II FZ 533/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 286/15 w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie z skargi Z. R. na pismo Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 7 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi postanawia : oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 286/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek Z. R. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący wniósł skargę na pismo Dyrektora Izby Skarbowej w O. w przedmiocie zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi. Postanowieniem z dnia 19 maja 2015 r. skarga została odrzucona, jako podstawę prawną Sąd I instancji podał art. 58 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej : "p.p.s.a."). Po odrzuceniu skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z formularza wniosku PPF wynikało, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z I. R. Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. I. R. otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 1750 zł w stosunku miesięcznym. Wydatki stałe gospodarstwa domowego wynoszą 575 zł miesięcznie. Przywołanym na wstępie postanowieniem oddalono wniosek skarżącego. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji przywołał treść art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący wywiódł zażalenie od powyższego rozstrzygnięcia, w którym przedstawił argumentację zgodnie z którą odmowa przyznania prawa pomocy miała na celu ukryć nieprawidłowości, które zostały popełnione względem skarżącego w innych postępowaniach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie stwierdzić należy, iż orzeczenie odpowiada prawu pomimo błędnego uzasadnienia. Do takiej sytuacji dochodzi gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie. Jak już zostało wskazane powyżej, skarżący wywiódł do sądu administracyjnego skargę, która następnie postanowieniem z dnia 19 maja 2015 r. została odrzucona z uwagi na jej niedopuszczalność. Następnie, w dniu 3 czerwca 2015 r. nadane zostało pismo wraz z wypełnionym formularzem PPF. W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie powinien oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy, to też Sąd I instancji uczynił. Niemniej, nietrafione jest uzasadnienie zapadłego rozstrzygnięcia, jak i przyjęta podstawa prawna. Po pierwsze Sąd I instancji powinien wskazać, że postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy jest postępowaniem wpadkowym, co oznacza, że w przypadku odrzucenia skargi z powodu określonego w art. 58 § 1 p.p.s.a. zastosowanie ma art. 247 p.p.s.a., który stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skoro więc skarga została prawidłowo odrzucona, czyli nie doszło do zainicjowania postępowania sądowego, to postępowanie wpadkowe jakim jest postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy również nie powinno być rozpoczęte i merytorycznie zakończone. Jako podstawę oddalenia wniosku w powyższej sytuacji Sąd I instancji powinien podać art. 247 p.p.s.a., a nie jak to wadliwie wskazano art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jak wskazano w dotychczasowym orzecznictwie okolicznością uzasadniającą odmowę przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a. jest stwierdzenie braku właściwości sądu administracyjnego w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2005 r., I OZ 184/05, powołane w t. 2 w M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art.247 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, publ. LEX/el oraz postanowienie NSA z dnia 9 marca 2012 r., I OZ 140/12, publ. LEX nr 1120746). Odnosząc się natomiast do argumentacji przedstawionej w zażaleniu, stwierdzić należy, iż jest ona dla Naczelnego Sądu Administracyjnego niezrozumiała. Skarżący nie przedstawił żadnych argumentów na poparcie stanowiska, iż postanowienie Sądu I instancji narusza przepisy p.p.s.a. Przywołane natomiast przez skarżącego argumenty miały charakter pozamerytoryczny i nie dotyczyły w żadnym stopniu istoty prawa pomocy. Z powyżej wymienionych względów uznać należy, że postanowienie Sądu I instancji pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, dlatego też zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.