II OSK 1167/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-28

Skład orzekający: Paweł Miładowski, Anna Łuczaj, Izabela Bąk-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, gdy strona podaje różne daty dowiedzenia się o decyzji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ administracji ma obowiązek z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ wszczęcie postępowania wznowieniowego mimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa. Strona, która nie brała udziału w postępowaniu, musi wykazać, kiedy dowiedziała się o decyzji, ale organ jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Sąd pierwszej instancji niezasadnie zakwestionował ustalenia organów administracji, które prawidłowo oceniły materiał dowodowy i uznały, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki z o.o. od wyroku WSA w Gdańsku, który uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. WSA uznał, że organy administracji nie zbadały wystarczająco dokładnie, kiedy strona S. B. dowiedziała się o pierwotnej decyzji, co miało wpływ na ocenę zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, uchylając wyrok WSA i oddalając skargę.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i oddalił skargę S. B. Zasądził od S. B. na rzecz P. sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj /spr./ sędzia del. WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] spółka z o.o. z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 149/15 w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; II. zasądza od S. B. na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie kwotę 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 10 listopada 2015r., sygn. akt II SA/Gd 149/15, po rozpoznaniu skargi S. B. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Prezydent Miasta G., decyzją z dnia [...] maja 2013 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, w skład której wchodzi wieża typu "D." M. [...], urządzenia techniczne u podstawy wieży, system antenowy i zasilania WLZ, na terenie działki nr [...] przy ul. R. w G. Odwołania od powyższej decyzji wnieśli A. J. i S. B.. S. B. stwierdził, iż jako spadkobierca po F. i R. K. nie brał udziału w prowadzonym postępowaniu. A. J. zarzucił natomiast, że jest stroną postępowania i nie brał w nim udziału. Wojewoda Pomorski, decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., uchylił w całości powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 758/13, uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego. Sąd stwierdził, że odwołanie A. J. zostało wniesione w terminie, jednakże organ nie zbadał czy posiada przymiot strony postępowania, w rozumieniu art. 28 § 2 ustawy z dnia 7 lipca 2004 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 nr 243 poz. 1623 ze zm.). Odnośnie odwołania S. B. Sąd uznał, że zostało wniesione po terminie. Zaznaczył, że decyzja organu I instancji została przesłana wskazanym jako uczestnicy postępowania R. K. i F. K., którzy jednakże zmarli przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Ostatnim uczestnikiem postępowania, któremu doręczono decyzję była J. K.. Doręczenie nastąpiło w dniu 12 czerwca 2013r. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 26 czerwca 2013 r. Odwołanie wniesione w dniu 19 lipca 2013 r. złożono zatem po terminie. Zdaniem Sądu organ winien pouczyć S. B. o tym fakcie i zobowiązać go do oświadczenia czy wniesione pismo stanowi odwołanie, czy też wniosek o wznowienie postępowania oparty na treści art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W sytuacji wskazania, iż wniesione pismo stanowi odwołanie, organ powinien wydać postanowienie w trybie art. 134 k.p.a. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Nadto Sąd stwierdził, że organ przystąpił w niniejszej sprawie do rozpatrywania odwołania bez zbadania czy w istocie S. B. jest następcą prawnym zmarłych właścicieli nieruchomości. Wojewoda Pomorski, pismem z dnia 26 czerwca 2014 r. zwrócił się do S. B. o wyjaśnienie czy jego pismo z dnia 18 lipca 2013 r. należy traktować jako odwołanie, czy też wniosek o wznowienie postępowania. W piśmie z dnia 7 lipca 2014 r. S. B. wyjaśnił, że wnosi o wznowienie postępowania w sprawie. Dodatkowo wskazał, że termin do złożenia tego wniosku rozpoczął bieg od otrzymania pisma Wojewody z dnia 26 czerwca 2014 r., z którego to skarżący dowiedział się o możliwości wszczęcia postępowania wznowieniowego. Wojewoda przekazał wniosek skarżącego o wznowienie postępowania Prezydentowi Miasta G.. Prezydent pismem z dnia 6 października 2014 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez wyjaśnienie, w jakim terminie dowiedział się o decyzji z dnia [...] maja 2013 r. W piśmie z dnia 10 października 2014 r. skarżący wyjaśnił, że o wydaniu decyzji dowiedział się maju 2013 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., wydaną na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., Prezydent Miasta G. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] maja 2013 r. W ocenie organu skarżący złożył podanie o wznowienie po terminie wskazanym w art. 148 § 2 k.p.a. Termin ten upłynął bowiem z końcem czerwca 2013 r., a podanie skarżący złożył w dniu 18 lipca 2013 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Wojewoda Pomorski, po rozpoznaniu odwołania S. B., utrzymał decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2014 r. w mocy. Zgadzając się z oceną i argumentacją Prezydenta organ odwoławczy stwierdził, że wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został złożony po upływie miesiąca od dnia powzięcia informacji o decyzji z dnia [...] maja 2013 r. Wskazał przy tym, że nie jest konieczne poznanie dokładnej treści rozstrzygnięcia przez stronę lecz wystarczy, że posiadła ona informację, czego dana decyzja dotyczy. Informacja nie musi pochodzić wprost od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie. Przepis wymaga jednak, aby strona w rzeczywistości znalazła się w posiadaniu informacji o zapadłej decyzji. Organ administracji jest zaś zobowiązany z urzędu do zbadania zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie. W związku z tym organ wskazał, że stosownie do oświadczenia skarżącego zawartego w piśmie dnia 10 października 2014 r., dowiedział się on o wydaniu decyzji w maju 2013 r. a pismo, które zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie, datowane jest na 18 lipca 2013 r. Organ odwoławczy, dostrzegając naruszenie art. 126 k.p.a. poprzez podjęcie rozstrzygnięcia w formie decyzji zamiast postanowienia, uznał, że jest to naruszenie przepisów postępowania, które nie mogło mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. W skardze na powyższą decyzję S. B. zarzucił naruszenie art. 148 § 2 k.p.a. przez błędną wykładnię zwrotu "strona dowiedziała się o decyzji", oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie wszechstronnej analizy całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności całkowite pominięcie maila wskazującego na datę, w której jego sąsiad A. J. dowiedział się o decyzji, co miało miejsce dopiero w dniu 30 czerwca 2013 r. Skutkiem tego, w ocenie skarżącego, organ II instancji powielił błędne stanowisko Prezydenta, że skarżący uzyskał wiedzę o decyzji w maju 2013 r. Skarżący stwierdził, że rzeczywistą wiedzę o istnieniu podstawy do wznowienia powziął dopiero w lipcu 2014 r. i dlatego ta data powinna być miarodajna. Zarzucił również naruszenie przepisów postępowania przez brak ustalenia przez organy posiadania przez niego przymiotu strony, a także brak zawieszenia postępowania w sprawie do czasu zakończenia postępowania spadkowego po F. i R. K.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie. W pismach procesowych z marca 2015 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów zawartych w aktach administracyjnych sprawy dotyczącej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] maja 2013 r., wskazując, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Prezydent Miasta G. wznowił postępowanie na wniosek innych osób, oparty na takich samych podstawach faktycznych i prawnych jak wniosek skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd podniósł, że za "dzień, w którym strona dowiedziała się o decyzji" uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi - jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, kiedy w taki właśnie sposób dowiedział się o decyzji skarżący. Sąd wskazał, że z przepisów postępowania (art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a.) wynika, że obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych spoczywa na organie administracji. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zostały zachowane wymogi wynikające z tych przepisów. Organ I instancji poprzestał na oświadczeniu skarżącego o dowiedzeniu się o decyzji w maju 2013 r., mimo że jednocześnie skarżący wywodził, że początek biegu miesięcznego terminu powinna wyznaczać inna data, a mianowicie lipiec 2014 r., wskazując przy tym, że dopiero wtedy nabył on wiedzę o możliwości wznowienia postępowania. Również w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący twierdził, że dowiedział się o decyzji z dnia [...] maja 2013 r., w rozumieniu art. 148 §1 k.p.a., dopiero z pisma Wojewody w lipcu 2014 r. i na tej podstawie zarzucał, że bezzasadnie organ uznał, że termin do złożenia wniosku upłynął w czerwcu 2013 r. Uszło przy tym uwadze organu odwoławczego, że w odwołaniu skarżący sprostował również swoje wcześniejsze stwierdzenie, że o treści decyzji dowiedział się w maju 2013 r. Wyjaśnił jednoczenie, że w rzeczywistości taką wiedzę powziął dopiero na początku lipca 2013 r., od sąsiada, któremu treść decyzji została przekazana dopiero w dniu 30 czerwca 2013 r. Do odwołania skarżący dołączył kopię wiadomości mailowej, otrzymanej przez jego sąsiada - A. J. Dodatkowo wskazał, że jego wiedza w tamtej dacie obejmowała jedynie informacje o wystąpieniu jakichś problemów prawnych z lokalizacją stacji bazowej. Okoliczności te nie zostały przez organ odwoławczy wyjaśnione. W tej zaś sytuacji nieuprawnione było stwierdzenie przez organ odwoławczy, że stan faktyczny sprawy jest oczywisty i nie ma żadnych wątpliwości co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a kwestia dowiedzenia się przez skarżącego o decyzji w maju 2013 r. jest bezsporna i niepodważalna. Stanowi to naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd stwierdził także, że organy obu instancji podjęły w niniejszej sprawie niewłaściwe pod względem formy rozstrzygnięcia. Sprawa została załatwiona w obu instancjach poprzez wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Zgodnie zaś z art. 149 § 3 k.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. W ocenie Sądu organ odwoławczy powinien był wyeliminować stwierdzone uchybienie. Bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostaje natomiast ewentualne wznowienie postępowania z wniosków innych osób, na które powoływał się skarżący w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też Sąd nie znalazł podstaw do przeprowadzenia dowodu z akt innej sprawy. Sąd podniósł także, że na obecnym etapie postępowania nie może wypowiedzieć się do pozostałych zarzutów skargi - uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienia uniemożliwia bowiem ocenę innych kwestii, w tym podnoszonych podstaw wznowieniowych. Skargą kasacyjną P. sp. z o.o. z siedzibą w W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie: 1. prawa materialnego, polegające w szczególności na: a) naruszeniu art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 148 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się w przyjęciu, iż organy administracji nie podjęły właściwych działań w celu wyjaśnienia istotnych dla podjęcia rozstrzygnięcia okoliczności dotyczących zachowania terminu; b) naruszeniu art. 80 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w błędnym ustaleniu, że organ administracji niewłaściwie ocenił, na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona; 2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej: p.p.s.a.- w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uwzględnienie przez Sąd I instancji skargi, mimo nie zaistnienia przesłanki do jej uwzględnienia, czego konsekwencją było uchylenie zaskarżonej decyzji; b) art. 3 § 1 p.p.s.a. przejawiające się tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej dostrzegł naruszenia przepisów prawa i zastosował określone w ustawie środki kontroli legalności, a w konsekwencji uchylił zaskarżoną decyzję mimo nie zaistnienia przesłanki do ich uchylenia. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa i doktryny, termin wskazany w art. 148 k.p.a. obowiązana jest udowodnić strona, która domaga się wznowienia postępowania. Zatem nie można zgodzić się z Sądem, że na organie spoczywał obowiązek dokładnego ustalenia daty podjęcia informacji o wydanej decyzji. Wojewoda uznając datę "maj 2013 r." jako dzień, w którym strona dowiedziała się o decyzji, nie naruszył również art. 77 k.p.a. Data ta została wskazana przez samego skarżącego w piśmie z dnia 10 października 2014 r., a fakt iż w jego ocenie datą, od której powinien liczyć się termin rozpoczęcia biegu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, jest lipiec 2014 r. pozostaje w świetle art. 148 § 2 k.p.a. bez znaczenia. Spółka podniosła, że na skarżącym, jako na stronie posiadającej interes w ustaleniu właściwej daty podjęcia informacji, ciążył obowiązek udowodnienia czy rzeczywiście o decyzji Prezydenta Miasta G. dowiedział się w terminie późniejszym, niż początkowo oświadczył. Strona skarżąca nie zgodziła się również ze stanowiskiem Sądu, iż organ błędnie ocenił, czy okoliczność o dacie powzięcia informacji o decyzji została udowodniona. Wojewoda Pomorski na tle całego zebranego materiału dowodowego i wszystkich okoliczności faktycznych niniejszej sprawy prawidłowo ocenił pozostające w aktach sprawy oświadczenie skarżącego o terminie powzięcia informacji o wydanej decyzji, w szczególności, że skarżący nie przedstawił dowodów uzasadniających podjęcie tejże informacji w późniejszym terminie. Ponadto zmiana wyjaśnień skarżącego jakoby miał powziąć wiedzę o decyzji dopiero w lipcu 2013r. jest wątpliwa, z uwagi na fakt, że okoliczność ta została podniesiona przez niego dopiero po zawiadomieniu, iż upłynął czas na złożenie wniosku o wznowienie postępowania oraz z uwagi na brak przedstawionych dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera uzasadnione podstawy zaskarżenia. Podzielić należy zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 148 k.p.a. i art. 80 k.p.a., a to z poniższych względów. Podanie o wznowienie postępowania co do zasady wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Ustawodawca początek biegu terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) wiąże z dniem, w którym strona ta dowiedziała się o kwestionowanej decyzji. Przez pojęcie "dowiedzenia się o decyzji" należy rozumieć powzięcie wiadomości o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z doręczeniem decyzji. W pierwszym przypadku chodzi o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. faktu doręczenia decyzji, której żądanie wznowienia dotyczy. Początek biegu tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Z punktu widzenia oceny, od kiedy rozpoczął bieg miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, istotne jest bowiem to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Informacja o wydanej decyzji nie musi pochodzić wprost od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 czerwca 1996 r., I SA 570/95, ONSA 1997/2/100; z dnia 6 października 2000 r., I SA 855/99, LEX nr 54136; z dnia 10 marca 2006 r., II OSK 622/05 – ONSAiWSA 2006/5/133; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II UK 525/13 - LEX nr 1541052). Nie jest istotne w jaki sposób strona uzyska wiedzę o wydanej w sprawie decyzji. Przepis art. 148 § 2 k.p.a. wymaga, aby strona znalazła się w posiadaniu informacji o zapadłej decyzji. Właściwe ustalenie daty, w której strona dowiedziała się o decyzji i daty złożenia podania o wznowienie postępowania mają fundamentalne znaczenie dla ustalenia zachowania terminu do wniesienia podania, o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. W niniejszej sprawie organy obu instancji przeanalizowały w należyty sposób całokształt okoliczności związanych z ustaleniem stanu faktycznego, tj. co do daty, kiedy strona dowiedziała się o decyzji. Organy rozważyły należycie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy – daty, w której skarżący dowiedział się o decyzji. Sąd pierwszej instancji niezasadnie zakwestionował ustalenia organów administracji publicznej. Organy obu instancji rozważyły bowiem zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania dla podnoszonej przez skarżącego przyczyny wznowienia postępowania i wysnuły prawidłowe wnioski. Ocena organów okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia powyższej kwestii prowadzi do wniosków, które znajdują oparcie w materiale dowodowym. Okoliczność, iż wywody organu są sprzeczne ze zmienianymi twierdzeniami wnioskodawcy nie oznacza wadliwości rozstrzygnięcia organu. Podkreślić należy, iż strona, która nie brała udziału w postępowaniu, obowiązana jest wykazać, kiedy dowiedziała się o decyzji w sposób na tyle sprecyzowany, aby możliwe było ustalenie, że podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem miesięcznego terminu liczonego od dnia, w którym strona powzięła wiadomość o wydaniu decyzji. Zachowanie terminu musi być przez stronę udowodnione, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck - W. 2011, s. 572 – 573; E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, s. 200; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 października 1998 r., III SA 2802/97, niepublikowany; z dnia 19 maja 2000 r., I SA/Wr 1038/97, LEX nr 43046). Z regulacji zawartej w przepisie art. 148 k.p.a. wynika, że to strona musi wykazać, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Jednocześnie organ administracji publicznej nie jest zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności. Organ administracji obowiązany jest bowiem z urzędu badać zachowanie terminu, gdyż wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Jeśli wnioskodawca nie podaje daty dowiedzenia się o decyzji, organ winien wezwać stronę do wskazania tej daty. Nadto, jeżeli w ocenie organu wyjaśnienia wnioskodawcy w tym zakresie nie znajdują oparcia w materiale dowodowym sprawy, organ uprawniony jest wezwać wnioskodawcę do przedstawienia dowodów na tę okoliczność, a także przeprowadzenia stosownego postępowania z urzędu – jako, że jest to okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż dotyczy zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co warunkuje wznowienie postępowania. I tak też postąpiły organy w niniejszej sprawie. W tej sytuacji nie można organom zarzucić naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ przeprowadził prawidłowo postępowanie w powyższym zakresie i dokonał oceny materiału dowodowego. Ocena ta mieści się w ramach swobodnej ocen materiału dowodowego. Organy nie dopuściły się naruszenia art. 80 k.p.a., gdyż ocenie tej nie można przypisać dowolności. Organy dokonały oceny całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i należycie uzasadniły przyczyny, z powodu których przyjęły maj 2013r. jako datę, od której biegł termin do złożenia wniosku o wznowienie postepowania. Organ trafnie wskazał, że z oświadczenia skarżącego - zawartego w piśmie dnia 10 października 2014 r. - wynika, że dowiedział się o wydaniu decyzji w maju 2013 r. Zasadnie też uznał, że skoro pismo, które zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania, datowane jest na dzień 18 lipca 2013 r., to tym samy skarżący nie zachował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W istocie według skarżącego termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania winien być liczony od dnia, kiedy dowiedział się o możliwości wznowienia postępowania. Sąd pierwszej instancji również stwierdził, iż organ I instancji poprzestał na oświadczeniu skarżącego o dowiedzeniu się o decyzji w maju 2013 r., mimo że jednocześnie skarżący wywodził, że początek biegu miesięcznego terminu powinien wyznaczać lipiec 2014 r., gdyż dopiero wtedy z pisma Wojewody Pomorskiego nabył wiedzę o możliwości wznowienia postępowania. Z powyższych względów podkreślić należy, iż przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie wiążą początku biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z datą, kiedy wnioskodawca dowiedział się o możliwości wznowienia postępowania, lecz początek biegu terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) ustawodawca wiąże z dniem, w którym strona ta dowiedziała się o kwestionowanej decyzji. Zważyć też należy, iż wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania (od dnia 11 kwietnia 2011 r. postanowienia – ustawa z dnia 3 grudnia 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 6, poz. 18) następuje, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. Sam fakt podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji zamiast w formie postanowienia nie świadczy automatycznie o naruszeniu przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Przepis art. 145 § pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jednoznacznie stanowi, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie podjęcie rozstrzygnięcia przez organy w formie decyzji zamiast w formie postanowienia nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy, a tym samym nie uzasadniało uchylenia decyzji organów obu instancji. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż S. B. nadal nie wykazał, iż jest następcą prawnym zmarłych właścicieli nieruchomości. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i jednocześnie rozpoznał skargę, oddalając z tych samych przyczyn skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło