III SA/Kr 288/15
WyrokWSA w Krakowie2015-06-09
Skład orzekający: Janusz Bociąga, Dorota Dąbek, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowy o świadczenie usług (contract for services) zawarte z zagranicznym podmiotem mogą być uznane za umowy o pracę i zaliczone do okresu wysługi lat w celu ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariusza Policji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie odmówiły zaliczenia okresów zatrudnienia za granicą, opierając się jedynie na tytule umów o świadczenie usług, bez dogłębnej analizy ich treści i towarzyszących dokumentów. Sąd podkreślił, że prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat powstaje z mocy prawa z chwilą osiągnięcia odpowiedniej wysługi lat, a rozkaz personalny ma charakter deklaratoryjny. Złożenie wniosku o zaliczenie okresów dotychczas nieudokumentowanych przerywa bieg przedawnienia, a nie stanowi momentu powstania prawa.Stan faktyczny
Skarżący M. K., funkcjonariusz Policji, domagał się zaliczenia okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców oraz zatrudnienia za granicą do wysługi lat w celu uzyskania wzrostu uposażenia zasadniczego. Organy odmówiły zaliczenia okresu zatrudnienia za granicą, uznając umowy o świadczenie usług za samozatrudnienie, a nie umowę o pracę. Spór dotyczył również terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia. WSA w Krakowie uchylił zaskarżony rozkaz personalny i poprzedzający go rozkaz organu I instancji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji. Orzeczenie, że zaskarżony rozkaz personalny nie może być wykonany. Zarządzenie zwrotu skarżącemu uiszczonego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Starszy referent Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 20 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat I. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny organu pierwszej instancji, II. orzeka, że zaskarżony rozkaz personalny nie może być wykonany, III. zarządza zwrot skarżącemu uiszczony wpis w kwocie 200 (dwieście) złotych.
wyroku WSA w Krakowie z dnia 9 czerwca 2015r.
W dniu 30 kwietnia 2014r. do Zespołu Kadr i Szkolenia Wydziału Wspomagającego Komendy Powiatowej Policji wpłynął raport st. post. M. K., w którym wniósł o przyznanie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego poprzez zaliczenie okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców od 01.07.2002r. do 04.11.2006r. oraz okresów zatrudnienia za granicą od 05.11.2006r. do 29.12.2011r.
Rozkazem personalnym z dnia [...] 2014r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji odmówił przyznania M. K. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu pracy za granicą w Wielkiej Brytanii w R w okresie od 05.11.2006r. do 23.10.2007r. i w W w okresie od 24.10.2007r. do 29.05.2011r. Równocześnie organ I instancji określił termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień 30 kwietnia 2014r. w wysokości 7%. W ocenie organu I instancji, M. K. spełnia wymogi do uznania go za domownika w świetle przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Jak wynika bowiem z dokumentów uzyskanych na potrzeby przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w/w po ukończeniu 16 roku życia, pozostawał z rolnikami we wspólnym gospodarstwie domowym jak również zamieszkiwał na terenie ich gospodarstwa rolnego oraz stale w nim pracował. Powyższe potwierdzają zeznania oraz wyjaśnienia świadków jak również zeznania strony.
Odnosząc się do kwestii zaliczenia do uposażenia zasadniczego okresów zatrudnienia za granicą organ I instancji wskazał, że aby udokumentować okres pracy za granicą, pracownik winien przedłożyć pracodawcy dokumenty, które otrzymał w danym kraju, potwierdzające okres zatrudnienia i charakter stosunku prawnego, na podstawie którego świadczył pracę za granicą. Organ I instancji zaznaczył przy tym, że przepisy nie precyzują, jakie dokumenty powinien przedstawić pracownik starający się o uznanie zagranicznego stażu pracy. Zgodnie natomiast z wytycznymi Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, mogą to być wszelkie dokumenty, które w sposób wiarygodny co najmniej uprawdopodobniają fakt zatrudnienia w określonym czasie u danego pracodawcy zagranicznego. Pracodawca może więc uwzględnić okres pracy za granicą na podstawie każdego dostarczonego przez pracownika dokumentu pod warunkiem, że z jego treści pracodawca będzie w stanie bez wątpliwości stwierdzić fakt zatrudnienia, jego charakter, okres zatrudnienia a w przypadku funkcjonariuszy Policji - wymiar czasu pracy. Do pracodawcy należy więc decyzja, czy praca za granicą została wystarczająco udokumentowana. Organ I instancji wskazał, że M. K. przedłożył dwie umowy o świadczenie usług (Contract for services) w spółce R, potwierdzające rozpoczęcie pracy od dnia 05.11.2006r., a następnie w spółce W od dnia 24.10.2007r. Formularz P 45 z dnia 23.06.2011r. potwierdza, że pracę w w/w firmie M. K. zakończył 29.05.2011r. Zdaniem organu I instancji, ten rodzaj umowy nie stanowi jednak umowy o pracę i oznacza, że policjant wykonywał wówczas swoją pracę w ramach samozatrudnienia. W takim przypadku strona nie była osobą zatrudnioną, a jedynie świadczyła określone usługi. Organ podkreślił, że umowy o świadczenie usług nie należy mylić z umową o pracę. Wobec powyższego organ I instancji postanowił odmówić stronie przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu pracy za granicą w Wielkiej Brytanii w okresie od 05.11.2006r. do 29.05.2011r. Odnosząc się natomiast do okresu od 31.05.2011r. do 29.12.2011r. organ I instancji nie wniósł zastrzeżeń, gdyż M. K. na podstawie przedłożonych dokumentów udowodnił, że w w/w okresie był zatrudniony w spółce W na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Wobec powyższego organ I instancji ustalił, że do wysługi uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego na dzień przyjęcia do służby w Policji, tj. na dzień 30 grudnia 2011r. należało zaliczyć w/w funkcjonariuszowi następujące okresy składowe: okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika - 4 lata, 4 miesiące, 4 dni; okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy - 6 miesięcy, 29 dni, czyli łącznie 4 lata, 11 miesięcy i 3 dni. Natomiast łączną wysługę lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego na dzień 30 kwietnia 2014r. organ I instancji ustalił na 7 lat, 3 miesiące i 5 dni, do której zaliczono w/w okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy oraz służbę w Policji (2 lata, 4 miesiące i 2 dni).
W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji M. K. stwierdził, że odmowa zaliczenia przez Komendanta Powiatowego Policji przyznania prawa do wzrostu uposażenia z tytułu pracy za granicą w okresie od dnia 5 listopada 2006r. do dnia 29 maja 2011r. narusza art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013r. poz. 674 ze zm.). Zauważył, iż przywołany przepis nie precyzuje jakie dokumenty powinny potwierdzać okresy zatrudnienia za granicą, dlatego też - jego zdaniem - należało przyjąć szeroką interpretację mówiącą, że w kategorii dokumentów mieszczą się wszelkie rodzaje umów, które zostały przez niego dostarczone. Ponadto według niego przy ustalaniu terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień 30 kwietnia 2014r. w wysokości 7%, dokonano błędnej interpretacji art. 106 ustawy o Policji oraz niewłaściwego zastosowania art. 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia MSWiA w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. Jego zdaniem, właściwym terminem nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat winien być dzień jego przyjęcia do służby, czyli 30 grudnia 2011r. Zaznaczył też, że w otrzymanym rozkazie nie uwzględniono zwrotu pieniężnych zaległości wynikających z obowiązujących przepisów, określonych w art. 107 ustawy o Policji.
Rozkazem personalnym z dnia 20 stycznia 2015r. nr 43/2015, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] 2014r. nr [...]. Organ odwoławczy wyjaśnił, że warunkiem zaliczenia zatrudnienia za granicą jest jego udokumentowanie, przy czym art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie precyzuje, jakie dokumenty powinny potwierdzać okres zatrudnienia. Organ II instancji wskazał, że M. K. w okresie od dnia 5 listopada 2006r. do dnia 29 maja 2011r. był zatrudniony jako pracownik poliwalentny, czyli mogący wykonywać różne zadania, lub też wykonywać pracę w ramach samozatrudnienia. Zdaniem organu II instancji, nie oznacza automatycznie, że nie pracuje w oparciu o umowę o pracę. Organ odwoławczy stwierdził, że przedłożone przez M. K. dokumenty nie uprawniają do takiego stwierdzenia, gdyż nie wynika z nich, że pracownik był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy oraz nie wskazują na fakt podporządkowania służbowego pracodawcy. Jak stwierdzono, bazując na przedłożonych przez policjanta dokumentach, nie można potwierdzić faktu, iż w okresie od dnia 5 listopada 2006r. do dnia 29 maja 2011r. pracował w wymiarze 40 godzin tygodniowo w ramach umowy o pracę. Organ II instancji dodał, że M. K. takie dokumenty przedłożył natomiast za okres pracy za granicą od dnia 31 maja 2011r. do dnia 29 grudnia 2011r. i ten okres pracy został mu zaliczony do wysługi.
Rozpatrując z kolei prawidłowość ustalenia terminu nabycia przez M. K. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2-5, policjant jest obowiązany złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr. Wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu (§ 5 ust. 2 w/w rozporządzenia). Organ odwoławczy zauważył, że M. K. do służby w Policji został przyjęty w dniu 30 grudnia 2011r. W tym czasie obowiązywało już w/w rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001r., z którym policjant został zapoznany w dniu przyjęcia do służby. Wobec powyższego uprawniony jest wniosek, iż o konieczności niezwłocznego złożenia w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr dokumentów potwierdzających wcześniejsze zatrudnienie policjant wiedział już od dnia przyjęcia do służby w Policji, tj. od dnia 30 grudnia 2011r. Art. 106 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Biorąc powyższe pod uwagę, organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie przepis ten miał zastosowanie, bowiem od dnia złożenia przez policjanta wniosku o ustalenie procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, tj. od dnia 30 kwietnia 2014r. zostało mu przyznane prawo do przedmiotowego wzrostu i naliczone wyższe uposażenie zasadnicze.
Odnosząc się natomiast do kwestii niezastosowania w sprawie art. 107 ust. 1 ustawy o Policji organ odwoławczy wskazał, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami, o czym stanowi art. 107 ust. 2 ustawy o Policji. Organ II instancji wyjaśnił, że w niniejszej sprawie termin przedawnienia przed dniem 30 kwietnia 2014r. nie rozpoczął biegu, gdyż nie zostały spełnione przez stronę przesłanki warunkujące powstanie roszczenia o wypłatę różnicy wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres od dnia przyjęcia do służby w Policji, tj. od dnia 30 grudnia 2011r. do dnia 30 kwietnia 2014r. Kompletny wniosek o ustalenie procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat M. K. złożył w dniu 30 kwietnia 2014r. i z tym też dniem należy mówić o wymagalności jego roszczenia do ustalenia procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, a tym samym o rozpoczęciu biegu terminu przedawnienia o jakim mowa w art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, do dochodzenia przez niego prawa do wypłaty różnicy uposażenia zasadniczego z tego tytułu. Zdaniem organu II instancji, na gruncie przedmiotowej sprawy nie mógł znaleźć zastosowania art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, albowiem dopiero fakt złożenia przez policjanta pełnej dokumentacji dotyczącej wysługi lat wobec udokumentowania dodatkowego okresu spowodował, że funkcjonariusz uzyskał prawo podmiotowe do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat i z tym też dniem roszczenie policjanta z tego tytułu stało się wymagalne.
Pismem z dnia 23 lutego 2015r. M. K. wniósł skargę na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 20 stycznia 2015r., domagając się jego uchylenia w całości i stwierdzenia jego nieważności w całości ze względu na wydanie go z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Równocześnie skarżący wniósł o uchylenie rozkazu personalnego organu I instancji. Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu skarżący zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego w postaci:
a) niewłaściwego zastosowanie art. 106 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji. Zdaniem skarżącego, powyższy przepis nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, a należało zastosować § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażania policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. Skarżący uważa zatem, że termin nabycia przez niego prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego powinien być ustalony na dzień przyjęcia go do służby, tj. 30 grudnia 2011r.
b) niewłaściwe zastosowanie art. 102 ustawy o Policji, zgodnie z którym szczegółowy tryb ustalenia wzrostu uposażenia określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001r.
c) błędną interpretację § 5 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001r.
d) błędną interpretację art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, gdyż przepis ten nie precyzuje jakie dokumenty powinny być złożone i nie precyzuje, że musi to być umowa o pracę. Tym samym zdaniem skarżącego, organ nie mógł uznać złożonych przez niego dokumentów za niewystarczające.
2. przepisów postępowania w postaci:
a) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niezebranie w wyczerpujący sposób i rozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności dowodów potwierdzających pracę skarżącego wykonywaną za granicą. Skarżący wskazał, iż posiada wypisy (payslip) określające tygodniowy czas pracy pracownika, jednak organ, pomimo tego, że wiedział o ich istnieniu, nie wezwał go do potwierdzenia dokumentami czasu pracy.
b) art. 75 k.p.a., poprzez błędne zastosowanie teorii dowodowej, polegające na odrzuceniu złożonych dokumentów potwierdzających okres pracy od dnia 5 listopada 2006r. do dnia 29 maja 2011r. i przyjęcie, że daną okoliczność można potwierdzić jedynie dowodami, które organ uzna za stosowne.
c) art. 80 k.p.a., poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy udowodniono okoliczność dotyczącą wykonywania pracy w tym okresie i na jakich zasadach.
d) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wskazania przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
e) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Odnosząc się do zarzutów skargi organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 86 ustawy o promocji zatrudnienia udokumentowane okresy zatrudnienia za granicą u pracodawcy zagranicznego są zaliczane do okresów pracy w Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie uprawnień pracowniczych. Z przepisu tego wynika, że zatrudnienie musi być wykonywane u pracodawcy, a zaliczanie odbywa się według reguł obowiązujących w prawie polskim. Dlatego też, zdaniem organu, istotne znaczenie ma określenie relacji pracownik-pracodawca, którą można wywieść z art. 2 i art. 3 Kodeksu pracy. Tymczasem skarżący przedstawił umowy o świadczenie usług zawarte z podmiotem państwa obcego. Nie tworzyły one jednak stosunku prawnego, o którym mowa w art. 2 Kp. Organ II instancji wskazał, że z przedstawionych przez skarżącego do umowy o świadczenie usług (przetłumaczonej z języka angielskiego) conditions of work wynika, że w razie wątpliwości umowy tej nie należy traktować jako umowy o zatrudnienie (contract of employment, pkt 1.1). Skarżący nie doręczył też do kolejnej umowy o świadczenie usług zawartej z tą samą firmą z dnia 24 października 2007r. warunków pracy. W takiej sytuacji organ uznał, że w związku z przestawionymi umowami o świadczenie usług nie było potrzeby badania czasokresu pracy.
Niezrozumiały dla organu II instancji jest zarzut naruszenia przepisów procedury administracyjnej, skoro zgodnie z § 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001r., to na funkcjonariuszu spoczywa obowiązek dostarczenia do komórki kadrowej jednostki Policji dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat. Organ II instancji wyjaśnił, że dla organów było jednoznaczne, że umowy o świadczenie usług nie są umowami w przedmiocie zatrudnienia. Nie było więc też potrzeby dokonywania szczegółowych obliczeń czasu pracy na podstawie dokumentów z urzędu skarbowego.
W ocenie organu II instancji, chybiony jest także zarzut błędnego określenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia, gdyż zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem funkcjonariusz zyskuje prawo podmiotowe do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat dopiero po złożeniu stosownych dokumentów. W tej dacie roszczenie staje się wymagalne. Rozwiązanie takie jest, zdaniem organu, racjonalne, gdyż nie można domagać się od dłużnika realizacji świadczenia z datą wsteczną od dnia wymagalności.
Na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015r. skarżący wyjaśnił, że od 2006r. do grudnia 2011r. nieprzerwanie był zatrudniony w firmie za pośrednictwem agencji i wykonywał pracę w okresie od 2006r. do 2007r. w wymiarze 12 godz. na 12 godz., a następnie od 16.00 do 6.00 rano. Pracodawca udzielał mu urlopów płatnych na takich samych warunkach jak pozostałym pracownikom, przez cały okres zatrudnienia skarżący był ubezpieczony społecznie, wynagrodzenie otrzymywał co tydzień. Skarżący dodał, że był zatrudniony przez agencję, wynagrodzenie otrzymywał bezpośrednio od pracodawcy, który rozliczał się z agencją. Od maja do grudnia 2011r. skarżący był zatrudniony bezpośrednio przez pracodawcę i pracował w systemie zmianowym 3 na 3 po 12 godzin, gdyż agencja została zlikwidowana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga M. K. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony rozkaz personalny został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzucanego w skardze naruszenia przepisów postępowania, należy uznać, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez orzekające w sprawie organy art. 7, art. 75, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez niezebranie w wyczerpujący sposób i nierozpatrzenie materiału dowodowego na okoliczność charakteru pracy skarżącego wykonywanej za granicą. Trafnie zarzuca skarżący, że przeprowadzone w tej sprawie przez organ postępowanie nie było prawidłowe. Skarżący przedłożył dokumenty potwierdzające jego zatrudnienie za granicą w Wielkiej Brytanii w R w okresie od 05.11.2006r. do 23.10.2007r. i w W w okresie od 24.10.2007r. do 29.05.2011r. Orzekające w sprawie organy odmówiły uwzględnienia tych okresów pracy jedynie lakonicznie stwierdzając, że skoro są to umowy o świadczenie usług, to nie stanowią umów o pracę, lecz samozatrudnienie, które nie może być zaliczone do okresu zatrudnienia upoważniającego do wzrostu uposażenia. Ten wniosek organów co do charakteru zatrudnienia wywiedziony został jedynie z samych tytułów umów, nie został poparty analizą dołączonych przez skarżącego warunków pracy. Nie zostały one przez organ przetłumaczone, w ogóle nie odniesiono się do nich w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu ani w uzasadnieniu poprzedzającego go rozkazu organu I instancji. Nie przeprowadzono też postępowania wyjaśniającego w oparciu o inne przedłożone przez skarżącego dokumenty co do tego w jakim charakterze i w jakim wymiarze czasu pracy był on zatrudniony, nie dokonano analizy znajdujących się w sprawie dokumentów podatkowych i ubezpieczeniowych. Należy zatem uznać, że dokonane przez organy ustalenia są dowolne, nie oparte na wnikliwej analizie zgromadzonych dowodów, które zostały ocenione niezgodnie z wymogami art. 80 k.p.a. Nałożenie na stronę w §5 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalanie wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.) obowiązku przedłożenia dokumentów potwierdzających zatrudnienie nie zwalnia organu administracyjnego od realizacji zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013r., poz. 674 ze zm.) nie precyzuje jakie dokumenty powinny być złożone i nie precyzuje, że musi to być umowa o pracę. Organy nie ustaliły ponad wszelką wątpliwość, że w niniejszej sprawie zatrudnienie M. K. nie spełniało przesłanek pozwalających na zaliczenie go do wysługi lat uprawniającej do zwiększenia uposażenia, co było kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zasadnie też zarzucił skarżący, że doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., albowiem w uzasadnieniach kontrolowanych aktów organy nie wskazały przyczyn, z powodu których przedłożonym przez skarżącego dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. Organy ograniczyły się do wskazania konkluzji w postaci wniosku o niezaliczeniu okresu pracy od dnia 5 listopada 2006r. do dnia 29 maja 2011r., ale niedostatecznie sprecyzowały powód tego niezaliczenia. Przyznano wprawdzie, że pracownik poliwalentny może pracować na podstawie umowy o pracę, ale równocześnie uznano, że "bazując na przedłożonych przez policjanta dokumentach, nie można potwierdzić faktu, ze w okresie od dnia 5 listopada 2006r. do dnia 29 maja 2011r. pracował w wymiarze 40 godzin tygodniowo w ramach umowy o pracę". Nie sprecyzowano jednak które z dokumentów znajdujących się w aktach analizowano i jakie wyprowadzono wnioski z konkretnych dokumentów. W efekcie powyższych naruszeń prawa procesowego przez organy obu instancji, doszło również do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy niezgodnego z prawem rozkazu organu I instancji.
W niniejszej sprawie doszło również do naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (j.t. Dz. U. z 2011r., Nr 287, poz. 1687 ze zm.) i błędną wykładnię § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażania policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. Zdaniem organu wysługę lat należało ustalić na dzień przyjęcia skarżącego do służby tj. na dzień 30 grudnia 2011r,, natomiast wzrost uposażenia na dzień złożenia przez skarżącego dokumentów uzasadniających zmianę. Skarżący natomiast uważa, że termin nabycia przez niego prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego powinien być ustalony na dzień przyjęcia go do służby, tj. 30 grudnia 2011r. Sporny między stronami jest zatem termin nabycia przez skarżącego prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat.
Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do wykładni § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażania policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego w przypadku, gdy udokumentowanie przez skarżącego dodatkowego okresu zaliczanego do wysługi lat, istniejącego faktycznie w dniu przyjęcia do służby, nastąpiło później niż w dniu przyjęcia do służby. W ocenie Sądu przepis ten przewidując, że "Termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu" oznacza, że nieprawidłowe było wskazanie przez orzekające w sprawie organy art. 106 ust. 1 ustawy o Policji jako przepisu, na podstawie którego określa się termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. Sąd podziela przyjmowany w najnowszym orzecznictwie pogląd (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2015r., I OSK 1340/13 oraz wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2014r., I OSK 206/13), że istnienie okresów uwzględnianych przy ustalaniu wysługi lat przy przyjęciu policjanta do służby ma charakter obiektywny, albowiem o tym, czy policjantowi w rozkazie personalnym zostanie ustalona wysługa lat i czy otrzyma odpowiedni wzrost uposażeni decyduje jedynie udokumentowanie okresów zaliczanych do wysługi lat. Brak udokumentowania okresów zaliczanych do wysługi lat powoduje, że jego uposażenie zasadnicze jest ustalane w wysokości niższej niż mogłoby być ustalane, gdyby w dniu przyjęcia do służby prawidłowo udokumentował okresy zaliczane do wysługi lat. Nie oznacza to jednak, że policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego za cały okres od rozpoczęcia służby w Policji do dnia złożenia wniosku o zmianę wysługi lat. Przepisy §5 ust. 2-4 cytowanego rozporządzenia przewidują bowiem, że również w razie zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, wysługę lat ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, natomiast termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia określa się z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Należy zatem uwzględnić art. 107 ust. 1 ustawy o policji, określający 3-letni termin przedawnienia, a także art. 107 ust. 3 pkt 1 tej ustawy regulujący kwestie przerwania biegu przedawnienia. Dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy pomiędzy uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat, a uposażeniem w wysokości dotychczasowej. Policjant traci zatem prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu nowo udokumentowanej wysługi lat jedynie za okres objęty przedawnieniem, zachowuje natomiast prawo do odpowiednio powiększonego uposażenia za trzyletni nieprzedawniony okres. Prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego policjant nabywa zatem z mocy prawa, z chwilą osiągnięcia odpowiedniej wysługi lat uwzględniającej wysługę liczoną na dzień przyjęcia do służby. Rozkaz personalny określający termin nabycia tego prawa oraz procentową wysokość wzrostu wynagrodzenia ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający uprawnienie już istniejące. Z chwilą powstania z mocy prawa uprawnienia do wzrostu uposażenia zasadniczego policjant ma roszczenie o ustalenie nabycia prawa i jego realizację. Uruchomienie tego prawa następuje poprzez wydanie rozkazu personalnego, na wniosek policjanta. Złożenie wniosku o zaliczenie do wysługi lat okresów dotychczas nieudokumentowanych jest czynnością przerywającą bieg przedawnienia w rozumieniu art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o policji. Okoliczność, że policjant składa dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi później niż w dacie przyjęcia do służby, tak jak miało to miejsce w tej sprawie, skutkuje tylko tym, że jego roszczenie za okres dłuższy niż 3 lata wstecz przedawnia się.
Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że w niniejszej sprawie organy błędnie przyjęły, że wzrost uposażenia z tytułu nowo udokumentowanej wysługi lat powstał dopiero z chwilą złożenia przez M. K. wniosku. Złożony wniosek przerywał bieg 3-letniego przedawnienia uprawnienia, które już uprzednio istniało na dzień przyjęcia do służby.
Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co stanowiło podstawę do ich uchylenia.
W ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym organy winny uzupełnić postępowanie wyjaśniające, w tym zwłaszcza poprzez prawidłowe przeprowadzenie dowodów z dokumentów przedłożonych przez skarżącego oraz uwzględnić przestawioną powyżej ocenę prawną.
O braku możliwości wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego Sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło