
Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby przyznany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji.
L.P. rozkazem personalnym nr [..]Komendanta Głównego Policji z dnia 22 października 2012 r. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 27 grudnia 2012 r., ze stanowiska eksperta Wydziału do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości Ekonomicznej Zarządu w [..]Centralnego Biura Śledczego Komendy Głównej Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji.
W aktach osobowych L.P. (karta nr 141) znajduje się kopia zaświadczenia z dnia 18 grudnia 2012 r. dotycząca należności związanych ze zwolnieniem wymienionego ze służby w Policji, zgodnie z którym L.P. na dzień 18 grudnia 2012 r. nie posiadał wypracowanych i nierozliczonych godzin nadliczbowych.
Organ wskazał, że na dzień zwolnienia ze służby w Policji tj. 27 grudnia 2012 r. L.P. posiadał 567 godzin i 15 minut godzin nadliczbowych. Powyższe, zgodnie z treścią pisma z dnia 19 czerwca 2013 r. ustalono na podstawie analizy listy obecności oraz ewidencji czasu służby ponadnormatywnych godzin z ewidencją nadgodzin - zarejestrowanej w sekretariacie Wydziału do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości Ekonomicznej Zarządu w [..]CBŚ KGP w Rejestrze Dzienników Jawnych WKT 111 poz. 23/12. W treści pisma z dnia 19 czerwca 2013 r. odniesiono się do ewidencji czasu służby za okres od dnia od dnia 1 czerwca 2012 r. do dnia 30 czerwca 2012 r. w stosunku do policjantów, którzy realizowali zadania bezpośrednio związane z zapewnieniem bezpieczeństwa podczas turnieju UEFA EURO 2012. Stwierdzono, iż funkcjonariusze Zarządu w [..]pełnili w powyższym okresie służbę w ośmiogodzinnym systemie, w wymiarze nieprzekraczającym 40 godzin tygodniowo. Wyjaśniono, że z analizy karty ewidencji czasu służby policjanta realizującego zadania bezpośrednio związane z zapewnieniem bezpieczeństwa podczas Turnieju UEFA EURO 2012 dotyczącej L.P. wynika, iż wymieniony w powyższym okresie pełnił 12 służb w ośmiogodzinnym systemie nie wypracowując nadgodzin.
Organ wskazał, że L.P. twierdzi, iż prawidłowa liczba godzin nadliczbowych dotyczących niewykorzystanego czasu wolnego powinna wynosić łącznie 983 godziny i 15 minut. Powyższe wynika z wykonanego przez wymienionego zestawienia obejmującego: liczbę godzin nadliczbowych nieodebranych (375,15 min.), liczbę godzin nadliczbowych zgłoszonych dodatkowo na podstawie notatki z dnia 6 grudnia 2012 r. (243,25 min.), liczbę nadgodzin nadliczbowych zgłoszonych w dniu 22 maja 2012 r. na podstawie wykazu rozbieżności godzin nadliczbowych "do załącznika nr 3 sporządzonego przez Naczelnika B. A." (346,35 min.), liczbę godzin nadliczbowych z tytułu zapewnienia bezpieczeństwa turnieju UEFA EURO 2012 (18,00 min.). Tym samym wymieniony twierdzi, iż z zestawienia liczby godzin (983 godziny i 15 minut) oraz liczby godzin wymienionych w piśmie z dnia 1 lipca 2013 r. (567 godzin i 15 minut) wynika, iż do rozliczenia pozostało 416 godzin i 00 minut (pismo strony z dnia 20 sierpnia 2013 r.).
Organ stwierdził, że weryfikacja znajdujących się w posiadaniu organu dokumentów, nie potwierdza zasadności żądania policjanta.
