VII SA/Wa 79/15

WyrokWSA w Warszawie2015-05-26

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Włodzimierz Kowalczyk, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego o wycofaniu z obrotu produktów kolekcjonerskich (tzw. dopalaczy) jako stwarzających bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, wydana na podstawie art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, była zgodna z prawem, zwłaszcza w kontekście poprzedniego uchylenia przez WSA decyzji utrzymującej ją w mocy z powodu braku wyczerpującego uzasadnienia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego o wycofaniu z obrotu produktów kolekcjonerskich (tzw. dopalaczy) była zgodna z prawem. Sąd oparł się na prawomocnym wyroku WSA z dnia 23 maja 2012 r. (sygn. akt VII SA/Wa 294/12), który stwierdził, że decyzja z października 2010 r. nie była dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa ani nie była aktem wydanym bez podstawy prawnej. Ponadto, organ, działając na podstawie art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, miał prawo podjąć natychmiastowe działania w celu eliminacji produktów stwarzających uzasadnione przypuszczenie realnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego, a jego działania były zgodne z wytycznymi poprzedniego wyroku sądu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS) z listopada 2014 r., która utrzymała w mocy decyzję GIS z października 2010 r. nakazującą wycofanie z obrotu produktów kolekcjonerskich (tzw. dopalaczy) jako stwarzających bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak podstawy prawnej dla wydania decyzji generalnej oraz brak należytego uzasadnienia. Wcześniejszy wyrok WSA z maja 2012 r. uchylił decyzję GIS z listopada 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję z października 2010 r., wskazując na brak wyczerpującego uzasadnienia i konieczność przeprowadzenia badań laboratoryjnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. referent Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]listopada 2014 r.; znak: [...] w przedmiocie wycofania produktu z obrotu skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...]Główny Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267) – dalej: "k.p.a." oraz art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 31a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 2011r. nr 112, poz. 1263 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku A. K. z dnia [...] października 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Głównego Inspektora Sanitarnego decyzji z dnia [...] października 2010 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r. Powyższa decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego, który organ przedstawił w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia: Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Główny Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 27 ust 1 i 2 oraz art. 31a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku z art. 104 i 108 § 1 k.p.a.: wycofał z obrotu na terenie całego kraju wyrób o nazwie "[...]" określony jako przeznaczony do celów kolekcjonerskich oraz wszystkie podobne wyroby, mogące mieć wpływ na bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, nakazując jednocześnie zaprzestania działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu lub detalicznemu tymi wyrobami. Decyzji został nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu tej decyzji Główny Inspektor Sanitarny podał, że wydanie decyzji nastąpiło w związku ze stwierdzeniem przez Ministra Zdrowia wystąpienia na terenie całego kraju, bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi po użyciu wyrobu o nazwie handlowej "[...]" lub podobnych, określonych jako przeznaczone do celów kolekcjonerskich tzw. "dopalaczy". Powyższe stwierdzenie wynikało ze zgłaszanych przez oddziały toksykologiczne szpitali przypadków nagłych zachorowań młodych ludzi w wyniku używania różnych preparatów i substancji. Przeprowadzone postępowanie epidemiologiczne wykazało, że zachorowania te mają charakter zatruć o przebiegu podobnym do zatruć substancjami psychoaktywnymi. Przeprowadzone przez organy ścigania postępowanie uprawdopodobniło w stopniu bardzo znaczącym, że zachorowania nastąpiły po zażyciu preparatów nazywanych potocznie dopalaczami, a więc substancjami, w których składzie znajdują się substancje o podobnym działaniu jak środki psychoaktywne, ale dotychczas nie umieszczone na listach substancji, których posiadanie oraz spożywanie jest zabronione. Mając powyższe na względzie, Główny Inspektor Sanitarny uznał, iż produkty te nie mogą znajdować się w obrocie jako stwarzające bezpośrednie zagrożenie nie tylko zdrowia, ale i życia ludzi. W celu uniemożliwienia dalszej sprzedaży tych produktów niezbędne było także nakazanie natychmiastowego zaprzestania działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu i detalicznemu tych wyrobów. Pismem z dnia 8 października 2010 r., skierowanym do Głównego Inspektora Sanitarnego, skarżący – A. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją z dnia [...] października 2010 r. Zarzucił naruszenie w stopniu istotnym art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3, art. 109 k.p.a. oraz art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego błędne zastosowanie. W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia skarżący podniósł, iż wykonanie przedmiotowej decyzji skutkowało zamknięciem siedziby prowadzonej przez niego firmy znajdującej się w [...] oraz 14 prowadzonych przez niego sklepów, a działanie organów w tym zakresie nosi znamiona niezgodności z prawem. Wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad regulujących prowadzenie postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucił w tej kwestii brak działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz brak zapewnienia stronom postępowania czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym brak zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania oraz o zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Skarżący zarzucił również, iż zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 107 k.p.a., w tym nie zawiera żadnego uzasadnienia i nie wskazuje o jakie fakty i dowody ustalono istnienie stanu bezpośredniego zagrożenie życia i zdrowia ludzi. Jednocześnie skarżący podniósł, iż brak stosownego wyjaśnienia w tym zakresie uniemożliwia odniesienie się do stawianych mu zarzutów, a co za tym idzie pozbawia go prawa do obrony. Skarżący zaznaczył przy tym, że kwestionowana decyzja wycofuje z obrotu wyrób o nazwie "[...]" oraz wszystkie wyroby podobne, a w żadnym z jego sklepów nie stwierdzono obecności środka o nazwie "[...]", co więcej w wielu protokołach kontroli zaznaczono, że w poszczególnych sklepach brak jest również wyrobów podobnych do ww. środka. Mimo to, wszystkie sklepy prowadzone przez niego zostały zamknięte i oplombowane. Reasumując, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Po rozpatrzeniu tego wniosku, Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2010 r. Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję z dnia [...] listopada 2011 r. Po rozpoznaniu przedmiotowej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 maja 2012 r., wydanym w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 294/12 uchylił decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2011 r. W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że Główny Inspektor Sanitarny, o ile mógł w sposób przyspieszony i zdecydowany ingerować w sferę prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na obrocie substancjami, co do których zachodziło wysokie prawdopodobieństwo szkodliwości dla życia i zdrowia ludzkiego, to miał obowiązek wykazania, że poszczególne produkty zabezpieczone w sklepach skarżącego rzeczywiście stanowiły określone niebezpieczeństwo dla osób, które mogły je nabyć i użyć. W ocenie Sądu, przed wydaniem zaskarżonej decyzji konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, obejmującego badania laboratoryjne pobranych próbek oraz analizę substancji zawartych w produktach objętych zaskarżoną decyzją i ich wpływu na życie i zdrowie ludzkie. Wyniki takiego postępowania powinny uzasadnić prawidłowość podjętych działań przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej lub wykazać ich niezasadność w przypadku braku możliwości dowiedzenia wspomnianego negatywnego wpływu. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wyjaśnił jakie substancje znajdowały się w poszczególnych "dopalaczach" i czy miały one (a jeżeli tak to jaki) wpływ na zdrowie i życie ludzkie. Sąd wskazał również, że w uzasadnieniu decyzji powinno znaleźć się pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. Organ przed wydaniem decyzji winien również zarówno na mocy art. 81 k.p.a., jak i art. 10 § 1 k.p.a. umożliwić skarżącemu udział w sprawie i tym samym zapoznanie się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Główny Inspektor Sanitarny wydał decyzję z dnia [...] listopada 2014 r. o której mowa na wstępie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wyrokiem z dnia 23 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił wyłącznie decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] października 2010 r. Powyższe spowodowało, iż decyzja z dnia [...] października 2010 r. pozostała w obrocie prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny bowiem ani jej nie uchylił, ani też nie stwierdził jej nieważności. Co więcej, Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił wszystkie argumenty Głównego Inspektora Sanitarnego dotyczące zasadności i legalność wydania decyzji z dnia [...] października 2010 r., natomiast wyłącznym powodem uchylenia decyzji utrzymującej ją w mocy był brak szerokiego, kompleksowego uzasadnienia i oceny każdego z zatrzymanych produktów pod kątem jego zagrożenia dla bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi. W dalszej części uzasadnienia organ ustosunkował się do poszczególnych zarzutów skarżącego. W pierwszej kolejności stwierdził, że zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z dnia [...] października 2010 r. bez podstawy prawnej, jest chybiony. Wskazał, że ww. decyzja został wydana na podstawie art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zgodnie z ww. przepisem państwowy inspektor sanitarny, w przypadku stwierdzenia naruszeń higienicznych i zdrowotnych, które spowodowały bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, nakazuje w drodze decyzji administracyjnej unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku, materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, kosmetyku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań. Organ wskazał, że przepis art. 27 ust. 2 ww. ustawy jest szczególnym przepisem, wyposażającym ww. organ w uprawnienie do nadzwyczajnego, interwencyjnego, doraźnego i niezwłocznego działania. Przepis ten stanowi instrument realizacji ochrony zdrowia publicznego, co stanowi ustawowe zadanie organów PIS (vide art. 1 ww. ustawy), a przez art. 31a tej ustawy - również zadanie Głównego Inspektora Sanitarnego. Wykonywanie zadań określonych w art. 1 ustawy polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej, co potwierdza brzmienie art. 2 ustawy. Działanie Głównego Inspektora Sanitarnego w granicach wyznaczonych przez art. 27 ust. 2 ustawy, jest działaniem prewencyjnym, zapobiegawczym. Należy bowiem podkreślić, iż przesłanką wydania wskazanej decyzji jest stwierdzenie bezpośredniego "zagrożenia życia lub zdrowia ludzi". W przepisie tym mówi się o takim zagrożeniu, które było spowodowane naruszeniem wymagań higienicznych i zdrowotnych, przy czym przepis art. 27 ust. 2 ustawy nie określa tego, w jakim trybie stwierdzenie naruszenia tych wymagań powinno nastąpić. Może stanowić ono rezultat kontroli przeprowadzanej przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, lecz może być również wynikiem innych ustaleń (ocen). Kryterium "wymagań higienicznych i zdrowotnych" przyjmuje się zarówno dla kontroli jak i dla oceny (vide wyrok WSA z dnia 3 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 64/09). Należy podkreślić, iż przedmiotem decyzji wydawanej przez Głównego Inspektora Sanitarnego nakazującej wycofanie z obrotu, zamknięcie obiektu, były "wyroby mogące mieć wpływ na zdrowie ludzi". Ocena naruszenia przez takie wyroby wymagań higienicznych i zdrowotnych może mieć miejsce w wyniku kontroli, jednakże może być ona autonomicznie dokonana przez organ uprawniony do wydania decyzji. W ww. przepisie mówi się o "bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia", a zatem przepis ten odnosi się nie do "stanu istniejącego niebezpieczeństwa", lecz "stanu zagrożenia bezpieczeństwa dla życia lub zdrowia", a zatem stanu, w którym istnieje realna groźba spowodowania przez określone produkty negatywnych skutków dla życia lub zdrowia ludzkiego. Oceny stanu zagrożenia dla bezpieczeństwa życia lub zdrowia ludzi dokonuje organ, który wydaje przedmiotową decyzję, a kompetencja w tym zakresie stanowi instrument realizacji zadania związanego z ochroną zdrowia publicznego, za co Główny Inspektor Sanitarny ustawowo odpowiada. Ustalenie stanu zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi może nastąpić w jakikolwiek sposób. W niniejszej sprawie ustalenia te organ poczynił opierając się na przypadkach odnotowanej interwencji medycznej ze wskazanego powodu, przypadkach zatruć tzw. dopalaczami, liczbie osób hospitalizowanych z powodu zażycia dopalaczy, a także na podstawie zakresu i stopnia stwierdzonych dolegliwości wynikających z zażycia dopalaczy, dostępności tych produktów w obiektach handlowych, sposobu ich użycia przez konsumentów itp. Informację taką również Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu przekazał Minister Zdrowia pismem z dnia 2 października 2010 r., a zatem organ konstytucyjnie odpowiedzialny za dział administracji rządowej - zdrowie, co uzasadniało w pełni użycie interwencyjnych instrumentów, w które wyposażony był Główny Inspektor Sanitarny, a które GIS pozwoliły wyeliminować stan zagrożenia bezpieczeństwa dla życia i zdrowia. Następnie organ za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jak również zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a., art. 6 i 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP. Wskazał, że mając na względzie zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, sformułowane w wyroku z dnia 23 maja 2012r w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 294/12, przeprowadził postępowanie wyjaśniające i zlecił Instytutowi Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich, Narodowemu Instytutowi Leków oraz Centralnemu Laboratorium Kryminalistycznemu Policji sporządzenie szczegółowej analizy pod kątem wpływu produktów o których mowa w zaskarżonej decyzji (i substancji w nich zawartych) na zdrowie i życie ludzi. Organ przedstawił szczegółowe wyniki ww. badań. Podał wykaz wszystkich substancji znajdujących się w poszczególnych sklepach należących do skarżącego oraz wskazał na mechanizmy działania na organizm, aktywność farmakologiczną oraz działania niepożądane poszczególnych substancji. W ocenie Głównego Inspektora Sanitarnego przedmiotowe badania potwierdziły słuszność i legalność decyzji ww. organu z dnia [...]października 2010 r. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., poprzez niewskazanie w treści decyzji z dnia [...] października 2010 r. adresata decyzji, organ podkreślił, że w tej kwestii wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 maja 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 294/12 (a także w innych wyrokach dotyczących tzw. dopalaczy), uznając, że decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r. miała charakter generalnego aktu administracyjnego, której indywidualizacja nastąpiła po doręczeniu egzemplarza tej decyzji określonemu adresatowi. Mając na względzie pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wyrażony w wyżej przywołanym wyroku, należało uznać, że zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., jak również zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 42 § 1 k.p.a., jest nieuzasadniony. W zakresie zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a., poprzez niedoręczenie decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2014 r. wyznaczonemu pełnomocnikowi, wskazano, iż zarzut sformułowany jest w sposób nielogiczny. Wprawdzie bezspornym faktem jest, iż powyższa decyzja została przesłana do strony z pominięciem pełnomocnika, co stanowi uchybienie art. 40 § 2 k.p.a., nie mniej jednak naruszenie tego przepisu dotyczy decyzji z dnia [...] listopada 2014 r., nie zaś pierwszej decyzji, zatem brak jest podstaw do sformułowania zarzutu naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem Głównego Inspektora Sanitarnego nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a., bowiem skarżący nie wykazał, w jaki sposób naruszenie ww. przepisów mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., tylko mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, może stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2007 r., II GSK 4/07). Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że organ nie był w stanie ustalić, iż sklep mieszczący się przy ul. [...] w [...] nie należał do skarżącego, Główny Inspektor Sanitarny zaznaczył, iż nie uszło uwadze organu, że sklep ten nie był prowadzony przez skarżącego. Sklep ten został wskazany, bowiem zabezpieczone w nim produkty kolekcjonerskie tzw. dopalacze, których próbki zostały przebadane przez Narodowy Instytut Leków, były dystrybuowane przez [...], A. K., co zatem ewidentnie świadczy o tym, że skarżący zajmował się dystrybucją i wprowadzaniem do obrotu wymienionych w zaskarżonej decyzji produktów. Ponadto organ zaznaczył, że również Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 maja 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 294/12, nie wykluczył możliwości objęcia decyzją produktów zabezpieczonych w punkcie handlowym, pomimo iż nie był on prowadzony przez skarżącego. W skardze na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2014r. skarżący – A. K. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r., alternatywnie wniósł o uchylenie obu decyzji i umorzenie postępowania w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: a) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na niestwierdzeniu przez organ drugiej instancji nieważności rozstrzygnięcia wydanego przez Głównego Inspektora Sanitarnego, mimo, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane bez podstawy prawnej, w sytuacji w której organ wskazuje, że na podstawie art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydał "akt generalny", który rzekomo indywidualizował się przy jego "dostarczaniu" do punktów sprzedaży, przy czym ustawa nie przewiduje takiego trybu wydawania decyzji, a przepis art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie przewiduje możliwości wydawania aktu generalnego; b) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 42 § 1 k.p.a. poprzez niestwierdzenie przez organ drugiej instancji nieważności decyzji wydanej przez Głównego Inspektora Sanitarnego, w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa polegającym na braku doręczenia stronie decyzji z dnia [...] października 2010 r. a jedynie, jak organ wskazuje "dostarczono decyzję do punktów sprzedaży" (brak dowodu na dostarczenie), decyzja ta lub jak organ woli - "akt generalny" został wykonany mimo braku jego doręczenia; c) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. poprzez niedoręczenie decyzji wydanej przez Głównego Inspektora Sanitarnego w dniu [...] listopada 2014 r. polegające na niezastosowaniu art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, oraz niepowiadomienie strony przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, w sytuacji, w której organ mimo rażąco przewlekłego prowadzenia postępowania przez ponad 4 lata nie powiadomił strony o zakończeniu postępowania, czy o fakcie przeprowadzenia dowodu z opinii instytutów badań, przy czym, część badanych artykułów (np. z nienależącego do strony sklepu przy ul. [..] w [...]) powinna być, jako nienależąca do wnioskodawcy wyłączona z materiału dowodowego sprawy; e) prawa procesowego w postaci art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie obu zaskarżonych decyzji, w których to decyzjach nic dokonano analizy dowodów zebranych w sprawie, nie wskazano w jaki sposób kofeina znajdująca się w produkcie "[...]", jak i skutek zażycia innych środków, które powodują, jak organ wskazuje np. "poczucie empatii i przebaczenia" czy "otwartość" lub "podniecenie seksualne" mają spowodować bezpośrednie zagrożenia dla zdrowia lub życia", organ posługiwał się ogólnikowymi sformułowaniami, m.in, wskazując na interwencje medyczne nie wykazał jednak by interwencje te wynikały z działań A. K., organ nie wskazał jakie wymagania higieniczne i zdrowotne naruszyła strona i w jaki sposób miało to mieć wpływ na spowodowanie bezpośredniego zagrożenia przez wszystkie wymienione w decyzji produkty, organ nie wyjaśnił także dlaczego w aktach sprawy są badane produkty, które zostały zabezpieczone po dacie wydania decyzji z dnia [...] października 2010 r. albo w ogóle w nieznanej organowi dacie; f) przepisów prawa procesowego w postaci art. 7 k.p.a. w zw. z art 12 k.p.a. oraz art. 6 i 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, niewyjaśnienie niezbędnych okoliczności w sprawie, nieustalenie w toku postępowania by doszło do naruszenia wymagań sanitarnych i zdrowotnych przez stronę niniejszego postępowania i aby te naruszenia spowodowały bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, organ bowiem uzasadniając swój generalny akt wskazywał na ogólniki odnosząc się do zjawisk, które miały miejsce na terenie całego kraju, z różnych powodów, nie wskazując jednak żadnych dowodów które skłaniałyby do przekonania, że to strona tego postępowania – A. K., był przyczyną jakiegokolwiek bezpośredniego zagrożenia, organ mimo upływu 4 lat nie był nawet w stanie ustalić, że np. sklep, o którym mowa w uzasadnieniu położony przy ul. [...] w [...] w ogóle nie należy i nigdy nie należał do skarżącego; g) przepisu prawa procesowego w postaci art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepełne przeprowadzenie postępowania dowodowego, na podstawie którego nie można było wydać skarżonej decyzji, w pierwszej kolejności nie ustalono nawet, czy wycofane środki spowodowały (forma dokonana) bezpośrednie zagrożenia dla zdrowia lub życia dla kogokolwiek; h) przepisu prawa procesowego w postaci art. 107 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewskazanie w decyzji z dnia [ ...] października 2010 r. adresata decyzji, również w tzw. rozdzielniku, który jednak nie stał się częścią decyzji, nie był nikomu doręczany i jak sam organ przyznał znajdował się wyłącznie w "aktach wewnętrznych organu", a nie w samej treści decyzji; i) naruszenie prawa procesowego w postaci art. 7 Konstytucji oraz art. 6 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i działanie bez podstawy prawnej, według procedur nie znanych powszechnie obowiązującym przepisom; j) przepisu prawa materialnego w postaci art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie mimo braku spełnienia niezbędnych przesłanek i niewykazanie by działalność wszystkich zamkniętych sklepów wnioskodawcy, jak i wszystkich zatrzymanych produktów spowodowała bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia oraz by do tego bezpośredniego zagrożenia doszło w wyniku naruszenia jakichkolwiek wymagań higienicznych i zdrowotnych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skargę należało oddalić. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2014r. utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2010r. nakazującą wycofanie z obrotu na terenie całego kraju wyrób o nazwie "[...]" określony jako przeznaczony do celów kolekcjonerskich oraz wszystkie podobne wyroby, mogące mieć wpływ na bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, nakazując jednocześnie zaprzestania działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu lub detalicznemu tymi wyrobami. W tym miejscu należy wskazać, iż w sprawie niniejszej orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie a wyrok z dnia 23 maja 2012r. w sprawie VII SA/Wa 294/12 nie został zaskarżony przez żadną ze stron, a skoro tak, to przysługuje mu przymiot prawomocności. Stwierdzenie to jest o tyle istotne, że zgodnie z art. 170 ppsa "orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby". Wskazany przepis dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Podmiotami tymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe. Ratio legis art. 170 ppsa polega na tym, że gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., IV SA 2543/98, niepubl.). Moc wiążąca orzeczenie określona w art. 170 ppsa w odniesieniu do organów administracyjnych, a także sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Dlatego też w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r. I CKN 169/98 OSP 2001 z. 4, poz. 63). Skoro strony nie skorzystały z prawa wniesienia skargi kasacyjnej, to związane było poglądem prawnym zawartym w prawomocnym wyroku. Związanie to dotyczy także składu orzekającego w niniejszej sprawie, a to oznacza, że kwestii tej, Sąd nie może rozstrzygnąć inaczej czy w odmienny sposób niż wynika to z prawomocnego orzeczenia. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji uwzględnić należy także treść art. 153 ppsa - zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną oznacza, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika nie tylko z sentencji orzeczenia, ale również z jego uzasadnienia (wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2004 r. FSK 349/2004). Przepis art. 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego (wyrok NSA z dnia 23 października 1998 r. I SA 1663/96), co w niniejszym przypadku nie miało miejsca. Powołany przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania sądu pierwszej instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa. Zasada ta obowiązuje także organ orzekający, który będąc związany wykładnią prawa w sprawie nie może odstąpić ani od oceny prawnej, ani też od wskazań co do dalszego postępowania. Reasumując, podkreślić należy, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciąży na organie administracyjnym i na sądzie ponownie rozpatrującym tą samą sprawę, gdyż zgodnie z art. 170 ppsa, ocena prawna wyrażona w prawomocnym orzeczeniu wiąże sąd, który je wydał, a także strony i inne sądy oraz organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, iż w uzasadnieniu wyroku Sądu z dnia 23 maja 2012r w sprawie VII SA/Wa 294/12 przesądzono, iż decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010r. jakkolwiek jest obarczona pewnymi wadami, to jednak nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa. Jak wskazał Sąd "wadliwości decyzji z [...] października 2010r.nie można utożsamiać z rażącym naruszeniem art. 27 ust. 2 w związku z art. 27 ust. 1 upis, które ze względu na swoją wagę uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji z wszystkimi tego konsekwencjami prawnymi, a zatem również ze skutkiem ex tunc, tj. ze skutkami od momentu podjęcia przez Głównego Inspektora Sanitarnego decyzji z dnia [...] października 2010 r". Sąd przesadził także, iż nie zaistniała w sprawie sytuacja opisana w dyspozycji art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez brak oznaczenia w decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r., zindywidualizowanego adresata będącego stroną postępowania. Charakter przedmiotowej decyzji zbliża ją bowiem w ocenie Sądu do kategorii aktów o charakterze generalnym. Zarówno w praktyce stosowania prawa, jak i doktrynie oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym występuje pojęcie generalnego aktu administracyjnego, który może posiadać cechy władcze i służyć realizacji celów organu administracji publicznej w granicach umocowania ustawowego. Taki akt jest wydany przez organ administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym lub funkcjonalnym, na podstawie przepisów prawa, ma charakter ogólny i władczy, i zawiera w swej treści nowe normy prawne lub dokonuje interpretacji norm już wcześniej ustanowionych, a niekiedy zawiera wyłącznie urzędowe informacje rzutujące na proces stosowania prawa (por. W. Chróścielewski, Akt administracyjny generalny, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1994 r., s. 105). Sąd skontrolował decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r. również pod kątem wystąpienia innych przesłanek nieważnościowych, wyraźnie i jednoznacznie stwierdzając brak podstaw do przyjęcia, iż decyzja ta jest dotknięta którakolwiek z wad przewidzianych w art. 156 kpa. Z tych przyczyn jako, że kwestia ta została już przesadzona za chybione należy uznać formułowane w tym zakresie zarzuty skargi. Istotnym w sprawie jest także , iż Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił wszystkie argumenty Głównego Inspektora Sanitarnego dotyczące zasadności i legalność wydania decyzji z dnia [...] października 2010 r., natomiast wyłącznym powodem uchylenia decyzji utrzymującej ją w mocy ( z dnia [...] listopada 2011r.) był brak szerokiego, kompleksowego uzasadnienia i oceny każdego z zatrzymanych produktów pod kątem jego zagrożenia dla bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi. Podstawą materialnoprawną kontrolowanego przez Sąd postępowania był art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej -tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm. (dalej: upis). Zgodnie z art. 27 ust. 1 i ust. 2 upis. W razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień, natomiast jeżeli naruszenie tych wymagań spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku, materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, kosmetyku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań. Decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Główny Inspektor Sanitarny zastosował również art. 31 a ust. 1 upis, zgodnie z którym Główny Inspektor Sanitarny może podejmować wszelkie czynności należące do zakresu działania państwowego inspektora sanitarnego, jeżeli przemawiają za tym względy bezpieczeństwa sanitarnego. W tych przypadkach Główny Inspektor Sanitarny staje się organem pierwszej instancji. O podjęciu czynności Główny Inspektor Sanitarny zawiadamia właściwego wojewodę lub starostę. Decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r. określiła grupę produktów jako "[...] oraz wszystkie podobne wyroby (...)". Pomimo mało precyzyjnego sformułowania: "wszystkie podobne wyroby", decyzja w sposób jednoznaczny określiła grupę produktów, które podlegały wycofaniu z obrotu na terenie całego kraju. Z połączenia sentencji i uzasadnienia decyzji, które stanowią integralne części aktu administracyjnego można bez trudu odkodować treść rozstrzygnięcia sprowadzającego się do wycofania z obrotu na terenie całego kraju zarówno środka o nazwie "[...]" jak i wszystkich podobnych środków nazywanych potocznie "dopalaczami" (wyrobami kolekcjonerskimi). Precyzyjne ustalenie tej grupy produktów nie stanowiło żadnego problemu dla pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej, którzy dokonali zamknięcia wyłącznie sklepów z "dopalaczami" i nie wykroczyli w żaden sposób poza zakres przedmiotowy decyzji. Również adresaci decyzji co do zasady (z drobnymi wyjątkami) nie podważali, że dopalacze, o których mowa w decyzji są właśnie produktami znajdującymi się w ich sklepach wyspecjalizowanych w sprzedaży tego rodzaju. Dodatkowo zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2014 r. została wydana w wyniku rozpoznania złożonego w terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i zawiera wszystkie obligatoryjne elementy decyzji, o których mowa w art. 107 § 1 kpa, wraz z oryginalnym podpisem pracownika pełniącego funkcję Głównego Inspektora Sanitarnego. Przechodząc do rozważań dotyczących właściwego zastosowania przez organ przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy w pierwszej kolejności podnieść, że w okolicznościach niniejszej sprawy Główny Inspektor Sanitarny był uprawniony do zastosowania art. 27 upis . Jak wskazano na wstępie zgodnie z art.27 ust. 1 upis "W razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Jeżeli naruszenie wymagań, o których mowa w ust. 1, spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku, materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, kosmetyku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań; decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu (art. 27 ust. 2)." W ocenie Sądu w niniejszym przypadku Główny Inspektor Sanitarny mógł podjąć natychmiastowe działania w celu eliminacji określonego wyrobu z obrotu na terenie kraju ze względu na pojawiające się informacje o potencjalnym znacznym zagrożeniu dla życia i zdrowia mieszkańców. Główny Inspektor Sanitarny musi dysponować odpowiednim instrumentem ustawowym do natychmiastowego reagowania w sytuacji, gdy zagrożone są najwyższe dobra chronione prawem w postaci życia i zdrowia obywateli. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że w stanie faktycznym sprawy mógł on uznać, iż produkty w postaci tzw. "dopalaczy" lub "wyrobów kolekcjonerskich" nie mogą znajdować się w obrocie jako stwarzające bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Wprawdzie do jednoznacznego ustalenia wystąpienia tego zagrożenia konieczne jest przeprowadzenie odpowiedniego postępowania wyjaśniającego, w tym dokładne zbadanie produktów wycofanych z obrotu na terenie kraju. Tym niemniej zdaniem Sądu w szczególnie uzasadnionych przypadkach organ inspekcji sanitarnej może wycofać z obrotu produkt, co do którego istnieje uzasadnione przypuszczenie, iż może on stwarzać realne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. Jak słusznie zauważył organ Państwowa Inspekcja Sanitarna jest nie tylko uprawniona ale wręcz zobowiązana do ochrony życia i zdrowia obywateli i w celu realizacji tych obowiązków może zastosować środki władcze, niejednokrotnie o dużym stopniu uciążliwości dla adresatów takich decyzji, począwszy od podmiotów prowadzących niewielki zakład produkcyjno-usługowy skończywszy na dużej grupie adresatów zajmujących się obrotem określoną grupą produktów. Działanie organu praktycznie zawsze będzie wiązać się z wkroczeniem w pewną sferę wolności obywatela, w tym także swobody prowadzenia działalności gospodarczej i z użyciem przymusu państwowego, gdyż jest to podyktowane właśnie koniecznością ochrony interesu publicznego, w tym ochrony zdrowia i życia obywateli, co stanowi podstawowy obowiązek Państwa. W przypadku stwierdzenia na podstawie informacji o podjętych interwencjach medycznych, przypadkach zatruć tzw. dopalaczami, czy wzrastającej w sposób nagły liczbie osób hospitalizowanych, u których stwierdzono zażycie tzw. "produktów kolekcjonerskich" ("dopalaczy") organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, do których obowiązków ustawowych należy ochrona zdrowia publicznego poprzez m. in. sprawowanie nadzoru nad warunkami zdrowotnymi żywności, żywienia i przedmiotów użytku w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych (art. 1 pkt 6 upis), zobligowane są do podjęcia odpowiedniej interwencji i zastosowania środków przewidzianych w ustawie, w tym także działań o charakterze przyspieszonym i nadzwyczajnym. Podkreślenia wymaga również fakt, że z treści przepisu art. 27 upis wynika obowiązek natychmiastowego wykonania decyzji wydanej w oparciu o ten przepis. W konsekwencji zbędne było w niniejszej sprawie powoływanie się przez Głównego Inspektora Sanitarnego na przepis art. 108 kpa i nadawanie dodatkowo decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Natychmiastowa wykonalność tego rodzaju decyzji (podobnie w przypadku aktów wydawanych w oparciu o art. 27a upis) wynika z mocy z samego przepisu bez konieczności spełnienia ogólnych przesłanek określonych w art. 108 kpa. Wynika ona także z ratio legis art. 27 upis, którym jestwłaśnie natychmiastowe przeciwdziałanie niebezpieczeństwom i zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzkiego, także na etapie wstępnego dokumentowania i rozpoznawania takich zagrożeń. Trudno sobie wyobrazić sytuację, w której organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej pozostają bezczynne w obliczu znacznej liczby śmiertelnych zatruć wywołanych użyciem określonego rodzaju produktów, nawet gdy w początkowym okresie występowania tego rodzaju zatruć ich związek z tymi wyrobami pozostaje bardziej w sferze dużego prawdopodobieństwa i uzasadnionego podejrzenia, niż popartej odpowiednią dokumentacją pewności. Prowadzenie w takim przypadku przez organy indywidualnego, niejednokrotnie długotrwałego ostępowania administracyjnego, ze skrupulatnym wypełnieniem wszystkich jego arunków formalnych związanych chociażby z doręczeniem pisma informującego o wszczęciu tego postępowania, możliwością wypowiedzenia się przez stronę co do zebranych dowodów, czy też rozpatrywania wniosków o zawieszenie postępowania na czas przedstawienia przez stronę odpowiedniej dokumentacji w istocie niweczyłoby sens nie tylko ustanowienia części przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ale wręcz podstaw funkcjonowania Inspekcji jako takiej. Nie bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie jest także fakt, że organ wziął pod uwagę nie tylko faktyczny sposób użycia tzw. "dopalaczy" przez konsumentów ale także wszystkie okoliczności sprawy, z których jednoznacznie wynikało, że oferowane przez producentów i sprzedawców produkty, jakkolwiek zaopatrzone w informację o przeznaczeniu innym niż do spożycia przez ludzi, w istocie miały właśnie takie przeznaczenie. Wynikało to chociażby z reklam stosowanych przez poszczególnych sprzedawców, świadomego wyboru określonej kategorii adresatów oferty, charakterystycznych opakowań produktów, ich specyficznej postaci (tabletki, proszek, mieszanki ziołowe), charakterystycznych nazw nawiązujących do substancji odurzających oraz sugerujących działanie na organizm człowieka, czy wreszcie pozostałego asortymentu oferowanego często w tych samych punktach sprzedaży, służącego właśnie do użycia oferowanych produktów przez człowieka (np. fajki służące do palenia). Twierdzenie w takim przypadku o "kolekcjonerskim" charakterze tego rodzaju wyrobów nie znajduje żadnego uzasadnienia przy zastosowaniu znaczenia, jakie przypisuje się powszechnie temu pojęciu i sugeruje działanie w celu ominięcia obowiązujących przepisów prawa. Organ administracji państwowej, który nie stanowi jedynie pojęcia teoretycznego i prawnego ale wyposażony jest w substrat ludzki, czyli zespół osób, które powinny charakteryzować się pewnym poziomem wiedzy, doświadczenia życiowego i umiejętnością działania w określonych warunkach, nie może ograniczać się do bezrefleksyjnego stosowania przepisów prawa w oderwaniu od rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Od tak pojętego organu należy oczekiwać działań adekwatnych do powstałej sytuacji, służących realizacji ustawowego celu przy uwzględnieniu właśnie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i właściwym zastosowaniu reguł proceduralnych dostosowanych do tych okoliczności. Obowiązek ten nabiera szczególnego wymiaru przy ochronie takich wartości jak życie i zdrowie ludzkie. Dlatego Sąd uznał, że zastosowanie przez Głównego Inspektora Sanitarnego art. 27 ust. 2 upis, mimo, że z pewnymi elementami prewencyjnymi, to jednak znajduje oparcie w okolicznościach faktycznych i prawnych kontrolowanej sprawy. Z powyższych względów Sąd doszedł również do przekonania, że Główny Inspektor Sanitarny mógł zastosować art. 31 a upis. Zgodnie z tym przepisem Główny Inspektor Sanitarny może podejmować wszelkie czynności należące do zakresu działania państwowego inspektora sanitarnego, jeżeli przemawiają za tym względy bezpieczeństwa sanitarnego. W tych przypadkach Główny Inspektor Sanitarny staje się organem pierwszej instancji. O podjęciu czynności Główny Inspektor Sanitarny zawiadamia właściwego wojewodę lub starostę. W okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, że koncentracja kompetencji w rękach GIS służyła względom bezpieczeństwa sanitarnego. Skoro bowiem konieczne stało się podjęcie działań o charakterze pilnym, które w dodatku objęły swoim zasięgiem obszar całego kraju, to należy uznać, że organ w sposób właściwy i uzasadniony skorzystał z instrumentu przewidzianego w art. 31 a upis. Wykonując wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 maja 2012r. w sprawie VII SA/Wa 294/12 Główny Inspektor Sanitarny przeprowadził postępowanie wyjaśniające i zlecił Instytutowi Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich, Narodowemu Instytutowi Leków oraz Centralnemu Laboratorium Kryminalistycznemu Policji sporządzenie szczegółowej analizy pod kątem wpływu produktów o których mowa w zaskarżonej decyzji (i substancji w nich zawartych) na zdrowie i życie ludzi. Organ przedstawił szczegółowe wyniki ww. badań. Podał wykaz wszystkich substancji znajdujących się w poszczególnych sklepach należących do skarżącego oraz wskazał na mechanizmy działania na organizm, aktywność farmakologiczną oraz działania niepożądane poszczególnych substancji. Sąd podziela ocenę Głównego Inspektora Sanitarnego, iż przedmiotowe badania potwierdziły słuszność i legalność decyzji organu z dnia [...] października 2010 r. Sklep mieszczący się przy ul. [...] w [...] nie należał do skarżącego, jednak zabezpieczone w nim produkty kolekcjonerskie tzw. dopalacze, których próbki zostały przebadane przez Narodowy Instytut Leków, były dystrybuowane przez [...], A. K., co świadczy o tym, że skarżący zajmował się dystrybucją i wprowadzaniem do obrotu wymienionych w zaskarżonej decyzji produktów. W rezultacie organowi nie można postawić zarzutu naruszenia art. 7 kpa, 77 § 1 kpa i 80 kpa jak również art. 6 i 8 kpa. Odnosząc się zaś do ewentualnego naruszenia art. 107 § 3 kpa Sąd uznał, że również w tym zakresie zarzut skargi nie może zostać uwzględniony. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest bowiem wyczerpujące i nie budzi zastrzeżeń w stopniu wpływającym na prawidłowość rozstrzygnięcia. Uchylenie bowiem decyzji wyłącznie z powodu zbyt ogólnych rozważań i braku szczegółowego opisu wyników badań laboratoryjnych w jej uzasadnieniu, w sytuacji włączenia wyników tych badań do akt postępowania administracyjnego, byłoby niecelowe i w istocie naruszałoby art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c"ppsa, gdyż prowadziłoby do wydania przez organ tożsamej decyzji, lecz zawierającej obszerniejsze uzasadnienie. Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami. administracyjnymi .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło