II GSK 1422/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-13

Skład orzekający: Andrzej Kisielewicz, Krystyna Anna Stec, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek nakazania rejestracji odbiorników RTV i ustalenia opłaty za ich używanie jednocześnie, czy też wystarczy ustalenie opłaty, jeśli odbiorniki zostały zarejestrowane po kontroli, a przed wydaniem decyzji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że spójnik "oraz" w art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych należy interpretować jako enumeracyjny, a nie koniunkcyjny. Oznacza to, że organ nie musi jednocześnie nakazać rejestracji odbiorników i ustalić opłaty. Wystarczające jest ustalenie opłaty, nawet jeśli odbiorniki zostały zarejestrowane po kontroli, a przed wydaniem decyzji, ponieważ ustawodawca nie przewidział zwolnienia z opłaty w takiej sytuacji.
Stan faktyczny
W trakcie kontroli w lokalu zajmowanym przez spółkę ujawniono 36 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Po kontroli spółka zarejestrowała odbiorniki. Organ administracji ustalił opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Spółka kwestionowała zasadność decyzji, argumentując, że organ powinien był jednocześnie nakazać rejestrację i ustalić opłatę, a także zarzucając naruszenie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki komandytowo-akcyjnej w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 3460/14 w sprawie ze skargi A. Spółki komandytowo-akcyjnej w S. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. Spółki komandytowo-akcyjnej w S. na rzecz Ministra Infrastruktury 4800 (cztery tysiące osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 listopada 2015 r., sygn. VI SA/Wa 3460/14 oddalił skargę A. Sp. komandytowo-akcyjna z siedzibą w S. (dalej: spółka) na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji (dalej: Minister) z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że [...] lutego 2013 r. przeprowadzono kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych w lokalu przy ul. [...] w S. zajmowanym przez spółkę. Kontrola została przeprowadzona w obecności M. D. – kierownika obiektu. W wyniku kontroli ujawniono 36 odbiorników telewizyjnych, które podczas kontroli były unieruchomione. Stwierdzono, że odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu TVP1, TVP2, Polsat, TVN, a okres używania odbiorników w tym lokalu wynosi: "jeden rok". W protokole dokonano wpisu: "Kontrolowany nie przedstawił dowodu zarejestrowania odbiorników. Poinformowano o obowiązku rejestracji". Protokół z kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez kontrolerów i M. D. Stwierdzenie technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe, gdyż pokoje były częściowo zajęte przez gości hotelowych. W związku z powyższym decyzją z [...] kwietnia 2013 r. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. wydał decyzję nr [...] ustalającą opłatę za używanie 36 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 20.142,00 zł. Po rozpoznaniu odwołania spółki, Minister decyzją z [...] czerwca 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z [...] maja 2014 r. nr [...] organ I instancji ustalił spółce opłatę za używanie 36 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 20.142,00 zł. Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm.; dalej: u.o.a.). Zarzuciła, że organ wydał decyzję o nałożeniu opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, gdy nie jest kwestionowane, że w dniu wydania decyzji, strona zarejestrowała odbiorniki, a ww. przepis daje podstawę wyłącznie do jednoczesnego nakazania rejestracji odbiorników i nałożenia opłaty. Decyzją z [...] sierpnia 2015 r. Minister utrzymał w mocy decyzję I instancji. Organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. W myśl art. 2 ust. 2 u.o.a., domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle tych uregulowań, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Przeprowadzona kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu spółki ujawniła 36 odbiorników telewizyjnych, będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Za nietrafny Minister uznał zarzut naruszenia art. 7 ust. 6 u.o.a., ponieważ w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika kierownik jednostki operatora publicznego wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustała opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika, przy czym użyty łącznik "oraz" nie wskazuje na konieczność zawierania obu wskazanych elementów w sentencji wydanej decyzji. Biorąc pod uwagę niekwestionowaną okoliczność, że spółka dokonała po kontroli rejestracji ujawnionych w toku kontroli odbiorników organ I instancji słusznie odstąpił od nakazania rejestracji tych odbiorników. Odnosząc się do kwestii, że obecna podczas kontroli M. D. nie była upoważniona do reprezentowania spółki i nie mogła wypowiadać się w jej imieniu, organ wyjaśnił, że nie ma obowiązku przeprowadzenia kontroli w obecności kontrolowanego albo osoby przez niego upoważnionej. Żaden przepis prawa nie uzależnia ważności protokołu od podpisania go przez osoby przez osobę upoważnione do składania oświadczeń woli zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. Ponadto osoby biorące udział w kontroli nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. M. D., posiadała wystarczającą wiedzę w przedmiocie dotyczącym przeprowadzonej kontroli, skoro złożyła stosowne oświadczenie, którego nie odwołała. W wyniku rozpoznania skargi spółki na decyzję Ministra, Sąd I instancji wyrokiem z 20 listopada 2015 r. – wydanym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że ustawa o opłatach abonamentowych jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo, jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.o.a., domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Przy czym posiadanie, w rozumieniu cytowanej ustawy, zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności i dla nałożenia stosownych obowiązków na pracodawcę określonych w art. 7 ust. 6 u.o.a. wystarczające jest wykazanie, że odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowym zajmowanym przez jego firmę. W sprawie niniejszej ustalono, iż w skontrolowanym obiekcie, w którym prowadzi działalność gospodarczą spółka, znajdowało się 36 sztuk niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, które były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a zatem organ trafnie przyjął, że odbiorniki były używane w miejscu kontroli. Sąd zaznaczył, że ustalenie czy odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów telewizyjnych, może odbyć się w dwojaki sposób - bądź to w drodze bezpośredniego sprawdzenia lub w drodze oświadczenia wiedzy osoby uczestniczącej w kontroli. Nie jest zatem wymagane w tym przedmiocie oświadczenie woli osoby działającej z upoważnienia podmiotu kontrolowanego. Oświadczenie wiedzy, jakie pracownik złożył w trakcie kontroli, jest miarodajnym źródłem dowodowym. Tym bardziej, że doświadczenie życiowe wskazuje, że w ramach działalności hotelarskiej, co do zasady, wynajmuje się pokoje ze sprawnymi telewizorami. W niniejszej sprawie podstawowym dowodem w sprawie jest protokół z przeprowadzonej kontroli oraz oświadczenie uczestniczącego w niej pracownika – M. D. - kierownika obiektu. Osoba ta, była zorientowana w przedmiocie dotyczącym przeprowadzanej kontroli, skoro złożyła stosowne oświadczenie, które to nie zostało przez nią ani zmienione, ani odwołane. Osoba ta musiała zatem wiedzieć, jaka jest ilość znajdujących się w posiadaniu spółki odbiorników telewizyjnych funkcjonujących w pokojach gościnnych. Była zorientowana w funkcjonowaniu tego obiektu, świadoma celu kontroli, w której brała udział. Gdyby było inaczej, z pewnością nie udzieliłaby kontrolującym informacji, a następnie nie podpisałaby stosownego oświadczenia. Zatem złożone przez nią oświadczenie wiedzy stanowi pełnowartościowe źródło dowodowe, na podstawie którego dokonano prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie. Sąd zgodził się z organem, że użyty w art. 7 ust. 6 u.o.a. łącznik "oraz" nie wskazuje na konieczność zawierania obu wskazanych elementów w sentencji wydanej decyzji. Biorąc pod uwagę niekwestionowaną okoliczność, iż spółka dokonała po kontroli rejestracji ujawnionych w toku kontroli odbiorników telewizyjnych organ słusznie odstąpił od nakazania rejestracji tych odbiorników. Sąd stwierdził następnie, że kontrola wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie wiąże się bezpośrednio z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie wpływa na bieżące funkcjonowanie przedsiębiorstwa strony skarżącej, gdyż dotyczy jedynie ustalenia czy podmiot istniejący w obrocie używa odbiorników RTV, czy są one zarejestrowane i czy z tego tytułu uiszczona została należna opłata. Dlatego też organ nie miał obowiązku wcześniejszego informowania strony o terminie planowanej kontroli, czy też udzielania pouczeń przewidzianych w art. 79a ust. 6 pkt 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447; dalej; u.s.d.g.), jak również nie był zobowiązany do przedstawiania upoważnienia do kontroli, spełniającego wymagania z art. 79a ust. 6 u.s.d.g. i przeprowadzania jej w obecności osoby do tego upoważnionej, gdyż w tym zakresie art. 80 u.s.d.g. nie ma zastosowania. Spółka złożyła od wyroku z 20 listopada 2015 r. skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenia: 1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, gdy istniały przesłanki do jej uwzględnienia oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., tj. dokonanie wadliwej kontroli postępowania przeprowadzonego przez organy administracji obu instancji, co doprowadziło do oddalenie skargi, podczas gdy organy obu instancji naruszyły art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez ograniczenie postępowania dowodowego do oświadczenia pracownika spółki złożonego w protokole kontroli, podczas gdy: - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości odbierania oświadczeń (oprócz oświadczenia strony pod rygorem odpowiedzialności karnej, o którym mowa w art. 75 § 2 k.p.a.), a jedynie przesłuchanie w charakterze świadka lub strony; - osoba, od której odebrano oświadczenie nie miała informacji w zakresie przedmiotu kontroli, o czym świadczą błędy w jej oświadczeniu; w wyniku tych naruszeń, bez żadnych podstaw ustalono, że w dniu kontroli u skarżącej znajdowało się 36 odbiorników w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu; 2. prawa materialnego, tj. art. 77 ust. 1 i ust. 6, art. 80 ust. 1, art. 79 ust. 1 i ust. 4, art. 79a ust. 1 u.s.d.g., poprzez ich niezastosowanie i dopuszczenie dowodów przeprowadzonych w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów prawa, mimo że kontrola przeprowadzona przez pracowników Poczty Polskiej nie została wyłączona spod zakresu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej; 3. prawa materialnego, tj. błędną wykładnię art. 7 ust. 6 u.o.a., poprzez przyjęcie, że istnieje podstawa do wydania decyzji, w sytuacji, gdy w dniu jej wydania, brak było podstaw do nakazania zarejestrowania odbiorników, a przepis powyższy daje podstawę wyłącznie do jednoczesnego nakazania rejestracji odbiorników i nałożenia opłaty. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie postawionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącej na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w tej sprawie nie występują. Skargę kasacyjną zgodnie z art. 174 p.p.s.a. można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Przy formułowaniu zarzutu opartego na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest nie tylko wskazanie przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji, ale wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało i jaki mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. W analizowanej skardze kasacyjnej – choć nie powołano się na przepis art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. – sformułowano oba rodzaje zarzutów tj. zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego. W takiej sytuacji, w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Jeżeli chodzi o zarzuty sformułowane w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej, to ich istota sprowadza się do rozpoznania przez Sąd I instancji skargi na podstawie niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego sprawy. Skarżąca kasacyjnie uważa, że w sprawie naruszono art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez ograniczenie postępowania dowodowego do oświadczenia pracownika spółki złożonego w protokole kontroli, podczas gdy Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości odbierania oświadczeń, a jedynie przesłuchanie w charakterze świadka lub strony; a nadto M. D. nie miała informacji w zakresie przedmiotu kontroli, o czym świadczą błędy w jej oświadczeniu, które dotyczą błędnie podanego okresu użytkowania odbiorników. W wyniku tych naruszeń, w ocenie skarżącej kasacyjnie bezpodstawnie ustalono, że w dniu kontroli u skarżącej znajdowało się 36 odbiorników w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. W związku z tym skarżąca kasacyjnie uważa, że Sąd I instancji powinien uwzględnić skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że są to zarzuty nieusprawiedliwione. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organy nie naruszyły wskazanych przepisów procedury administracyjnej zamieszczonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przede wszystkim wskazać należy, że dowodami, na bazie których ustalono stan faktyczny rozpoznawanej sprawy, były protokół kontroli z [...] lutego 2013 r. oraz oświadczenie M. D. (kierownika obiektu), które należą do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W tej sprawie protokół kontroli został sporządzony i podpisany przez kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych udzielonymi przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, tj. organ powołany do kontroli wykonywania obowiązków rejestracji odbiorników RTV. Przy czym nie ma przeszkód prawnych by w kontroli uczestniczyła inna niż kontrolowany przedsiębiorca osoba, która – jak w tej sprawie – jest pracownikiem zorientowanym w sprawach prowadzonego lokalu, skoro jest kierownikiem obiektu. Dodać należy, że w sprawie o zbliżonym stanie faktycznym i prawnym wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, podkreślając, że "recepcjonistka hotelu jest osobą upoważnioną i ma dostateczne informacje w kwestii, ile i jakie telewizory znajdują się hotelu." (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 2017 r. II GSK 3045/15; dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane orzeczenia tamże). Przy czym bez jakiegokolwiek znaczenia dla poprawności ustalenia stanu faktycznego sprawy ma wskazywane przez skarżącą kasacyjnie oświadczenie M. D. w zakresie błędnego podania okresu używania spornych odbiorników. W sprawie – w świetle treści art. 5 ust. 3 i art. 7 ust. 6 u.o.a. – istotne było bowiem to czy w chwili kontroli używano niezarejestrowanych odbiorników, a ten element stanu faktycznego sprawy nie był przez skarżącą kasacyjnie kwestionowany. W tej sytuacji, przy braku powołania przez skarżącą spółkę jakichkolwiek dowodów, że w pokojach hotelowych nie było używanych niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, Sąd I instancji trafnie zaakceptował stan faktyczny sprawy przedstawiony w zaskarżonej decyzji, który został ustalony bez naruszenia przepisów art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej zarzucono naruszenia art. 77 ust. 1 i ust. 6, art. 80 ust. 1, art. 79 ust. 1 i ust. 4, art. 79a ust. 1 u.s.d.g., poprzez ich niezastosowanie i dopuszczenie dowodów przeprowadzonych w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów prawa, mimo że kontrola przeprowadzona przez pracowników Poczty Polskiej nie została wyłączona spod zakresu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżąca kasacyjnie błędnie określa te przepisy jako normy materialne. Przepisy te są bowiem przepisami o charakterze procesowym. Pomijając ich błędne określenie, także i ten zarzut jest chybiony. Jest niesporne, że w chwili przeprowadzenia kontroli ([...] lutego 2013 r.) skarżąca kasacyjnie spółka prowadziła działalność gospodarczą jako przedsiębiorca. Jakkolwiek kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV przeprowadzono w lokalu zajmowanym przez spółkę, to należy zgodzić się z organem i Sądem I instancji, że nie była to kontrola jej działalności gospodarczej, o jakiej mowa w art. 77 ust. 1 w zw. z art. 2 u.s.d.g. Kontrola ta dotyczyła bowiem przestrzegania obowiązku rejestracji odbiorników RTV, który jest nałożony na każdego, kto użytkuje taki odbiornik, niezależnie od tego, czy jest on wykorzystywany w działalności gospodarczej czy też służy do użytku osobistego. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Ustawa o opłatach abonamentowych jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli. Dodatkowym argumentem świadczącym, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest treść ustawy z 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 18, poz. 97), która m.in. wprowadziła obowiązek uprzedzania przedsiębiorcy o zamiarze dokonania kontroli (art. 79 ust. 1 u.s.d.g.). W art. 2-63 tej ustawy dokonano zmian w 62 ustawach regulujących określone rodzaje działalności gospodarczej. W 52 ustawach zawarto przepisy nakazujące wprost stosowanie rozdziału 5 u.s.d.g., zatytułowanego "Kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy", w przypadku poszczególnych rodzajów kontroli. Świadczy to, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 92/12, o kompleksowym charakterze tej regulacji. Pośród wymienionych w ustawie o zmianie ustaw, w których wprowadzono obowiązek dokonywania kontroli zgodnie z rozdziałem 5 u.s.d.g. nie wymieniono ustawy o opłatach abonamentowych. Należy więc uznać, że nie było zamiarem ustawodawcy, aby kontrola rejestracji odbiorników, nawet użytkowanych w działalności gospodarczej odbywała się w trybie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Dlatego w sprawie nie miały zastosowania kwestionowane w skardze kasacyjnej przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. (por. wyroki NSA: z 7 października 2014 r. II GSK 1264/13; z 27 września 2016 r. II GSK 633/15). W ostatnim zarzucie sformułowanym w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej skarżąca podniosła naruszenie prawa materialnego, tj. błędną wykładnię art. 7 ust. 6 u.o.a., poprzez przyjęcie, że istnieje podstawa do wydania decyzji, w sytuacji, gdy w dniu jej wydania, brak było podstaw do nakazania zarejestrowania odbiorników, a przepis ten daje podstawę wyłącznie do jednoczesnego nakazania rejestracji odbiorników i nałożenia opłaty. Zgodnie z art. 7 ust. 6 u.o.a. – w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora wyznaczonego przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo wywiódł, że nie można zgodzić się z poglądem skarżącej spółki, iż dokonując wykładni przedmiotowego przepisu występujące w nim słowo "oraz" należy czytać jako koniunkcję, a w konsekwencji można wyłącznie dokonać jednoczesnego nakazania rejestracji odbiorników i nałożenia opłaty. W tym miejscu podnieść należy, że w kwestii znaczenia słowa "oraz" wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt II FSK 542/05 pub. LEX 210969. W wyroku tym stwierdzono, że "spójnik "oraz" podobnie jak spójniki "i", "również" są spójnikami łącznymi (Słownik poprawnej polszczyzny. Red. W. Doroszewski. Warszawa 1976, s. 580; P. Bąk, Gramatyka języka polskiego. Warszawa 1977, s. 426; Słownik języka polskiego. Red. M. Szymczak. Warszawa 1979, t. II, s. 537). Taki charakter powyższego spójnika "oraz’’ podkreślają także S. Wronkowska i M. Zieliński (w:) Problemy i zasady redagowania tekstów prawnych Warszawa 1993, s. 148, podkreślając, że w redagowaniu tekstów prawnych spójniki "i" i jego odpowiedniki znaczeniowe "oraz", "a także", "jak również" itp. mogą występować także w znaczeniu tzw. enumeracyjnym, czyli wyliczającym. Podkreślają jednak, iż ustawodawca najczęściej nie jest konsekwentny w przestrzeganiu zalecenia Z. Ziembińskiego (Logika praktyczna, Poznań 1956, s. 46), by jako koniunkcyjny w tekstach aktów prawnych przyjmować spójnik "i", a jako enumeracyjny spójnik "oraz". Najczęściej rzecz zależy od kontekstu i adekwatności używanych zwrotów". Uwzględniając powyższe, interpretując powołany przepis należy uznać, że słowo "oraz" w analizowanym przepisie należy czytać jako użyte w znaczeniu enumeracyjnym, wyliczającym. W konsekwencji zatem użyty łącznik "oraz" nie wskazuje na konieczność zawierania obu wskazanych elementów w sentencji wydanej decyzji, zważywszy, że bezsporna jest okoliczność, iż skarżąca kasacyjnie dokonała rejestracji ujawnionych niezarejestrowanych odbiorników już po kontroli. Przyjmując interpretację skarżącej kasacyjnie, podmiot używający niezarejestrowane odbiorniki RTV, rejestrując takie odbiorniki po kontroli, a przed wydaniem decyzji, byłby zwolniony z uiszczenia spornej opłaty, a tego nie przewidują przepisy ustawy o opłacie abonamentowej. Resumując, wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się chybione. Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. zasadnie oddalił skargę spółki. Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło