II GSK 3252/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Joanna Zabłocka (spr.) Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 3793/14 w sprawie ze skargi P. Spółki z o.o. w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji dotyczącej zmiany rezerwacji częstotliwości 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. Spółki z o.o. w W. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 3793/14 oddalił skargę P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia [..] grudnia 2013 r. nr [..] (Decyzja Zmieniająca) Prezes UKE dokonał zmiany rezerwacji częstotliwości, dokonanej na rzecz S. S.A. z siedzibą w W. poprzez zmianę przydzielonego jej dotychczas zasobu częstotliwości, tj. czterech kanałów częstotliwościowych na nowy zasób częstotliwości. Pismem z dnia 14 stycznia 2014 r. spółka z o.o. P. (dalej: Spółka) złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że jest stroną postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [..] września 2014 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE), na podstawie art. 134 w związku z art. 123 k.p.a. w związku z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U: z 2014 r., poz. 243: dalej: p.t.) po rozpoznaniu wniosku spółki P. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] grudnia 2013 r., stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi podmiotowa przyczyna niedopuszczalności odwołania w postaci braku uprawnienia do wniesienia środka zaskarżenia. W ocenie Prezesa UKE, interes prawny w postaci możliwości ubiegania się o rezerwację określonych częstotliwości nie może przejawiać się jedynie w możliwości hipotetycznej, ewentualnej, nieznajdującej jednoznacznego, pewnego i sprawdzalnego potwierdzenia w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisów prawa regulujących instytucję rezerwacji częstotliwości. Organ stwierdził, że posiadanie określonych, jak największych zasobów częstotliwości przez operatora telekomunikacyjnego należy do interesów takiego operatora, ponieważ z zasady umożliwia świadczenie zaawansowanych usług telekomunikacyjnych o lepszych parametrach i o lepszej jakości, a więc umożliwia zdobycie przewagi konkurencyjnej i w rezultacie powiększenie zysków. Wskazał, że sama potrzeba posiadania i korzystania z takich zasobów częstotliwości nie może być uznawana za interes prawny. Prezes UKE podkreślił, że Prawo telekomunikacyjne nie przewiduje prawa do dostępności zasobów częstotliwości, a jedynie prawo do ubiegania się o wolne zasoby (art. 116 ust. 1 p.t). Organ podkreślił również, że zmiana rezerwacji nastąpiła w trybie art. 123 ust. 1 pkt 1 i 3 P.t., regulującego przypadki, w których Prezes UKE może zmienić lub cofnąć rezerwację częstotliwości. Taki tryb jest odrębnym postępowaniem od postępowań przewidzianych w art. 116 ust. 1 p.t. i art. 116a ust. 1 p.t., który do stosowania art. 116 ust. 1 odsyła w przypadkach określonych w tym artykule, co oznacza, że przepisy art. 116 ust. 1 p.t. oraz 116a ust. 1 p.t. nie mogły znaleźć zastosowania w sprawie zmiany rezerwacji częstotliwości, o której mowa w art. 123 ust. 1 p.t. Wobec tego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 123 ust. 1 p.t. przeprowadzenie przetargu, konkursu bądź aukcji jest z istoty rzeczy wykluczone. Zatem zdaniem organu spółka P. nie miała interesu prawnego w postępowaniu zakończonym wydaniem Decyzji Zmieniającej, prowadzonym na podstawie art. 123 p.t., gdyż nie mogła skutecznie powołać się na możliwość ubiegania się o zasoby częstotliwości będące przedmiotem postępowania w sprawie zmiany rezerwacji, bądź też ubiegania się o zasoby częstotliwości, które poprzednio były przyznane S. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Sp. z o.o., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania jak również o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa UKE z dnia [..] września 2014 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Uczestnik postępowania S. S.A. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 maja 2015 r., wydanym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę. WSA podzielił stanowisko organu, że skarżącej nie przysługuje interes prawny, lecz co najwyżej interes faktyczny albowiem posiadanie określonych, jak największych zasobów częstotliwości przez operatora telekomunikacyjnego należy do żywotnych interesów takiego operatora, gdyż umożliwia świadczenie zaawansowanych usług telekomunikacyjnych o lepszych parametrach i o lepszej jakości, co umożliwia zdobycie przewagi konkurencyjnej i w rezultacie powiększenie zysków. Jednakże sama potrzeba posiadania i korzystania z takich zasobów częstotliwości nie jest i nie może być uznana za interes prawny, bowiem żaden z obowiązujących przepisów prawnych nie daje podstaw danemu przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu do roszczenia o zarezerwowanie na jego rzecz ściśle określonych zasobów częstotliwości lub gwarantujących ich uzyskanie. Sąd I instancji podkreślił, że przewidziana przepisem art. 123 ust. 1 p.t. możliwość dokonania z inicjatywy Prezesa UKE zmiany lub cofnięcia decyzji o rezerwacji częstotliwości stanowi samodzielną podstawę zmiany takiego rozstrzygnięcia, prowadzącą najczęściej do ograniczenia lub pozbawienia nabytego uprawnienia ze względu na stwierdzone, a więc istniejące w dacie rozstrzygnięcia i dowiedzione okoliczności. Wobec tego procedura przewidziana we wskazanym przepisie stanowi odrębną procedurę od procedury selekcyjnej uregulowanej w art. 116 p.t., jest ona bowiem przeprowadzana z urzędu i nie przewiduje uwzględnienia przez Prezesa UKE, przy wydawaniu decyzji, jakiejkolwiek procedury selekcyjnej. Sąd I instancji zauważył również, że art. 116 ust. 1 i 5 p.t. wskazuje jedynie na tryb wyłaniania podmiotu, na którego rzecz może zostać dokonana rezerwacja częstotliwości i nie stanowi materialnoprawnej podstawy do żądania dokonania przydziału określonych częstotliwości. Wskazał, że prawo skarżącej do wzięcia udziału w tego rodzaju postępowaniu nie zostało ograniczone albowiem nie została ona pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu mającym na celu rozdysponowanie częstotliwości z tzw. dywidendy cyfrowej, a konieczność przeprowadzenia aukcji nie zdezaktualizowała się. Aukcja, w której mają zostać rozdysponowane częstotliwości z tzw. dywidendy cyfrowej została ogłoszona na stronie internetowej UKE. Fakt, iż w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepis art. 116 ust. 1 p.t. skarżąca jest stroną nie oznacza, iż w innym odrębnym i opartym na innej podstawie postępowaniu skarżącej ten przymiot również będzie przysługiwał. Z analizy przepisu art. 116a ust. 1 p.t. oraz przepisu art. 123 ust. 1 pkt 1 i 3 p.t. wynika, że są to przepisy, regulujące odmienne sytuacje, oraz, że inne są warunki oraz skutki ich stosowania. Przepis art. 116a p.t. znajduje zastosowanie w sprawach wszczynanych na wniosek, a art. 123 p.t. w sprawach wszczynanych przez Prezesa UKE z urzędu. W art. 116a przewidziano odniesienie do przepisu art. 116 ust. 1 p.t., w art. 123 p.t. nie. Biorąc pod uwagę fakt, że przepis art. 123 p.t. wprowadza wyjątek od reguł ustanowionych w art. 116 p.t. trudno uznać, jak chce tego skarżąca, że stosując ten przepis należy wyczerpać tryb przewidziany w art. 116 p.t. Inne są również przesłanki zastosowania obu przepisów. W art. 116 wskazano dwie przesłanki jego zastosowania, tj. optymalizację wykorzystania częstotliwości lub ich ochrony przed szkodliwymi zakłóceniami. W art. 123 ust. 1 p.t. znajduje się osiem przypadków jego zastosowania, wśród których znajduje się stwierdzenie, że używanie urządzenia radiowego zgodnie z rezerwacją powoduje szkodliwe zakłócenia lub szkodliwe zaburzenia elektromagnetyczne oraz wystąpienie okoliczności prowadzących do zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zatem tryb postępowania wskazany w art. 123 p.t. jest trybem odrębnym, niezwiązanym z trybem przewidzianym czy to w art. 116 ust. 1 p.t., czy to w art. 116a ust. 1 p.t. W związku z tym skarżąca nie miała interesu prawnego w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji, prowadzonym na podstawie art. 123 p.t., gdyż nie mogła skutecznie powołać się na możliwość ubiegania się o zasoby częstotliwości będące przedmiotem postępowania w sprawie zmiany rezerwacji S., bądź też ubiegania się o zasoby częstotliwości, które poprzednio były przyznane S. (skutkiem postępowania uregulowanego w art. 123 p.t. nie może być bowiem przetarg, konkurs lub aukcja, w którym skarżąca mogłaby wziąć udział). Brak jest przepisu prawa materialnego, na podstawie którego skarżąca mogłaby się w konkretnym zaistniałym w niniejszej sprawie, a nie hipotetycznym stanie prawnym i faktycznym, domagać ustalenia przez organ swoich praw i obowiązków. Powoływane przez skarżącą przepisy dotyczą jedynie uprawnienia do udziału w odrębnym postępowaniu konkursowym mogącym dopiero prowadzić (po spełnieniu szeregu dodatkowych warunków) do przydziału częstotliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny odnosząc się do art. 4 Dyrektywy Ramowej podkreślił, że wprowadza on ogólną zasadę odwoływania się od decyzji krajowych organów regulacyjnych i nie zawiera dyspozycji ani wskazówek interpretacyjnych dotyczących przyznawania bądź też nie danemu przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu przymiotu strony. Orzeczenie Trybunału (C-426/05), na które powołuje się skarżąca zapadło w powiązaniu z dokonaną przez TSUE wykładnią art. 16 ust. 3 dyrektywy 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 roku w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (dalej jako "Dyrektywa Ramowa") a więc przepisów dotyczących analizy, czy na danym rynku właściwym występuje skuteczna konkurencja, jak również nakładania przez organ regulacyjny, obowiązków. Nie ma to zatem związku z procedurami udzielania rezerwacji częstotliwości, jak również wpływu na wykładnię art. 123 ust. 1 p.t. Bez znaczenia w ocenie Sądu I instancji pozostaje również opinia rzecznika generalnego przedstawiona w sprawie C-282/13, która dotyczy przekazywania praw do częstotliwości radiowych między dwoma austriackimi operatorami sieci telefonii ruchomej. Opinia ta została sporządzona w kontekście postępowania, którego analiza dotyczy procesu przekazywania praw do częstotliwości w sytuacji, w której jeden podmiot wyzbywa się określonego zasobu na rzecz innego podmiotu. Również wypowiedź rzecznika konstruowana jest na gruncie postępowań związanych bezpośrednio z analizą sytuacji rynkowej stron. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd oddalił wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodów uzupełniających wskazanych w skardze. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wyrokowi zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego tj. a) art. 116 ust. 1, 3 i 5 w związku z art. 123 ust. 1 pkt 1) i 3) P.t. w związku z art. 28 k.p.a. w związku z art. 4 ust. 1 i 9 ust. 1 Dyrektywy Ramowej w związku z art. 5 ust. 2 i 7 ust. 3 dyrektywy 2002/20/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej (dyrektywa o zezwoleniach) ("Dyrektywa o Zezwoleniach") poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że: - art. 116 ust. 1, 3 i 5 P.t. nie stanowi źródła interesu prawnego Skarżącej w zaskarżeniu decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej ("Prezes UKE" lub "Organ") z dnia [...] grudnia 2013 roku, nr [...] ("Decyzja") w sytuacji, gdy postępowanie zakończone Decyzją toczyło się na podstawie art. 123 ust. 1 PT, pomimo, że Decyzją przyznano bez przetargu spółce S. S.A. ("S") rezerwację częstotliwości w paśmie [...] MHz ("Częstotliwość"), która to częstotliwość stanowiła jedną z sześciu częstotliwości stanowiących tzw. dywidendę cyfrową objętą procedurą aukcyjną na podstawie art. 116 ust. 1, 3 i 5 P.t., w której to procedurze aukcyjnej uczestniczyła Skarżąca; - Skarżącej nie przysługuje prawo odwołania od Decyzji, pomimo, że w świetle art. 4 ust. 1 Dyrektywy Ramowej i jego wykładni przyjętej w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako "TSUE"), przedsiębiorcom udostępniającym sieci lub usługi łączności telefonicznej, a więc podmiotom takim jak Skarżąca, przysługuje prawo odwołania od decyzji krajowego organu regulacyjnego, wówczas gdy taka decyzja zmienia udziały przedsiębiorców w zasobach częstotliwości radiowych, a taka sytuacja ma miejsce w przypadku Decyzji; - zastosowanie w odniesieniu do faktycznego przyznania rezerwacji nowej częstotliwości [...] trybu art. 123 ust. 1 pkt 1) i 3) P.t. zamiast trybu aukcyjnego przewidzianego w art. 116 ust. 1, 3 i 5 P.t. zwalnia Prezesa UKE z z rozważenia czy przyznanie [..] rezerwacji Częstotliwości, która to częstotliwość stanowiła jedną z sześciu częstotliwości stanowiących tzw. dywidendę cyfrową objętą procedurą aukcyjną na podstawie art. 116 ust. 1, 3 i 5 Pt, dotyczy interesu prawnego Skarżącej; podczas gdy wykładnia ww. przepisów wskazuje, że przedsiębiorcy takiemu jak [...] przysługuje prawo odwołania od decyzji krajowego organu regulacyjnego, której mocą dochodzi do faktycznego przyznania rezerwacji częstotliwości radiowej konkurentowi [...] z pominięciem procedury aukcyjnej, a tym samym do zmiany Udziałów konkurujących przedsiębiorców w zasobach częstotliwości radiowych, a samo formalne zastosowanie trybu art. 123 ust. 1 pkt 1) i 3) PT w celu przyznania rezerwacji nowej częstotliwości [...] nie zwalnia Prezesa UKE z rozważenia, czy przyznanie [..] rezerwacji częstotliwości pierwotnie przeznaczonej do rozdysponowania w trybie aukcji dotyczy interesu prawnego Skarżącej. b) art. 123 ust. 1 pkt 1) i 3) PT w związku z art. 14 ust. 1 i 2 Dyrektywy o Zezwoleniach poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że zmiana lub cofnięcie pierwotnej rezerwacji częstotliwości (dalej "Pierwotna rezerwacja") może polegać na przyznaniu przedsiębiorcy zupełnie nowej rezerwacji częstotliwości z pominięciem procedury aukcyjnej, pomimo że częstotliwość ta była przeznaczona do rozdysponowania w trybie aukcji, podczas gdy tryb przewidziany w art. 123 ust. 1 pkt 1) i 3) PT pozwala Prezesowi UKE jedynie na cofnięcie rezerwacji określonej częstotliwości lub na zmianę warunków rezerwacji określonej częstotliwości, ale już nie na wymianę rezerwacji jednej częstotliwości na rezerwację innej częstotliwości; c) art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej ("TUE") w związku z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej "p.u.s.a.") w związku z art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 123 ust. 1 pkt 1) i 3) P.t. w związku z art. 4 ust. 1 Dyrektywy Ramowej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu, tj. na niezastosowaniu przez Sąd I instancji wynikającej z art. 4 ust. 3 TUE zasady lojalnej współpracy i nie uwzględnienie przy wydaniu Zaskarżonego wyroku obowiązującego w dacie wyrokowania stanu prawnego ukształtowanego wyrokiem TSUE z dnia 22 stycznia 2015 roku w sprawie C-282/13 ("wyrok C- 282/13"); 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 145 § 1 pkt 1) lit. a p.p.s.a. w związku z art. 123 ust. 1 pkt 1) i 3) P.t. w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez nie uwzględnienie skargi Skarżącej i nie uchylenie postanowienia Prezesa UKE z dnia [..] września 2014 roku nr [...] ("Zaskarżone Postanowienie") mimo, iż zastosowanie trybu art. 123 ust. 1 pkt 1) i 3) PT w Decyzji miało wyłącznie instrumentalny charakter i było nakierowane na wykluczenie możliwości zaskarżenia Decyzji przez podmioty inne niz S., a tym samym było nakierowane na jak najdogodniejsze dla S. wypelnienie postanowień ugody ("Ugoda") pomiędzy Ministrem Administracji i Cyfryzacji reprezentującym Skarb Państwa RP a [..] oraz akcjonariuszami [...] ("Akcjonariusze S."); b) art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie, mimo wniosku Skarżącej, uzupełniających dowodów z dokumentów, tj. (i) odpisu wniosku rezerwacyjnego P. z dnia [...] czerwca 2013 roku; (ii) wydruku ze strony internetowej UKE zawierającego ogłoszenie z 31 lipca 2013 r. o dostępności częstotliwości z zakresu dywidendy cyfrowej: [...]; (iii) wydruku ze strony Internetowej UKE zawierającego komunikat z 23 sierpnia 2013 r. dotyczący analizy zainteresowania częstotliwościami z zakresu dywidendy cyfrowej: [...]; (iv) odpisu decyzji o odmowie rezerwacji z dnia 24 grudnia 2013 r., które to dowody pozwalały na wykazanie kluczowej w sprawie okoliczności, tj. istnienia po stronie Skarżącej interesu prawnego w zaskarżeniu Decyzji, a ich przeprowadzenie nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Również na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Spółka wniosła o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z następujących dokumentów, złożonych do akt sprawy wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie: odpisu wniosku rezerwacyjnego P. z dnia 17 czerwca 2013 r. b. wydruku ze strony internetowej UKE zawierającego ogłoszenie z 31 lipca 2013 r. o dostępności częstotliwości z zakresu dywidendy cyfrowej: [...] c) wydruku ze strony internetowej UKE zawierającego komunikat z 23 sierpnia 2013 r. dotyczący analizy zainteresowania częstotliwościami z zakresu dywidendy cyfrowej: [...] - na okoliczność zaistnienia jeszcze przed wszczęciem postępowania w przedmiocie zmiany rezerwacji S. przesłanek obligujących Prezesa UKE do rozdysponowania częstotliwości z zakresu dywidendy cyfrowej (w tym przyznanych później w drodze Decyzji [...]) w ramach aukcji lub przetargu; d. odpisu decyzji o odmowie rezerwacji z dnia 24 grudnia 2013 r., na okoliczność wykazania, że równiez w toku trwającego postepowania w przedmiocie zmiany rezerwacji S. (jak i na trzy dni przed wydaniem Decyzji) Prezes UKE uznawał ww. przesłanki za wciąż aktualne i orzekał na ich podstawie, a dopiero na potrzeby odmowy P. statusu strony postepowani azmienił swoje stanowisko; 5. na podstawie art. 106 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. spółka wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu, tj. częściowo zaczernionej Ugody, na okoliczność zastosowania przez Prezesa UKE trybu art. 123 ust. 1 P.t. w sposób całkowicie instrumentalny, obliczony jedynie na pozaukcyjne przyznanie Częstotliwości S., w sposób uniemożliwiający innym uczestnikom rynku (w tym Skarżącej) kwestionowanie tego rozstrzygnięcia, w wykonaniu zobowiązania Prezesa UKE wynikającego z Ugody; 6. na podstawie art. 203 pkt 1) p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz Skarżącej od Organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pismem procesowym z dnia 10 grudnia 2015 r. S. S.A. z siedzibą w W. wniosła o oddalenie ksargi kasacyjnej w całości. Ponadto na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. Spółka wniosła o oddalenie wszystkich wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą w skardze kasacyjnej, z uwagi na to, że dowody te nie są niezbędne do wyjaśnienia istotnych watpliwości w sprawie. Pismem z dnia 10 lipca 2017 r. Prezes UKE wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i sformułowanych w niej wniosków dowodowych oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Następnie spółka S. S.A. w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2017 r. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, oddalenie wszystkich wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą w skardze kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji zasadnie przyjął, że spółka z o.o. P. nie miała interesu prawnego w sprawie zmiany rezerwacji częstotliwości dokonanej na rzecz S S.A. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., a w konsekwencji nie była uprawniona do wniesienia odwołania od tej decyzji. Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Źródeł interesu prawnego należy poszukiwać przede wszystkim w prawie materialnym. Interes prawny to bowiem związek o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu (M. Bogusz, Zaskarżenie decyzji administracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 1997, s. 18 i nast.). W rozpoznawanej sprawie skarżąca ubiegała się o przydzielenie jej częstotliwości z zakresu [...] MHz, składając wniosek z dnia 17 czerwca 2013 r. Analogiczne wnioski rezerwacyjne złożyły także inne podmioty [...] Wnioski były rozpatrywane na podstawie art. 116 p.t., który reguluje postępowanie w sprawie wniosku o rezerwację częstotliwości. Postępowanie z wniosku spółki P. (oraz innych wnioskodawców) zostało zakończone decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., którą organ, działając na podstawie art. 123 ust. 6 pkt 4 p.t., odmówił spółce (oraz innym wnioskodawcom) rezerwacji częstotliwości z zakresu [...] MHz. Wskutek tej decyzji z 24 grudnia 2013 r. wydana w dniu 27 grudnia 2013 r. na rzecz S. SA decyzja o zmianie rezerwacji częstotliwości nie miała już bezpośredniego wpływu na prawa i obowiązki skarżącej. Skarżąca nie miała zatem interesu prawnego pozwalającego uznać ją za stronę postępowania w sprawie rozstrzygniętej decyzją z [..] grudnia 2013 r. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że postępowanie w sprawie zmiany lub cofnięcia częstotliwości, prowadzone w trybie art. 123 p.t., jest postępowaniem odrębnym od postępowań w sprawie przyznania wolnych częstotliwości, przewidzianych w art. 116 ust. 1 p.t. i art. 116a ust. 1 p.t. Zależność między wynikami tych postępowań, o ile występuje, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, ma jedynie charakter faktyczny, a więc w przypadku spółki p. możemy mówić wyłącznie o jej interesie faktycznym w sprawie zmiany rezerwacji częstotliwości dla S. S.A. Decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r., wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie nie rozstrzygała bowiem o jej prawach i obowiązkach. Wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie brak jest podstaw do wywiedzenia z art. 4 ust. 1 Dyrektywy Ramowej prawa do wniesienia przez nią odwołania. Zgodnie z art. 4 ust. 1 zdanie pierwsze dyrektywy, państwa członkowskie zapewniają, aby na poziomie krajowym istniały skuteczne mechanizmy umożliwiające użytkownikom lub przedsiębiorstwom udostępniającym sieci lub usługi łączności elektronicznej, których dotyczy dana decyzja wydana przez krajowy organ regulacyjny, korzystanie z prawa odwołania się od takiej decyzji do organu odwoławczego, niezależnego od stron uczestniczących w sporze. Kluczowe w niniejszej sprawie jest ustalenie znaczenia użytego w tym przepisie zwrotu "których dotyczy dana decyzja". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wziąwszy pod uwagę zasadę autonomii proceduralnej państw członkowskich, należy przyjąć, że dyrektywa pozostawia państwom członkowskim określenie sposobu ustalania tego związku decyzji z podmiotem, którego ona dotyczy. W polskiej procedurze administracyjnej i sądowoadministracyjnej ten związek wyraża instytucja interesu prawnego. Trzeba zwrócić uwagę na to, że art. 4 ust. 1 tej dyrektywy nie przyznaje prawa do wniesienia odwołania wszystkim uczestnikom rynku, lecz jedynie tym, którzy mają konkretny związek z daną sprawą, gdyż sprawa ta "ich dotyczy". Jak stwierdził Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt C-282/13, wymóg przyznania skutecznej ochrony sądowej, który leży u podstaw art. 4 dyrektywy, powinien znaleźć zastosowanie w stosunku do użytkowników i przedsiębiorstw, których prawa zostały naruszone w wyniku decyzji krajowego organu regulacyjnego. Jak już wspomniano, w niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. zmieniająca rezerwację częstotliwości nie naruszyła praw spółki P., bowiem w dniu wydania tej decyzji nie toczyło się już postępowanie z wniosku spółki o dokonanie rezerwacji częstotliwości - zostało zakończone decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Skarżąca nie może więc, powołując się na art. 4 ust. 1 dyrektywy 2002/21, skutecznie dochodzić prawa do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] września 2013 r. Wyrok WSA nie narusza więc wynikającej z ww. wyroku TSUE wykładni art. 4 ust. 1 dyrektywy (analogiczne stanowisko zajął NSA w wyroku o sygn. akt II GSK 3393/15, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut błędnej wykładni art. 9 ust. 1 Dyrektywy Ramowej oraz art. 5 ust. 2 i art. 7 ust. 3 Dyrektywy o Zezwoleniach, ponieważ Sąd I instancji nie dokonywał wykładni tych przepisów, a sformułowane w skardze kasacyjnej stanowisko, iż brak możliwości wniesienia przez skarżącą odwołania od Decyzji Zmieniającej uniemożliwia zapewnienie, że "przydzielenie Częstotliwości odbędzie się z uwzględnieniem otwartej, obiektywnej, przejrzystej, niedyskryminacyjnej i proporcjonalnej procedury i takich kryteriów" nie znajduje uzasadnienia prawnego ani faktycznego. Wobec powyższego za nieuzasadnione należało uznać zarzuty sformułowane w punkcie 1 lit. a i c skargi kasacyjnej. Nie posiadają usprawiedliwionych podstaw zarzuty podniesione w punkcie 1 lit. b skargi kasacyjnej, ponieważ dotyczą one decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2013r., która nie była przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z tym, że za nieuzasadnione uznane zostały zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, pozbawiony usprawiedliwionych podstaw jest też zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 123 ust. 1 i 3 p.t. i art. 7 Konstytucji RP poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji. Brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie uzupełniających dowodów jest prawem, a nie obowiązkiem sądu. Ponadto skarżąca kasacyjnie nie wykazała, że odmowa przeprowadzenia wnioskowanych dowodów mogła mieć wpływ na wynik sprawy. O znaczeniu decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. dla istnienia interesu prawnego spółki P. w postępowaniu zakończonym Decyzją Zmieniającą była już mowa na wstępie uzasadnienia. NSA przypomina w tym miejscu tylko, że decyzja Prezesa UKE z dnia [..] grudnia 2013 r. zakończyła postępowanie, w którym spółka P. (razem z innymi podmiotami) ubiegała się o rezerwację częstotliwości, a każdemu z podmiotów rezerwacji odmówiono. NSA podkreśla, że przyczyną odmowy rezerwacji była nie tylko konieczność przeprowadzenia przetargu, aukcji lub konkursu, ale również okoliczność, iż do dnia wydania decyzji przetarg, aukcja ani konkurs na wnioskowane przez skarżącą częstotliwości nie zostały przez Prezesa UKE ogłoszone, a wniosek skarżącej został złożony przed ogłoszeniem przetargu, konkursu lub aukcji. W podsumowaniu należy stwierdzić, że spółka P. nie miała interesu prawnego do wniesienia odwołania od decyzji o zmianie rezerwacji częstotliwości, a więc Prezes UKE postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. prawidłowo stwierdził niedopuszczalność jej odwołania. Z tych również przyczyn Sąd I instancji zasadnie oddalił skargę na to postanowienie. W końcu zauważyć należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego jakim mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., gdyż przepis ten jest adresowany do Sądu I instancji. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić wniosku skarżącej kasacyjnie o przeprowadzenie dowodu z dokumentów i pism wymienionych w skardze kasacyjnej. Z wyłożonych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).