Pismem z dnia 16 stycznia 2014 r. naczelnik Zarządu w [..]Centralnego Biura Śledczego Komendy Głównej Policji kolejny raz poinformował o ilości posiadanych przez L.P. na dzień zwolnienia ze służby godzin nadliczbowych (567 godzin i 15 minut). Stwierdził także, iż analiza dotycząca ilości przysługujących L.P. nadgodzin prowadzona była między innymi w oparciu o zapisy w książkach pojazdu, a w szczególności zwracano uwagę na adnotację dyspozytora potwierdzającą godzinę pobrania i zwrotu pojazdu na terenie siedziby Komendy Wojewódzkiej Policji w [..]. Wskazał, na czym polegały czynności służbowe związane z tzw. "ochroną świadka koronnego" wykonywane przez L.P. w okresie od września 2006 r. do kwietnia 2007 r. Podkreślił, iż służba była "prowadzona w systemie 12 godzinnym w ramach 40 godzinowego tygodnia pracy", a także, iż była ona planowana i dokumentowana w ramach harmonogramu pracy całości zarządu (grafik dyżurów) oraz na listach obecności poszczególnych wydziałów i sekcji. Harmonogram i listy obecności policjantów za rok 2006 zostały złożone do archiwum, a obecnie są już wybrakowane (zniszczone). Natomiast z "zapisów z dostępnej listy obecności za rok 2007 w okresie styczeń-kwiecień (Wydział d/z ZPE) wynika jednoznacznie, iż L.P. pełnił służbę w ramach 40 godzinnego tygodnia pracy (bez nadgodzin)".
Odnosząc się do twierdzeń wnioskodawcy dotyczących pełnienia przez niego służby podczas Turnieju UEFA EURO 2012 w okresie od dnia 1 czerwca 2012 r. do dnia 30 czerwca 2012 r., organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 68f ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 611. z późn. zm.). obowiązującym od dnia 12 listopada 2011 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. funkcjonariuszom Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu, którzy w okresie od dnia 1 czerwca 2012 r. do dnia 30 czerwca 2012 r., ze względu na realizację zadań bezpośrednio związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa podczas Turnieju UEFA EURO 2012, pełnili służbę w czasie przekraczającym ustawowo określoną tygodniową normę czasu służby, wypłacany był w zamian za ten czas zryczałtowany ekwiwalent pieniężny. Powołany przepis stanowił regulację szczególną wprowadzającą krótszy niż wynikający z przepisów ogólnych okres rozliczeniowy, przypadający od dnia 1 czerwca 2012 r. do dnia 30 czerwca 2012 r. Oznacza to, że czas służby w okresie wynikającym z cytowanego przepisu podlegał odrębnemu rozliczeniu, niezależnie od standardowego 3-miesięcznego okresu rozliczeniowego wynikającego z art. 33 ust. 2 ustawy o Policji.
Wymieniony w powyższym okresie pełnił 12 służb w ośmiogodzinnym systemie nie wypracowując nadgodzin (pisma z dnia 19 czerwca 2013 r. oraz z dnia 19 września 2013 r.). Ponadto z treści pisma z dnia 5 września 2012 r. wynika, iż funkcjonariusze Zarządu w [..]Centralnego Biura Śledczego Komendy Głównej Policji w trakcie turnieju UEFA EURO 2012 nie wypracowali nadgodzin, za które przysługuje ekwiwalent.
KGP podkreślił, że przyznanie ekwiwalentu pieniężnego, zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, wymaga jednoznacznego oraz opartego na znajdujących się w posiadaniu organu ewidencjach, rejestrach lub innej dokumentacji, potwierdzenia, że dana osoba posiada niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe bądź ( tak jak w niniejszej sprawie ) niewykorzystany czas wolny od służby przyznany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji. Brak takiego potwierdzenia powoduje niemożność przyznania i wypłaty przedmiotowego ekwiwalentu. Niewystarczające jest przy tym oparcie się na twierdzeniach policjanta, iż wykonywał on czynności w godzinach nadliczbowych, jeżeli wykonywanie tych czynności poza rozkładem czasu służby nie zostało zlecone, a następnie potwierdzone przez właściwych przełożonych.
Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia 18 lipca 2014 r. stała się przedmiotem skargi L.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia.
Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że skarżący rozkazem personalnym KGP z dnia 22 października 2012 r. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 27 grudnia 2012 r. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z dnia 18 grudnia 2012 r. dotyczące należności związanych ze zwolnieniem L.P. ze służby w Policji, zgodnie z którym na dzień 18 grudnia 2012 r. L.P. nie posiadał wypracowanych i nie rozliczonych godzin nadliczbowych.
W czerwcu 2013 r. skarżący zwrócił się do KGP o wydanie zaświadczenia o wysokości pozostałych godzin nadliczbowych z tytułu pełnienia służby oraz Euro 2012. W związku z tym, że nie zgodził się z informacją organu zawartą w piśmie z 1 lipca 2013 r., iż na dzień zwolnienia posiadał 567 godzin i 15 minut godzin nadliczbowych, pismem z dnia 20 sierpnia 2013 r. zwrócił się do organu o rozliczenie pozostałych 416 nadgodzin, które wynikały z przedstawionego przez byłego funkcjonariusza zestawienia.
Dalej Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, iż organ przeprowadził w tej sprawie wnikliwe postępowanie, dokonując szczegółowej analizy wszelkiej posiadanej dokumentacji.
W wyniku analiz listy obecności oraz ewidencji czasu służby ponadnormatywnych godzin z ewidencją nadgodzin, zarejestrowaną w sekretariacie Wydziału do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości Ekonomicznej Zarządu w [..]CBŚ KGP w Rejestrze Dzienników Jawnych WKT 111 poz. 23/12, stwierdził, że L.P. na dzień zwolnienia ze służby w Policji posiadał 567 godzin i 15 minut godzin nadliczbowych. Organ ustalił też, iż funkcjonariusze Zarządu w [..]pełnili w okresie od 1 czerwca 2012 do 30 czerwca 2012 r. (podczas turnieju Euro 2012) służbę w ośmiogodzinnym systemie, w wymiarze nieprzekraczającym 40 godzin tygodniowo. Na podstawie analizy karty ewidencji czasu służby policjanta realizującego zadania bezpośrednio związane z zapewnieniem bezpieczeństwa podczas Turnieju UEFA EURO 2012 dotyczącej L.P. organ ustalił, iż wymieniony w powyższym okresie pełnił 12 służb w ośmiogodzinnym systemie nie wypracowując nadgodzin.
Sąd podał, że własne ustalenia policjanta pozostawały w sprzeczności z ustaleniami w tym zakresie dokonanymi na podstawie analizy zapisów znajdujących się w "Zeszycie nadgodzin" będącym w dyspozycji Naczelnika Wydziału do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości Ekonomicznej Zarządu w [..]. Zweryfikowano także, na podstawie analizy książek kontroli pracy pojazdów służbowych ( powierzonych stronie do użytkowania służbowego) za okres od czerwca 2006 r. do czerwca 2011 r., ilość nadgodzin wykazanych w powołanym zeszycie przez L.P.. Dodatkowo dokonano analizy zapisów dotyczących nadgodzin wykazywanych przez innych pracowników pełniących danego dnia służbę z L.P.. Organ wskazał też, że przywołany przez stronę załącznik nr 3, sporządzony przez naczelnika B. A. obrazował faktyczną ilość nadgodzin i wykazywał, że L.P. zawyżał ilość wypracowanych nadgodzin, nie biorąc pod uwagę obowiązujących przepisów prawa.
Następnie Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1471), przedłużenie czasu służby policjanta może nastąpić w szczególności ze względu na konieczność: wykonywania rozpoczętych czynności dochodzeniowo-śledczych, operacyjno-rozpoznawczych oraz administracyjno-porządkowych, jeżeli nie mogą one zostać przerwane; zapewnienia ciągłości służby na stanowiskach, na których wymagane jest utrzymywanie pełnienia służby w sposób ciągły; realizacji innych spraw niecierpiących zwłoki.
Stosownie zaś do § 8 ust. 2 tego rozporządzenia, przedłużenie czasu służby następuje na polecenie kierownika komórki organizacyjnej, w której policjant pełni służbę. O wydanym poleceniu kierownik zawiadamia przełożonego właściwego w sprawach osobowych.
Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia, za przedłużony czas służby przekraczający normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji policjantowi udziela się w tym samym wymiarze czasu wolnego. Przepis § 9 ust. 6 rozporządzenia stanowi zaś, że przełożony właściwy w sprawach osobowych prowadzi ewidencję czasu służby policjantów przy pomocy wskazanych przez niego kierowników komórek organizacyjnych. Ewidencję czasu służby udostępnia się policjantowi na jego żądanie.
Z powyższego wynika, że warunkiem koniecznym do tego, aby czas służby został uznany za ponadnormatywny jest polecenie służbowe kierownika komórki organizacyjnej, w której policjant pełni służbę. Jednocześnie czas służby przekraczający normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji powinien zostać odpowiednio udokumentowany w ewidencji czasu służby.
Analiza dotycząca ilości przysługujących L.P. nadgodzin prowadzona była także w oparciu o zapisy w książkach pojazdu, w tym adnotacje dyspozytora wskazującą godzinę pobrania i zwrotu pojazdu na terenie siedziby Komendy Wojewódzkiej Policji w [..]. Organ wskazał także, iż harmonogramy i listy obecności policjantów za 2006 r. złożone były do archiwum i zostały wybrakowane (zniszczone). Z zapisów zaś dostępnej listy obecności za 2007 rok w okresie styczeń –kwiecień (Wydział d/z ZPE) wynika, że L.P. pełnił służbę w ramach 40-godzinnego tygodnia pracy (bez nadgodzin).
Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego zawartego w skardze, w którym skarżący wnosił o powołanie świadków w celu potwierdzenia swoich roszczeń, albowiem na gruncie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przeprowadzenie takiego dowodu nie jest dopuszczalne.
Za niezasadny Sąd uznał zarzut pominięcia przez organ przedstawionych przez stronę materiałów i nieustosunkowanie się przez Komendanta Głównego Policji do wyliczeń godzin nadliczbowych dokonanych w postępowaniu administracyjnym przez skarżącego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ dokonał wszechstronnej analizy i oceny w tym zakresie, nie podzielając jednakże twierdzeń strony, co do liczby wypracowanych i nierozliczonych nadgodzin, za które miałby przysługiwać czas wolny.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył L.P., zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotony wpływ na wynik sprawy tj.
1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. przejawiające się tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie - art. 145 § 1 pkt. 2 - nie dostrzegł, że zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z 31 marca 2014 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, co w efekcie winno skutkować stwierdzeniem nieważności dotkniętej taka wadą decyzji;
2) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, bowiem zebrany przez organ materiał dowodowy należało uznać za niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego. Sąd nie dostrzegł, że materiał ten mógłby zostać uzupełniony przez organ o przesłuchanie innych funkcjonariuszy Policji pracujących ze skarżącym na okoliczność wyjaśnienia zwyczajowego trybu zgłaszania godzin nadliczbowych, rzeczywistej procedury przedłużenia czasu służby oraz jak wyglądała w praktyce ewidencja czasu służby.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest uzasadniona w zakresie zarzutu przedstawionego w jej pkt. 2.
Należy zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że stan faktyczny sprawy nie został jednoznacznie ustalony. Jak wynika z uzasadnienia obu decyzji oraz uzasadnienia zaskarżonego wyroku postępowanie dowodowe ograniczało się wyłącznie do analizy dokumentacji będącej w posiadaniu organu. O tym, że była ona niepełna świadczy przyznana przez organ okoliczność zniszczenia ( wybrakowania ) części dokumentacji – harmonogramy i listy obecności za 2006 rok.
Zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów ( Dz. U. Nr. 138, poz. 1471 ) przedłużenie czasu służby następuje na polecenie kierownika komórki organizacyjnej, w której policjant pełni służbę. O wydanym poleceniu kierownik zawiadamia przełożonego właściwego w sprawach osobowych.
Z uwagi na brzmienie powołanego przepisu, w przypadku niemożności zweryfikowania twierdzeń policjanta w oparciu o posiadane dokumenty lub gdy jest ich brak, obowiązkiem organu jest przeprowadzenie innych dowodów, a konkretnie dowodu z zeznań kierownika komórki organizacyjnej, w której policjant pełnił służbę oraz dowodu z zeznań przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okoliczność czy w stosunku do policjanta były wydawane polecenia wykonywania zadań służbowych w ponadnormatywnym czasie.
Niezależnie od powyższego celowe wydaje się przesłuchanie w charakterze świadków innych funkcjonariuszy ( m. in dyspozytora pojazdów służbowych ), którzy w tym samym czasie pełnili służbę ze skarżącym na okoliczność, czy L.P. pełnił obowiązki po godzinach służby oraz w jakim rozmiarze, jaka była praktyka ewidencjonowania czasu takiej służby, czy wiadomo im aby skarżący wykazywał zawyżoną ilość godzin ponadnormatywnych.
Należy zgodzić się z organem, że sporządzone przez funkcjonariusza zestawienia czasu służby nie stanowią wystarczającego dowodu w sprawie. Organ powinien jednak podjąć wszelkie możliwe działania i wykorzystać wszelkie możliwe środki dowodowe ( art. 7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa, art. 80 Kpa ) w celu potwierdzenia lub zaprzeczenia twierdzeniom i żądaniom policjanta. W niniejszej sprawie organ poprzestał jedynie na badaniu dostępnej dokumentacji, podczas gdy powinien zweryfikować stanowisko skarżącego także w oparciu o zeznania przełożonych i innych policjantów. Tak uzupełniony materiał dowodowy pozwoliłby organowi na dokonanie oceny co do zasadności roszczeń skarżącego.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny za trafne uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa. i dlatego na podstawie art. 188 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Nieuzasadniony jest natomiast zarzut opisany w pkt. 1 skargi kasacyjnej.
Skarżący był funkcjonariuszem Komendy Głównej Policji, co oznacza że jego przełożonym w sprawach osobowych był Komendant Główny Policji.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji centralnym organem administracji rządowej, właściwym w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest Komendant Główny Policji, podległy ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Jest on zatem, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., "ministrem", od którego decyzji nie służy odwołanie, lecz zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a., wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten organ. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w brzmieniu art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437 z późn. zm.), zgodnie z którym w sprawach indywidualnych decyzje centralnego organu administracji rządowej są ostateczne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa uprawnienia takie przyznaje ministrowi kierującemu określonym działem administracji rządowej. Stosownie natomiast do art. 32 ustawy o Policji, do mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych (ust. 1). Od decyzji tych organów policjantowi przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego (ust. 2). W sytuacji natomiast, gdy decyzję, o której mowa w art. 32 ust. 1 ustawa zastrzega dla Komendanta Głównego Policji, od decyzji takiej służy odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (ust. 3). Analiza treści art. 32 ustawy o Policji prowadzi zatem do wniosku, że jedynie w trzech przypadkach wskazanych przez ustawę przewidziano nadzór procesowy Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Te przypadki odnoszą się do mianowania, przeniesienia i zwolnienia ze służby tych funkcjonariuszy, w stosunku do których decyzję wydał Komendant Główny Policji. W związku z powyższym, uznać należy, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest organem właściwym do rozpoznania odwołań od decyzji wydanych przez Komendanta Głównego Policji tylko w tych sprawach. Oznacza to, że w sytuacji, gdy Komendant Główny Policji wyda decyzje w innym przedmiocie niż dotyczące mianowania, przeniesienia czy zwolnienia, to od tego rodzaju decyzji nie będzie przysługiwało odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Komendanta Głównego Policji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 273/10 , z dnia 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 273/10, z dnia 22 sierpnia 2012r. sygn. akt I OSK 2275/11, z dnia 22 sierpnia 2012r. sygn. akt I OSK 166/12).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt. 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło