II SA/Wa 409/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Stanisław Marek Pietras, Protokolant referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi W.G. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Rozkazem tym [...], na podstawie art. 39 ust. 3, art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) – przedłużył policjantowi Wydziału [...][...] W. G. [...] Sekcji [...] tegoż Wydziału w 6 (szóstej) grupie uposażenia zasadniczego 2.670,- (dwa tysiące sześćset siedemdziesiąt) zł, z mnożnikiem 1,75 (jeden i siedemdziesiąt pięć setnych) kwoty bazowej, z dodatkiem służbowym w kwocie 650,- (sześćset pięćdziesiąt) zł oraz dodatkiem [...], okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego z dalszym zawieszeniem 50% ostatnio należnego uposażenia. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., rozkazowi organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozkazu personalnego z dnia [...] stycznia 2015 r. KGP wskazał, że pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w [...] poinformował Komendanta [...] Policji, iż w toku postępowania sygn. akt [...] przedstawił [...] W. G. - funkcjonariuszowi Wydziału [...] Komendy [...] Policji zarzut popełnienia przestępstwa z art. 233 § 1 Kodeksu karnego i przesłuchał wymienioną w charakterze podejrzanej. Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] w [...] wskazał, iż sporządzony w dniu [...] sierpnia 2014 r. akt oskarżenia w przedmiotowej sprawie skierowany został do Sądu Rejonowego [...] Wydział [...]. Raportem z dnia [...] września 2014 r. [...] W. G. poinformowała Komendanta [...] Policji, iż w Prokuraturze Rejonowej [...] w [...] zostało wszczęte przeciwko niej postępowanie karne o czyn z art. 233 Kodeksu karnego. Komendant [...] Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2014 r. zawiesił [...] W. G. w czynnościach służbowych od dnia [...] października 2014 r. na okres trzech miesięcy. Decyzji tej na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania W. G., rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2014 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Komendant [...] Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. wydanym na podstawie art. 39 ust. 3 i art. 124 ust. 1 ustawy o Policji przedłużył okres zawieszenia [...] W. G. w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, z dalszym zawieszeniem 50 % ostatnio należnego uposażenia. W odwołaniu strona zarzuciła ogólnikowość uzasadnienia rozkazu personalnego. Komendant Główny Policji wskazał, że zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego. Organ podał, że warunkiem przedłużenia okresu zawieszenia funkcjonariusza, w trybie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, jest wystąpienie w sprawie takich przesłanek jak "szczególnie uzasadniony przypadek", dokonanie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 1 lub ust. 2 ustawy o Policji oraz fakt prowadzenia wobec funkcjonariusza postępowania karnego - zakończenie bowiem tego postępowania jest zdarzeniem, z którym ustawodawca wiąże ostateczny upływ terminu do którego może nastąpić przedłużenie okresu zawieszenia. W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma pierwsza przesłanka. Organ wskazał, że niesporne jest, iż skarżąca została zawieszona w czynnościach służbowych z powodu wszczęcia wobec niej postępowania karnego rozkazem personalnym Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] września 2014 r. oraz to, że wobec skarżącej nadal toczy się postępowanie karne, w którym zarzucono jej popełnienie czynu o znamionach przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, określonego w art. 233 § 1 Kodeksu karnego, stosownie do którego kto składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Organ wskazał, że stosowane na podstawie ustawy o Policji zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych ma za zadanie zapewnić właściwe funkcjonowanie Policji, opierające się w dużej mierze na zaufaniu społecznym. Podkreślił, że zarzucany funkcjonariuszowi czyn stanowi przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, które w sposób istotny ujemnie wpłynęło na dobre imię Policji. Dlatego też, w interesie służby tożsamym z interesem społecznym jest odsunięcie wymienionej od wykonywania zadań i czynności służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. KGP podkreślił, że zgodnie z art. 25 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Policjant jako osoba powołana do egzekwowania przepisów prawa sama musi przestrzegać tego prawa w najwyższym stopniu. Wszelkie niepraworządne działanie policjanta, jak również uzasadnione podejrzenie o takie działanie, rodzić muszą zdecydowane kroki zmierzające do odsunięcia go od wykonywania czynności. [...] W. G. jako funkcjonariusz Policji obowiązana była więc przestrzegać szczególnie rygorystycznych wymagań w zakresie przestrzegania prawa. Odnosi się to zarówno do sfery służby, jak i postawy osobistej. Zarzucany natomiast policjantowi czyn z art. 233 § 1 Kodeksu karnego jest czynem szczególnie nagannym. KGP podkreślił, że instytucja zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, nie przesądza o winie policjanta w żadnym toczącym się postępowaniu. Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu KGP stwierdził, że z materiałów postępowania wynika, iż organ I instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności na podstawie analizy zebranego materiału dowodowego, działając w granicach uznania administracyjnego. Wyjaśnił wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, a przed wydaniem decyzji rozpatrzył sprawę w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć do niej zastosowanie. Nie naruszył tym samym art. 7, art. 10 § 1 oraz art. 77 k.p.a. Organ podniósł, że pomimo mało obszernego uzasadnienia rozkazu personalnego organu I instancji w zakresie "szczególnie uzasadnionych przesłanek", przesłanki te w sprawie istnieją. Organ I instancji podejmując zaskarżoną decyzję powołał się na charakter zarzucanego skarżącej przestępstwa i wskazał, że sam charakter przedstawionego zarzutu nie pozwala na dopuszczenie do sytuacji, w której skarżąca będzie pełniła służbę. Organ powołał się również na status i zadania Policji, uznając, że reprezentowanie jej przez funkcjonariusza, wobec którego toczy się postępowanie karne prowadzi do naruszenia dobrego imienia służby. Organ wyjaśnił motywy swojego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do kwestii zastosowania przez organ I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności KGP wskazał, że z zawodem policjanta wiąże się szczególny stopień społecznego zaufania i w związku z tym od policjantów wymaga się, aby przestrzegali szczególnych reguł godnego i zgodnego ze społecznym zaufaniem zachowania się. Odnosi się to zarówno do sfery służby, jak i postawy osobistej. KGP wskazał, że organ I instancji nadając rozkazowi personalnemu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, a okoliczności wskazujące na niezbędność natychmiastowego wykonania decyzji o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych były przytoczone w uzasadnieniu rozkazu personalnego. Rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. stał się przedmiotem skargi W. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności rozkazu KGP z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz poprzedzającego go rozkazu [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. w całości z uwagi na rażące naruszenie art. 39 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odniesieniu do zaskarżonego rozkazu personalnego podniosła zarzut rażącego naruszenia w szczególności: 1) art. 39 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, w związku z całkowitym zlekceważeniem faktu, że w okolicznościach sprawy nie zachodziły jakiekolwiek podstawy do ich zastosowania, gdyż w dacie wydania ww. decyzji administracyjnej oraz utrzymanego nią w mocy rozkazu [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. (podobnie, jak poprzedzających ich wydanie rozkazu [...] z dnia [...] września 2014 r. oraz utrzymującego go rozkazu KGP z dnia [...] października 2014 r.) nie pełniła jakichkolwiek czynności służbowych, pozostając na urlopie rodzicielskim w związku z urodzeniem dwójki dzieci (bliźniaków). Przesądzało to zdaniem strony, że nie było obiektywnych podstaw dla zawieszania w czynnościach służbowych, a w dalszej kolejności przedłużania okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. 2) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., z których treści wynika konkretny obowiązek dla każdego organu administracji publicznej, nie wyłączając organów drugiej instancji prowadzących postępowanie odwoławcze, zgodnie, z którym obowiązane są one przed wydaniem decyzji umożliwić stronom/stronie wypowiedzenie się do zebranych w danym postępowaniu dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jakiego to obowiązku Komendant Główny Policji w sposób wyraźnie zamierzony nie wykonał przed wydaniem zaskarżonego rozkazu KGP z dnia [...] stycznia 2015 r., wyraźnie automatycznie starając się w dokładnie miesiąc od jego wydania utrzymać w mocy arbitralny rozkaz [...] z dnia [...] grudnia 2014 r.; 3) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., a także art. 77 § 1 k.p.a., przez niedopełnienia przez Komendanta Głównego Policji obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpoznania dowodów w sprawie, nawet bez udziału strony. 4) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., a także art. 11 k.p.a., wskutek, nie zamieszczenia przez Komendanta Głównego Policji w rozstrzygnięciu zaskarżonego rozkazu przywołania jakiegokolwiek przepisu ustawy o Policji, a ponadto opatrzenia ww. decyzji administracyjnej uzasadnieniem, w jakim nie można znaleźć jakichkolwiek konkretnych informacji o tym przykładowo: z jakim stażem jest skarżąca funkcjonariuszem Policji, iż od [...] listopada 2013 r. korzysta z przysługujących uprawnień macierzyńskich w związku z urodzeniem dwójki dzieci (bliźniaków), co uniemożliwiało dostrzeżenie, że dochodzi do wydawania arbitralnych decyzji "o zawieszeniu w czynnościach służbowych" nie tylko nie mających obiektywnie podstaw prawnych, lecz co więcej pozbawiających środków do życia i utrzymania maleńkich dzieci, gdyż obniżenie uposażenia (o co zapewne chodziło przy wydaniu tych decyzji) dokonano od części uposażenia, które posiadałaby, gdyby jednak w dacie ich wydania realnie wykonywała czynności służbowe, co przesądza o tym, że powyższa decyzja administracyjna nie spełnia jakichkolwiek elementarnych standardów dla jej kontroli przez Sąd administracyjny. Skarżąca podniosła, że w przypadku rozkazu [...] z dnia z [...] grudnia 2014 r. doszło do rażącego naruszenia przepisów wskazanych uprzednio w zarzutach odnoszących się do rozkazu KGP z dnia [...] stycznia 2015 r., a ponadto w art. 108 § 1 k.p.a., gdyż w okolicznościach rozstrzyganej rozkazem [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. sprawy nie było jakichkolwiek obiektywnych podstaw dla opatrywania jej rygorem natychmiastowej wykonalności, skoro nie było obiektywnych podstaw dla jej wydania. Skarżąca podała, że do wydania opisanych powyżej dwóch decyzji administracyjnych, to jest rozkazu KGP oraz rozkazu [...] (a także poprzedzających je wcześniej przywołanych decyzji [...] z dnia [...] września 2014 r. i KGP z dnia [...] października 2014 r.) doszło z rażącym naruszeniem przepisów prawa, w wyniku rutynowego przeprowadzenia spraw administracyjnych, bez poszanowania konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawa oraz zasad współżycia społecznego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, powołując się na ustalenia poczynione w zaskarżonym rozkazie personalnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji, jak i rozkaz personalny organu I instancji o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych odpowiadają prawu. Organom nie można w tej sprawie zarzucić dowolności w podjęciu rozstrzygnięć. Na wstępie Sąd wskazuje, a to wobec zarzutów skargi, że w sytuacji, gdy ziściły się przesłanki z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2011 roku Nr 287 poz. 1687 ze zm.), czyli w razie wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego – jak miało to miejsce w przypadku skarżącej – organ obowiązany jest zawiesić policjanta w czynnościach służbowych. W przypadku postępowania o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego ustawodawca kategorycznie nakazał zawiesić policjanta w czynnościach służbowych (v. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wr 92/05, orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych ustawodawca uzależnił od szczególności danego przypadku. Zgodnie bowiem z art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego. W sprawie tej Sąd podziela pogląd organu, że przedłużenie zawieszenia jest uzasadnione samą treścią przedstawionego stronie zarzutu w postępowaniu karnym, albowiem funkcjonariuszowi postawiono zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości (v. wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1376/12, wyrok NSA z dnia 16 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 89/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Za niezasadny tym samym Sąd uznał zarzut naruszenia przepisu art. 39 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Nie jest nieuzasadnione twierdzenie organów, że zarzut popełnienia przez funkcjonariusza czynu, o którym mowa w art. 233 § 1 Kodeksu karnego, wpływa na dobre imię Policji. Działanie Policji, a tym samym każdego funkcjonariusza tej formacji związane jest ściśle z zaufaniem społecznym i wiarygodnością funkcjonariusza w oczach opinii publicznej, a także jego wiarygodnością wśród innych funkcjonariuszy. Nie można zarzucić dowolności w podjęciu rozstrzygnięcia w tej sprawie ani Komendantowi Głównemu Policji ani Komendantowi [...] Policji, gdy zważy się właśnie, że Policja jest instytucją zaufania publicznego, a obowiązek przestrzegania prawa w sposób szczególny ciąży na funkcjonariuszach Policji, tak w sferze służbowej, jak i w sferze życia osobistego. Organy, uwzględniając powyższe jednoznacznie wskazały, że zarzucony policjantowi czyn jest przestępstwem wyjątkowo nagannym. W ocenie Sądu, organy obu instancji wykazały w tej sprawie istnienie szczególnie uzasadnionego przypadku, który umożliwiał przedłużenie zawieszenia do czasu ukończenia postępowania karnego. Z tego względu nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego, jak też stwierdzenia jego nieważności. Zarzut naruszenia art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Sąd uznał za nieuzasadnione. Organy ustaliły, że postępowanie karne nadal się toczy. Okoliczność niepowołania w rozkazie personalnym informacji o stażu funkcjonariusza, czy korzystaniu z uprawnień macierzyńskich, a następnie urlopu rodzicielskiego nie wpływa na wynik niniejszej sprawy. Uzasadnienie rozkazów personalnych, choć nie przywołuje wszystkich wskazywanych przez skarżącą okoliczności, spełnia ustawowe wymogi i wyjaśnia zasadność przesłanek, jakimi organ kierował się rozstrzygając niniejszą sprawę. Wynika z nich jednoznacznie, jaki fakt stanowił podstawę ich wydania i co przemawiało za uznaniem, że jest to szczególnie uzasadniony przypadek. Odmienna ocena skarżącej w tym zakresie nie zmienia ustaleń organu. Organ wyjaśnił też podstawę prawną decyzji, przytaczając – wbrew zarzutowi skargi – przepis prawa i wyjaśniając go (strona 2 i 3 zaskarżonego rozkazu personalnego). Zaznaczyć przy tym należy, że przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych w żaden sposób nie przesądza o winie funkcjonariusza i o winie tej nie przesądzały organy Policji w niniejszej sprawie. Sąd podziela twierdzenia organu, że uzasadnieniem przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych, jak też nadania rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności jest w tej sprawie ważny interes społeczny wiążący się ściśle z charakterem formacji, w jakiej pełni służbę skarżąca. Samo przebywanie na urlopie rodzicielskim nie oznacza, że skarżąca przestała być funkcjonariuszem Policji. Powyższe, zdaniem Sądu, nie uniemożliwia w uzasadnionym przypadku – jaki w tej sprawie zaistniał w związku z zarzutem popełnienia przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości – przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych. Za aktualny w niniejszej sprawie dotyczącej przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych Sąd uznaje pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych, zgodnie z którym urlop policjanta, przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie stanowi przeszkody do zawieszenia w czynnościach służbowych (v. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wr 92/05). Także przebywanie na urlopie rodzicielskim nie stanowi przeszkody do przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych. Zarzut naruszenia przepisu art. 10 k.p.a. Sąd uznał za zasadny, jednakże uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Okoliczności, które strona mogłaby ewentualnie przedstawić w toku postępowania, a które nie zostały wskazane w uzasadnieniu rozkazów personalnych o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych, wiadome były organom z urzędu, albowiem wynikają z akt osobowych skarżącej. Zdaniem Sądu, organy Policji nie przekroczyły w tej sprawie granic uznania administracyjnego przyjmując, iż toczące się postępowanie karne, w którym zarzucono skarżącej popełnienie przestępstwa z art. 233 § 1 Kodeksu karnego, a zatem przestępstwa wymienionego w rozdziale XXX k.k., stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, o jakim mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o Policji. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.