II GSK 3415/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S "Z Z " w L od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W z dnia 1 czerwca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3223/14 w sprawie ze skargi S "Z Z " w L na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [..] sierpnia 2014 r., nr [..] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie dopuszczenia do udziału w postępowaniu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2015 r. o sygn. akt VI SA/Wa 3223/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W odrzucił skargę Stowarzyszenia "Z Z" w L w sprawie ze skargi tego Stowarzyszenia na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Sąd I instancji podał, że Stowarzyszenie złożyło w dniu 31 marca 2014 r. do Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (dalej: WIF) wniosek o dopuszczenie do postępowania toczącego się przed tym organem. Pismem z dnia 9 maja 2014 r. WIF poinformował Stowarzyszenie, że odmawia dopuszczenia do postępowania. Na powyższe pismo Stowarzyszenie złożyło zażalenie do Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej: GIF), a organ ten pismem z dnia 12 sierpnia 2014 r. poinformował Stowarzyszenie o niedopuszczalności zażalenia, z uwagi na to, że k.p.a. nie przewiduje możliwości wniesienia takiego środka zaskarżenia od pisma informującego o odmowie uznania wnioskodawcy jako strony postępowania. Sąd I instancji odrzucając skargę uznał, że pismo GIF nie jest objęte kognicją sądów administracyjnych, ponieważ nie jest decyzją, ani postanowieniem ani czynnością z zakresu administracji publicznej o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Stowarzyszenie zaskarżyło powyższe postanowienie skargą kasacyjną wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło naruszenie: - art. 3 § 2 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez ich błędna wykładnię, co doprowadziło do przyjęcia przez sąd, ze pismo GIF z dnia 12 sierpnia 2014 r., w którym poinformowano skarżącego, że nie jest możliwe i dopuszczalne złożenie zażalenia od pisma informującego o nieuznaniu za stronę postępowania nie mieści się w katalogu aktów lub czynności objętych zakresem właściwości sądów administracyjnych; - art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) z uwagi na brzmienie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i przyjęcie za organem niedopuszczalności wniesionego przez Stowarzyszenie zażalenia, w sytuacji gdy zgodnie z treścią art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Stosownie do treści art. 31 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. Z treści pisma Stowarzyszenia z dnia 31 marca 2014 r. wynika, że żąda ono "dopuszczenia do udziału w postępowaniu". Treść tego żądania jest jasno wyartykułowana i zbieżna z treścią art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., chociaż ten przepis nie został we wniosku powołany. W piśmie wskazano art. 28 k.p.a. Organ odpowiadając na wniosek Stowarzyszenia w pierwszym akapicie pisma z dnia 9 maja 2014 r. formułuje następujące zdanie: "Po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia "Z Z " z siedzibą w L z dnia 31 marca 2014 r. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym podmiotu działającego pod firmą A I C, Lublin, ul. N [..] Lubelski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny zawiadamia, że odmawia Stowarzyszeniu "Z Z " z siedzibą w L dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym [...]". Treść tego rozstrzygnięcia wskazuje wyraźnie, że należy je wiązać z art. 31 k.p.a., w istocie jest to postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, na które służy zażalenie. Środek zaskarżenia, o którym mowa w art. 31 § 2 k.p.a. został przez Stowarzyszenie wniesiony, ale organ II instancji uznał, że niedopuszczalne jest zażalenie na pismo z dnia pismo z dnia 9 maja 2014 r. Strona wniosła skargę na rozstrzygnięcie organu II instancji, a Sąd I instancji uznał, że skarga podlega odrzuceniu jako niepodlegająca właściwości sądów administracyjnych, ponieważ zaskarżony akt nie jest ani decyzją ani postanowieniem ani czynnością z zakresu administracji publicznej o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się we wniosku "dopuszczenia do udziału w postępowaniu". Organ nie przychylił się do tego żądania, a odmowa nastąpiła w formie pisma, a nie postanowienia, o którym mowa w art. 31 § 2 zdanie pierwsze k.p.a. Za niezgodne z prawem uznać należy postępowanie, które polega na tym, że organ administracji ani nie wydaje postanowienia o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, ani nie wydaje postanowienia o odmowie dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu. W takiej sytuacji organizacja faktycznie nie zostaje dopuszczona do udziału w postępowaniu, ale jednocześnie nie może tego kwestionować przed organem wyższego stopnia oraz następnie przed sądem administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1767/12). W ocenie NSA stwierdzić należy, że faktycznie pismo z dnia 9 maja 2014 r. było postanowieniem, na które przysługiwało zażalenie, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi, dlatego nie orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego.