VII SA/Wa 605/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. sprawy ze skargi J. K. i S. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. – po rozpatrzeniu zażalenia J. i S. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) dla Miasta [...], działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wstrzymał J. i S. K. prowadzenie robót budowlanych obejmujących budowę szklarni na działce nr [...] usytuowanej przy ul. [...] w [...] oraz nałożył obowiązek przedstawienia zaświadczenia Prezydenta Miasta [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przedłożenia 4 egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. J. i S. K. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia PINB dla Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...]. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej [...] WINB) wszczął postępowanie nadzorcze, a następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...]umorzył wszczęte na wniosek J. i S. K. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB dla Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. [...] WINB wyjaśnił, że przepis art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego na podstawie którego zostało wydane kwestionowane postanowienie nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia na tego rodzaju postanowienie. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może dotyczyć tylko postanowień zaskarżalnych. Ponieważ postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zostało wadliwie wszczęte dlatego zasadnym jest jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. GINB po rozpatrzeniu zażalenia J. i S. K. podzielił stanowisko organu pierwszej instancji co do zasadności umorzenia wadliwie wszczętego postępowania. Organ odwoławczy powołał się na art. 141 § 1 k.p.a., zgodnie z którym "Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi" oraz art. 142 k.p.a., który stanowi, że "Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji". Z art. 126 k.p.a. wynika natomiast, że "Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145 - 152 oraz art. 156 - 159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie."  Art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego z 1994 r. - stanowiący lex specialis wobec k.p.a. - nie przewiduje natomiast możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wydane na podstawie ww. przepisu. Nie jest zatem możliwe wszczęcie postępowania w sprawie nieważności postanowień wydanych na podstawie art. 48 ust. 2 i 3. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego może mieć miejsce, gdy wystąpi niedopuszczalność wszczęcia tego postępowania z przyczyn podmiotowych bądź z przyczyn przedmiotowych. Do przyczyn przedmiotowych niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia należy bez wątpienia zaliczyć żądanie stwierdzenia nieważności postanowienia, na które nie służy zażalenie w administracyjnym toku instancji. Skoro jednak organ wojewódzki zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB dla Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...], na które nie przysługiwało zażalenie, to postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Art. 105 § 1 k.p.a. nie określa wprawdzie przyczyn umorzenia postępowania administracyjnego, wobec czego przyczyn tych należy poszukiwać w każdej indywidualnej sprawie. Bez wątpienia organ zobligowany jest do umorzenia postępowania w przypadku jego bezzasadnego wszczęcia, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Zdaniem organu odwoławczego podniesione w zażaleniu zarzuty - jako wykraczające poza przedmiot zaskarżenia nie mają wpływu na prawidłowość podjętego przez organ wojewódzki rozstrzygnięcia. W skardze na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. skarżący – J. I S. K. podnieśli zarzut rażącego naruszenia art. 5 Kodeksu cywilnego. Ponadto podnieśli zarzut "niedopełnienia obowiązku strony przeciwnej po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy, w tym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia 4 czerwca 2012 r. znak: [...] nakazujące wstrzymanie robót budowlanych obejmującą budową szklarni na działce [...]w [...]wykonywanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, która to szklarnia jako obiekt małej architektury została postawiona w 1995 r. i została zgłoszona zgodnie z obowiązującym prawem po pouczeniu Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], który winien z urzędu wszcząć postępowanie wobec nielogiczności wydanego postanowienia z dnia [...] czerwca 2012 r. PINB w [...] o wstrzymaniu robót i jego uchylać - to strona przeciwna podtrzymuje nielogiczność tego postanowienia, które w dniu wydania nie mogło być wykonane z powodu, iż jest podstawione w 1995 r.". Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżących kosztów sądowych według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1708/13 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2655/12 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zgodnie z wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, która na podstawie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn zm.) wiąże sąd rozpoznający sprawę ponownie należy stwierdzić, że wydane w niniejszej sprawie akty są niewątpliwie decyzjami, a omyłkowe określenie formy działania organu nie stanowi rażącego naruszenia prawa mogącego skutkować stwierdzeniem nieważności tych aktów. Ponownie oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcia Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Zgodzić należy się z organem nadzorczym, że kwestionowane przez skarżących postanowienie jest niezaskarżalne. Przedmiotowe postanowienie PINB dla Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...] zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Postanowieniem tym organ nadzoru budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych obejmujących budowę szklarni i nałożył na inwestorów określone obowiązki, które inwestor zobowiązany był spełnić w wyznaczonym terminie. Należy zauważyć, że w przepisie art. 48 brak jest wzmianki, aby na postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przysługiwało zażalenie. Skoro zatem postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych nie podlega odrębnemu zaskarżeniu, to będzie podlegało zaskarżeniu wraz z decyzją o nakazie rozbiórki (art. 142 k.p.a.). Decyzja taka zapadnie tylko wtedy, gdy inwestor nie wykona nałożonych na niego w postanowieniu o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych obowiązków. Zgodnie z brzmieniem art. 126 k.p.a. do postanowień, od których służy zażalenie, stosuje się między innymi przepisy art. 156 - 159 k.p.a. Oznacza to, że postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie, nie mogą być weryfikowane w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Prawidłowo zatem [...] WINB umorzył wadliwie wszczęte na wniosek J. i S. K. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB dla Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. wydanego na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego. Zarzuty skarżących skierowane przeciwko kwestionowanemu postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] nie podlegały ocenie z uwagi na umorzenie wszczętego postępowania. W tym stanie rzeczy, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).