I SA/Gl 1084/13

WyrokWSA w Gliwicach2013-10-23

Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Bożena Pindel, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu określająca sposób ustalania rzeczywistej liczby uczniów dla celów naliczania i rozliczania dotacji dla szkół niepublicznych, wprowadzająca dwa odmienne sposoby ustalania tej liczby, narusza przepisy prawa, w szczególności art. 90 ustawy o systemie oświaty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady powiatu nie narusza przepisów prawa. Wskazał, że § 4 uchwały, nakładający obowiązek podawania liczby uczniów na pierwszy dzień każdego miesiąca, realizuje kompetencje dotyczące trybu udzielania dotacji i danych we wniosku. Natomiast § 7 i załącznik nr 3, określające metodę obliczania rzeczywistej liczby uczniów dla celów rozliczenia, służą weryfikacji zasadności wykorzystania dotacji z uwzględnieniem uśrednionej zmiany liczby uczniów na przestrzeni okresu półrocznego i rocznego. Sąd stwierdził, że te regulacje nie są sprzeczne, a ich stosowanie ma różne cele: pierwsze dotyczy bieżącej wypłaty dotacji, drugie weryfikacji jej wykorzystania.
Stan faktyczny
Skarżący H. W. zaskarżył uchwałę Rady Powiatu w Tarnowskich Górach z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych. Zarzucił, że uchwała wprowadza dwa odmienne sposoby ustalania rzeczywistej liczby uczniów: jeden do naliczania dotacji, a drugi do rozliczania, co narusza art. 90 ustawy o systemie oświaty. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej sposobu ustalania liczby uczniów. Rada Powiatu wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że uchwała jest zgodna z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Bożena Pindel,, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi H. W. na uchwałę Rady Powiatu w Tarnowskich Górach z dnia 29 grudnia 2009 r. nr XLVI/433/2009 w przedmiocie sprawy budżetowej jednostek samorządu terytorialnego oddala skargę. Pismem z dnia 4 lipca 2013 r. H. W. na podstawie art. 87 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 595) oraz art. 53 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa (w którym przedstawiono analogiczną argumentację jak w skardze) zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach uchwalę Rady Powiatu w Tarnowskich Górach z dnia 29 grudnia 2009 r. nr XLVl/433/2009 z w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych oraz publicznych prowadzonych przez osoby prawne lub fizyczne (tekst jednolity - Dz.Urz.Woj.Śl. z dnia 9 listopada 2012 r., poz. 4611). Skarżący na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej sposobu ustalania rzeczywistej liczby uczniów (wychowanków) w każdym miesiącu zawartej w ust. 5 w załączniku nr 3 "Roczne rozliczenie dotacji" oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 90 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) poprzez wprowadzenie dwóch odmiennych sposobów ustalania rzeczywistej liczby uczniów (wychowanków). W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżoną uchwałą Rada Powiatu w Tarnowskich Górach, powołując się na przepisy ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy o systemie oświaty, określiła tryb udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych oraz publicznych prowadzonych przez osoby prawne lub fizyczne na terenie powiatu tarnogórskiego oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystania. W § 4 ust. 1 ww. uchwały Rada wskazała, że dotacje dla szkół i placówek niepublicznych ustala się w oparciu o rzeczywistą liczbę uczniów lub wychowanków według stanu na dzień 1 każdego miesiąca. Wzór informacji określa załącznik Nr 2 do niniejszej uchwały. Jednocześnie w § 7 tej uchwały Rada zobowiązała podmiot otrzymujący dotację do półrocznego i rocznego rozliczania się z otrzymanej dotacji poprzez przedstawienie na piśmie zestawienia wydatków według załącznika nr 3 do niniejszej uchwały. W ust. 5 tego załącznika Rada wskazała, że rzeczywistą liczbę uczniów w każdym miesiącu należy ustalić dzieląc przez dwa sumę połowy uczniów w pierwszym i ostatnim dniu miesiąca oraz pełną liczbę uczniów w 15 dniu miesiąca (wynik należy podać w liczbach całkowitych, stosując zaokrąglenie na zasadach matematycznych). Zdaniem skarżącego w ten sposób w uchwale zdefiniowano dwa odmienne sposoby ustalania rzeczywistej liczby uczniów (wychowanków): jeden do naliczania dotacji, drugi do rozliczania dotacji. Wprowadzenie takich zapisów skutkuje wykazywaniem za każdym razem innej rzeczywistej liczby uczniów (wychowanków), a w konsekwencji w każdym przypadku i innej należnej kwoty dotacji. Powyższe w sposób oczywisty wskazuje na niespójność zapisów ww. uchwały i wymaga konwalidacji poprzez podjęcie działań zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności zgodnie z treścią art. 90 ustawy o systemie oświaty. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przywołał wyrok NSA z dnia 26 lipca 2006 r., sygn. akt II GSK 97/06, w którym wskazano, że "Z przepisów art. 90 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty wynika, że dotacje przysługują na każdego ucznia, a więc w wysokości odpowiadającej faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów w chwili przekazywania dotacji. Podawana przez szkołę w terminie do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji planowana liczba uczniów służy powiatowi jedynie do planowania wysokości dotacji na rok następny. Nie może być natomiast wykorzystywana jako podstawa obliczenia dotacji należnej." Zacytował również wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 sierpnia 2011 r. III SA/G1 4/11, w którym stwierdzono, że "zawarte w przepisie art. 90 ust. 4 u.s.o. pojęcie ,"rozliczanie dotacji" rozumieć należy jako czynności z zakresu księgowości i rachunkowości i to o charakterze materialno - technicznym. Zaś " tryb udzielania i rozliczania" oznaczać winien zasady i terminy zgłaszania korekty danych stanowiących podstawę naliczania dotacji, a także zwrotu niewykorzystanej dotacji jednostce samorządu, która jej udzieliła. Innymi słowy, ciężar tego zagadnienia położony jest na obieg informacji o podstawowym kryterium udzielenia dotacji, jakim jest liczba uczniów danej jednostki. (...) Dotacje przyznawane przez gminę na podstawie art. 80 oraz art. 90 u.s.o. mają charakter dotacji podmiotowych. Obowiązkiem gminy jest udzielanie dotacji publicznym i niepublicznym szkołom i przedszkolom na każdego ucznia. W związku z tym rozliczenie łych dotacji powinno nastąpić poprzez zobowiązanie podmiotów spoza sektora finansów publicznych prowadzących przedszkola i szkoły publiczne do podania faktycznej liczby uczniów w terminach określonych przez radę gminy w uchwale określającej tryb udzielania i rozliczania dotacji. Żądanie przedstawienia informacji takich jak kserokopie faktur, rachunków, list płac nie znajdują umocowania prawnego w przepisach art. 80 oraz art. 90 u.s.o. Nadmienił również, że zgodnie z uchwałą Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku z dnia 21 maja 2009 r. 139/gl 16/D/09 - Przepis art. 90 ust. 2b u.s.o. w sposób jednoznaczny wiąże wysokość udzielanej dotacji z rzeczywistą, a nie w inny sposób ustalaną liczbą dzieci, a jedynym warunkiem uzyskania uprawnienia do otrzymania dotacji jest podanie organowi właściwemu do udzielania dotacji planowanej liczby uczniów w określonym terminie Pomor.2009/78/1559. W konkluzji skarżący stwierdził, że w świetle art. 94 Konstytucji uchwała organu stanowiącego powiatu powinna być zgodna z regulacjami ustawowymi, w tym przypadku z art. 90 ustawy o systemie oświaty, z którego wynika, że dotacje przysługują na każdego ucznia, a więc w wysokości odpowiadającej faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów w chwili przekazywania dotacji. Kontrowersje dotyczą natomiast sposobu ustalania "rzeczywistej liczby uczniów", jako jednego z parametrów obliczania należnej kwoty dotacji, wobec niezdefiniowania tego pojęcia w przepisach prawa. Z ostrożności proceduralnej dodatkowo wskazano, że uchwała nr XLIl/414/2013 Rady Powiatu w Tarnowskich Górach z dnia 28 maja 2013 r. w sprawie rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie zawiera uzasadnienia umożliwiającego stronie merytoryczne odniesienie się do stanowiska Rady Powiatu w Tarnowskich Górach. Tymczasem m.in. z zasad techniki prawodawczej (Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" - Dz.U. Nr 100, poz. 908) oraz Statutu Powiatu Tarnogórskiego (§ 25 ust. 2 pkt 8 uchwały Nr W68/2007 Rady Powiatu w Tarnowskich Górach z dnia 26 lutego 2007 r. w sprawie zatwierdzenia jednolitego tekstu Statutu Powiatu Tarnogórskiego - Dz.Urz.Woj.Śl. z 2007 r. Nr 69, poz. 1421 z późn.zm.) wynika, że projekty uchwał winny zawierać uzasadnienie. W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu w Tarnowskich Górach, wnosząc o oddalenie skargi, stwierdziła, że zaskarżona uchwała jest zgodna z przepisami prawa, w szczególności ustawą o systemie oświaty oraz ustawą o finansach publicznych. Na poparcie tego stanowiska przedstawiła następującą argumentacją. Zgodnie z art. 80 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572), zasady udzielenia dotacji szkołom i placówkom niepublicznym i publicznym prowadzonym przez osoby prawne lub fizyczne powinny być określone uchwałą rady powiatu, która stanowi akt prawa miejscowego, zawierający normy abstrakcyjne (nieadresowane do określonego imiennie adresata) i z tego względu wymagający opublikowania w dzienniku urzędowym województwa. Dotacja jest udzielana na wniosek, co wynika z dyspozycji art. 80 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, nakazującego organowi stanowiącemu właściwej jednostki samorządu terytorialnego uwzględnić w uchwale określającej zasady dotowania niesamorządowych szkół i placówek publicznych "zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji". Tego wymagania nie należy jednak mylić z innym, a mianowicie zawartym w ust. 2c wskazanego artykułu wymaganiem podawania w terminie do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji informacji o planowanej liczbie uczniów. Informacja ta jest bowiem tylko oświadczeniem wiedzy, obejmującym dane niezbędne do obliczenia dotacji. Dotacja przysługuje w przeliczeniu na faktyczną liczbę uczniów, jaka uczęszcza do danej placówki według stanu w roku szkolnym, w którym dotacja jest udzielana. Ponieważ liczba ta może ulegać zmianom (zwłaszcza od września do końca roku budżetowego, na który dotacja jest udzielona), organ prowadzący powinien być zobowiązany do bieżącego zgłaszania korekty faktycznej liczby uczniów na koniec okresu rozliczeniowego (miesiąca lub roku). Właściwy powiat może zaś żądać zwrotu kwoty dotacji przekraczającej iloczyn liczby uczniów i kwoty przeliczeniowej wydatków bieżących, gdyż w tym zakresie świadczenie jest wypłacone nienależnie. Realizację tego obowiązku stanowią zapisy zawarte w załączniku nr 3 do niniejszej uchwały, w którym wykazanie rzeczywistej liczby uczniów następuje poprzez wskazanie ich ilości na określone dni miesiąca kalendarzowego. Ustawa nie zawiera szczegółowych unormowań na temat sposobu liczenia i wykazywania ilości wychowanków, co implikuje twierdzenie, iż przyjęty przez Radę Powiatu sposób zgodny jest z przepisami prawa. Stanowi on bowiem realizację celu przyświecającego ustawodawcy, a wynikającego z charakteru dotacji podmiotowej, którym jest dążenie do udzielania jej na faktyczną liczbę uczniów/wychowanków placówki. Całkowite oddanie kompetencji do regulowania dotacji dla tych placówek powiatom oznacza, że rada powiatu, stanowiąc uchwałę na podstawie art. 80 ust. 4 ustawy o systemie oświaty, może zawrzeć w niej dodatkowo przepisy dotyczące sposobu rozliczenia dotacji. W obecnym stanie prawnym rozliczenie dotacji obejmuje m.in. zobowiązanie podmiotów korzystających z dotacji do podawania szerszych niż dotychczas danych, dotyczących poziomu poniesionych z dotacji wydatków bieżących. Powyższe daje Powiatowi swobodę we wskazywaniu sposobu określania liczby uczniów/wychowanków, na których przysługuje dotacja. O wielkości dotacji decyduje więc liczba uczniów dotowanego podmiotu. W świetle tej regulacji niezbędne jest rozliczenie się beneficjanta z liczby dzieci - aby organ przyznający mógł ją porównać z liczbą dzieci wykazywaną w informacjach miesięcznych i poprzez to sprawdzić prawidłowość obliczenia przekazywanej dotacji. Obowiązek, przewidziany w załączniku nr 3 do Uchwały Rady Powiatu nr XLVI/433/2009 z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych i publicznych prowadzonych przez osoby prawne lub fizyczne, w postaci wykazywania liczy uczniów/wychowanków placówki na początek, środek i koniec miesiąca kalendarzowego, ma na celu rzetelne ustalenie rzeczywistej ich liczby, od czego uzależniona jest wysokość przyznanej dotacji. Owe kwoty są środkami publicznymi, których wydatkowanie powinno podlegać szczególnej kontroli. Potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt II GSK 1609/11, w którym wskazano, iż "W art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 u.s.o. mowa jest o prawie organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji, co nie oznacza kontroli wykorzystania dotacji. Wyłącznie dopuszczalną formą kontroli przyznanej dotacji może być rozliczenie faktycznej liczby uczniów, na których przyznano dotację, jako że dotacja ma charakter podmiotowy. Nie podlega rozliczeniu dotacja w zakresie kierunków jej wykorzystania - celowości. Użyte w art. 90 ust. 4 u.s.o. "rozliczenie dotacji" należy rozumieć jako czynności z zakresu księgowości, rachunkowości o charakterze materialno-technicznym. Natomiast "tryb udzielania i rozliczania" oznacza reguły i terminy zgłaszania korekty danych stanowiących podstawę naliczenia dotacji. Chodzi więc o ilość uczniów jako podstawę udzielenia dotacji". Podobnie orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1106/08, w którym wyjaśnił, że "obowiązek udzielenia informacji o ilości uczniów pobierających naukę w danej szkole (placówce) mieści się w granicach "ustalenia trybu rozliczania dotacji" i jest istotny z uwagi na konieczność pozyskania przez jednostkę samorządu terytorialnego aktualnych wiadomości na temat faktycznej ilości uczniów uczęszczających do dotowanej placówki. Nie może być jednak traktowany jako odrębna od rozwiązań ustawowych podstawa przydzielenia dotacji." Uchwała Rady Powiatu nr XLVI/433/2009 z dnia 29 grudnia 2009 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych i publicznych prowadzonych przez osoby prawne lub fizyczne w § 4 statuuje obowiązek dostarczania miesięcznych informacji o liczbie uczniów/wychowanków placówki. Faktyczne rozliczenie rzeczywistej liczby uczniów następuje zgodnie z § 7 w/w uchwały. Powyższe wskazuje, że kwestionowana uchwała nie zawiera odmiennych sposobów rozliczania dotacji, bowiem podstawą rozliczenia jej wysokości jest liczba uczniów wskazana zgodnie z załącznikiem nr 3 do uchwały - na postawie jej § 7, natomiast miesięczna informacja na podstawie § 4 uchwały jest jedynie oświadczeniem wiedzy odnośnie istniejącego stanu faktycznego, umożliwiająca przekazanie należnej raty dotacji. Weryfikacja wysokości udzielonej dotacji następuje zgodnie z rozliczeniem na podstawie § 7 uchwały. Odnośnie twierdzenia skarżącego, iż pojęcie rozliczenia dotacji oznacza czynności z zakresu księgowości i rachunkowości i to o charakterze jedynie materialno-technicznym w odpowiedzi na skargę wskazano, że w obecnym stanie prawnym powyższy pogląd nie jest już aktualny. Wobec zawężenia możliwości gospodarowania środkami przyznanymi w ramach dotacji (zgodnie z art. 80 ust. 3d), rozliczenie dotacji nabiera większego znaczenia merytorycznego. Z uwagi na powyższe można już zobowiązywać podmioty korzystające z dotacji do podawania w nim dalej idących niż dotychczas danych, dotyczących poziomu poniesionych z dotacji wydatków bieżących. Dotację należy rozliczyć w sposób przewidziany w uchwale, np. składając formularz na piśmie, przesyłając go drogą elektroniczną itp. Natomiast zakres danych niezbędnych do prawidłowego rozliczenia dotacji obejmuje w świetle przepisów ustawy dwa parametry: rzeczywistą liczbę uczniów (słuchaczy, wychowanków) dotowanej jednostki oraz poziom jej wydatków "bieżących" na działalność statutową dydaktyczną, opiekuńczą i wychowawczą. Te dwa wskaźniki będą także determinowały treść obowiązujących lokalnie uchwał. Autor odpowiedzi na skargę podał również, że zaskarżona uchwała podlegała szczegółowemu badaniu przez nadzór prawny Wojewody Śląskiego i Regionalną Izbę Obrachunkową w Katowicach (na posiedzeniu Regionalnej Izby Obrachunkowej w dniu 2 lutego 2010 r.), w rezultacie których nie wniesiono żadnych zastrzeżeń. Nadmieniono także, iż skarżący, prowadząc placówkę opiekuńczo - wychowawczą, już w latach ubiegłych dokonywał rozliczania przyznanej dotacji zgodnie z postanowieniami skarżonej uchwały. W 2012 r. po rozliczeniu dotacji za 2011 r., zgodnie z § 7 i załącznikiem nr 3 do niniejszej uchwały, otrzymał dopłatę w wysokości 27.183 zł i wtedy zgodność uchwały z przepisami prawa nie budziła jego wątpliwości. Legalność tej uchwały zanegował dopiero po rozliczeniu dotacji za 2012 r., z której – na mocy stosownej decyzji – musiał zwrócić kwotę 27.637,14 zł dotacji pobranej w nadmiernej wysokości na 17 wychowanków. Na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, dodając, że zaskarżona uchwała narusza w szczególności art. 90 ust. 4 w zw. z ust. 2 a i 3 a ustawy o systemie oświaty. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, powtarzając argumentację przedstawioną w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – w dalszej części uzasadnienia określanej zamiennie skrótem "p.p.s.a." – wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, która – w przypadku uchwał podejmowanych przez organy samorządu terytorialnego – sprowadza się do oceny, czy dany akt wydany został z obrazą obowiązujących przepisów, gdyż zaistnienie takiej sytuacji powoduje konieczność stwierdzenia jego nieważności bądź stwierdzenia, że wydany został z naruszeniem prawa – stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga na wstępie wskazania, że uchwała w sprawie ustalenia zakresu i trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych szkół działających na terenie gminy, prowadzonych przez inne podmioty niż jednostka samorządu terytorialnego, oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania, ma charakter przepisu prawa miejscowego (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 62/12, LEX nr 1310454). Do tej kategorii przepisów należy także zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Rady Powiatu w Tarnowskich Górach z dnia 29 grudnia 2009 r. nr XLVl/433/2009 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych oraz publicznych prowadzonych przez osoby prawne lub fizyczne (t.j. Dz.Urz.Woj.Śl. z dnia 9 listopada 2012 r., poz. 4611). Podstawę do jej zaskarżenia stanowi art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 595 ze zm.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skarżący jako osoba fizyczna prowadząca niepubliczne placówki oświatowe dotowane w oparciu o przepisy ustawy o systemie oświaty jest uprawiony do wniesienia skargi na uchwałę, która określa prawa i obowiązki podmiotów dotowanych. Spełniony został także wymóg wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, które - jak wynika z treści uchwały Rady Powiatu w Tarnowskich Górach z dnia 28 maja 2013 r. nr XLII/414/2013 – zostało uwzględnione) i zachowany termin określony w art. 53 § 2 p.p.s.a. Kwestionowane przez skarżącego w istocie zapisy uchwały z dnia 29 grudnia 2009 r. stanowią w § 4, że dotacje, o których mowa w § 2 ustala się w oparciu o rzeczywistą liczbę uczniów lub wychowanków według stanu na dzień 1 każdego miesiąca. Wzór informacji określa Załącznik Nr 2 do niniejszej uchwały. § 7 podmiot otrzymujący dotacji jest zobowiązany do półrocznego rozliczania się w terminie do 15 lipca za okres 1 stycznia do 30 czerwca, do rocznego rozliczenia w terminie do 15 stycznia roku następnego po udzieleniu dotacji za okres od stycznia do 31 grudnia z otrzymanej dotacji poprzez przedstawienie na piśmie zestawienia wydatków według Załącznika nr 3 do niniejszej uchwały. Wzór zawarty w tym załączniku wymaga podawania (z rozbiciem na poszczególne miesiące) "rzeczywistej liczby uczniów", którą oblicza się dzieląc przez dwa sumę połowy uczniów w pierwszym i ostatnim dniu miesiąca oraz pełną liczbę uczniów w 15 dniu miesiąca i podając uzyskaną po zaokrągleniu liczbę całkowitą. Zasadniczy zarzut skargi koncentruje się wokół niespójności uchwały, w ramach której ustanowiono dwa odmienne sposoby ustalania rzeczywistej liczby uczniów (wychowanków) – jeden do naliczania dotacji, a drugi, odmienny do rozliczania dotacji. Zgodnie z § 1 zaskarżonej uchwały ustala się tryb udzielania i rozliczania dotacji, tryb i zakres kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji oraz terminy i sposób rozliczania dotacji z budżetu Powiatu dla różnego rodzaju, wymienionych w ust. 1 – 4, podmiotów, które na mocy art. 2 ustawy o systemie oświaty objęte są systemem oświaty. § 2 ust. 2 tej uchwały stanowi, że publiczne szkoły wymienione w § 1 pkt 1 otrzymują dotacje na podstawie art.80 ust. 3, ustawy o systemie oświaty, placówki wymienione w § 1 pkt 2 na podstawie art.90 ust. 3 tej ustawy, a placówki wymienione w § 1 pkt 3 na podstawie art. 90 ust. 3 a. Wspomniany art. 80 ust. 3, art. 90 ust. 3 oraz art. 90 ust. 3 a ustawy o systemie oświaty stanowią, że wskazane w nich poszczególne podmioty działające w ramach systemu oświaty otrzymują dotacje na każdego ucznia (art. 80 ust. 3 i art. 90 ust. 3) lub na każdego wychowanka (art. 90 ust. 3 a). Zgodnie z art. 90 ust. 3 i 3 a ustawy warunkiem uzyskania dotacji jest to, że osoba prowadząca szkołę niepubliczną (placówkę) poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Zgodnie z art. 80 ust. 3 c i art. 90 ust. 3 c dotacje przekazywane są w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki. Z kolei art. 80 ust. 4 i art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty zawiera kompetencje dla organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, z uwzględnieniem w szczególności podstawy obliczania dotacji, zakresu danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz terminu i sposobu rozliczenia dotacji. "Pojęcie kontroli winno być rozumiane jako działanie mające na celu sprawdzenie, zestawienie zastanego stanu faktycznego ze stanem wymaganym. Uprawnienie do określenia trybu kontroli to z kolei ustalenie zasad na jakich będzie się ona odbywać, sposobu postępowania, procedury przeprowadzania kontroli. Oznaczenie zakresu kontroli należy natomiast pojmować jako wskazanie jej granic, rozmiaru, wskazanie elementów poddanych kontroli. Z mocy delegacji zawartej w przepisie art. 90 ust. 4 u.s.o. organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego zostały umocowane do określania szczegółowych warunków co do sposobu (trybu) prowadzenia kontroli oraz oznaczenia granic (zakresu) kontroli. To z tego przepisu należy wywodzić umocowanie organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do nałożenia powyższych obowiązków" (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 913/12, LEX nr 1247560). Z powyższej regulacji ustawowej wynika, że kryterium otrzymania dotacji powiązane jest z osobą ucznia lub wychowanka, przy czym ustawodawca nie definiuje jak należy rozumieć wyrażenie "na każdego ucznia (wychowanka). Ze względu na to kryterium (inne niż wynikające z art. 80 ust. 3 d oraz art. 90 ust. 3 d) przyznanie owych dotacji ma charakter podmiotowy. W orzecznictwie NSA i sądów administracyjnych nie budzi zastrzeżeń, że dopuszczalną formą kontroli przyznanej dotacji może być rozliczenie faktycznej liczby uczniów, na których przyznano dotację (por. m.in. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. II GSK 1609/11, LEX nr 1291737). Z wniosku złożonego obligatoryjnie do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji wynikać musi prognozowana liczba uczniów (wychowanków) placówki, co ma umożliwić zaplanowanie w budżecie dotacji na następny rok (informacja ta jest – jak słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę – oświadczeniem wiedzy). Dotacje te są przekazywane w comiesięcznych transzach wypłacanych do ostatniego dnia miesiąca, a zatem zasadne jest ich wypłacanie według danych o faktycznej liczbie uczniów na dany (np. pierwszy) dzień miesiąca. Ustanawiając w § 4 zaskarżonej uchwały, obowiązek podawania tych danych według wzoru określonego w załączniku nr 2 do zaskarżonej uchwały tj. podawania liczby uczniów na pierwszy dzień każdego miesiąca kalendarzowego Rada Powiatu zrealizowała kompetencje dotyczące trybu udzielania dotacji oraz danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji. Z kolei określając metodę obliczania rzeczywistej liczby uczniów w załączniku nr 3 skonkretyzowano zakres danych zawartych w rozliczeniu dotacji i sposób rozliczenia dotacji. Obie kontrolowane przez Sąd regulacje, nie są, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, wzajemnie sprzeczne i niespójne. Ich stosowanie ma bowiem inne cele, w pierwszym przypadku jest to wypłata dotacji za dany miesiąc w kwocie odpowiadającej liczbie uczniów (wychowanków) na pierwszy dzień tego miesiąca, a w drugim – weryfikacja zasadności wykorzystywania otrzymanych dotacji z uwzględnieniem uśrednionej zmiany liczby uczniów (wychowanków) dokonującej się na przestrzeni okresu półrocznego i rocznego. Jak więc wykazano powyżej § 4 i § 7 oraz załącznik nr 2 i 3 do zaskarżonej uchwały nie naruszają ustawy o systemie oświaty, w tym w szczególności art. 80 ust. 4, art. 90 ust. 4 oraz wskazanego przez pełnomocnika strony na rozprawie art. 90 ust. 2 a i 3 a tej ustawy. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło