III SAB/Gl 8/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-06-10
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Agata Ćwik-Bury, Iwona Wiesner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. prowadził postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych było prowadzone w sposób przewlekły i z rażącym naruszeniem prawa. Pomimo dotrzymania formalnego terminu wypłaty środków, postępowanie administracyjne nie zostało zakończone ostatecznie, a jego przedłużanie było nieuzasadnione, co naruszało przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o szybkości i sprawności postępowania. Sąd zobowiązał organ do wydania decyzji w terminie miesiąca od zwrotu akt i zasądził koszty postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca A.H. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w C. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. Postępowanie, zainicjowane wnioskiem z 18.03.2013 r., obejmowało kontrolę wniosku, ustalenie nieprawidłowości w zakresie powierzchni użytkowanej rolniczo, wydanie decyzji przez organ I instancji, odwołanie strony, decyzję organu II instancji przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia, a następnie zażalenie strony na przewlekłość postępowania. Skarżąca domagała się przyznania płatności w pełnej wysokości oraz odszkodowania za szkodę wynikłą z przewlekłości.Rozstrzygnięcie
1) stwierdza, że postępowanie było prowadzone w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązuje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. do wydania decyzji w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Izabela Maj- Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi A.H. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. w przedmiocie płatności obszarowych 1) stwierdza, że postępowanie było prowadzone w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązuje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. do wydania decyzji w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1. Przedmiotem skargi jest przewlekłość postępowania w sprawie z wniosku A. H. (dalej: strona, skarżąca, producentka) o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 z dnia 18.03.2013 prowadzone przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. (dalej: organ I instancji) oraz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji).
2. Postępowanie przed organami administracji publicznej.
2.1. Postanowieniem z dnia 29.12.2014r., Nr [...], na podstawie art. 37 § 1 w zw. art. 123 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t,j. Dz. U. 2013r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a) po rozpatrzeniu zażalenia strony na przewlekłość postępowania w sprawach z wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej prowadzonej przez organ I instancji organ odwoławczy uznał zażalenie za nieuzasadnione.
2.2. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny:
W dniu 18.03.2013r. strona, ubiegając się o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2013 złożyła wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności z tytułu realizacji pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchnię [...] ha deklarując do płatności działkę rolną C na działce ewidencyjnej nr [...] położoną w województwie [...], powiecie [...], gminie C. obręb B..
Przeprowadzone w dniu 10.04.2013r. kontrole: kompletności i zgodności wniosku z załącznikiem nie wykazały nieprawidłowości.
Kontrola administracyjna przeprowadzona w dniu 19.06.2013r. wykazała, że powierzchnia uprawniona do płatności (PEG) jest mniejsza od zadeklarowanej we wniosku na 2013 rok o [...] ha. Ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej(PEG) odpowiadające powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku strony.
Gospodarstwo rolne strony zostało wytypowane do kontroli na miejscu, na podstawie analizy ryzyka, (typowanie przez Centralę ARiMR). W dniu 10.07.2013r. oraz 26.09.2013r. na sprawę rolno środowiskową oraz obszarową założono w systemie blokadę naliczania płatności, to jest do czasu otrzymania przez organ I instancji raportu z przeprowadzonej kontroli na miejscu. Powyższe oznacza, że do czasu wpływu raportu z czynności kontrolnych nie można podejmować żadnych czynności zmierzających do naliczenia płatności oraz wydania decyzji.
Kontrola przeprowadzona w dniach 11.14.04.2013r. przez [...] Oddział Regionalny w S. w obecności pełnomocnika strony, który w dniu 14.04.2014r. podpisał raport z przeprowadzonych czynności kontrolnych nie wnosząc do niego żadnych zastrzeżeń, stwierdziła nieprawidłowości w zakresie sposobu użytkowania działki rolnej C. Powierzchnia użytkowana rolniczo przez stronę odpowiadała deklarowanej [...]ha (faktycznie zmierzona była mniejsza, wynosiła [...] ha, lecz mieściła się w granicach tolerancji), w związku z czym organ I instancji uznał do płatności rolnośrodowiskowej areał deklarowany [...] ha, analogicznie w sprawie obszarowej. Kontrola na miejscu stwierdziła na działce rolnej C pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej część działki rolnej, innej niż zaznaczona na materiale graficznym, oznaczonej kodem nieprawidłowości P020. Do powyższego naruszenia miała zastosowanie sankcja wynikająca z Załącznika nr 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze zm., dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe) w wysokości określonej w Załączniku Nr 7 (50%).
W dniu 7.05.2014r. do organu I instancji wpłynęło pismo strony z zastrzeżeniami do otrzymanego protokołu z kontroli z dnia 14.04.2014r., iż osoby kontrolujące popełniły błąd w lokalizacji powierzchni niekoszonej.
Tego samego dnia pismem nr [...] organ I instancji przekazał wniesione uwagi do wykonawcy kontroli do Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego w S..
Biuro Kontroli na Miejscu w S. pismem nr [...] z dnia 13.05.2014r. skierowanym do strony oraz organu I instancji wyjaśniło, że inspektorzy terenowi w dniu kontroli stwierdzili w gospodarstwie niewykoszenie część działki rolnej w dwóch miejscach, w związku z czym zastosowali kod P020 oznaczający". Pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej część działki rolnej, innej niż zaznaczona na materiale graficznym". Wyjaśnili również, że oprócz prawidłowo pozostawionej powierzchni niewykoszenia, stwierdzono również pozostawienie nieskoszone części działki w innym miejscu niż zaznaczona na załączniku graficznym. Przedmiotowym pismem poinformowano również producentkę, że zastrzeżenia jej nie zostały uwzględnione przez Biuro Kontroli na Miejscu, a ustalenia w raporcie z czynności kontrolnych są obowiązujące.
W dniu 22.05.2014r. do organu I instancji wpłynął raport nr [...] z przeprowadzonych czynności kontrolnych oraz pismo skarżącej o ponowne rozpatrzenie zgłoszonych zastrzeżeń do raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 14.04.2014r.
Odpowiedź z [...] Oddziału Regionalnego przekazano skarżącej pismem BKM [...] datowanym z dnia 3.06.2014r. w którym Inspektorzy [...] Oddziału Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu (BKM) podtrzymali swoje stanowiska i ustalenia zawarte w raporcie z czynności kontrolnych nr [...].
W dniu 5 czerwca 2014 r. organ I instancji przeprowadził weryfikację otrzymanego raportu z czynności kontrolnych w systemie SI PROW z uwzględnieniem zastosowanego kodu nieprawidłowości P020 informującego, o pozostawieniu nieskoszonej niewłaściwej część działki rolnej C, innej niż zaznaczona na materiale graficznym.
Organ I instancji uwzględniając wyniki z kontroli administracyjnej danych oraz kontroli na miejscu wydał w dniu 10.06.2014 r. decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości, którą przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 z tytułu realizacji pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków. Płatność naliczono do powierzchni stwierdzonej ([...] ha) wskazanej w punkcie 1.1 decyzji, w łącznej wysokości [...]zł, która została pomniejszona o kwotę sankcji ([...]zł) wynikającą z zastosowanego w raporcie z czynności kontrolnych kodu nieprawidłowości P020. W płatnościach obszarowych organ I instancji przyznał płatności do powierzchni [...] ha uwzględniając w całości żądanie strony w tym zakresie zgodnie z wnioskiem.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w płatnościach rolnośrodowiskowych, organ I instancji powołał się na art. 16 ust.3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.1.2011, jeśli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność, a obszarem stwierdzonym wynosi do 0,1 ha, to płatność przysługuje do powierzchni deklarowanej ([...]ha). Ponieważ Kontrola na miejscu stwierdziła w sprawie rolnośrodowiskowej nieprawidłowość P020 dla wariantu 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków, w związku z tym na płatność nałożona została sankcja w wysokości 50% kwoty przyznanej płatności do działki rolnej C.
W dniu 30.06.2014r. przelewem na konto bankowe została przekazana stronie płatność rolnośrodowiskową w wysokości [...] zł za 2013rok.
W dniu 20.06.2014r. wpłynęło do organu odwoławczego pismo odwoławcze strony od decyzji organu I instancji Nr [...] w sprawie rolnośrodowiskowej. Skarżąca w odwołaniu nie zgadzała się z ustaleniami kontroli na miejscu żądając uchylenia decyzji w części dotyczącej kwoty zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w wysokości [...] zł oraz przyznania płatności zgodnie z wnioskiem w pełnej wysokości.
W związku z wniesionym odwołaniem strony oraz na podstawie dokonanej analizy dokumentów organ odwoławczy zwrócił się pismem [...] z dnia 8.08.2014r do właściwej komórki organizacyjnej Biura Kontroli na Miejscu o dokonanie ponownej weryfikacji Raportu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie producentki z uwzględnieniem uwag podniesionych przez stronę w odwołaniu, dotyczących przeprowadzonej kontroli na miejscu oraz o dokonanie weryfikacji poprawności wyznaczonej powierzchni ewidencyjno- gospodarczej (PEG) dla za deklarowanej działki ewidencyjnej.
Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego wyjaśniło pismem znak [...] z dnia 1.09.2014r. kwestie dotyczące przeprowadzonej kontroli na miejscu, wskazując między innymi ,iż Kontrola na miejscu porównując miejsce niewykoszenia opierała się na dołączonym do wniosku załączniku graficznym z zaznaczonym miejscem niewykoszenia. Nie porównywała go z dokumentacją przyrodniczo-ornitologiczną. Stąd istnieje prawdopodobieństwo, że producentka zaznaczyła miejsce niewykoszenia na załączniku graficznym inne niż zaznaczono w dokumentacji ornitologiczno-przyrodniczej.
Ponowna weryfikacja wartości PEG, przeprowadzona przez właściwą komórkę Biura Kontroli na Miejscu w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR w C., potwierdziła, iż maksymalna powierzchnia kwalifikowana do płatności PEG na kampanię 2013 dla działki [...] wynosiła [...] ha. Z uwagi na zmniejszenie powierzchni PEG i różnicę pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku, a obszarem stwierdzonym nie przekraczającym 0,1 ha, zgodnie z art. 16 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. (Dz. Urz. UE L 25, z 28.1.2011), płatności za 2013 rok zostały przyznane stronie do powierzchni deklarowanej [...] ha.
Organ II instancji decyzją z dnia 31.10.2014r. [...] przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszoinstancyjny, wskazując na konieczność przeprowadzenia ponownej szczegółowej analizy sprawy, celem ustalenia stanu faktycznego sprawy mając na względzie podnoszoną przez stronę kwestię powierzchni niewykoszonej zaznaczonej na załączniku graficznym do wniosku o płatności rolnośrodowiskowe złożonym na 2013r., a także uwzględniając wyjaśnienia Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego zawarte w piśmie znak [...] z dnia 1.09.2014r.
W przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy ustalił, iż organ I instancji przy weryfikacji sprawy nie odniósł się do wszystkich dowodów, co kwestionowała również Strona w swoim odwołaniu jak również organ odwoławczy wskazał na możliwość popełnienia "błędu ludzkiego" przez stronę przy nanoszeniu powierzchni niewykoszonej na załączniku graficznym złożonym z wnioskiem na 2013r., co wymaga przeprowadzenia przez organ I instancji ponownej weryfikacji powierzchni niewykoszonej z dokumentami będącymi w posiadaniu strony oraz z załącznikami graficznymi złożonymi wraz z wnioskami o płatności w łatach poprzednich w organie I instancji, których powierzchnie niewykoszenia są weryfikowane manualnie, a których to dokumentów organ odwoławczy nie posiadał, a więc nie mógł ustalić stanu faktycznego w oparciu o posiadany materiał dowodowy.
W dniu 25.11.2014r. strona skierowała do organu II instancji pismo stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 kpa oraz uchylenia decyzji organu I instancji z dnia 31.10.2014r. w części o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.
2.4. Uzasadniając podjęte postanowienie z dnia 29 grudnia 2014r. organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 26 ust 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego Kierownik biura powiatowego Agencji wydaje decyzje w sprawie przyznania pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych do dnia 1 marca roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.
Natomiast płatność rolnośrodowiskową wypłaca się w terminie do dnia 30 czerwca roku następnego po roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności (§ 26 ust 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego).
W związku z wytypowaniem gospodarstwa strony na podstawie analizy ryzyka do kontroli na miejscu, na sprawę założono w systemie blokady w dniu 10.07.2013 oraz w dniu 26.09.2013r., co oznaczało, że do czasu wpływu raportu z czynności kontrolnych nie można podejmować żadnych czynności zmierzających do naliczenia i wydania decyzji w sprawie rolnośrodowiskowej jak i obszarowej (PRS i OB.)
W związku z zapisami § 26 ust 2 oraz ust. 3, rozporządzenia rolnośrodowiskowego, iż Kierownik biura powiatowego Agencji wydaje decyzje w sprawie przyznania pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych do dnia 1 marca roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności oraz o każdym przypadku niezałatwienia w terminie sprawy dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej zawiadamia na piśmie rolnika, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, organ I instancji poinformował stronę w oparciu o art. 36 § 1 k.p.a. pismem z dnia 25 lutego 2014r. o przesunięciu terminu wydania decyzji do dnia 31 marca 2014r., kolejnym pismem nr[...] z dnia 27.03.2014 poinformował o terminie przesunięciu wydania decyzji do dnia 30 kwietnia 2014r., a pismem nr [...] z dnia 28.04.2014r. poinformował o terminie przesunięciu wydania decyzji do dnia 31 maja 2014r.,natomiast pismem nr [...] z dnia 30.05.2014r. poinformował o terminie przesunięciu wydania decyzji do dnia 30 czerwca 2014r. wskazują za każdym razem na przyczynę przesunięcia załatwienia sprawy.
Organ odwoławczy wystąpił pismem nr [...] do Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego oraz [...] Oddziału Regionalnego o wyjaśnienie kwestii podnoszonych w odwołaniu przez stronę dotyczących przeprowadzonej kontroli na miejscu i jej wyników.
W oczekiwaniu na wyjaśnienia, powiadomił stronę na podstawie art. 36 §1 KPA pismem [...] z dnia 14.08.2014r. o przyczynach przesunięcia terminu załatwienia sprawy, wskazując w nim na przyczynę jej przesunięcia.
Ponadto organ odwoławczy wystąpił do Biura Kontroli na Miejscu o przeprowadzenie ponownej weryfikacji wartości PEG, negowanej przez stronę.
W dniu 16.09.2014r wpłynęły odpowiedzi z BKM [...] Oddziału Regionalnego oraz [...] Oddziału Regionalnego. W oparciu o posiadany materiał dowodowy i ponowną analizę całej sprawy oraz otrzymane wyjaśnienia organ wydał w dniu 31.10.2014r. decyzję [...], którą uchylił decyzję organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego jej rozpatrzenia wskazując zakres wymagający przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, który może mieć istotne znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym wpływ na ustalenie wysokości kwoty przyznanej pomocy na 2013 rok.
Mając na uwadze zapisy art. 21 ust. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 173), iż odwołanie od decyzji w sprawie przyznania pomocy nie wstrzymuje jej wykonania, naliczone i zatwierdzone płatności rolnośrodowiskowe przez organ I instancji w kwocie [...] zł zostały przekazane stronie przelewem na wskazane konto w dniu 30.06.2014r., a wiec termin płatności wynikający z rozporządzenia rolnośrodowiskowego został dotrzymany .
Biorąc pod uwagę ww. okoliczności postępowanie w sprawie przyznania płatności na rok 2013 organ I instancji wydłużał postępowanie do dnia 30.06.2014r. z uwagi na brak raportu z czynności kontrolnych uniemożliwiający zakończenie prowadzonego postępowania naliczeniem płatności i wydaniem decyzji, a z chwilą jego otrzymania (22.05.2014r.) wnoszone zastrzeżenia do raportu przez stronę ( jako kolejne złożone w dniu 22.05.2014r) oraz prowadzenie korespondencji wyjaśniającej z Biurem Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego uniemożliwiało organowi i instancji wydanie decyzji przyznającej stronie płatności. Strona była prawidłowo powiadamiana o wydłużonym postępowaniu przez organ I jak i II instancji.
3. Postępowanie przed Sądem I instancji.
3.1. W skardze na ww postanowienie organu II instancji strona zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, błędy w ustaleniach faktycznych oraz przewlekłe prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 5 pkt 8 ustawy z dnia 20 stycznia 2011r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa, zasądzenie od organu [...] zł tytułem odszkodowania oraz zwrot kosztów postępowania wg norm przepisanych. Wniosła o uchylenie decyzji ostatecznej z dnia 31 października 2014 r. w części w jakiej organ odwoławczy przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia domagając się przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pełnej wysokości zgodnie ze złożonym wnioskiem z dnia 18.03.2014r., to jest w kwocie [...]zł., bez pomniejszenia jej o 50 % dokonanego zdaniem producentki bezpodstawnie, wynikającego z zastosowania kodu sankcjonującego P020. Podniosła, że organ odwoławczy zamiast uchylić decyzję organu I instancji i orzec co do istoty sprawy i przyznać płatności w pełnej wysokości, uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na przewlekłym prowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie, gdyż prowadzona jest ponad 19 miesięcy i przekazując ją do ponownego rozstrzygnięcia organ II instancji pogłębia stan jej przewlekłości i stanowi naruszenie art. 138 kpa. W ocenie skarżącej przewlekłość spowodowała szkodę po stronie wnioskodawczym na kwotę 10 tys. zł, na którą składają się odsetki od niespełnionej płatności podając jej szczegółowe wyliczenie to jest od kwoty [...]zł. W uzasadnieniu strona wskazała, że wyczerpała tok zażaleniowy, w oparciu o art. 37 ust. 1 k.p.a.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
4.1. Skarga okazała się zasadna.
4.2. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga na przewlekłe prowadzenie postepowania jest dopuszczalna, albowiem strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 52 § 1 p.p.s.a. wnosząc w trybie art. 37 k.p.a. zażalenie do organu wyższego stopnia, którego organ nie uwzględnił.
4.3. Przewlekłość postępowania stanowi kwalifikowaną prawną formę sprzecznego z prawem zachowania organu administracji publicznej, polegającą na nieczynieniu tego, co jest jego obowiązkiem. W takim przypadku organ podejmuje czynności w toku postępowania, ale czyni to w sposób nieefektywny lub pozorny, nie przekraczając jednocześnie terminu załatwienia sprawy (najczęściej będą to przypadki nieuzasadnionego korzystania z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy). Przewlekłość w postępowaniu ogólnym administracyjnym, ujmowana wąsko ze względu na jego przedmiot, generalnie rzecz ujmując, zachodzi wówczas, gdy postępowanie prowadzone przez organ trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji.(...)Poza materialnoprawną sprawą administracyjną, przewlekłość może zatem zaistnieć w sprawie "proceduralnej", pojawiającej się w trakcie postępowania lub też w związku z nim, załatwianej w formie postanowienia oraz w trakcie postępowania zmierzającego do podjęcia pewnych czynności techniczno-procesowych, warunkujących merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy głównej (tak A. Matan, Bezczynność organu administracji publicznej stanowiąca źródło odpowiedzialności majątkowej funkcjonariusza publicznego, [w:] Rażące naruszenie prawa jako przesłanka odpowiedzialności majątkowej funkcjonariusza publicznego, LEX/el 208824).
W ocenie Sądu "przewlekłe prowadzenie postępowania" dotyczyć będzie okresu do upływu terminu załatwienia sprawy. Stosownie bowiem do przepisów obowiązujących ustaw procesowych (np. art. 37 § 2 k.p.a.) po bezskutecznym upływie tego terminu strona może podjąć przewidziane przez ustawę czynności zmierzające do usunięcia tego stanu, a następnie wnieść skargę na bezczynność.
Trafnie wskazał NSA w wyroku z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2038/13, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ może być spowodowane różnymi okolicznościami. Zaistnieje zarówno w sytuacji, gdy będzie można organowi postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się w rozsądnym terminie, jak również kiedy będzie można postawić zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia.
Za przejaw przewlekłego prowadzenia postępowania może być także uznana nieporadność organu, kiedy z naruszeniem przepisu art. 12 § 1 k.p.a. nie działa on w sprawie wnikliwie i szybko, a podejmuje czynności i środki dowodowe nieadekwatne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, tym bardziej, gdy tym sposobem naraża stronę na dotkliwą szkodę (LEX nr 1650937, por. także wyrok WSA z 18 marca 2014r., sygn. akt IV SAB/Wa 204/13, LEX nr 1466033).
4.4. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy przypomnieć należy, że strona złożyła wniosek o przyznanie płatności 18.03.2013r., co prawda jak wskazał organ środki pieniężne w kwocie [...] zł zostały przekazane stronie przelewem na wskazane konto w dniu 30.06.2014r., a więc termin płatności wynikający z rozporządzenia rolnośrodowiskowego został dotrzymany, to jednak stwierdzić należy, że stanowią one 50 % wnioskowanej przez kwoty dopłaty, a postępowanie administracyjne w sprawie płatności nadal się toczy.
Zdaniem Sądu postępowanie w sprawie przyznania stronie płatności było prowadzone w sposób przewlekły i nosi znamiona rażącego naruszenia prawa. Postępowanie prowadzone od 18.03.2013r. nie zostało dotychczas zakończone ostatecznie, a zatem nie ulega wątpliwości, że działanie organów było opieszałe, niesprawne i nieskuteczne, a sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, a przedłużanie terminu załatwienia sprawy było nieuzasadnione. Tak prowadzone postępowanie w sposób oczywisty narusza art. 12 § 1 k.p.a., a przewlekłość spowodowała zatarcie czy wręcz utratę dowodów w sprawie. Przypomnieć bowiem należy, że kwestią sporną było niewykoszenie działki. W konsekwencji tak prowadzone przez organy postępowanie, w szczególności postepowanie dowodowe, mogło narazić stronę na szkodę. Co prawda organy nie pozostawały w bezczynności, to jednak w sposób nieuzasadniony korzystały wielokrotnie z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Wskazać także należy, że o przewlekłości prowadzonego postępowania świadczy podejmowanie czynności procesowych w długich odstępach czasu. Przewlekłość wystąpiła zatem w trakcie biegu terminu do załatwienia sprawy, pomimo iż z formalnego, proceduralnego punktu widzenia termin ten został zachowany. Jednak okoliczność ta nie przesądza o braku przewlekłości postepowania w sprawie wniosku o przyznanie wnioskowanych przez stroną płatności.
4.5. Końcowo wskazać należy, że Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 24 marca 2015r. sygn. akt III SA/Gl 22/15 oddalił skargę strony na decyzję organu II instancji z dnia 31 października 2014r. uchylająca rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazującą temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania, a sprawa wnioskowanych płatności nie została ostatecznie rozstrzygnięta przez organy.
4.6. Mając na uwadze powyższe Sąd, po myśli art. 149 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawie, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło