II GSK 811/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 19 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 1589/14 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. D. na czynność S. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., w sprawie o sygn. I SA/Gd 1589/14 odrzucił skargę P. D. (skarżący) na czynność S. G. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne i nakazał zwrócić skarżącemu kwotę wpisu w wysokości [...] zł, W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego powinno było być poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Jakkolwiek wezwanie to zostało przez skarżącego wniesione, to jednak nastąpiło to z uchybieniem wymaganego przez ustawę terminu czternastodniowego (art. 52 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; j.t. Dz.U. z 2012 poz. 270, dalej: p.p.s.a.). W ocenie Sądu I instancji czternastodniowy termin na wezwanie organu należało liczyć od dnia [...] r. (data doręczenia przesyłki, zawierającej pismo starosty), a nie jak to wskazywała strona skarżąca od dnia [...]r. – kiedy to skarżący miał dowiedzieć się o ustaleniu opłaty w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. W ocenie Sądu I instancji skarżący uchybił obowiązkowi poinformowania organu o zmianie adresu siedziby przedsiębiorstwa. Zatem w myśl art. 41 p.p.s.a. stwierdził, że organ prawidłowo skierował przesyłkę na jedyny znany mu adres i wobec braku jej podjęcia przez skarżącego, uznał ją za skutecznie doręczoną w dniu [...] r. – zgodnie z treścią art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267; dalej: k.p.a.). Skargę kasacyjną złożył skarżący wnosząc o uchylenie skarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Powyższemu orzeczeniu zarzucił: - naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 3 p.p.s.a., poprzez uznanie, że skarżący uchybił terminowi do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa; - naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a w związku z art.8 i art. 9 k.p.a. poprzez uznanie, że norma art. 44 § 4 k.p.a. ma zastosowanie pomimo braku pouczenia o skutkach braku poinformowania organu przez skarżącego o zmianie adresu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności wskazuje, że Sąd I instancji prawidłowo powołał przepisy k.p.a., albowiem doręczenie korespondencji przez organ administracyjny odbywa się na zasadach określonych w przepisach ww. ustawy. Wobec powyższego zarzut strony w tym zakresie należało uznać za bezzasadny. Odnosząc się do kolejnego zarzutu odnoszącego się do naruszenia art. 51 § 1 pkt. 6 p.p.s.a. w zw. z art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez uznanie, że art. 44 § 4 k.p.a. ma zastosowanie pomimo braku pouczenia o skutkach niepoinfomrowania organu przez skarżącego o zmianie adresu należało go uznać za w pełni zasadny. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że art. 41 § 1 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2). Podkreślić należy, że zarówno w piśmiennictwie jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechny jest pogląd, że prawidłowe zastosowanie art. 41 § 2 k.p.a., tj. uznanie doręczenia pod dotychczasowym adresem za prawnie skuteczne, uzależnione jest od uprzedniego poinformowania stron postępowania o obowiązku zawiadomienia organu o zmianie swojego adresu i skutkach zaniechania w tym zakresie. Zgodnie z art. 9 k.p.a. zdanie pierwsze - wyrażającym zasadę ogólną informowania stron - organy administracji publicznej obowiązane są do należytego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W ramach realizacji tego obowiązku, organy powinny informować strony o uprawnieniach i obowiązkach wynikających z prawa procesowego, w tym o obowiązku wynikającym z art. 41 § 1 k.p.a. oraz o skutkach jego niedopełnienia. Zaniechanie tego obowiązku przez organ uniemożliwia prawidłowe zastosowanie normy zawartej w omawianym art. 41 § 2 k.p.a. (v. Borkowski, [w] Adamiak/Borkowski, KPA. Komentarz, 6. wyd., Warszawa 2004, Art. 41). Przywołać w tym miejscu należy również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 września 2005 r., sygn. akt I OSK 43/05, zgodnie z którym obowiązek zawiadomienia organów administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu ciąży na stronie od daty dowiedzenia się o prowadzonym postępowaniu administracyjnym, zaś na organie ciąży na podstawie art. 9 k.p.a. obowiązek pouczenia o tej powinności i skutkach jej niedopełnienia (LEX nr 194724). Natomiast zgodnie z poglądem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1756/05 - doręczenie na dotychczasowy adres, bez uprzedniego pouczenia strony o jej obowiązku informowania organu o każdej zmianie adresu, nie może zostać uznane za skuteczne (LEX nr 193350). Podzielając stanowisko piśmiennictwa oraz orzecznictwa sądów administracyjnych w omawianym powyżej zakresie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wobec braku pouczenia skarżącego o konieczności informowania organu o zmianie adresu nie można było uznać, że pismo starosty zostało skarżącemu skutecznie doręczone w dniu [...] r. i że od tej daty należy liczyć czternastodniowy termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wobec powyższego Sąd I instancji przy rozpoznawaniu sprawy powinien zbadać, kiedy faktycznie skarżący mógł dowiedzieć się o piśmie starosty z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne, a tym samym ustalić datę, od której należało liczyć czternastodniowy termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przez skarżącego. Wobec powyższego należało uznać zażalenie strony za w pełni zasadne, a orzeczenie Sąd I instancji odrzucające wniesioną skargę za niezasadne. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Odnosząc się natomiast do wniosku o zasądzenie kosztów należy wyjaśnić, że przepis art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie (zob. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. I OPS 4/07, publik. ONSAiWSA z 2008 r. nr 2, poz. 23).