IV SAB/Wa 93/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenie wniosku 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do rozpatrzenia wniosku A. S. z dnia 23 czerwca 2014 r. w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A.S., dalej zwany "skarżącym", wniósł skargę na bezczynność Wojewody [...] w zakresie rozpoznania jego wniosku z 23 czerwca 2014r. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na pobyt czasowy. Wniosek ten został, zawiadomieniem z [...] czerwca 2014 r. [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], pozostawiony bez rozpoznania. Jak wynikało z treści tego pisma skarżący, zdaniem organu, nie usunął braków formalnych wniosku poprzez niedostarczenie informacji starosty właściwego ze względu na główne miejsce wykonywania pracy przez cudzoziemca o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych podmiotu powierzającego wykonanie pracy cudzoziemcowi w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy lub o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy wydanej nie wcześniej niż 180 dni przed złożeniem wniosku i nie dostarczył kserokopii wszystkich stron ważnego dokumentu podróży. Organ, pismem z 23 czerwca 2014 r. wezwał skarżącego, na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez złożenie ww dokumentów informując, że ich nieuzupełnienie będzie skutkowało pozostawieniem pisma bez rozpoznania. Skarżący przy piśmie z 27 czerwca 2014 r., stanowiącym uzupełnienie braków formalnych wniosku, które wpłynęło do organu 30 czerwca 2014 r dołączył umowę o pracę, informację pracodawcy, oświadczenie o zamiarze podjęcia pracy, ZUS, oświadczenie o zamiarze powierzenia mu pracy, odpis skrócony aktu urodzenia. Wskazał także, że nie może przedłożyć paszportu, ponieważ upłynął termin jego ważności. Mimo to organ uznał, że skarżący nie usunął braków formalnych wniosku i wystawił zawiadomienie o pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpoznania. Skarżący wniósł zażalenie. Postanowieniem z [...] grudnia 2014 r., znak [...] Szef Urzędu ds. Cudzoziemców uznał je za nieuzasadnione, ponieważ skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku a termin do uzupełnienia tych braków upływał 30 czerwca 2014r. Wskazał, że wniosek pozostawia się bez rozpoznania nie tylko wtedy gdy strona w ogóle nie uzupełniła braków formalnych wniosku ale także wtedy gdy uzupełniała je ale nie w całości. Zdaniem organu zarzuty zawarte w zażaleniu są niezrozumiałe i organ nie był w stanie się do nich odnieść. Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Wojewody w związku z pozostawieniem jego wniosku bez rozpoznania, wywodząc, że został pozbawiony prawa do życia rodzinnego, że organ utrudnia mu legalizację pobytu w Polsce, na okoliczności dotyczące nie posiadania przez niego paszportu który stracił ważność i niewątpliwie mieszając przesłanki uprawniające do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie z przesłankami do uznania go za uchodźcę lub osobę w stosunku do której zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany lub osobę która mogłaby skorzystać z tzw. abolicji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że nie było możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy, ponieważ skarżący nie usunął braków formalnych wniosku. Zdaniem organu, nie może być w niniejszej sprawie mowy o bezczynności organu, ponieważ z taką mamy do czynienia gdy organ w prawnie określonym czasie nie podejmuje czynności w sprawie lub też je podejmuje, jednakże mimo ustawowego obowiązku wydania rozstrzygnięcia tego nie czyni. W sprawie skarżącego nie ma takiej sytuacji. Organ w dniu [...] września 2014 r. pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Jest to czynność materialno-techniczna przewidziana prawem polskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinionym lub też niezawinionym brakiem czynności organu w jego podjęciu. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów k.p.a. Przepisy art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., dają stronie możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania jak również jego bezczynność. Uprawnienie to sprowadza się do żądania wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. Na sąd nakłada natomiast, obok oceny czy mamy do czynienia z przewlekłością lub bezczynnością, obowiązek ustalenia czy miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd może także, na wniosek lub z urzędu, orzec o wymierzeniu organowi grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a). Po pierwsze stwierdzić należy, że czynność pozostawienia podania bez rozpoznania podjęta w trybie art. 64 § 2 K.p.a. mieści się w grupie aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 180/10 i powołane tam orzecznictwo). Po drugie, niedołączenie do wniosku dokumentów mających potwierdzić dane i informacje zawarte w tym wniosku nie stanowi braku formalnego tego wniosku podlegającego usunięciu w trybie art. 64 § 2 K.p.a. (wyrok NSA z 26 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1674/13). Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny art. 64 § 2 K.p.a. dotyczy wyłącznie formalnych braków wniosku, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie biegu takiemu wnioskowi a nie jego merytorycznej oceny. Decydujące w tej materii są przepisy prawa, które ustanawiają wprost określone wymogi co do składania wniosku, nakładając na podmiot obowiązki związane z koniecznością dołączenia do niego określonych dokumentów lub wskazujące na konieczne elementy danego wniosku. W odniesieniu do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy ustawodawca w art. 106 ustawy o cudzoziemcach (Dz.U. 2013, poz. 1650) wymienił enumeratywnie elementy konieczne wniosku, składanego zresztą na formularzu. Przepis ten nie nakłada na stronę obowiązku złożenia informacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach stanowiącego o konieczności spełnienia przez ubiegającego się cudzoziemca warunku o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy. Warunek ten musi być przez cudzoziemca wykazany ale brak tego rodzaju informacji należy oceniać w kontekście braku merytorycznych podstaw do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy (przesłanka merytoryczna) a nie braku formalnego. Także kwestia związana z posiadaniem ważnego dokumentu podróży nie mieści się w treści art. 106 ustawy o cudzoziemcach, w sytuacji w której, wnioskujący, tak jak skarżący, takiego dokumentu nie posiada ponieważ utracił ważność. W takiej sytuacji – jak to wynika z art. 106 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec może przestawić inny dokument potwierdzający tożsamość. W tym wypadku skarżący przedstawił swój akt urodzenia – a więc spełnił wymogi w zakresie wykazania swej tożsamości. Organ nie miał zatem podstaw do uznania, że skarżący nie usunął braków formalnych wniosku w tym zakresie. W związku z tym uzasadnione jest twierdzenie, że organ wadliwie przyjmując, że skarżący nie usunął braków formalnych wniosku, nie rozstrzygnął merytorycznie sprawy poprzez wydanie decyzji (bez względu na jej treść). Tym samym pozostaje w bezczynności. Organ nie załatwił więc sprawy, zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a. (bez zbędnej zwłoki) ani w miesięcznym czy dwumiesięcznym terminie o jakim mowa w art. 35 § 3 K.p.a. Wyżej wskazane zaniechanie organu daje podstawy do uznania o jego bezczynności, gdyż organ pozostawał w zwłoce w załatwieniu sprawy, nie podejmował w tym czasie czynności celem zakończenia postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji merytorycznej. Podkreślić należy, że dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. Sąd uznał, jednocześnie, że przewlekłość nie miała charakteru rażącego. Przy spełnieniu tej przesłanki znaczenie mają okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów. (art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a). W ocenie Sądu, brak wydania decyzji wynikał z faktu błędnego przekonania organu o istnienia podstaw do pozostawienia wniosku bez rozpoznania i w związku z tym nie może być uznany za celowy czy zamierzony. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.