I SAB/Wa 502/14
WyrokWSA w Warszawie2015-05-29
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, Bożena Marciniak, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta W. przewlekle prowadził postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, a jeśli tak, czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Prezydent Miasta W. przewlekle prowadził postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w określonym terminie, orzekł o rażącym naruszeniu prawa i wymierzył organowi grzywnę.Stan faktyczny
Skarżąca Sp. z o.o. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta W. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogi publiczne. Postępowanie, wszczęte wnioskiem z 2009 r., trwało ponad sześć lat bez wydania ostatecznej decyzji. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów KPA dotyczących terminów załatwiania spraw. Prezydent Miasta W. w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, wskazując na zgromadzony materiał dowodowy i projekt decyzji.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 30 lipca 2009 r. w terminie dwóch miesięcy, stwierdzono rażące naruszenie prawa przez przewlekłe prowadzenie postępowania, wymierzono organowi grzywnę w wysokości 500 zł oraz zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz Sędziowie WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 30 lipca 2009 r., o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., składającą się z działek ewidencyjnych: nr [...] wydzieloną pod drogę gminną – ul. [...] oraz nr [...] wydzieloną pod drogę powiatową – ul. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu [...] sierpnia 2014 r. [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za grunt wydzielony pod drogi publiczne - nieruchomość położoną w W. przy ulicy M. i przy ulicy Ł., stanowiącą działki ewidencyjne: nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 226 m2 i nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 2612 m2.
W skardze zarzucono organowi naruszenie art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o (i) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, (ii) zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej dotyczącej przyznania odszkodowania w terminie 14 od daty doręczenia akt organowi, (iii) zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz powzięcia kroków mających na celu zapobieżenia naruszenia prawa w przyszłości oraz (iv) na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. w razie stwierdzenia przewlekłości prowadzonego przez organ postępowania.
W uzasadnieniu skargi [...] Sp. z o.o. podniosła, iż na podstawie decyzji Prezydenta Miasta W. Nr [...] z dnia [...] września 2008 roku nieruchomość położona w W. przy ulicy M. i ulicy Ł., stanowiąca działki ewidencyjne: nr [...]z obrębu [...]o powierzchni 226 m2 i nr [...]z obrębu [...]o powierzchni 2612 m2, której prawo własności przysługiwało Spółce Mieszkaniowej S. sp. z o.o została przeznaczona pod drogę publiczną, a prawo własności ww. nieruchomości przeszło na [...] W. W dniu [...] lipca 2009 r. do organu wpłynął wniosek Spółki Mieszkaniowej S. o wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za działki ewidencyjne: nr [...]z obrębu [...], wydzieloną pod drogę gminną - ulicę Ł. i nr [...]z obrębu [...], wydzieloną pod drogę powiatową - ulicę M.W związku z powyższym, przed Prezydentem [...]wszczęte zostało postępowanie mające na celu ustalenie odszkodowania za grunt wydzielony z nieruchomości pod drogi publiczne, w trybie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W toku postępowania, w dniu [...] września 2011 r. został wykonany operat szacunkowy dla przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. Spółka Mieszkaniowa S. została zawiadomiona o rozprawie administracyjnej. W dniu [...] lipca 2012 roku Spółka złożyła zarzuty do operatu szacunkowego. W dniu [...] lipca 2012 r. przedstawiła kopię operatu szacunkowego z dnia [...] lipca 2012 r. sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego J. S., który prezentował wycenę nieruchomości przewyższająca wycenę dokonaną w operacie z [...] września 2011 r. Następnie, po wykonaniu nowego operatu szacunkowego pismem z dnia [...] października 2013 r. Prezydent poinformował Spółkę, iż w dniu [...] listopada 2012 r. odbędzie się rozprawa administracyjna w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Skarżąca podniosła również, iż pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. organ poinformował spółkę, iż z uwagi na konieczność uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego oraz skomplikowany charakter sprawy rozpatrzenie sprawy nastąpi do końca III kwartału 2012 roku. Następnie, pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. organ wskazał, iż merytoryczne rozpatrzenie sprawy nastąpi do [...] grudnia 2013 r. W tym piśmie również powołał się na konieczność zgromadzenia całości akt sprawy oraz jej skomplikowany charakter powodujący potrzebę pogłębionej analizy stanu faktycznego i prawnego. Skarżąca podkreśliła, iż pomimo tego do dnia złożenia skargi do sądu Prezydent [...]nie rozstrzygnął sprawy.
Pismem z dnia [...] marca 2013 r. Spółka Mieszkaniowa S. sp. z o.o. złożyła do W. M. zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania. W wyniku rozpoznania zażalenia W. M. w dniu [...] maja 2013 r. wydał postanowienie nr [...], w którym uznał zażalenie Spółki za uzasadnione oraz wyznaczył Prezydentowi [...]W. dodatkowy termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia przedmiotowego postanowienia.
Skarżąca wskazała, iż Prezydent nie załatwił sprawy w wyznaczonym przez Wojewodę dodatkowym terminie. W ocenie skarżącej, okoliczność niewydania decyzji o ustaleniu odszkodowania po upływie sześciu lat od wydania decyzji stanowiącej podstawę przejścia prawa własności nieruchomości na [...] jednoznacznie wskazuje na przewlekłość organu w prowadzeniu niniejszego postępowania. Zdaniem skarżącej, nie istnieje żadna przesłanka ekskulpująca organ od zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania, które to działanie stoi w jawnej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania administracyjnego.
Skarżąca [...] Sp. z o.o. podniosła ponadto, iż zgodnie z art. 28 k.p.a. występuje ona w niniejszym postępowaniu w charakterze strony z uwagi na jej interes prawny wynikający z umowy cesji zawartej w dniu [...] marca 2013 r. pomiędzy [...] Sp. z o.o. a Spółkę Mieszkaniową S. sp. z o.o. Na podstawie powołanej umowy cesji nastąpiło przeniesienie roszczenia o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w W. przy ul. M. i Ł. objętą księgą wieczystą nr [...] należące do Spółki Mieszkaniowej S. sp. z o.o. Skarżąca podniosła, iż w przypadku wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania wypłata odszkodowania za przedmiotową nieruchomość nastąpi zgodnie z umową cesji do rąk wierzyciela (tj. skarżącej [...] Sp. z o.o.), a wierzyciel zaliczy taką wpłatę na poczet długu Spółki Mieszkaniowej S. Sp. z o.o. do jego wysokości. Zważywszy na powyższe, [...] Sp. z o.o. ma interes prawny we wniesieniu niniejszej skargi.
Wskazała ponadto, iż w niniejszej sprawie wyczerpała tryb określony w art. 52 § 1 p.p.s.a., bowiem pismem z dnia [...] marca 2013 r. Spółka Mieszkaniowa S. sp. z o.o. (która następnie zawarła z [...] Sp. z o.o. umowę cesji) złożyła zażalenie do W. M. W związku z umową cesji z [...] marca 2013 r., czynności dokonane przez Spółkę Mieszkaniową S. Sp. z o.o., a przede wszystkim wniesienie zażalenia do W. M., mają skutek względem nabywcy wierzytelności - [...] Sp. z o.o. będącej skarżącą w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...]wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż w przedmiotowej sprawie został zgromadzony materiał dowodowy i przygotowany projekt decyzji administracyjnej. Ponadto organ podniósł, iż pismem z dnia [...] września 2014 r. Wydział Nieruchomości Skarbu Państwa, działając na podstawie art. 36 § 1 kpa, poinformował pełnomocnika [...] Sp. z o.o., że nie było możliwe rozpatrzenie sprawy w terminie wskazanym w piśmie z [...] lutego 2014 r. oraz że wniosek o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość zostanie rozpatrzony do dnia [...] marca 2015 r.
W dniu [...] października 2014 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe Spółki Mieszkaniowej S. Sp. z o.o., w którym S. poparła skargę [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania i wniosła o (i) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, (ii) zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej dotyczącej przyznania odszkodowania w terminie 14 od daty doręczenia akt organowi, (iii) zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz powzięcia kroków mających na celu zapobieżenia naruszenia prawa w przyszłości oraz (iv) wymierzenie organowi grzywny w razie stwierdzenia przewlekłości prowadzonego przez organ postępowania.
W dniu [...] maja 2015 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe skarżącej. W ww. piśmie [...] wskazała, iż pismem z dnia [...] maja 2015 r. Prezydent poinformował Spółkę, iż rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie nastąpi nie później niż do [...] września 2015 r. W ocenie Spółki, tym samym Prezydent po raz kolejny przesunął termin rozpoznania sprawy. Skarżąca wskazała, iż w przedmiotowej sprawie organ aż czterokrotnie informował o przesunięciu terminu rozpoznania sprawy powołując się na okoliczności związane z koniecznością przeprowadzenia procedury kontroli wewnętrznej projektu decyzji merytorycznej. Już z informacji zawartej w piśmie z [...] lipca 2013 r. wynikało, iż podstawę przesunięcia terminu wydania decyzji stanowi konieczność poddanie powstałego już projektu decyzji procedurze kontroli wewnętrznej. Ta sama argumentacja znalazła się w piśmie z [...] września 2014 r. oraz piśmie z [...] maja 2015 r.. W ocenie skarżącej, działania te w sposób oczywisty zmierzają do przewlekania postępowania, co stanowi rażące naruszenie prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zatem, aby doszło do wydania orzeczenia na podstawie powołanego przepisu Sąd administracyjny powinien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 kpa). Ponadto, z art. 35 § 1 kpa wynika obowiązek organu administracji załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). Zaś o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa).
Powyższe przepisy wyznaczają organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw.
W piśmiennictwie i orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się przy tym na konieczność rozdzielenia znaczeniowego pojęć "bezczynność" i "przewlekłe prowadzenie postępowania". Przyjmuje się, że z bezczynnością mamy do czynienia gdy w prawnie ustalonym terminie organ w zasadzie nie podejmuje żadnych istotnych czynności przez co nie dochodzi do zakończenia sprawy tj.: wydania decyzji lub postanowienia, względnie podjęcia aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Natomiast przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie, nie pozostaje jednak w bezczynności, a podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 kpa ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (por wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; wyrok NSA z 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 891/13; wyrok NSA z 7 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2595/1; Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. BECK, 2014, str. 176). Z powyższego wynika, iż bezczynność organu to niewydawanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację gdy postępowanie jest prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Innymi słowy mówiąc, organ prowadzi postępowanie przewlekle gdy działania organu są opieszałe, niesprawne i nieskuteczne, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również w sposób nieuzasadniony jest przedłużany termin załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13)
Przedstawione uwagi prowadzą do wniosku, że zakres badania przez Sąd sprawy ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju. W obu przypadkach sąd administracyjny dysponuje tymi samymi środkami prawnymi. Ich zastosowanie jest zaś obowiązkowe w razie stwierdzenia jakiejkolwiek postaci niesprawnego funkcjonowania organu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i wniosków oraz podstawy prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 709/12, CBOSA).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezydenta [...]w przedmiocie rozpoznania wniosku [...] sp. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. składającą się z działek ewidencyjnych: nr [...]z obrębu [...], wydzieloną pod drogę gminną - ulicę Ł. i nr [...]z obrębu [...], wydzieloną pod drogę powiatową - ulicę M. Jak wynika z akt sprawy, o ustalenie odszkodowania za ww. nieruchomość Spółka wystąpiła wnioskiem z [...] lipca 2009 r. (data wpływu do organu). Decyzją z [...] lutego 2010 r. organ umorzył postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. W wyniku rozpatrzenia odwołania Spółki powołana decyzja została uchylona przez W. M. a sprawa przekazana Prezydentowi do ponownego rozpoznania. Jak wynika z akt sprawy, akta zostały organowi doręczone w dniu [...] czerwca 2010 r. Z tą chwilą zatem rozpoczął swój bieg określony w art. 35 § 3 kpa termin do załatwienia przedmiotowej sprawy. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 kpa datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Tymczasem pomimo upływu pięciu lat, Prezydent [...] nie zakończył postępowania zainicjowanego wnioskiem o ustalenie odszkodowania i nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie, co stanowi o zasadności przedmiotowej skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...]do rozpatrzenia opisanego wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
W tym miejscu wskazać należy, że przepis art. 149 p.p.s.a. zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka, w ocenie Sądu, zaistniała w przedmiotowej sprawie. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że organ dokonywał czynności w sprawie niesystematycznie, w znacznych odstępach czasowych. Przy czym dokonywane przez organ czynności nie zmierzały bezpośrednio do zakończenia postępowania. Jak wskazano powyżej, przedmiotowe postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem z dnia [...] lipca 2009 r. (data wpływu). Z akt sprawy wynika, iż po uchyleniu przez W. M. decyzji o umorzeniu postępowania z [...] lutego 2010 r. akta sprawy wróciły do W. M. w dniu [...] czerwca 2010 r. Pismem z [...] października 2010 r. organ poinformował Spółkę, iż nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy w terminie z uwagi na konieczność zgromadzenia całości akt oraz ze względu na skomplikowany charakter sprawy. Jednocześnie organ wskazał, iż wniosek zostanie rozpatrzony do końca II kwartału 2011 r. Pismem z [...] lipca 2011 r. organ poinformował Spółkę, iż z uwagi na konieczność uzupełnienia akt o operat szacunkowy wniosek zostanie rozpatrzony do końca IV kwartału 2011 r. Jak wynika z akt sprawy, po zaakceptowaniu operatu szacunkowego pismem z [...] stycznia 2013 r. organ poinformował pełnomocnika strony, iż nie mógł rozpatrzyć sprawy z uwagi na konieczność zgromadzenia całości akt sprawy oraz jej skomplikowany charakter wymagający pogłębionej analizy stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie, organ wyznaczył dodatkowy termin rozstrzygnięcia sprawy do [...] grudnia 2013 r. Zaś postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. r. W. M. uznał zażalenie Spółki na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione i wyznaczył organowi dodatkowy termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Jak wynika z akt sprawy, termin wyznaczony przez Wojewodę upłynął w dniu [...] lipca 2013 r. Tymczasem Prezydent [...]pismem z dnia [...] lipca 2013 r. poinformował, że projekt decyzji podlega procedurze i kontroli wewnętrznej, a przewidywany termin wydania decyzji to [...] grudnia 2013 r. Z akt wynika, iż organ w ww. terminie nie zakończył sprawy, natomiast kolejnym pismem z dnia [...] lutego 2014 r. poinformował stronę, iż został przygotowany projekt decyzji podlegający obecnie procedurze i kontroli wewnętrznej i wyznaczył dodatkowy termin rozpoznania wniosku do [...] czerwca 2014 r. Kolejnym pismem z [...] września 2014 r. Prezydent poinformował stronę, iż został przygotowany projekt decyzji podlegający obecnie procedurze i kontroli wewnętrznej a rozpoznanie wniosku nastąpi do [...] marca 2015 r. Tę samą argumentację o przyczynach niezałatwienia sprawy zawarł organ w piśmie z [...] maja 2015 r. wskazując jednocześnie, iż rozpoznanie sprawy nastąpi do [...]września 2015 r.
Wobec powyższego, uznać należało, że czynności dokonanych na przestrzeni ponad 6 lat Prezydent [...]niewątpliwie mógł dokonać w czasie znacznie krótszym. Pomimo upływu prawie trzech lat od zaakceptowania przez stronę sporządzonego na zlecenie organu operatu szacunkowego organ nie wydał decyzji a jedynymi czynnościami w sprawie podejmowanymi przez ostatnie dwa i pół roku było przesyłanie stronie pism wyznaczających kolejne terminy rozpoznania wniosku z powołaniem się na okoliczności związane z koniecznością przeprowadzenia procedury i kontroli wewnętrznej przygotowanego już wcześniej projektu decyzji. Tymczasem stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Ponadto, brak możliwości zakończenia postępowania, który następuje pomimo starań organu znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy powinien zostać zakomunikowany stronie niezwłocznie po upływie terminów ustawowych. Wobec powyższego, mając na względzie wskazane powyżej okoliczności stanu faktycznego sprawy, w ocenie Sądu, postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, 8, 9, 12, 35 i 36 kpa. Jednocześnie organ w sprawie działał opieszałe, niesprawnie i nieskutecznie, co w sposób nieuzasadniony przedłużyło termin załatwienia sprawy, w sytuacji gdy mogła ona być rozstrzygnięta w terminie krótszym.
Wystąpienie przez skarżącą do Sądu ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania nie mogło uzasadniać braku dalszych działań organu w celu załatwienia sprawy. Wręcz przeciwnie organ powinien był się w tej sytuacji zmobilizować aby niezwłocznie zakończyć postępowanie. Tymczasem w odpowiedzi na skargę i w piśmie z [...] maja 2015 r. kierowanym do strony organ wskazał powołał się na konieczność dalszej kontroli wewnętrznej projektu rozstrzygnięcia i konieczność zarezerwowania w budżecie niezbędnych środków finansowych celem zapewnienia wykonalności rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu, powyższe okoliczności podane przez organ nie stanowią dostatecznego usprawiedliwienia dla niedotrzymania ustawowych terminów do załatwienia sprawy. Konieczność kontroli wewnętrznej przygotowanego projektu decyzji administracyjnej przez dwa i pół roku nie może usprawiedliwiać przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ w rozumieniu art. 149 p.p.s.a. Również konieczność zarezerwowania w budżecie środków finansowych nie może stanowić przesłanki do sprzecznego z treścią art. 35 § 3 kpa powstrzymywania się od wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania. Powołana konieczność rezerwacji środków finansowych dotyczy bowiem kwestii odrębnej, związanej z wykonaniem decyzji, natomiast nie dotyczy istoty sprawy, która powinna być rozstrzygnięta w trybie ustalonym w art. 104 § 1 kpa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 423/14, CBOSA oraz wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SAB 42/98, nie publik.). Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2000 r. (sygn. akt IV SA 105/00, publ. Lex 53462) zwrócił uwagę na to, że: "zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa odnosi się także do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw, określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania do organów Państwa." Na względzie należy mieć również treść art. 1 i art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U z 1993 r. Nr 61., poz. 284 ze zm.). Stosownie do tych przepisów każdy obywatel kraju podlegającego jurysdykcji Konwencji ma prawo do rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie. Ocena zachowania rozsądnego terminu rozpoznania sprawy i zakończenia postępowania powinna przy tym uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy oraz opierać się na następujących kryteriach: ocenie stopnia złożoności i zawiłości sprawy, postępowania skarżącego i właściwych organów państwa oraz wagi rozstrzygnięcia sprawy dla sytuacji skarżącego (D. Sześciło, Komentarz. Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 1 lutego 2005 r. w sprawie Beller przeciwko Polsce, skarga Nr 51837/99, ST 2008, nr 11, s. 84). Ponadto, zgodnie z art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej stanowiącego o prawie do dobrej administracji, podstawowym prawem obywatela Unii Europejskiej jest domaganie się od organów zgodnego z prawem rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki.
Z powołanych względów Sąd uznał, że zaistniałe w sprawie przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przy czym, w ocenie Sądu, okoliczności sprawy uzasadniają nałożenie na organ grzywny, której wysokość w kwocie 500 zł Sąd uznał za wystarczającą i spełniającą funkcję represyjną.
Sąd nie był natomiast uprawniony do uwzględnienia wniosku skarżącej zawartego w pkt 2 skargi. Zobowiązanie Prezydenta [...]do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie pozostaje bowiem poza zakresem kompetencji sądu administracyjnego wynikającej z art. 149 p.p.s.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1, 2 i 3 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 4 sentencji Sąd oparł na przepisie art. 200 w związku art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło